Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με τίτλο «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη) - Τροποποίηση του ν. 4961/2022 (Α' 146) και άλλες διατάξεις».
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση:
Μέρος Α’: Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του παρόντος Μέρους επιδιώκεται η λήψη μέτρων εσωτερικού δικαίου για την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 300/2008, (ΕΕ) αριθ. 167/2013, (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1139 και (ΕΕ) 2019/2144 και των οδηγιών 2014/90/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/797 και (ΕΕ) 2020/1828 (κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη, εφεξής: «Κανονισμός για την ΤΝ») (L της 12.7.2024). Ο Κανονισμός για την ΤΝ θέτει ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο για την ανάπτυξη, τη διάθεση στην αγορά, τη θέση σε λειτουργία και τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης («συστήματα ΤΝ») εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής: «Ε.Ε.»).
Ο Κανονισμός για την ΤΝ είναι εναρμονισμένος με τις αξίες της Ε.Ε. και έχει ως στόχο την υιοθέτηση ανθρωποκεντρικής και αξιόπιστης ΤΝ, με παράλληλη εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας, της ασφάλειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλισθεί η προστασία από τις επιβλαβείς επιπτώσεις των συστημάτων ΤΝ στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να στηριχθεί η καινοτομία. Στο πλαίσιο αυτό, ο Κανονισμός για την ΤΝ ακολουθεί μια προσέγγιση βάσει κινδύνου (risk - based approach), διακρίνοντας μεταξύ συστημάτων ΤΝ μη αποδεκτού, υψηλού, περιορισμένου και ελάχιστου κινδύνου. Με βάση τα νέα δεδομένα που εισάγει ο Κανονισμός για την ΤΝ, καθίσταται απαραίτητη η προσαρμογή της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας, η οποία επιτυγχάνεται με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις μέσω:
α) του ορισμού της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) ως κεντρικής αρχής εποπτείας της αγοράς και ως ενιαίου εθνικού σημείου επαφής για τους σκοπούς του Κανονισμού για την ΤΝ, καθώς και του ορισμού της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) ως κοινοποιούσας αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 28 του Κανονισμού για την ΤΝ,
β) της ρύθμισης των επιμέρους αρμοδιοτήτων των αρχών εποπτείας της αγοράς, των τομεακών αρχών εποπτείας της αγοράς και του μεταξύ τους πλαισίου συνεργασίας και συντονισμού, με σκοπό την αποφυγή επικαλύψεων και τη διασφάλιση ενιαίας εφαρμογής του Κανονισμού για την ΤΝ,
γ) της σύστασης Κέντρου συντονισμού και τεχνογνωσίας για την ΤΝ στην ΕΕΤΤ, με σκοπό την υποστήριξη των αρμόδιων αρχών εποπτείας της αγοράς και της ΑΠΔΠΧ, την παροχή κατευθυντήριων γραμμών εκπαίδευσης και κατάρτισης, τη διευκόλυνση της κατάρτισης κωδίκων δεοντολογίας και την προώθηση της καινοτομίας,
δ) της θέσπισης ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου ΤΝ (AI regulatory sandbox), κατ’ εφαρμογή των άρθρων 57 έως 59 του Κανονισμού για την ΤΝ, για τη δοκιμή συστημάτων ΤΝ σε ελεγχόμενο περιβάλλον και την προώθηση της υπεύθυνης καινοτομίας, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις,
ε) της σύστασης ενιαίου συστήματος υποβολής και διαχείρισης καταγγελιών στην ΑΠΔΠΧ, σύμφωνα με το άρθρο 85 του Κανονισμού για την ΤΝ, για παραβάσεις του Κανονισμού για την ΤΝ ή του παρόντος σχεδίου νόμου,
στ) της σύστασης ενιαίου Μητρώου συστημάτων ΤΝ δημοσίου τομέα στην Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων (ΕΓΤΝΔΔ) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με σκοπό την καταγραφή και την κατάλληλη εποπτεία των συστημάτων ΤΝ που χρησιμοποιούν οι φορείς του δημοσίου τομέα,
ζ) της λειτουργίας του Παρατηρητηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης στην ΕΓΤΝΔΔ, το οποίο δύναται να αξιοποιεί τα στοιχεία του Μητρώου του άρθρου 21 του παρόντος σχεδίου νόμου, για την παρακολούθηση της εφαρμογής της Εθνικής Στρατηγικής για την ΤΝ και για τον καθορισμό προτεραιοτήτων και την ανάδειξη ευκαιριών ανάπτυξης και καινοτομίας σχετικά με τις δραστηριότητες ΤΝ στη χώρα,
η) του καθορισμού της διαδικασίας επιβολής αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών διοικητικών κυρώσεων από τις αρμόδιες αρχές, σύμφωνα με το άρθρο 99 του Κανονισμού για την ΤΝ,
θ) της ρύθμισης ζητημάτων έννομης προστασίας κατά των αποφάσεων που εκδίδονται από τις αρμόδιες αρχές κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού για την ΤΝ και του παρόντος σχεδίου νόμου καθώς και
ι) της διασφάλισης της διαφάνειας ως προς περιεχόμενο βαθυπαραποίησης (deepfakes).
Μέρος Β’: Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του παρόντος Μέρους αντιμετωπίζονται ζητήματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Κεφάλαια Α’, Β’, Γ’ και Ε’) και του Υπουργείου Εσωτερικών (Κεφάλαιο Δ’). Ειδικότερα:
α) με το Κεφάλαιο Α’ εισάγονται ρυθμίσεις για το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο»,
β) με το Κεφάλαιο Β’ εισάγονται ρυθμίσεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης,
γ) με το Κεφάλαιο Γ’ εισάγονται ρυθμίσεις για εποπτευόμενους από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης φορείς και, συγκεκριμένα, για την ανώνυμη εταιρεία «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» (Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε.) και το «Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης Ανώνυμη Εταιρεία (ΑΕ)»,
δ) με το Κεφάλαιο Δ’ εισάγονται ρυθμίσεις σχετικές με την ψηφιοποίηση της διαδικασίας καταχώρισης των ληξιαρχικών γεγονότων,
ε) με το Κεφάλαιο Ε’ εισάγονται ρυθμίσεις, που αφορούν ιδίως στην ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών προσβασιμότητας για Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) και στην υλοποίηση της εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας στο Δημόσιο, και
στ) με το Κεφάλαιο ΣΤ’ τίθενται οι τελικές και οι καταργούμενες διατάξεις του Μέρους Β’.
Με το Μέρος Γ’ τίθεται η έναρξη ισχύος του προτεινόμενου σχεδίου νόμου.