Η πορεία του πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών

O πλούτος ενός ατόμου -και μιας κοινωνίας γενικότερα- επηρεάζεται από το αν μπορεί κάθε χρόνο να αποταμιεύει «νέο χρήμα» (να εισπράττει περισσότερα από αυτά που καταναλώνει) και από το πώς μεταβάλλονται οι τρέχουσες αποτιμήσεις των περιουσιακών του στοιχείων.

Εξετάζοντας την πορεία του πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κάποιος πως σε αθροιστική βάση έχει σημειώσει πολύ μεγάλη αύξηση κατά την τελευταία εξαετία (2020-2025).

Πολύ πάνω από το 50% του πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών αφορά τοποθετήσεις σε ακίνητα. Το σημαντικό είναι πως οι κάτοχοι ακινήτων είδαν την περιουσία τους να αυξάνεται κατά πολύ από το τελευταίο τρίμηνο του 2019 έως και το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος (βλέπε παρατιθέμενο πίνακα), ο Δείκτης Τιμών Διαμερισμάτων τη συγκεκριμένη περίοδο ανέβηκε κατά 67% (από τις 65,5 στις 109,5 μονάδες, διαμορφώνοντας ιστορικό υψηλό επίπεδο τιμών).

Η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών είναι οι τραπεζικές καταθέσεις, οι οποίες από το τέλος του 2019 έως και το Δεκέμβριο του 2025 έχουν ανεβεί περισσότερο από 38 δισεκατομμύρια ευρώ (βλέπε στοιχεία παρατιθέμενου πίνακα από την Τράπεζα της Ελλάδος), ανερχόμενες στα 154,8 δισ. ευρώ (+32,7% σε σχέση με το τέλος του 2019).

Κατά την ίδια περίοδο (2019-2025) διψήφιος αριθμός «φρέσκων» χρημάτων τοποθετήθηκε στα αμοιβαία κεφάλαια (κυρίως στα Ομολογιακά Αμοιβαία Κεφάλαια), καθώς και σε Έντοκα Γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου. Ειδικότερα, το 2024 περίπου εννέα δισ. ευρώ «φρέσκο χρήμα» εισέρρευσε σε αμοιβαία κεφάλαια και Έντοκα Γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ το 2025 οι καθαρές εισροές σε αμοιβαία κεφάλαια ξεπέρασαν τα πέντε δισ. ευρώ.

Πέρα, όμως, από το «φρέσκο χρήμα» που τοποθετήθηκε, ο πλούτος των Ελλήνων επηρεάστηκε θετικά από τις μεγάλες αυξήσεις που σημείωσαν κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα οι τιμές των μετοχών και των ομολόγων. Για παράδειγμα, κατά την πενταετία μεταξύ 11/3/2021 και 10/3/2026 ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου της Αθήνας εκτινάχθηκε από τις 850,07 στις 2.178,76 μονάδες, ή διαφορετικά ανέβηκε κατά 156%, πέρα από τις υψηλές χρηματικές διανομές που δόθηκαν στους μετόχους με τη μορφή μερισμάτων.

Τέλος, παρατηρείται μια μείωση του χρέους των νοικοκυριών προς τις τράπεζες (βλέπε αρνητική πιστωτική επέκταση στη λιανική τραπεζική έως και το 2024, σταθεροποίηση το 2025), καθώς και μια αυξητική τάση ρύθμισης μη εξυπηρετούμενων δανείων του παρελθόντος (εκτιμάται ότι στη μείωση του ιδιωτικού χρέους θα συμβάλει και η πρόσθετη απόφαση του Αρείου Πάγου για κούρεμα υπολοίπων στα στεγαστικά δάνεια που έχουν ενταχθεί στο «νόμο Κατσέλη»).

Δύο ταχύτητες

Παρά τη γενικότερη επικρατούσα τάση στη χώρα, τα οικονομικά δεδομένα δεν κινούνται με την ίδια ταχύτητα για το σύνολο των νοικοκυριών, επηρεασμένα από διάφορους παράγοντες όπως οι ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα και σε λοιπά προϊόντα «πρώτης ανάγκης». Επίσης, η αύξηση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή κατά την τελευταία πενταετία έχει ροκανίσει ένα τμήμα των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών σε πραγματικές αξίες και ιδιαίτερα όσες «λίμνασαν» στις τραπεζικές καταθέσεις.

Ενδεικτικό είναι ότι με βάση την Έκθεση Οικονομικής Συγκυρίας του ΙΟΒΕ (Φεβρουάριος 2026), μόλις το 20% των νοικοκυριών στην Ελλάδα αποταμιεύει έστω και κάποια μικρά ποσά, ενώ περίπου το 65% «μόλις που τα βγάζει πέρα», ένα 8% «τρώει από τα έτοιμα» και άλλο ένα 6%-% «έχει χρεωθεί».