Επίκαιρες ρυθμίσεις που διέπουν την υπερεργασία και υπερωρία

1. Έννοια υπερεργασίας και υπερωρίας

1.1. Ως υπερωρία ή υπερωριακή απασχόληση θεωρείται εκείνη η οποία παρέχεται πέραν του ανωτάτου νομίμου ωραρίου εργασίας ημερησίου και εβδομαδιαίου.

Νόμιμο ωράριο εργασίας είναι αυτό που καθορίζεται από διάταξη νόμου ή από διοικητική πράξη που εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση νόμου και αποτελεί το ανώτατο όριο ημερήσιας ή εβδομαδιαίας εργασίας, ενώ συμβατικό ωράριο εργασίας είναι αυτό που καθορίζεται με συλλογικές συμβάσεις εργασίας, διαιτητικές αποφάσεις, κανονισμούς εργασίας ή ατομικές συμβάσεις εργασίας.

Το νόμιμο ωράριο καθορίστηκε σε οκτώ (8) ώρες ημερήσιας εργασίας και σε σαράντα οχτώ (48) ώρες εβδομαδιαίας εργασίας (Π.Δ.27.06/04-07-1932). Η Εθνική Γενική Σ.Σ.Ε. έτους 1984 καθιέρωσε εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας σαράντα (40) ωρών για όλους τους εργαζομένους της Χώρας, έναντι του νομίμου (48 ώρες εβδομαδιαίως). Με νεότερη διάταξη (άρθρο 55 του Ν.4808/2021) καθιερώθηκε για όλους ανεξαιρέτως τους κλάδους εργασίας και για όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας ως ωράριο πλήρους απασχόλησης οι σαράντα (40) ώρες εβδομαδιαίως, οι οποίες δύνανται να κατανέμονται σε πενθήμερη ή εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία.

Διευκρινίζεται ότι, σε κάθε περίπτωση, διατηρούνται σε ισχύ οι ρυθμίσεις για το νόμιμο ημερήσιο ωράριο εργασίας (άρθρο 7 N.5239/17-10-2025 και άρθρο 194 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου Π.Δ. 62/2025).

1.2. Σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 55 του Ν.4808/2021: «Σε όλους ανεξαιρέτως τους κλάδους εργασίας και σε όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, η πλήρης απασχόληση καθορίζεται σε 40 ώρες εβδομαδιαίως, οι οποίες δύνανται να κατανέμονται σε πενθήμερη ή εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, τις ΣΣΕ ή τις ΔΑ. Όταν εφαρμόζεται σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, το πλήρες συμβατικό ωράριο εργασίας ανέρχεται ημερησίως σε 8 ώρες, ενώ όταν εφαρμόζεται σύστημα εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, το πλήρες ωράριο εργασίας ανέρχεται σε 6 ώρες και 40 λεπτά ημερησίως. Με ΣΣΕ, ΔΑ ή ατομικές συμβάσεις εργασίας είναι δυνατή η εφαρμογή μικρότερων ωραρίων πλήρους απασχόλησης ημερησίως και εβδομαδιαίως».

Όταν εφαρμόζεται σύστημα πενθήμερης εργασίας, υπερεργασία θεωρείται η απασχόληση πέραν των σαράντα (40) και έως σαράντα πέντε (45) ωρών εβδομαδιαίως, κατανεμημένη, όμως, σε μία (1) ώρα ημερησίως (Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 1975 και άρθρο 58 του Ν.4808/2021).

Αντίστοιχα, όταν εφαρμόζεται εξαήμερη εργασία, υπερεργασία θεωρείται η απασχόληση πέραν των σαράντα (40) και έως σαράντα οκτώ (48) ωρών εβδομαδιαίως (άρθρο 58 του Ν.4808/2021).

Η υπερεργασία απόκειται στην κρίση του εργοδότη και ο εργαζόμενος υποχρεούται στην παροχή της εφ’ όσον του ζητηθεί (Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 1975 και άρθρο 58 του Ν. 4808/2021).

Οι ώρες υπερεργασίας αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά είκοσι τοις εκατό (20%) και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όρια υπερωριακής απασχόλησης (άρθρο 58 του Ν.4808/2021).

1.3. Το ωράριο υπερωριακής απασχόλησης έχει ως ώρα έναρξης το χρόνο μετά την υπερεργασία ήτοι:

• επί πενθημέρου μετά την 9^η ώρα και
• επί εξαημέρου μετά την 8^η ώρα.

Στις ώρες υπερωριακής απασχόλησης δεν συμπεριλαμβάνονται οι ώρες υπερεργασίας.

Υπερωρία= Η υπέρβαση του νομίμου ωραρίου, εβδομαδιαίου και ημερήσιου

Παράδειγμα 1o:

Στην περίπτωση που οι εργαζόμενοι απασχολούνται σε εξαήμερη βάση από Δευτέρα έως Σάββατο ως κάτωθι:

Ειδικότερα, ως υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η υπέρβαση του νομίμου ωραρίου των εννέα (9) ωρών ημερησίως ή των σαράντα πέντε (45) ωρών την εβδομάδα, όταν εφαρμόζεται πενθήμερο σύστημα εργασίας (Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 1975 και άρθρο 58 του Ν.4808/2021).

Αντίστοιχα, ως υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η υπέρβαση του νομίμου ωραρίου των οκτώ (8) ωρών ημερησίως ή των σαράντα οκτώ (48) ωρών εβδομαδιαίως, όταν ακολουθείται το εξαήμερο σύστημα εργασίας (Π.Δ. 27.06/04-07-1932 και άρθρο 58 του Ν.4808/2021).

1.4. Δεν αποτελούν υπερεργασία οι τυχόν πραγματοποιηθείσες ώρες απασχόλησης κατά την 6^η ημέρα της εβδομάδας, όταν εφαρμόζεται σύστημα πενθήμερης εργασίας. Υπό πενθήμερο σύστημα εργασίας, η αμοιβή εργασίας κατά το Σάββατο ή την Κυριακή θεωρείται αποζημίωση. Δεν θεωρείται υπερωρία ή υπερεργασία η εργασία κατά την έκτη ημέρα της εβδομάδας κατά παράβαση της πενθήμερης εργασίας, εκτός αν ο εργαζόμενος υπερέβην το ανώτατο όριο ημερήσιας απασχόλησης, οπότε η επιπλέον εργασία θεωρείται υπερωριακή (Εφετείο Πειραιώς 180/2010).

1.5. Με τις ρυθμίσεις του άρθρου 7 του N.5239/17-10-2025, εργαζόμενοι απασχολούμενοι υπερωριακά δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας, έως τέσσερις (4) ώρες ημερησίως και μέχρι τη συμπλήρωση εκατόν πενήντα (150) ωρών ετησίως, αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά σαράντα τοις εκατό (40%).

1.6. Οι πλήρως απασχολούμενοι επί πενθήμερο εργαζόμενοι είναι δυνατόν να απασχοληθούν σύννομα στη διάρκεια μιας εβδομάδας επί πέντε ( 5) μέρες από δέκα τρεις (13) ώρες την ημέρα, δηλαδή συνολικά εξήντα πέντε (65) ώρες την εβδομάδα κατ’ ανώτατο όριο αρκεί να τηρούνται οι εξής προϋποθέσεις:

1.6.1. Η τήρηση του 11ωρου της ημερήσιας ανάπαυσης. Ειδικότερα, για κάθε περίοδο 24 ωρών, η ελάχιστη ανάπαυση δεν μπορεί να είναι κατώτερη από 11 συνεχείς ώρες (άρθρο 3 του Π.Δ. 88/1999).

Δεδομένου ότι οι έντεκα (11) ώρες ημερήσιας συνεχούς ανάπαυσης θα πρέπει απαραιτήτως να τηρούνται, η δυνατότητα απασχόλησης για 4η ημερήσια υπερωριακή ώρα απασχόλησης δεν ισχύει σε περίπτωση που η εργασία παρουσιάζει διακοπές (π.χ. διάλειμμα εκτός ωραρίου).

Παράδειγμα 2o:

Εργαζόμενος με σταθερό ημερήσιο ωράριο 09.00 – 17.00 και 30λεπτο διάλειμμα εκτός ωραρίου μπορεί να απασχοληθεί υπερωριακά κατ’ ανώτατο όριο έως 22.00 (1 ώρα υπερεργασία και 3,5 ώρες υπερωρία), όταν η επόμενη ημέρα είναι εργάσιμη και αυτό για να τηρηθεί η διάταξη περί ενδεκάωρης (11ωρης) ανάπαυσης.

1.6.2. Η τήρηση της μέγιστης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας. Ειδικότερα, ο χρόνος εβδομαδιαίας εργασίας των μισθωτών δεν μπορεί να υπερβαίνει ανά περίοδο το πολύ τεσσάρων (4) μηνών τις σαράντα οκτώ (48) ώρες κατά μέσο όρο, συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών (άρθρο 6 του Π.Δ. 88/1999).

1.6.3. Η τήρηση της 24ωρης εβδομαδιαίας ανάπαυσης. Ειδικότερα , στους εργαζόμενους εξασφαλίζεται ανά εβδομάδα, ελάχιστη περίοδος συνεχούς ανάπαυσης είκοσι τεσσάρων (24) ωρών (άρθρο 5 του Π.Δ. 88/1999).

1.7. Tα χρονικά όρια εργασίας καθορίζονται με ειδικές διατάξεις δημοσίας τάξεως και αποτελούν τα ελάχιστα όρια προστασίας των εργαζομένων, μη επιδεχόμενα αύξηση με ατομική ή συλλογική σύμβαση (χωρίς την τήρηση της διαδικασίας περί υπερωριακής απασχολήσεως). Για να εξευρεθεί αν υφίσταται υπέρβαση των 40 ωρών την εβδομάδα, για την ύπαρξη υπερεργασίας, δεν λαμβάνεται υπ’ όψη (επί πενθημέρου) η απασχόληση κατά την 6η ημέρα της εβδομάδος και κατά την Kυριακή. Υπερωρία συνιστά η απασχόληση επί εξαημέρου πέραν των 8 ωρών ημερησίως και, επί πενθημέρου, των 9 ωρών ημερησίως, έστω και αν δεν υπάρχει υπέρβαση του εβδομαδιαίου ωραρίου. Δεν χωρεί συμψηφισμός της ημερησίας υπερωρίας με ολιγότερες ώρες εργασίας ή με μη παροχή εργασίας σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδος (Εφετείο Αθηνών 6964/2014).

2. Αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας

2.1. Νομοθετικό πλαίσιο

Στο άρθρο 194 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025), ορίζονται τα εξής:

«1. Σε επιχειρήσεις, στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα, ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται πέντε (5) επιπλέον ώρες την εβδομάδα κατά την κρίση του εργοδότη (υπερεργασία). Οι ώρες αυτές υπερεργασίας (41η, 42η, 43 η, 44η, 45 η ώρα) αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά είκοσι τοις εκατό (20%) και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όρια υπερωριακής απασχόλησης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα η σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο υπερεργασία ανέρχεται σε οκτώ (8) ώρες την εβδομάδα (από 41η έως 48η ώρα).

2. Η πέραν των σαράντα πέντε (45) ωρών την εβδομάδα απασχόληση του μισθωτού στις επιχειρήσεις της παραγράφου 1 θεωρείται υπερωριακή απασχόληση ως προς όλες τις νόμιμες συνέπειες, διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η εργασία πέραν των σαράντα οκτώ (48) ωρών την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση, διατηρούνται σε ισχύ οι ρυθμίσεις για το νόμιμο ημερήσιο ωράριο εργασίας.

3. Μισθωτοί απασχολούμενοι υπερωριακώς δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας, έως τρεις (3) ώρες ημερησίως και μέχρι τη συμπλήρωση εκατόν πενήντα (150) ωρών ετησίως, αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά σαράντα τοις εκατό (40%).

4. Κάθε ώρα υπερωρίας, για την πραγματοποίηση της οποίας δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες από το νόμο διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης, χαρακτηρίζεται εφεξής παράνομη υπερωρία.

5. Για κάθε ώρα παράνομης υπερωρίας, ο μισθωτός δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%).

6. Με αποφάσεις του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, δύναται να χορηγείται κατά περίπτωση άδεια υπερωριακής απασχόλησης των μισθωτών όλων των επιχειρήσεων και εργασιών, επιπλέον των επιτρεπόμενων ανωτάτων ορίων υπερωριακής απασχόλησης ετησίως της παρ. 3, σε περιπτώσεις επείγουσας φύσης εργασίας, η εκτέλεση της οποίας κρίνεται απολύτως επιβεβλημένη και δεν επιδέχεται αναβολή. Για την κατά τα ανωτέρω υπερωριακή απασχόληση, οι μισθωτοί δικαιούνται αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εξήντα τοις εκατό (60%).».

2.2. Tα χρονικά όρια απασχόλησης διέπονται από κανόνες Δημόσιας τάξης

Tα χρονικά όρια απασχόλησης διέπονται από κανόνες Δημόσιας τάξης, ήτοι από κανόνες αναγκαστικού δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό δεν είναι νόμιμη και κατά συνέπεια δεν είναι έγκυρη η συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου για απασχόληση του τελευταίου πέραν του συμβατικού του ωραρίου υπό τη μορφή τόσο υπερεργασίας, όσο και υπερωρίας χωρίς να λάβει την προβλεπομένη αμοιβή. κ.λπ..

2. 3. Παράνομη υπερωρία

Η υπερωριακή απασχόληση, η οποία πραγματοποιείται χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων από τη νομοθεσία διατυπώσεων (προδήλωση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ) ή καθ' υπέρβαση των ανωτάτων ορίων χωρίς την τήρηση των σχετικών διαδικασιών έγκρισης από το Υπουργείο Εργασίας χαρακτηρίζεται ως παράνομη υπερωρία (άρθρο 58 του Ν.4808/2021).

Για κάθε ώρα παράνομης υπερωρίας, ο μισθωτός δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%) [αντί του ογδόντα τοις εκατό (80%) που ίσχυε ως τώρα].

Οι προϋποθέσεις για τη νόμιμη πραγματοποίηση υπερωρίας παραμένουν αμετάβλητες και μετά τη θέση σε ισχύ του άρθρου 7 του Ν. 5239/2025 (συναίνεση του εργαζομένου, καταβολή προσαυξημένης αμοιβής, δήλωση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, τήρηση των χρονικών ορίων ανάπαυσης και μέγιστου ορίου εβδομαδιαίων ωρών εργασίας).

H αμοιβή της παράνομης υπερωρίας στηρίζεται ευθέως στο νόμο και όχι στις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού.

3. Ωρομίσθιο υπερωρίας και υπερεργασίας

Ως καταβαλλόμενο ωρομίσθιο για τον υπολογισμό της αμοιβής και της προσαυξήσεως για υπερεργασία ή υπερωρία θεωρείται το τμήμα του μισθού ή ημερομισθίου, το οποίο οφείλεται κατά τις ημέρες απασχολήσεως καθ’ υπερωρία ή υπερεργασία. Δεν ερευνάται το ύψος των «τακτικών αποδοχών», αλλά μόνον το κατά τον κρίσιμο χρόνο οφειλόμενο και καταβαλλόμενο ωρομίσθιο, στο οποίο δεν περιλαμβάνονται πρόσθετες τακτικές παροχές που δεν οφείλονται κατά τον χρόνο παροχής υπερεργασίας ή υπερωρίας. Δεν υπολογίζεται ούτε το καταβαλλόμενο μία φορά κατ’ έτος πριμ παραγωγικότητας (Άρειος Πάγος 770/2017).

Κατά τα άρθρα 1 του Ν. 435/1976 και 4 του Ν. 2874/2000, όπως το δεύτερο αντικαταστάθηκε αρχικά με το άρθρο 1 του Ν. 3385/2005 και ήδη με την παρ. 10 του άρθρου 74 του Ν. 3863/2010, οι μισθωτοί που απασχολούνται πέρα από τα επιτρεπόμενα για κάθε κατηγορία ανώτατα χρονικά όρια διάρκειας της ημερήσιας εργασίας δικαιούνται επιπλέον αμοιβή για κάθε ώρα τέτοιας απασχόλησης, που είναι ίση προς το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο, προσαυξημένο κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 ποσοστά. Κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, ως καταβαλλόμενο ωρομίσθιο νοείται το τμήμα του μισθού ή του ημερομισθίου που αναλογεί σε κάθε ώρα απασχόλησης κατά τις ημέρες απασχόλησης σε υπερεργασία ή σε υπερωριακή εργασία, με βάση τις συμφωνίες ή τις διατάξεις που κατά το χρόνο αυτό ισχύουν. Δηλαδή, δεν ερευνάται το ύψος των τακτικών αποδοχών του εργαζομένου (μισθωτού) υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Ενδιαφέρει μόνο το κατά τον κρίσιμο χρόνο οφειλόμενο και καταβαλλόμενο ωρομίσθιο, στο οποίο δεν περιλαμβάνονται πρόσθετες τακτικές παροχές που δεν καταβάλλονται κατά το χρόνο που ο εργαζόμενος παρέχει υπερεργασία ή υπερωριακή εργασία (Αρείου Πάγου 1174/2018 Ολ. Α.Π. 3, 4 και 5/1999).

4. Άδεια υπερωριακής απασχόλησης πέραν των 150 ωρών ετησίως σε εξαιρετικές περιπτώσεις πριν την πραγματοποίηση τους

Με αποφάσεις του Γενικού Δ/ντη Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και Ένταξης στην Εργασία, δύναται να χορηγείται κατά περίπτωση άδεια υπερωριακής απασχόλησης των μισθωτών όλων των επιχειρήσεων και εργασιών, επιπλέον των επιτρεπόμενων ανωτάτων ορίων υπερωριακής απασχόλησης των 150 ωρών ετησίως, σε περιπτώσεις επείγουσας φύσης εργασίας, η εκτέλεση της οποίας κρίνεται απολύτως επιβεβλημένη και δεν επιδέχεται αναβολή. Για την κατά τα ανωτέρω υπερωριακή απασχόληση, (η οποία δεν απαιτεί πλέον προηγούμενη γνωμοδότηση από το Α.Σ.Ε.), οι μισθωτοί δικαιούνται αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 60%.

Για την έγκριση υπερωριών πέραν των επιτρεπομένων ορίων, απαιτείται η υποβολή σχετικής αίτησης της επιχείρησης στη οποία αναφέρονται οι εργαζόμενοι ονομαστικά και κατά ειδικότητα και η γενική δικαιολόγηση.

Προσοχή!!! Δεν δηλώνεται η παράνομη υπερωρία στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

5. Δήλωση υπερωριών στο ΠΣ Εργάνη ΙΙ

5.1. Στο Π.Σ. Εργάνη ΙΙ έχει επέλθει ενσωμάτωση της Δήλωσης Υπερωριών στην Ψηφιακή Οργάνωση Χρόνου Εργασίας.

Οι υπερωρίες δηλώνονταν μέχρι 15/2/2026 με το έντυπο Ε8 «Αναγγελία Υπερωριακής Απασχόλησης».

Στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη ΙΙ, που τέθηκε σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία από 16 Φεβρουαρίου 2026, έχουν δημιουργηθεί νέες ειδικές δηλώσεις ημερήσιας δήλωσης υπερωριών, μέσα στην Ψηφιακή Οργάνωση Χρόνου Εργασίας:

• Οργάνωση Χρόνου Εργασίας - Υπερωρίες
• Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – Υπερωρίες Οδηγοί
• Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – Υπερωρίες Απολογιστικό

Προσοχή: Δεν καταχωρείται στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ η υπερεργασία.

5.2. Η Ψηφιακή Απολογιστική Δήλωση Αλλαγών Ωραρίου Εργασίας, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών από επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο ηλεκτρονικό σύστημα μέτρησης του χρόνου εργασίας με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, υποβάλλεται έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίησής τους.

Σε αυτή την περίπτωση, τυχόν έκτακτες αλλαγές στα ωράρια εργασίας των εργαζομένων και στην οργάνωση του χρόνου εργασίας (π.χ. αλλαγή ημέρας ρεπό), καθώς και χρόνο υπερωρίας, η υπόχρεη επιχείρηση έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα να τις δηλώνει (τις αλλαγές) στο Π.Σ. Εργάνη όχι κατ’ ανάγκην στο τέλος του επόμενου μήνα, αλλά και εκ των προτέρων ακόμη και εάν έχει επιλέξει και εφαρμόζει το απολογιστικό σύστημα καταχώρησης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών.

Επισημαίνεται ότι, στην περίπτωση απολογιστικής δήλωσης απαιτείται ένας αρχικός προγραμματισμός από τις επιχειρήσεις (π.χ. σε επίπεδο εβδομάδας ή μήνα), ώστε να υφίσταται ένα αρχικό δηλωθέν ωράριο.

5.3. H μη καταχώρηση υπερωρίας στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ» λογίζεται ως παράβαση ατομικού χαρακτήρα και επισύρει πρόστιμο 1.000,00 ανά θιγόμενο εργαζόμενο, κατά τα οριζόμενα στην Υ.Α. Αριθμ. 80016/2022 (ΦΕΚ Β' 4629/01-09-2022).

Προς πληρέστερη ενημέρωση παρατίθεται ο κατωτέρω πίνακα που αναφέρει το πλαίσιο των κυρώσεων όσον αφορά την υπερωριακή απασχόληση.

5.4. Αποκλίσεις μεταξύ του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου και της σήμανσης της ψηφιακής κάρτας που σηματοδοτούν υπερβάσεις του ημερήσιου ωραρίου εργασίας υπόκεινται σε έλεγχο από την Επιθεώρηση Εργασίας για να διαπιστωθεί αν έχουν τηρηθεί όλες προβλεπόμενες, από την εργατική νομοθεσία, διαδικασίες.

Από τη στιγμή που δεν έγινε εμπρόθεσμη απολογιστική δήλωση αλλαγών ωραρίου εργασίας, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών από επιχειρήσεις και λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι δεν υπάρχει δυνατότητα εκπρόθεσμης ηλεκτρονικής υποβολής στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, δεν είναι δυνατόν να γίνει επανόρθωση, συνεπώς ο υπόχρεος εργοδότης δεν μπορεί να προβεί εν προκειμένω σε καμία ενέργεια. Εφόσον εντοπισθεί στον έλεγχο, που για την εν λόγω περίπτωση δεν είναι κατ’ ανάγκην επιτόπιος, θα σταλεί στην επιχείρηση σχετικό δελτίο ελέγχου για τα περαιτέρω.

5.5. Η Ψηφιακή απολογιστική δήλωση αλλαγών ωραρίου εργασίας, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών από επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο ηλεκτρονικό σύστημα μέτρησης του χρόνου εργασίας με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, υποβάλλεται έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίησής τους.

Σε αυτή την περίπτωση, τυχόν έκτακτες αλλαγές στα ωράρια εργασίας των εργαζομένων και στην οργάνωση του χρόνου εργασίας ( π.χ. αλλαγή ημέρας ρεπό), καθώς και χρόνο υπερωρίας, η υπόχρεη επιχείρηση έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα να τις δηλώνει (τις αλλαγές) στο Π.Σ. Εργάνη όχι κατ’ ανάγκην στο τέλος του επόμενου μήνα, αλλά και εκ των προτέρων, ακόμη και εάν έχει επιλέξει και εφαρμόζει το απολογιστικό σύστημα καταχώρησης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών.

Επισημαίνεται ότι, στην περίπτωση απολογιστικής δήλωσης απαιτείται ένας αρχικός προγραμματισμός από τις επιχειρήσεις (π.χ. σε επίπεδο εβδομάδας ή μήνα), ώστε να υφίσταται ένα αρχικό δηλωθέν ωράριο.

5.6. Στην περίπτωση που έχει προδηλωθεί η υπερωριακή απασχόληση εργαζόμενου στο Π.Σ. Εργάνη ΙΙ και προκύψει τροποποίηση της αρχικά δηλωθείσας υπερωριακής απασχόλησης πρέπει να γίνουν οι παρακάτω διορθωτικές ενέργειες:

Έστω αρχικά δηλωθέν ωράριο 07:00 έως 15:00 εργαζόμενου και προγραμματισμένη δηλωθείσα υπερωριακή απασχόληση από 16:00 έως 19:00, όμως, εκτάκτως ο εργαζόμενος άλλαξε ωράριο με χτύπημα κάρτας με ώρα έναρξης 13:00 και ώρα λήξης 23:00 (η επιχείρηση εφαρμόζει απολογιστικό σύστημα).

Η απολογιστική δήλωση ωραρίου που πρέπει να υποβληθεί έως το τέλος του επόμενου μήνα πρέπει να εμφανίσει ωράριο «13:00- 21:00».

Για την υπερωριακή απασχόληση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί για την συγκεκριμένη ημερομηνία [ΑΚΥΡΩΣΗ] υπερωρίας με τη δήλωση «Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – Υπερωρίες Απολογιστικό» και με υποβολή νέας δήλωσης «Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – Υπερωρίες Απολογιστικό» με τα νέα στοιχεία της υπερωριακής απασχόλησης, δηλαδή σε περίπτωση που υπάρχει ήδη και πρέπει να γίνει αλλαγή στην ώρα έναρξης της υπερωρίας πρέπει να πραγματοποιηθούν (2) δυο δηλώσεις, πρώτα ακύρωση και μετά νέα δήλωση. Προσοχή: Η υποβολή δεν θα πραγματοποιηθεί από την εισαγωγή ημερησίων δηλώσεων της Οργάνωσης Χρόνου Εργασίας, αλλά μέσα από Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – Υπερωρίες (πριν την πραγματοποίηση της μεταβολής του χρόνου υπερωρίας στην περίπτωση που εφαρμόζεται το προαναγγελτικό σύστημα) και εφόσον έχει επιλεγεί και εφαρμόζεται το απολογιστικό σύστημα, με την εισαγωγή της σχετικής φόρμας «Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – Υπερωρίες Απολογιστικό» έως το τέλος του επόμενου μήνα .

6. Απαλλαγή ασφαλιστικών εισφορών επί των ποσοστών προσαυξήσεων της αμοιβής υπερεργασίας και υπερωρίας, νυχτερινής εργασίας και αμοιβής Κυριακών – αργιών

Με την εγκύκλιο του e-ΕΦΚΑ 21/5-12-2025, ορίζεται η πλήρης απαλλαγή από ασφαλιστικές εισφορές (ασφαλισμένου και εργοδότη) επί των ποσών που προκύπτουν από τις πάσης φύσεως προσαυξήσεις για νυχτερινή εργασία, υπερεργασία, υπερωρίες και εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες. Η εγκύκλιος αυτή ήρθε σε συνέχεια του άρθρου 73 του Ν. 5239/2025, με το οποίο τροποποιήθηκε η αρχική διάταξη του άρθρου 41 του Ν. 5184/2025 περί του υπολογισμού εισφορών μισθωτών πλήρους απασχόλησης και εργοδοτών στις περιπτώσεις των προσαυξήσεων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και εργασίας κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025) και κατόπιν της ανάκλησης της προηγούμενης εσφαλμένης εγκυκλίου 19/2025, αποκαθιστώντας την ορθή εφαρμογή του μέτρου επί του πραγματικού καταβαλλόμενου μισθού.

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις του άρθρου 73 του Ν. 5239/2025, από 1/11/2025 (ημερομηνία έναρξης ισχύος ορίσθηκε η μισθολογική περίοδος Νοεμβρίου 2025) επεκτείνεται, το πεδίο εφαρμογής της, από την αρχική απαλλαγή ασφαλιστικών εισφορών επί των ποσοστών προσαυξήσεων που ρητά ορίζεται στα άρθρα 150 (αμοιβή νυχτερινής εργασίας), 194 (αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας) και 219 (αμοιβή Κυριακών - αργιών) του Π.Δ. 62/2025 και στις περιπτώσεις χορήγησης επιπρόσθετης προσαύξησης, καταβαλλόμενης επιπλέον των προβλεπόμενων στα άρθρα αυτά προσαυξήσεων, η οποία προκύπτει είτε στο πλαίσιο Σ.Σ.Ε. είτε στο πλαίσιο οικειοθελούς παροχής:

α. με την παροχή μεγαλύτερου ποσοστού προσαύξησης σε σχέση με την προβλεπόμενη στα προαναφερθέντα άρθρα της εργατικής νομοθεσίας,

β. με την προσμέτρηση της προβλεπόμενης προσαύξησης στο συμφωνηθέν/καταβαλλόμενο ωρομίσθιο/ημερομίσθιο/μισθό ακόμα και όταν η διάταξη αναφέρεται στο νόμιμο μισθό (όπως στο 219 του Π.Δ. 62/2025) και

γ. με το συνδυασμό των α και β, δηλαδή με την παροχή μεγαλύτερου ποσοστού προσαύξησης σε σχέση με την προβλεπόμενη στα προαναφερθέντα άρθρα της εργατικής νομοθεσίας και την προσμέτρηση της προσαύξησης αυτής στο συμφωνηθέν/καταβαλλόμενο ωρομίσθιο/ημερομίσθιο/μισθό ακόμα και όταν η διάταξη αναφέρεται στο νόμιμο μισθό (όπως στο 219 του Π.Δ. 62/2025).

Η παραπομπή της διάταξης στα συγκεκριμένα άρθρα 150 και 219 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025) γίνεται προκειμένου να προσδιοριστεί σε τι αντιστοιχούν οι επιπλέον αποδοχές στις οποίες αναφέρεται ο νομοθέτης και όχι η βάση υπολογισμού της προσαύξησης, που απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών.
Βλέπε αναλυτικά παραδείγματα στην εγκύκλιο e-ΕΦΚΑ 21/5-12-2025

7. Συμψηφισμός ποσού υπέρτερου του νομίμου με προσαυξήσεις νυχτερινών, Κυριακών και αμοιβή υπερεργασίας

7.1. Επιτρέπεται μετά από προηγούμενη συμφωνία των μερών ο καταλογισμός (συμψηφισμός) στις υπέρτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές, των αξιώσεων του μισθωτού, για αμοιβή λόγω παροχής υπερεργασίας, για το επίδομα γάμου και για προσαύξηση αμοιβής λόγω εργασίας κατά τις Κυριακές και εξαιρέσιμες εορτές. Δεν συμψηφίζονται στις μεγαλύτερες των νομίμων αποδοχές οι αξιώσεις για αμοιβή ή αποζημίωση από την παροχή υπερωριακής εργασίας και κάθε συμφωνία για το συμψηφισμό των αξιώσεων αυτών είναι άκυρη (Άρειος Πάγος 220/2007).

7.2. Επί καταβολής αποδοχών υπέρτερων των νομίμων, η σχετική συμφωνία περί συμψηφισμού του ποσού του υπέρτερου του νομίμου μόνο για την υπερωριακή απασχόληση απαγορεύεται, όχι δε και για την υπερεργασία ή για την εργασία κατά την έκτη ημέρα απασχόλησης (Άρειος Πάγος 529/2016).

7.3. Επιτρέπεται, μετά από προηγούμενη συμφωνία των μερών, ο καταλογισμός (συμψηφισμός) στις υπέρτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές, των αξιώσεων του μισθωτού, μεταξύ άλλων, για αμοιβή λόγω παροχής υπερεργασίας. Αντίθετα, δε συμψηφίζονται στις μεγαλύτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές οι αξιώσεις για αμοιβή ή αποζημίωση από την παροχή υπερωριακής εργασίας και κάθε συμφωνία για το συμψηφισμό των αξιώσεων αυτών είναι άκυρη (Εφετείο Θεσσαλονίκης 849/ 20170).

7.4. Επιτρέπεται ο συμψηφισμός της υπερεργασίας με τις υπέρτερες των νόμιμων αποδοχών, εφόσον αυτό έχει συμφωνηθεί. Οι οφειλόμενες προσαυξήσεις για εργασία κατά νύκτα, Κυριακές ή εορτές μπορούν να συμψηφιστούν με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες απο­δοχές μόνον κατόπιν ειδικής συμφωνίας μεταξύ εργο­δότου και μισθωτού που είναι κατά πάντα έγκυρη (Άρειος Πάγος 930/90, Μονομελές Εφετείο Πειραιά 560/2018).

7.5. Απαγορεύεται μόνο ο υπό του εργοδότη (μονομερής) συμψηφισμός (ακριβέστερα: καταλογισμός) των καταβαλλομένων υπέρτερων αποδοχών προς οφειλόμενες προσαυξήσεις από εργασία τις Κυριακές και τις νύχτες, ενώ αντιθέτως δεν απαγορεύεται η συνομολόγηση μεταξύ μισθωτού και εργοδότη ειδικής συμφωνίας περί συμψηφισμού στις τυχόν καταβαλλόμενες υπέρτερες των νομίμων αποδοχές και κάθε τυχόν αξιώσεως από τις προσαυξήσεις αυτές. Κατά τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 8 του Ν.Δ. 4020/1959, είναι άκυρη η συμφωνία του εργοδότη με τον εργαζό­μενο ότι οι υπέρτερες των νόμιμων αποδοχές θα συμψηφίζονται με την αμοιβή της υπερωριακής απασχόλησης. Αντίθετα, η συμφωνία είναι έγκυρη όταν αφορά σε ποσά που προκαταβάλλει ο εργοδότης για υπε­ρωρίες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν (Εφετείο Θεσσαλονίκης 292/2012, Άρειος Πάγος 180/2015).

7.6. Είναι δυνατός ο συμψηφισμός αποδοχών εργαζομένου στις υπέρτερες καταβαλλόμενες των νομίμων με σχετική συμφωνία των μερών, αλλά απαγορεύεται να καλύπτει την παρεχόμενη υπερωριακή απασχόληση. Δεν χωρεί, επίσης, συμψηφισμός της επί πλέον ημερήσιας εργασίας με τις ολιγότερες ώρες εργασίας άλλης ημέρας, εντός της αυτής ή και άλλης εβδομάδος. Θεωρείται, όμως, έγκυρη η συμφωνία ότι θα προκαταβάλλεται στον εργαζόμενο ορισμένο χρηματικό ποσό, επί πλέον του μισθού του, προς εξόφληση των αξιώσεών του για συγκεκριμένη υπερωριακή εργασία αυτού. Δεν πρόκειται για συμψηφισμό περισσότερων και ολιγότερων ωρών εργασίας διαφορετικών ημερών, όταν ο εργοδότης, σε αντάλλαγμα των όσων οφείλει στον εργαζόμενο για την υπερωριακή εργασία, καταβάλλει σ` αυτόν τη συμφωνημένη αμοιβή για ημέρες, κατά τις οποίες ο εργαζόμενος δεν εργάζεται, διότι με ιδιαίτερη συμφωνία μεταξύ των δύο οι εν λόγω ημέρες διατίθενται ως ημέρες προσθέτου αναπαύσεως, επί πλέον των νομίμως οφειλομένων ημερών εβδομαδιαίας αναπαύσεως. Στην περίπτωση αυτή, πρόκειται για επιτρεπτή καταβολή πρόσθετου χρηματικού ποσού, με την οποία επέρχεται απόσβεση των αξιώσεων για υπερωριακή απασχόληση, κατά το μέρος που με αυτήν καλύπτονται οι εν λόγω αξιώσεις. Ο προσδιορισμός όμως των καταβαλλόμενων ποσών κατ’ είδος και έκταση είναι απαραίτητος (Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 5206/2010 απόφαση Εφ. Αθηνών) (Άρειος Πάγος 180/2015).

8. Τι ισχύει επί άρνησης παροχής υπερωριακής απασχόλησης

Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί την παροχή της υπερωριακής αυτής εργασίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 12 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, με το οποίο κωδικοποιήθηκε το άρθρο 659 του Αστικού Κώδικα (Π.Δ. 456/1984). Η άρνηση του εργαζομένου να παράσχει την επιπλέον εργασία δεν συνιστά λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του (άρθρο 7 του N.5239/17-10-2025 ). Ειδικότερα, στο άρθρο 12 του Κ.Ε.Δ. (Π.Δ. 62/2025) με τίτλο «Εργασία πέρα από τη συμφωνημένη» ορίζεται ότι: «Αν παρουσιαστεί ανάγκη για εργασία πέρα από τη συμφωνημένη ή τη συνηθισμένη, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει, αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του θα ήταν αντίθετη με την καλή πίστη. Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα για την πρόσθετη αυτή εργασία σε συμπληρωματική αμοιβή, που κανονίζεται ανάλογα με τον συμφωνημένο μισθό και με τις ειδικές περιστάσεις.».

Διευκρινιστικά αναφέρεται ότι, η άσκηση του δικαιώματος του εργοδότη για υπερωριακή απασχόληση του εργαζόμενου, όπως και κάθε δικαιώματος, υπόκειται στον περιορισμό του άρθρου 281 του Α.Κ., δηλαδή της μη υπερβάσεως των ορίων που επιβάλλει η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, η δε υπέρβαση των ορίων αυτών καθιστά άκυρη την καταγγελία, σύμφωνα με τα άρθρα 174 και 180 του Α.Κ.. Είναι δε άκυρη ως καταχρηστική η καταγγελία και όταν υπαγορεύεται από ταπεινά ελατήρια, που δεν εξυπηρετούν τον σκοπό του δικαιώματος, όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις που η καταγγελία οφείλεται σε εμπάθεια, μίσος ή έχθρα ή σε λόγους εκδικήσεως, συνεπεία προηγηθείσας νόμιμης, αλλά μη αρεστής στον εργοδότη συμπεριφοράς του εργαζομένου. Δεν είναι, όμως, καταχρηστική η καταγγελία αν υπαγορεύτηκε από πράξη ή παράλειψη του εργαζομένου αντίθετη προς τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Αντίθετα, δεν είναι, όμως, καταχρηστική η καταγγελία αν υπαγορεύτηκε από πράξη ή παράλειψη του εργαζομένου αντίθετη προς τις συμβατικές του υποχρεώσεις- άρνηση οδηγού να εκτελέσει κατεπείγον δρομολόγιο, προκειμένου να συμπληρωθεί ποσότητα ετοίμου σκυροδέματος που είχε μεταφέρει προηγουμένως σε ανεγειρόμενη οικοδομή- ενόψει των συνθηκών, του κινδύνου να προκληθεί ζημιά στην οικοδομή και να τοποθετηθεί εκ νέου σκυρόδεμα, με δαπάνη της αναιρεσίβλητης (εταιρείας) και να επέλθει έτσι δυσφήμιση αυτής, αλλά και από το γεγονός ότι ο αναιρεσείων (εργαζόμενος) δεν προέβαλε κάποιο συγκεκριμένο λόγο που θα δικαιολογούσε την άρνησή του, η καταγγελία της εργασιακής του συμβάσεως από την αναιρεσίβλητη δεν συνιστά κατάχρηση δικαιώματος (Άρειος Πάγος 1018/2008).

Είναι, συνεπώς, στην κρίση των δικαστηρίων αν συντρέχουν εκείνοι οι όροι και οι προϋποθέσεις που μπορούν να επιβάλουν στον εργοδότη να απαιτήσει από τους εργαζόμενους του σύμφωνα με το άρθρο 281 του Α.Κ. να απασχοληθούν υπερωριακά.

9. Διακοπή εργασίας και δεύτερη περίοδος απασχόλησης την ίδια ημέρα

Εάν μεσολαβεί διακοπή εργασίας διάρκειας μίας ή περισσοτέρων ωρών, ώστε να αποκόπτεται ο φυσικός δεσμός μεταξύ του τακτικού ωραρίου και της πρόσθετης απασχόλησης, τότε δεν πρόκειται για νόμιμη υπερεργασία ή υπερωρία, αλλά για ανεξάρτητη δεύτερη περίοδο εργασίας. Αυτό έχει επιβεβαιωθεί και από τη νομολογία (Άρειος Πάγος 551/2018, 176/2014), η οποία κρίνει ότι όταν η εργασία δεν είναι συνεχής ή δεν υφίσταται σαφής σύνδεση με το τακτικό ωράριο, η επιπλέον απασχόληση θεωρείται νέα εργασία, η οποία ενδέχεται να παραβιάζει τα επιτρεπόμενα χρονικά όρια εργασίας και τα δικαιώματα ανάπαυσης του εργαζομένου.

Η υπερεργασία και υπερωρία πρέπει να παρέχεται συνεχόμενα μετά το τέλος του ημερήσιου συμβατικού ωραρίου.

Εάν μεσολαβεί διακοπή εργασίας διάρκειας μίας ή και περισσοτέρων ωρών επέρχεται διακοπή (διάρρηξη) του φυσικού δεσμού μεταξύ του τακτικού ωραρίου και της πρόσθετης απασχόλησης και δεν υφίσταται νόμιμη υπερεργασία ή υπερωρία, αλλά εκ νέου απασχόληση ήτοι ανεξάρτητη δεύτερη περίοδος εργασίας οπότε για να είναι νόμιμη (η εκ νέου απασχόλησης πρέπει να έχει μεσολαβήσει ένδεκαωρο (11ωρο) ανάπαυσης.

Η απασχόληση που είχε λήξει στις 16:00 και η οποία ενεργοποιείται εκ νέου στις 19:00 για να διαρκέσει έως τις 21:00, λογίζεται ως εκ νέου απασχόληση και δεν θεωρείται ως επιμήκυνση του ωραρίου εργασίας, συνεπώς δεν είναι υπερεργασία ούτε υπερωρία. Ισχύει εν προκειμένω το 11ωρο ανάπαυσης.

10. Απλή πρόσθετη εργασία

Με Σ.Σ.Ε., Δ.Α. ή ατομικές συμβάσεις εργασίας είναι δυνατή η εφαρμογή μικρότερων ωραρίων πλήρους απασχόλησης ημερησίως και εβδομαδιαίως (τελευταίο εδάφιο του άρθρου 55 του Ν.4808/2021).

Εφόσον με Σ.Σ.Ε., κ.λπ. έχει καθιερωθεί για ορισμένη κατηγορία εργαζομένων συνολική διάρκεια εβδομαδιαίας εργασίας μικρότερη των 40 ωρών, η υπέρβαση του συμβατικού αυτού χρόνου μέχρι τις 40 ώρες αποτελεί απλή υπερεργασία, για την οποία, θεωρουμένη ως πρόσθετη εργασία κατά το άρθρο 659 του Α.Κ. ο μισθωτός δικαιούται σύμφωνα με την ως άνω διάταξη πρόσθετη αμοιβή, ανάλογη με τις ώρες που διαρκεί η πρόσθετη εργασία, χωρίς, κατ' αντίθεση με την θεσμοθετημένη κατά τα γνωστά υπερεργασία, προσαυξήσεις. Στην περίπτωση δε αυτή το ωρομίσθιο υπολογίζεται με βάση τον καταβαλλόμενο μισθό σε συνδυασμό με το συμφωνημένο ωράριο εργασίας (Άρειος Πάγος 1263/2021 Άρειος Πάγος 1033/2011).

Εφόσον έχει καθιερωθεί για ορισμένη κατηγορία εργαζομένων συνολική διάρκεια εβδομαδιαίας εργασίας μικρότερη των 40 ωρών (π.χ. για τις ασφαλιστικές εταιρείες 39 ώρες), η υπέρβαση του συμβατικού αυτού χρόνου μέχρι τις 40 ώρες (έστω η εργασία την 8η ώρα της Παρασκευής για ασφαλιστικό υπάλληλο, όπου το συμβατικό ημερήσιο ωράριο της ημέρας αυτής ορίζεται σε 7ωρο), αποτελεί απλή πρόσθετη εργασία κατά το άρθρο 659 του Αστικού Κώδικα, για την οποία, ο μισθωτός δικαιούται σύμφωνα με την ως άνω διάταξη πρόσθετη αμοιβή, ανάλογη με τις ώρες που διαρκεί η πρόσθετη εργασία, χωρίς, να δικαιούται την προσαύξηση 20% που προβλέπεται για τη θεσμοθετημένη υπερεργασία (του άρθρου 29 του Ν. 1346/1983 και του άρθρου 1 του Ν. 3385/2005 όπως ισχύει). Στην περίπτωση δε αυτή το ωρομίσθιο υπολογίζεται με βάση τον καταβαλλόμενο μισθό σε συνδυασμό με το συμφωνημένο ωράριο εργασίας (Άρειος Πάγος 1033/2011)

Παράδειγμα 1ο:

Ασφαλιστικός υπάλληλος με συμβατικό εβδομαδιαίο ωράριο 39 ώρες και ημερήσιο συμβατικό ωράριο εργασίας 8ωρης διάρκειας πλην Παρασκευής, που ορίζεται 7ωρο και μηνιαίο μισθό 1.800,00€ απασχολείται για 8 ώρες την Παρασκευή, όπως αποδεικνύεται από το χτύπημα της κάρτας εργασίας.

Ωρομίσθιο = (6/39) x (1/25) x 1.800,00 = 11,08 €

Για τη μια ώρα της πρόσθετης εργασίας θα αμειφθεί επιπλέον με: 11,08 €.

Παράδειγμα 2ο:

Τραπεζοϋπάλληλος εμφανίζει στη διάρκεια μιας εβδομάδας τις παρακάτω ώρες εργασίας, όπως αναλυτικά παρατίθενται στο σχετικό πίνακα:

11. Διακεκομμένο ωράριο και υπερωρία

Στην περίπτωση που εργαζόμενος απασχολείται με διακεκομμένο ωράριο εργασίας, η υπερεργασία και υπερωρία ξεκινά με την ολοκλήρωση του πλήρους ημερησίου ωραρίου εργασίας, ήτοι με την ολοκλήρωση του δεύτερου τμήματος του ωραρίου του. Για παράδειγμα, το συμβατικό ημερήσιο ωράριο απασχόλησης ενός εργαζόμενου είναι 08.00 έως 13.00 και 16.00 έως 19.00. Η τυχόν υπερεργασία διενεργείται από 19.01 – 20.00 και η τυχόν υπερωρία από 20.01 έως 00.00 κατ’ ανώτατο όριο, λαμβανομένου υπόψη ότι πρέπει να τηρείται το 11ωρο της ημερήσιας ανάπαυσης, δηλαδή αν εργασθεί μέχρι την 12^η νυχτερινή πρέπει να πιάσει δουλειά το ενωρίτερο την 11^η πρωινή της επόμενης ημέρας.

12. Άδεια φροντίδας παιδιού - Μη χρήση του δικαιώματος αυτού και να απασχόληση κατά τον αντίστοιχο χρόνο

Οι εργαζόμενες μητέρες, οι οποίες με βάση τις διατάξεις της παρ. Β του άρθρου 7 του Ν.3144/2003 δικαιούνται να προσέρχονται αργότερα στην εργασία τους ή να αποχωρούν νωρίτερα από αυτήν για λόγους φροντίδας παιδιού, δεν δύνανται να αξιώσουν πρόσθετες αποδοχές ή αμοιβή για υπερωριακή εργασία, αν συμφωνήσουν να μη κάνουν χρήση του δικαιώματος αυτού και να εργασθούν κατά τον αντίστοιχο χρόνο (Γνωμοδότηση Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Γν ΝΣΚ 431/2004431/2004).

Διευκρινίζεται ότι, η χορήγηση του μειωμένου ωραρίου στις εργαζόμενες μητέρες διέπεται από διατάξεις αναγκαστικού δικαίου.