Η Εβδομάδα που πέρασε – Η Εβδομάδα που έρχεται

Καθώς η 1^η Απριλίου πλησιάζει, δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα η λειτουργία της πλατφόρμας δήλωσης των μισθωμένων ακινήτων από του εκμισθωτές και του αριθμού ΙΒΑΝ του τραπεζικού λογαριασμού, όπου οι μισθωτές θα καταθέτουν το συγκεκριμένο κατά ακίνητο μίσθωμα.

Η φορολογική διοίκηση, ζητώντας μία ολιστική προσέγγιση στο ζήτημα της ακίνητης περιουσίας και των εσόδων από ακίνητη περιουσία, θέλει να θέσει σε ταυτόχρονη λειτουργία και την εκτεταμένη εφαρμογή «Μ.Ι.Δ.Α.». Το νέο Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων της Α.Α.Δ.Ε., το Μ.Ι.Δ.Α., αποτελεί τη θεσμική απάντηση σε ένα χρόνιο πρόβλημα κατακερματισμού της πληροφορίας για την ακίνητη περιουσία. Με το άρθρο 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν.5104/2024), όπως προστέθηκε με τον Ν.5222/2025, (κωδικοποιημένος σύμφωνα με το N.5259/2025) το κράτος συγκροτεί ένα ενιαίο αποθετήριο δεδομένων για την ιδιοκτησία και τη διαχείριση των ακινήτων, το οποίο αντλεί στοιχεία τόσο από τα πληροφοριακά συστήματα της Α.Α.Δ.Ε., όσο και από τρίτες πηγές. Ο ίδιος νόμος προβλέπει ρητά ότι το Μ.Ι.Δ.Α. μπορεί να διαλειτουργεί με το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.) του Ελληνικού Κτηματολογίου, αλλά και με άλλα ψηφιακά συστήματα δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, ενώ με απόφαση του Διοικητή καθορίζονται οι κατηγορίες δεδομένων, ο τρόπος συλλογής τους και οι αναγκαίες διασυνδέσεις.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η ενεργοποίηση του Μ.Ι.Δ.Α. τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Επί δεκαετίες η αποτύπωση των ακινήτων ήταν διάσπαρτη, άλλη εικόνα στο Ε9, άλλη στο Κτηματολόγιο, άλλη στις δηλώσεις μίσθωσης και άλλη στις δημοτικές ή τεχνικές βάσεις δεδομένων. Το Μ.Ι.Δ.Α. επιχειρεί να ενώσει αυτές τις «σιωπηρές ασυμφωνίες» σε μία κοινή ψηφιακή βάση.

Για τους ιδιοκτήτες, η πρακτική αλλαγή είναι ότι θα κληθούν να ελέγξουν, να επιβεβαιώσουν και όπου χρειάζεται να διορθώσουν τα στοιχεία που αφορούν κάθε ακίνητο: ταυτότητα ακινήτου, διεύθυνση, ποσοστό και είδος δικαιώματος, επιφάνεια, τεχνικά χαρακτηριστικά και πραγματική χρήση. Η σύγκριση θα γίνεται ιδίως ανάμεσα στον Α.Τ.ΑΚ., που χρησιμοποιείται στη φορολογική απεικόνιση μέσω του Ε9, και στον Κ.Α.Ε.Κ. του Κτηματολογίου. Η ανάγκη αυτή δεν είναι αποκομμένη από το υφιστάμενο καθεστώς. Η πρόσφατη απόφαση Α.1063/2026 για τη μείωση του ΕΝ.Φ.Ι.Α. παραπέμπει ρητά στην απόφαση Α.1035/2023 για το Ε9 «Τύπος και περιεχόμενο της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) φυσικών και νομικών προσώπων έτους 2023 και επόμενων ετών», στην Α.1272/2019 για διορθώσεις και απαλλαγές στον ΕΝ.Φ.Ι.Α. «Διαδικασία διορθώσεων και χορήγηση απαλλαγών από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, καθορισμός του αρμόδιου οργάνου - Τροποποίηση και κωδικοποίηση της ΠΟΛ. 1163/2015 απόφασης Γ.Γ.Δ.Ε. (Β΄ 1711)» και στην ΠΟΛ.1237/2014 για τις οδηγίες συμπλήρωσης του εντύπου Ε9 «Οδηγίες για τη συμπλήρωση της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (έντυπο Ε9) από την 1η Ιανουαρίου 2014». Με άλλα λόγια, το Μ.Ι.Δ.Α. δεν καταργεί το παλαιό φορολογικό επί του αντικειμένου σύστημα, αλλά το αναδιοργανώνει και το διασυνδέει.

Η ουσία είναι ότι οι αποκλίσεις που θα αναδεικνύονται δεν ταυτίζονται αυτομάτως με αδήλωτη περιουσία. Η διοίκηση αναγνωρίζει ότι πολλά λάθη είναι «κληρονομιά» μιας εποχής ασύνδετων ή χειρόγραφων συστημάτων. Γι’ αυτό ο νομοθετικός σχεδιασμός προβλέπει ενοποίηση, διασταυρώσεις και σταδιακή εξειδίκευση με κανονιστικές πράξεις του Διοικητή και κοινές υπουργικές αποφάσεις. Το αποτέλεσμα θα είναι διπλό: αφενός ο συνεπής ιδιοκτήτης θα έχει τη δυνατότητα να «αναδιατυπώσει επί το ορθό» την εικόνα της περιουσίας του με μία ενιαία διόρθωση, αφετέρου η φορολογική διοίκηση θα αποκτήσει ισχυρότερο εργαλείο για ελέγχους, προσυμπλήρωση δηλώσεων και στοχευμένη χάραξη στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής.

Από την ειδησεογραφία της Εβδομάδας που πέρασε «Τα νέα μέτρα στήριξης - Θα ισχύσουν για Απρίλιο και Μάιο»: Συγκεκριμένα, από το σχετικό Δελτίο τύπου ξεχωρίζουμε:

Πρώτον, προκειμένου να περιοριστεί η αρνητική επίδραση από την παγκόσμια άνοδο της τιμής του πετρελαίου στην εφοδιαστική αλυσίδα, στη διακίνηση αγαθών αλλά και στην αγροτική παραγωγή, παρεμβαίνουμε στο κόστος του diesel κίνησης. Η πολιτεία θα το επιδοτεί λοιπόν, στο δίκτυο διανομής, με 16 λεπτά το λίτρο. Κάτι που σημαίνει ότι το όφελος για τον καταναλωτή αλλά και τον επαγγελματία στην τελική τιμή -με τον ΦΠΑ- θα ανέρχεται σε 20 λεπτά το λίτρο, ο στόχος είναι η αύξηση στο κόστος παραγωγής να μην μετακινηθεί στις τιμές των προϊόντων.

Δεύτερον, με επιδίωξη να ενισχυθούν τα νοικοκυριά απέναντι στην αύξηση των τιμών της βενζίνης, χορηγείται ειδική στήριξη με τη μορφή Ψηφιακής Κάρτας Καυσίμων. Αυτή θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε πρατήρια, σε μέσα μαζικής μεταφοράς, αλλά και σε ταξί. Στήριξη η οποία μεσοσταθμικά υπολογίζεται στα 36 λεπτά το λίτρο. Δηλαδή, με μία μέση μηνιαία κατανάλωση 70 λίτρων, το μέτρο μεταφράζεται σε 50 ευρώ το δίμηνο για την ηπειρωτική χώρα και σε 60 ευρώ για τα νησιά μας. Τα κριτήρια, για την έκδοση αυτής της κάρτας θα καλύπτουν περίπου τα 3 από τα 4 εκατομμύρια ιδιοκτητών οχημάτων.

Τρίτον, προωθούνται ειδικότερες παρεμβάσεις για να ανακουφιστούν οι αγρότες από τις απότομες αυξήσεις στα λιπάσματα. Έτσι, η πολιτεία θα επιχορηγεί το 15% του ύψους των παραστατικών αγοράς τους.

Και τέταρτον, ως άμυνα στις επιπτώσεις από τις υψηλές τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων, θεσπίζεται ειδική αποζημίωση προς τις ακτοπλοϊκές εταιρείες. Αποζημίωση, ωστόσο, η οποία θα συνδέεται με τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που θα πρέπει να ακολουθούν στα εισιτήρια. Ο στόχος είναι να συγκρατηθούν οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων κοντά στα περσινά επίπεδα.

Το κόστος της πρωτοβουλίας θα καλυφθεί όχι μόνο από τα δημόσια ταμεία, αλλά και από τομείς που παρουσιάζουν αυξημένη κερδοφορία, έχοντας ωστόσο μικρότερο κοινωνικό αποτύπωμα.

Έτσι, στο εξής τροποποιείται η φορολόγηση των κερδών στους παίκτες διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών «τύπου καζίνο», ώστε να εξασφαλιστούν 100 εκατομμύρια.

«Σε λειτουργία η εφαρμογή του Ε9 για αρχικές τροποποιητικές δηλώσεις ΕΝΦΙΑ 2026»: Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, σε λειτουργία τέθηκε η εφαρμογή Ε9 για αρχικές τροποποιητικές δηλώσεις ΕΝΦΙΑ 2026.

«Επιχορήγηση πρατηρίων μέσω voucher έως 3.000€ - Νέες προθεσμίες προσαρμογής για το σύστημα εισροών-εκροών και απογραφής στο Μητρώο Δεξαμενών»: Παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 η χρονική περίοδος για την πλήρη προσαρμογή των πρατηρίων καυσίμων και των πωλητών πετρελαίου θέρμανσης στο νέο σύστημα παρακολούθησης εισροών-εκροών. Ταυτόχρονα, δίνεται νέα προθεσμία, έως και τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, για την απογραφή στο Μητρώο Δεξαμενών Ιδιωτικών Πρατηρίων.

Για την κάλυψη του κόστους αναβάθμισης του εξοπλισμού των πρατηριούχων προβλέπεται οικονομική ενίσχυση μέσω voucher, ύψους έως 3.000 ευρώ.

Α. Το νέο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Οι νέες προθεσμίες για την προσαρμογή στα νέα συστήματα εισροών – εκροών καυσίμων και την απογραφή των στοιχείων των ιδιωτικών πρατηρίων στην ψηφιακή εφαρμογή του Μητρώου Δεξαμενών Πρατηρίων Παροχής Καυσίμων και Ενέργειας Ιδιωτικής Χρήσης της ΑΑΔΕ (με τροποποίηση των ΚΥΑ Α.1176/2024 και Α.1180/2025 αντίστοιχα) διαμορφώνονται ως εξής:

1. Για την εγκατάσταση και την ψηφιακή μετάδοση δεδομένων (Α.1073/2026)

• Δημόσια πρατήρια καυσίμων:

- Έως 30/9/2026 για τους Νομούς Αττικής και Θεσσαλονίκης.

- Έως 31/12/2026 για την υπόλοιπη επικράτεια.

• Ιδιωτικά πρατήρια:

- Έως 31/12/2026 για όλη τη χώρα.

Η υποχρέωση συμμόρφωσης αφορά:

• Κατόχους άδειας λειτουργίας πρατηρίων παροχής καυσίμων και ενέργειας δημόσιας χρήσης,
• Πωλητές πετρελαίου θέρμανσης,
• Κατόχους άδειας λειτουργίας ιδιωτικών πρατηρίων καυσίμων (περιπτώσεων ζζ, ηη, θθ, ιι, ια, ιβ, ιγ, παρ. 7^α, αρ. 31, Ν. 3784/2009),
• Εγκαταστάτες συστημάτων εισροών εκροών, κατασκευαστές λογισμικού και διαπιστευμένους φορείς ογκομέτρησης δεξαμενών καυσίμων,
• Κάθε δημόσια Αρχή, που είναι αρμόδια για τον έλεγχο της λειτουργίας του συστήματος παρακολούθησης καυσίμων εισροών – εκροών.

2. Για το Μητρώο Δεξαμενών Πρατηρίων Παροχής Καυσίμων και Ενέργειας Ιδιωτικής Χρήσης της ΑΑΔΕ (Α. 1074/2026)

• Έως 30/9/2026

Η υποχρέωση συμμόρφωσης αφορά :

• Κατόχους άδειας λειτουργίας πρατηρίων παροχής καυσίμων και ενέργειας ιδιωτικής χρήσης.
• Διαπιστευμένους Φορείς παροχής υπηρεσιών ογκομέτρησης
• Εγκαταστάτες συστήματος εισροών εκροών.

Το νέο χρονοδιάγραμμα δίνει τον απαραίτητο χρόνο στους εμπλεκόμενους φορείς προκειμένου να υιοθετήσουν πλήρως τις νέες προδιαγραφές του συστήματος παρακολούθησης εισροών – εκροών και την απογραφή των στοιχείων των ιδιωτικών πρατηρίων στην ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ, διασφαλίζοντας την αξιοπιστία των δεδομένων και τη διαφάνεια στον έλεγχο της διακίνησης καυσίμων.

Β. Επιχορήγηση πρατηρίων μέσω voucher

Για την οικονομική στήριξη και την ομαλή προσαρμογή των επιχειρήσεων στις νέες απαιτήσεις ελέγχου, προβλέπεται η χορήγηση voucher για την αναβάθμιση του συστήματος εισροών-εκροών. Η επιχορήγηση αυτή, ύψους 3.000 ευρώ, στοχεύει στην κάλυψη μέρους του κόστους για τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού και των λογισμικών παρακολούθησης.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο Κέντρο Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

• Τηλεφωνικά: Στο 1521, χωρίς χρέωση, Δευτέρα έως Παρασκευή, 7:00 – 20:00.
• Ψηφιακά: Μέσω της πλατφόρμας my1521 (24/7), επιλέγοντας: Θέματα Τελωνείων > Καύσιμα > Συστήματα εισροών - εκροών καυσίμων > Μητρώο Δεξαμενών Ιδιωτικών Πρατηρίων Καυσίμων ή Θέματα Τελωνείων > Καύσιμα > Συστήματα εισροών - εκροών καυσίμων > Πλατφόρμα υποβολής δηλώσεων για τα συστήματα εισροών - εκροών υγρών καυσίμων.

«Μετάθεση της υποβολής δήλωσης μεταβολών για υποχρεωτική μετάταξη των αγροτών στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ για το 2026»: Με εγκύκλιο του Διοικητή ΑΑΔΕ Γ. Πιτσιλή, για το έτος 2026 παρέχεται η δυνατότητα υποβολής χωρίς την επιβολή κυρώσεων έως 30/4/2026:

• Δήλωσης μετάταξης από το ειδικό καθεστώς αγροτών στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, λόγω υπέρβασης του ορίου των 5.000 ευρώ εντός του 2025 από την είσπραξη επιδοτήσεων
• Δηλώσεων που υποβάλλονται λόγω της παραπάνω μεταβολής (δηλώσεις ΦΠΑ, δηλώσεις αποθεμάτων μετάταξης, ανακεφαλαιωτικοί πίνακες ενδοκοινοτικών συναλλαγών).

Το ψηφιακό αρχείο της βεβαίωσης καταβολών ενισχύσεων φορολογικού έτους 2025, έχει αναρτηθεί στην πλατφόρμα myBusinessSupport της ΑΑΔΕ, στην ενότητα «Αγροτικές Ενισχύσεις / Επιδοτήσεις» και στην επιλογή «Βεβαίωση αγροτικών ενισχύσεων / επιδοτήσεων φορολογικού έτους 2025».

Οι δηλώσεις μετάταξης υποβάλλονται μέσω της εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων της ΑΑΔΕ <Τα αιτήματα μου> επιλέγοντας τη νέα διαδικασία <Δήλωση υποχρεωτικής μετάταξης αγροτών από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ για το 2026>. Η νέα διαδικασία θα είναι διαθέσιμη από την Παρασκευή 27/3/2026.

Για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

• Τηλεφωνικά: Στο 1521 (χωρίς χρέωση), εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00.
• Ψηφιακά: Στο my1521 (24/7), επιλέγοντας: Θέματα Μητρώου

«Έως 30/4 η δήλωση μεταβολών για την υποχρεωτική μετάταξη στο κανονικό καθεστώς αγροτών»: Με την εγκύκλιο Ε.2014/2026 παρέχονται οδηγίες, ειδικά για το φορολογικό έτος 2026 και μόνο, ως προς τον χρόνο υποβολής της δήλωσης μεταβολών για την υποχρεωτική μετάταξη από το ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, λόγω υπέρβασης του ορίου των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις.

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αγρότες του ειδικού καθεστώτος οι οποίοι υποχρεούνται σε μετάταξη στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, από 1.1.2026, λόγω υπέρβασης του ορίου των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις.

Με την παρούσα εγκύκλιο παρέχονται οδηγίες ως προς τον χρόνο υποβολής δήλωσης μεταβολών για την υποχρεωτική μετάταξη από το ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, για το φορολογικό έτος 2026 λόγω υπέρβασης του ορίου των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις. Ειδικότερα:

Ι. Ως προς τον ΦΠΑ

1. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ στο ειδικό καθεστώς αγροτών δύνανται να εντάσσονται, αντί της εφαρμογής του κανονικού καθεστώτος, οι αγρότες φυσικά πρόσωπα, οι οποίοι κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος πραγματοποίησαν προς οποιοδήποτε πρόσωπο παραδόσεις αγροτικών προϊόντων, καθώς και παροχές αγροτικών υπηρεσιών, σύμφωνα με το άρθρο 49 του ίδιου Κώδικα, των οποίων η αξία αθροιστικά ήταν κατώτερη των δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ και έλαβαν επιδοτήσεις των οποίων η αξία ήταν κατώτερη των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, με την επιφύλαξη της παρ. 2 του άρθρου 48. Τα ανωτέρω κριτήρια λαμβάνονται υπόψη σωρευτικά, δηλαδή θα πρέπει να συντρέχουν και τα δύο προκειμένου οι αγρότες να εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς.

2. Εφόσον κατά τη διάρκεια ενός φορολογικού έτους έστω ένα εκ των ανωτέρω αναφερομένων ορίων ξεπεραστεί, ο αγρότης που έχει ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ υποχρεούται, σύμφωνα με την παρ. 9 του ιδίου άρθρου, να μεταταχθεί στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ από την έναρξη του επομένου φορολογικού έτους.

3. Για την μετάταξη στο κανονικό καθεστώς υποβάλλεται δήλωση μεταβολών στο φορολογικό μητρώο σύμφωνα με την παρ. 13 του άρθρου 11 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ), (ν. 5104/2024, Α΄58), μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την πραγματοποίηση της μεταβολής, ενώ, η μη υποβολή της δήλωσης μεταβολών δεν επηρεάζει την υποχρεωτική μετάταξη στο κανονικό καθεστώς.

4. Περαιτέρω, σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ, κατά τη μετάταξη από το ειδικό καθεστώς στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, οι μετατασσόμενοι έχουν: - υποχρέωση να υποβάλλουν, μέσα σε δύο (2) μήνες από τη μετάταξη, δήλωση αποθεμάτων μετάταξης,

- δικαίωμα έκπτωσης του φόρου που αναλογεί στα αποθέματα των αγροτικών προϊόντων, κατά τον χρόνο της μετάταξης και του φόρου που έχουν επιβαρυνθεί τα αποθέματα των πρώτων υλών της αγροτικής παραγωγής καθώς και τα αγαθά επένδυσης. Ο φόρος αυτός εκπίπτει με τη δήλωση ΦΠΑ που αφορά στη φορολογική περίοδο εντός της οποίας υποβάλλεται η δήλωση αποθεμάτων μετάταξης.

5. Με την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1201/2016 διευκρινίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι στον προσδιορισμό του ορίου των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις, λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό επιδοτήσεων ή ενισχύσεων κάθε μορφής που πράγματι καταβλήθηκε στον αγρότη εντός του προηγούμενου φορολογικού έτους, έστω και αν στο ποσό αυτό περιέχονται και ποσά επιδοτήσεων ή ενισχύσεων που αφορούν άλλα φορολογικά έτη.

6. Με το Κεφάλαιο Β του ν. 5264/2025 «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις» (Α΄239), επήλθαν, από 1.1.2026, οργανωτικές αλλαγές με αποτέλεσμα οι βεβαιώσεις με τα ακριβή ποσά των επιδοτήσεων που έλαβε έκαστος αγρότης, είτε ανήκει στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ είτε στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος (2025) να εκδόθηκαν μετά τον χρόνο εμπρόθεσμης υποβολής δήλωσης μεταβολών για μετάταξη στο κανονικό καθεστώς, ήτοι, μετά την 30ή.1.2026. Για το λόγο αυτό, οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος δεν είχαν έγκαιρη και ακριβή γνώση των ποσών επιδοτήσεων που εισέπραξαν κατά το φορολογικό έτος 2025, ώστε να υποβάλλουν εμπρόθεσμα δήλωση μετάταξης στο κανονικό καθεστώς, στην περίπτωση που είχαν τη σχετική υποχρέωση λόγω είσπραξης ποσών επιδοτήσεων άνω των 5.000 ευρώ κατά το φορολογικό έτος 2025.

7. Κατόπιν των ανωτέρω, για λόγους χρήστης διοίκησης και προστασίας της εμπιστοσύνης των φορολογουμένων, ειδικά για το έτος 2026 η δήλωση μεταβολών για τη μετάταξη αγροτών από το ειδικό καθεστώς, στο οποίο ήταν το φορολογικό έτος 2025, στο κανονικό καθεστώς μπορεί να υποβληθεί μέχρι και την 30ή.4.2026 χωρίς την επιβολή των κυρώσεων του ΚΦΔ. Επισημαίνεται ότι χρόνος ισχύος της ανωτέρω μεταβολής είναι η 1η.1.2026.

8. Συνακόλουθα, μπορούν να υποβληθούν μέχρι και την 30ή.4.2026 χωρίς την επιβολή κυρώσεων, η δήλωση αποθεμάτων μετάταξης, οι δηλώσεις ΦΠΑ για τις μηνιαίες φορολογικές περιόδους Ιανουαρίου 2026 και Φεβρουαρίου 2026, στην περίπτωση που κατά την μετάταξη στο κανονικό καθεστώς υπάρχει υποχρέωση δήλωσης ΦΠΑ ανά μηνιαία φορολογική περίοδο, καθώς και οι ανακεφαλαιωτικοί πίνακες ενδοκοινοτικών συναλλαγών, σε περίπτωση που υπάρχει υποχρέωση υποβολής τους.

Σημειώνεται ότι η ανωτέρω πρόβλεψη δεν καταλαμβάνει την περίπτωση που ο αγρότης του ειδικού καθεστώς ενώ πληροί τα όρια που τίθενται για την παραμονή του στο ειδικό καθεστώς αγροτών επιλέξει προαιρετικά την μετάταξη στο κανονικό καθεστώς αγροτών. Επίσης, δεν καταλαμβάνει τις περιπτώσεις αγροτών του ειδικού καθεστώτος που υποχρεούνται σε μετάταξη στο κανονικό καθεστώς λόγω υπέρβασης του ορίου των 15.000 ευρώ από παραδόσεις αγροτικών προϊόντων, καθώς και παροχές αγροτικών υπηρεσιών κατά το έτος 2025. Στις περιπτώσεις υποχρεωτικής μετάταξης του δευτέρου εδαφίου της παρούσας παραγράφου η προθεσμία για την εμπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης μεταβολών παρέρχεται την 30ή.1.2026.

9. Περαιτέρω, για λόγους ίσης μεταχείρισης των διοικουμένων, επισημαίνεται ότι δεν οφείλονται τυχόν πρόστιμα που έχουν επιβληθεί, σύμφωνα με τον ΚΦΔ, σε αγρότες που κατά το έτος 2025 βρίσκονταν στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ, για την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης μεταβολών για υποχρεωτική μετάταξη το 2026 στο κανονικό καθεστώς ή/και για δήλωση αποθεμάτων μετάταξης της περ. α της παρ. 11 του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ, ή/και για δήλωση ΦΠΑ για την μηναία φορολογική περίοδο Ιανουαρίου 2026 και Φεβρουαρίου 2026 ή/και για ανακεφαλαιωτικούς πίνακες ενδοκοινοτικών συναλλαγών. Τα ανωτέρω πρόστιμα διαγράφονται ή επιστρέφονται κατά περίπτωση, κατόπιν σχετικού αιτήματος του φορολογουμένου για τη διαγραφή ή επιστροφή του ποσού προς την υπηρεσία που τα επέβαλε.

ΙΙ. Ως προς την έκδοση στοιχείων

10. Πρόσωπα, τα οποία μετατάσσονται από το ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, έχουν υποχρέωση εφαρμογής των διατάξεων του ν.4308/2014 (Α’251) περί τήρησης λογιστικών βιβλίων και έκδοσης λογιστικών στοιχείων από τον χρόνο ισχύος της εν λόγω μεταβολής (ήτοι από 1.1.2026).

11. Στις περιπτώσεις που μέχρι την υποβολή της δήλωσης μεταβολών για τη μετάταξη αγροτών έχουν διενεργηθεί συναλλαγές (παραδόσεις αγροτικών προϊόντων και παροχές αγροτικών υπηρεσιών) για τις οποίες έχουν εκδοθεί φορολογικά στοιχεία, διευκρινίζονται τα εξής:

α) Για παραστατικά που έχουν εκδοθεί από την αντισυμβαλλόμενη, με τον αγρότη, οντότητα που συναλλάσσεται ως αγοραστής, με βάση τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 8 του ν.4308/2014 (ΕΛΠ) (π.χ. τίτλοι κτήσης) και με δεδομένο ότι τη χρονική στιγμή που αυτά είχαν εκδοθεί, ο πωλητής των αγαθών δεν αποτελούσε οντότητα του άρθρου 1 του ν.4308/2014 (ΕΛΠ), εκδίδονται πιστωτικά τιμολόγια από την οντότητα-αγοραστή.

Στη συνέχεια ο αγρότης του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ εκδίδει τιμολόγια για τις εν λόγω συναλλαγές ή εναλλακτικά δύναται, αντί να εκδώσει ο ίδιος τα σχετικά τιμολόγια, να διασφαλίσει την έκδοση αυτών από τους λήπτες (αντισυμβαλλόμενες οντότητες) των αγαθών ή των υπηρεσιών (αυτό-τιμολόγηση).

β) Για την ορθή διαβίβαση, στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA, των δεδομένων των παραστατικών (ειδικά στοιχεία της παρ. 5 του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ) που έχουν εκδοθεί από τον αγρότη για παραδόσεις αγροτικών προϊόντων και παροχές αγροτικών υπηρεσιών προς άλλους αγρότες ενταγμένους στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ ή προς μη υποκείμενα στο ΦΠΑ πρόσωπα, δύναται να διενεργηθεί μία συγκεντρωτική εγγραφή ανά μήνα, με ημερομηνία την τελευταία ημέρα του μήνα έκδοσης αυτών, με Τύπο Παραστατικού «11.3 Απλοποιημένο Τιμολόγιο» με ένδειξη «Λογιστική εγγραφή», κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο παράρτημα της υπό στοιχεία Α.1138/2020 κοινής απόφασης του Υφυπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Για τον υπολογισμό του ΦΠΑ που πρέπει να αποδοθεί, διενεργείται εσωτερική υφαίρεση από το συνολικό ποσό που εισπράχθηκε με το ειδικό στοιχείο, εφαρμόζοντας τον κατά περίπτωση συντελεστή ΦΠΑ.

12. Δεν επιβάλλονται οι κυρώσεις των διατάξεων της περ. β) της παρ.11 του άρθρου 57 του ν.5104/2024 (ΚΦΔ) αναφορικά με την έκδοση στοιχείων λιανικής χωρίς τη χρήση φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών (ΦΗΜ) ή υπηρεσιών παρόχου ηλεκτρονικής έκδοσης στοιχείων (ΥΠΑΗΕΣ), για τις περιπτώσεις έκδοσης των ως άνω ειδικών στοιχείων.

Σημειώνεται ότι οι ως άνω περιπτώσεις αγροτών που μετατάσσονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, υποχρεούνται να εκδίδουν παραστατικά πώλησης με τη χρήση ΦΗΜ ή εναλλακτικά με τη χρήση υπηρεσιών παρόχου ηλεκτρονικής έκδοσης στοιχείων (ΥΠΑΗΕΣ) για συναλλαγές λιανικής.

13. Για τη διαβίβαση δεδομένων στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA κατά τα οριζόμενα με την υπό στοιχεία Α.1138/2020 κοινή απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της ΑΑΔΕ, που διενεργείται εκπρόθεσμα σε χρόνο μετά την υποβολή της δήλωσης μεταβολής δεν επιβάλλονται οι προβλεπόμενες στον ΚΦΔ κυρώσεις.

«Νέα αύξηση κατώτατου μισθού»: Τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού που διαμορφώνεται πλέον στα 920 ευρώ παρουσίασε, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Πέμπτη 26 Μαρτίου, η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως παρουσία του Γενικού Γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων, Νίκου Μηλαπίδη. Από την 1η Απριλίου 2026 ο κατώτατος μισθός αυξάνεται κατά 4,55% και διαμορφώνεται αναλυτικά ως εξής:

· Για τους υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης κατά 40 ευρώ. Διαμορφώνεται συνεπώς από τα 880 ευρώ που είναι σήμερα, στα 920 ευρώ.

· Το ημερομίσθιο των εργατοτεχνιτών από 39,30 ευρώ σε 41,09 ευρώ, ενώ στα μισθολογικά κλιμάκια του Δημοσίου κατά 40 ευρώ, μετά την αύξηση των 30 ευρώ το 2025 και την οριζόντια αύξηση των 70 ευρώ το 2024.

Από το 2019, η σωρευτική αύξηση αγγίζει τα 270 ευρώ μηνιαίως ή 3.780 ευρώ ετησίως, 4,2 έως 5,8 μισθοί παραπάνω, δηλαδή 41,54% συνολική αύξηση από το 2019.

Το καθαρό όφελος για τους εργαζόμενους

• Εργαζόμενος κάτω των 25: Καθαρές μηνιαίες απολαβές: 797 €, Καθαρή μηνιαία αύξηση: 54 €, καθαρή ετήσια αύξηση σε σχέση με το 2025 (14 μισθοί): 756 €
• Εργαζόμενος από 26 έως 30 ετών: καθαρές μηνιαίες απολαβές 781 €, καθαρή μηνιαία αύξηση: 38 €, καθαρή ετήσια αύξηση σε σχέση με το 2025 (14 μισθοί): 529 €

Από την αρθρογραφία της Εβδομάδας που πέρασε, κ. Στέφανος Κοτζαμάνης, Οικονομολόγος, Δημοσιογράφος και «Η πορεία του πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών»: Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «O πλούτος ενός ατόμου -και μιας κοινωνίας γενικότερα- επηρεάζεται από το αν μπορεί κάθε χρόνο να αποταμιεύει «νέο χρήμα» (να εισπράττει περισσότερα από αυτά που καταναλώνει) και από το πώς μεταβάλλονται οι τρέχουσες αποτιμήσεις των περιουσιακών του στοιχείων.

Εξετάζοντας την πορεία του πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κάποιος πως σε αθροιστική βάση έχει σημειώσει πολύ μεγάλη αύξηση κατά την τελευταία εξαετία (2020-2025).

Πολύ πάνω από το 50% του πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών αφορά τοποθετήσεις σε ακίνητα. Το σημαντικό είναι πως οι κάτοχοι ακινήτων είδαν την περιουσία τους να αυξάνεται κατά πολύ από το τελευταίο τρίμηνο του 2019 έως και το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος (βλέπε παρατιθέμενο πίνακα), ο Δείκτης Τιμών Διαμερισμάτων τη συγκεκριμένη περίοδο ανέβηκε κατά 67% (από τις 65,5 στις 109,5 μονάδες, διαμορφώνοντας ιστορικό υψηλό επίπεδο τιμών).

Η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών είναι οι τραπεζικές καταθέσεις, οι οποίες από το τέλος του 2019 έως και το Δεκέμβριο του 2025 έχουν ανεβεί περισσότερο από 38 δισεκατομμύρια ευρώ (βλέπε στοιχεία παρατιθέμενου πίνακα από την Τράπεζα της Ελλάδος), ανερχόμενες στα 154,8 δισ. ευρώ (+32,7% σε σχέση με το τέλος του 2019).

Κατά την ίδια περίοδο (2019-2025) διψήφιος αριθμός «φρέσκων» χρημάτων τοποθετήθηκε στα αμοιβαία κεφάλαια (κυρίως στα Ομολογιακά Αμοιβαία Κεφάλαια), καθώς και σε Έντοκα Γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου. Ειδικότερα, το 2024 περίπου εννέα δισ. ευρώ «φρέσκο χρήμα» εισέρρευσε σε αμοιβαία κεφάλαια και Έντοκα Γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ το 2025 οι καθαρές εισροές σε αμοιβαία κεφάλαια ξεπέρασαν τα πέντε δισ. ευρώ.

Πέρα, όμως, από το «φρέσκο χρήμα» που τοποθετήθηκε, ο πλούτος των Ελλήνων επηρεάστηκε θετικά από τις μεγάλες αυξήσεις που σημείωσαν κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα οι τιμές των μετοχών και των ομολόγων. Για παράδειγμα, κατά την πενταετία μεταξύ 11/3/2021 και 10/3/2026 ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου της Αθήνας εκτινάχθηκε από τις 850,07 στις 2.178,76 μονάδες, ή διαφορετικά ανέβηκε κατά 156%, πέρα από τις υψηλές χρηματικές διανομές που δόθηκαν στους μετόχους με τη μορφή μερισμάτων.

Τέλος, παρατηρείται μια μείωση του χρέους των νοικοκυριών προς τις τράπεζες (βλέπε αρνητική πιστωτική επέκταση στη λιανική τραπεζική έως και το 2024, σταθεροποίηση το 2025), καθώς και μια αυξητική τάση ρύθμισης μη εξυπηρετούμενων δανείων του παρελθόντος (εκτιμάται ότι στη μείωση του ιδιωτικού χρέους θα συμβάλει και η πρόσθετη απόφαση του Αρείου Πάγου για κούρεμα υπολοίπων στα στεγαστικά δάνεια που έχουν ενταχθεί στο «νόμο Κατσέλη»).».

Κ. Απόστολος Λιόλιος, Επίτιμος Οικονομικός Επιθεωρητής και «Αποφυγή καταχρήσεων - Γενικός κανόνας». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Για τους σκοπούς του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Κ.Φ.Δ.) (Ν.5104/2024, ΦΕΚ Α΄58/18-4-2024), «φορολογικός κάτοικος» νοείται οποιοδήποτε πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (παρ. ι του άρθρου 3 του Ν.4172/2013).

Με το άρθρο 39 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας ορίζονται τα εξής:

1. Κατά τον προσδιορισμό του φόρου, η Φορολογική Διοίκηση δεν λαμβάνει υπόψη τυχόν διευθέτηση ή σειρά διευθετήσεων οι οποίες, έχοντας συσταθεί με κύριο σκοπό ή με έναν από τους κύριους σκοπούς της απόκτησης φορολογικού πλεονεκτήματος που ματαιώνει το αντικείμενο ή τον σκοπό των εφαρμοστέων φορολογικών διατάξεων, δεν είναι γνήσιες, συνεκτιμημένων όλων των σχετικών στοιχείων και περιστάσεων (παρ. 1 του άρθρου 39).

2. Για τους σκοπούς της παρ. 1, ως «διευθέτηση» νοείται κάθε συναλλαγή, δράση, πράξη, συμφωνία, επιχορήγηση, συνεννόηση, υπόσχεση, δέσμευση ή γεγονός. Μια διευθέτηση μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα από ένα στάδια ή μέρη (παρ. 2 του άρθρου 39 του Ν.5104/2024).

3. Για τους σκοπούς της παρ. 1, η διευθέτηση ή σειρά διευθετήσεων είναι μη γνήσια στον βαθμό που δεν τίθεται σε εφαρμογή για βάσιμους εμπορικούς λόγους που απηχούν την οικονομική πραγματικότητα. Για τον καθορισμό του γνήσιου ή μη χαρακτήρα μιας διευθέτησης ή σειράς διευθετήσεων, η Φορολογική Διοίκηση εξετάζει αν αυτές αφορούν μία ή περισσότερες από τις εξής, ενδεικτικώς αριθμούμενες καταστάσεις:

α. …..

στ. ….. (παρ. 3 του άρθρου 39 του Ν.5104/2024).

4. Όταν κατ’ εφαρμογή της παρ. 1, διευθετήσεις ή σειρά διευθετήσεων κρίνονται με γνήσιες, τότε η φορολογική υποχρέωση, συμπεριλαμβανομένων σχετικών κυρώσεων, υπολογίζεται βάσει των διατάξεων που θα τύχαιναν εφαρμογής εν απουσία της εν λόγω διευθέτησης (παρ. 4 του άρθρου 3 του Ν.5104/2024).

Από τις διατάξεις του άρθρου 39 προκύπτουν τα εξής:

Διευκρινίζεται η έννοια της «διευθέτησης», πότε θεωρείται μη γνήσια, απαριθμούνται ενδεικτικές περιπτώσεις διευθετήσεων. Σε περίπτωση που τα κριτήρια που τίθενται πληρούν τις προϋποθέσεις του χαρακτηρισμού των πράξεων ή ενεργειών ως «διευθέτηση», τότε ακολουθούν οι προβλεπόμενες κυρώσεις (πρόστιμα). Περαιτέρω, η υπόθεση κρίνεται με βάση τις διατάξεις που τυγχάνουν εφαρμογής με τις λοιπές περιπτώσεις προσδιορισμού του φόρου.».

Το ομότιτλο άρθρο του κ. Απόστολου Λιόλιου δημοσιεύθηκε στο τεύχος Φεβρουαρίου του περιοδικού Epsilon7. Στον αρχικό σύνδεσμο του άρθρου μπορείτε να δείτε το σύνολό του.

Κ. Γιάννης Καρούζος, Δικηγόρος, Εργατολόγος και «Η προστασία από την απόλυση λόγω άρνησης παροχής υπερωριακής εργασίας»: Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Η παροχή εργασίας αποτελεί την κύρια υποχρέωση του εργαζομένου απορρέουσα από τη σύμβαση εργασίας γεννά δε αντίστοιχη, κύρια υποχρέωση του εργοδότη για καταβολή μισθού στον εργαζόμενο, ως αντάλλαγμα αυτής. Το ερώτημα που γεννάται αφορά στην ύπαρξη ή μη υποχρέωσης του εργαζομένου για παροχή εργασίας πέρα από το συμφωνημένο ωράριο και δη στην υπερωριακή απασχόληση, καθώς και στην έκταση της προστασίας του σε περίπτωση που αρνηθεί να απασχοληθεί υπερωριακά.

Κατ’ αρχάς, παραδοσιακά, η διάταξη που αφορά στην υποχρέωση του εργαζομένου για παροχή επιπρόσθετης εργασίας καταλαμβάνουσα τόσο την υπερεργασία όσο και την υπερωριακή απασχόληση είναι αυτή του άρ. 659 εδ. α΄ ΑΚ [άρ. 12 Κώδικα Εργατικού Δικαίου(εφ’ εξής Κ.Ε.Δ., Π.Δ. 62/2025)], κατά την οποία «Αν παρουσιαστεί ανάγκη για εργασία πέρα από τη συμφωνημένη ή τη συνηθισμένη, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει, αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του θα ήταν αντίθετη με την καλή πίστη.».

Προϋποθέσεις για την εφαρμογή της ως άνω διάταξης είναι, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη ανάγκης για την επιπρόσθετη αυτή εργασία, η δυνατότητα παροχής αυτής από τον εργαζόμενο και η πρόσκρουση τυχόν άρνησης από τον τελευταίο στην «καλή πίστη».

Αναφορικά με την ως άνω αναφερθείσα προϋπόθεση της «ύπαρξης ανάγκης», επισημαίνεται ότι αυτή πρέπει να είναι έκτακτη και παροδική, κι όχι μόνιμη, χωρίς να απαιτείται ωστόσο να είναι και απρόβλεπτη. Σύμφωνα με τη θεωρία δε, εάν η ανάγκη αυτή δεν είναι έκτακτη και παροδική, αλλά μόνιμη, τότε ο εργαζόμενος δεν είναι υποχρεωμένος να την παράσχει η δε επιβολή της χωρίς τη συναίνεσή του, θα ισοδυναμούσε με μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας του. Τούτο διότι η ύπαρξη μόνιμης ανάγκης για παροχή επιπρόσθετης εργασίας επισημαίνει την ανάγκη για πρόσληψη επιπλέον προσωπικού και δεν μπορεί να μετακυλίεται στον εργαζόμενο. Αναφορικά με την υπερωριακή απασχόληση, άλλωστε, αυτή εκ του νόμου δεν μπορεί να καλύπτει μόνιμες ανάγκες, καθώς ο ίδιος ο νόμος θέτει πέρα από το ελάχιστο όριο των 11 ωρών ημερήσιας ανάπαυσης διττό περιορισμό ως προς την παροχή αυτής: η υπερωριακή απασχόληση δεν μπορεί να υπερβαίνει κατ’ αρχήν τις 150 ώρες εργασίας ανά έτος, ενώ παράλληλα ο μέσος όρος εργασίας του εργαζομένου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 48 ώρες ανά εβδομάδα κατά μέσο όρο, σε περίοδο 4 μηνών.

«Γκρίζο σημείο» ως προς τον τρόπο εφαρμογής της ανωτέρω διάταξης και της έκτασης της υποχρέωσης του εργαζόμενου να εργαστεί υπερωριακά είναι η «πρόσκρουση στην καλή πίστη» τυχόν άρνησής του για παροχή αυτής. Βάσει της νομικής θεωρίας και νομολογίας, πρέπει να υπάρχει δικαιολογημένη δυσχέρεια για την παροχή της πρόσθετης αυτής εργασίας, και προφανώς η εν λόγω άρνηση να μην είναι αποτέλεσμα απλής ιδιοτροπίας. Έτσι, με την υπ’ αριθμ. 1018/2008 απόφασή του, ο Άρειος Πάγος ανέφερε στο σκεπτικό του ότι η υπερβολική κόπωση ή η ασθένεια αποτελούν βάσιμους λόγους άρνησης του εργαζομένου να εργαστεί υπερωριακά έκρινε μάλιστα ότι η μη επίκληση συγκεκριμένου, σοβαρού λόγου από τον εργαζόμενο αναφορικά με την αδυναμία του να εργαστεί υπερωριακά, ενόψει των συνθηκών και του κινδύνου να προκληθεί ζημία στην εργοδότρια επιχείρηση, αντιβαίνει στην καλή πίστη. Ως εκ τούτου, η προστασία του εργαζομένου από μία ενδεχόμενη απόλυση προϋποθέτει αφενός την επίκληση συγκεκριμένου λόγου αδυναμίας παροχής υπερωριακής απασχόλησης, αφετέρου τη σοβαρότητα του λόγου αυτού ο οποίος μπορεί να συνίσταται και σε υπέρμετρη κόπωση, με τρόπο ώστε να μην θεωρείται ότι η άρνηση οφείλεται σε ιδιοτροπία του εργαζομένου. Σε περίπτωση δε που ο εργαζόμενος δεν επικαλεστεί κάποιον ιδιαίτερο λόγο, παρόλο που υπάρχει άμεση ανάγκη της επιχείρησης, τυχόν απόλυση αυτού δεν είναι καταχρηστική.

Κι ενώ, λοιπόν, έως τώρα, η κύρια νομική βάση αναφορικά με την ύπαρξη ή μη της υποχρέωσης του εργαζομένου να εργαστεί υπερωριακά ήταν η ως άνω διάταξη του άρ. 12 Κ.Ε.Δ., ο προσφάτως δημοσιευθείς εργασιακός νόμος υπ’ αριθμ. 5239/2025, συμπληρώνει το εν λόγω νομικό πλαίσιο, εισάγοντας αφενός το δικαίωμα άρνησης του εργαζομένου ως προς την παροχή της υπερωριακής αυτής εργασίας, σύμφωνα με τις διατυπώσεις του άρ. 12 Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (εφ’ εξής: Κ.Ε.Δ.), αφετέρου ρητή αναφορά ότι η άρνηση του εργαζομένου να παράσχει την επιπλέον εργασία δεν συνιστά λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του, ούτε μπορεί να οδηγήσει σε οποιαδήποτε βλαπτική μεταβολή ή δυσμενή διάκριση σε βάρος του από τον εργοδότη. Ωστόσο, ενώ η εν λόγω διάταξη συνιστά προφανώς ένα θετικό σημείου του νέου νόμου, η ως άνω παραπομπή στο άρ. 12 Κ.Ε.Δ., το οποίο κάνει αναφορά στην αόριστη έννοια της καλής πίστης, συνεπάγεται τη διατήρηση της υποχρέωσης του εργαζομένου να προβάλει ιδιαίτερο λόγο, μη αντιβαίνων στην «καλή πίστη», σε περίπτωση άρνησης για υπερωριακή απασχόληση.

Κατόπιν των ανωτέρω, διαπιστώνουμε ότι το δικαίωμα άρνησης του εργαζομένου ως προς την παροχή υπερωριακής εργασίας δεν είναι απεριόριστο, καθώς τόσο πριν την ψήφιση του ν. 5239/2025 όσο και κατόπιν αυτής, η προϋπόθεση της «καλής πίστης» παραμένει. Σε κάθε περίπτωση, ο εργαζόμενος οφείλει, για την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη διασφάλιση του, να προβάλει συγκεκριμένο και βάσιμο λόγο σε περίπτωση που επιθυμεί να αρνηθεί την υπερωριακή απασχόληση, με τρόπο που να μη συνάγεται ότι η άρνηση αυτή οφείλεται σε ιδιοτροπία και αδιαφορία του για τα συμφέροντα της επιχείρησης.».

Τέλος της εργασιακής εβδομάδας και για την Εβδομάδα που έρχεται θα συζητηθεί η υπό διαβούλευση αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου. Το σχέδιο νόμου με τίτλο «Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και συναφείς διατάξεις» τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 21 Μαρτίου 2026 και, σύμφωνα με το κείμενο της διαβούλευσης, και μεταξύ των άλλων, επανασχεδιάζει πλήρως την εξ αδιαθέτου διαδοχή. Η βασική του λογική είναι ότι η κληρονομική κλάση δεν οργανώνεται πλέον μόνο γύρω από την παραδοσιακή οικογένεια, αλλά με πιο διαβαθμισμένο σύστημα τάξεων, με προτεραιότητα στους κατιόντες, μετά στους γονείς και τα αδέλφια, κατόπιν στον επιζώντα σύζυγο, στη συνέχεια στους ανιόντες δεύτερης γραμμής, έπειτα στο πρόσωπο της μόνιμης ελεύθερης ένωσης και, τελικώς, στο Δημόσιο. Το σχέδιο εισάγει, επίσης, ειδικές ρυθμίσεις για το εξαίρετο, την επικαρπία του συζύγου, την ελεύθερη ένωση και τη «κληροδοσία εκ του νόμου» υπέρ του προσώπου που παρείχε ουσιώδη φροντίδα στον κληρονομούμενο.

Με πρακτικούς όρους, η μεγάλη μετατόπιση του νέου κειμένου είναι ότι από ένα κληρονομικό δίκαιο που αναγνωρίζει διαδοχικές συγγενικές τάξεις, περνά σε ένα σύστημα πιο λεπτομερούς κοινωνικής προστασίας. Η πρώτη τάξη παραμένει στους κατιόντες, με διαδοχή κατά ρίζες και ίσα μερίδια για τα τέκνα. Η δεύτερη τάξη συγκεντρώνει γονείς, αδέλφια και τα τέκνα ή εγγόνια των αδελφών, με ιδιαίτερους κανόνες για ετεροθαλή αδέλφια και προσαύξηση. Ο επιζών σύζυγος έχει αυτόνομη και ισχυρή θέση, συντρέχει με την πρώτη τάξη στο ένα τρίτο ή στο ένα τέταρτο, με τη δεύτερη στο μισό, και μόνος του στην τρίτη τάξη αν δεν υπάρχουν συγγενείς πρώτης και δεύτερης τάξης. Στην τέταρτη τάξη έρχονται οι παππούδες και γιαγιάδες με τους κατιόντες τους, ενώ στην πέμπτη τάξη αναγνωρίζεται για πρώτη φορά ρητά το πρόσωπο που συζούσε μόνιμα σε ελεύθερη ένωση, υπό προϋποθέσεις διάρκειας και δικαστικής βεβαίωσης. Αν δεν υπάρχει άλλος κληρονόμος, καλείται το Δημόσιο.

Σημαντικό είναι να μη συγχέονται οι «τάξεις κληρονόμων» του νέου σχεδίου με το άρθρο 29 του Ν. 2961/2001. Το άρθρο 29 δεν ρυθμίζει ποιος κληρονομεί στο αστικό δίκαιο, αλλά σε ποια φορολογική κατηγορία υπάγεται ο δικαιούχος της κτήσης αιτία θανάτου. Η Α.Α.Δ.Ε. εξακολουθεί να κατατάσσει τους δικαιούχους σε τρεις κατηγορίες: Α΄, Β΄ και Γ΄. Στην Α΄ ανήκουν ο/η σύζυγος ή το πρόσωπο του συμφώνου συμβίωσης, τα τέκνα, οι εγγονοί και οι γονείς· στη Β΄ εντάσσονται ευρύτεροι συγγενείς όπως αδέλφια, ανίψια, παππούδες/προπαππούδες και συγγενείς εξ αγχιστείας· και στη Γ΄ τάξη κάθε άλλος συγγενής ή εξωτικός δικαιούχος. Άρα, το νέο σχέδιο αλλάζει πρωτίστως τη σειρά κλήσης στην κληρονομία, ενώ το άρθρο 29 του παλιού φορολογικού καθεστώτος ταξινομεί τον κληρονόμο για σκοπούς φόρου.

Τέλος εργασιακής εβδομάδας, λοιπόν, λίγο πριν και το τέλος και του Μάρτη, με την αλλαγή της ώρας την Κυριακή να σηματοδοτεί και την διαφαινόμενη αρχή της «θερινής περιόδου». Για το διήμερο που έρχεται, λοιπόν, με μια Κυριακή που θα έχει μια ώρα περισσότερο φως ημέρας, σας ευχόμαστε, ΚΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ.