Σύμφωνα με τη νέα εγκύκλιο 264469/2026, την 28η Σεπτεμβρίου 2026 δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ, τεύχος Α΄, αρ. φύλλου 153, ο ν. 5336/2026 «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) και λοιπές διατάξεις». Τα άρθρα του εν λόγω νόμου που αφορούν το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), είναι τα 43 έως και 48, με τα οποία ρυθμίζονται θέματα εγγραφής των ενδιαφερομένων στο ΜΑΑΕ.
Πιο συγκεκριμένα:
1. Στην παρ. 6 του άρθρου 2 του ν. 3874/2010, όπως η παράγραφος αυτή προστέθηκε στο άρθρο αυτό με το άρθρο 43 του ν. 5336/2026, διευρύνεται η υποχρέωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ για κάθε φορολογικό έτος, σε όλα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική δραστηριότητα, ακόμη και σε όσους δεν υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ). Επιπλέον, ορίζεται ως απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή της ΕΑΕ κάθε έτους, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ, η οποία αποδεικνύεται με την έκδοση βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ. Επομένως, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ είναι υποχρεωτική για την υποβολή της ΕΑΕ του τρέχοντος έτους.
2. Βελτιώνεται η διαδικασία εγγραφής στο ΜΑΑΕ, καθιστώντας την, ψηφιακή και αυτοματοποιημένη, για τους επαγγελματίες αγρότες, τους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης και τους ασκούντες αγροτική δραστηριότητα, για κάθε φορολογικό έτος. Μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας επιτυγχάνεται η ακριβής καταγραφή της ιδιότητας των εγγεγραμμένων, η απλούστευση της υποβολής αιτήσεων, η έκδοση βεβαιώσεων εγγραφής, καθώς και η αξιοποίηση στοιχείων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των δεδομένων.
3. Η πλήρης και αξιόπιστη τήρηση του ΜΑΑΕ σε ψηφιακή μορφή, διασφαλίζεται με ευθύνη της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ). Η εγγραφή του υπόχρεου στο ΜΑΑΕ προηγείται και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της εγγραφής του σε άλλα τομεακά μητρώα του ΥπΑΑΤ.
Με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο, η απόδοση της ιδιότητας εγγραφής στο ΜΑΑΕ, για το φορολογικό έτος 2025, γίνεται, ανά ιδιότητα, ως εξής:
Α) Για τους επαγγελματίες αγρότες:
Σύμφωνα με την υπ’ αρ. 360/26071/01-03-2016 εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα του ΥΠΑΑΤ, «Εγκύκλιος δικαιολογητικών για τη χορήγηση βεβαίωσης Μ.Α.Α.Ε.», για τη χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής, στο ΜΑΑΕ και τον έλεγχο για την απόδοση της ιδιότητας του επαγγελματία αγρότη ή του κατόχου αγροτικής εκμετάλλευσης ή του επαγγελματία αγρότη νεοεισερχόμενου στον αγροτικό τομέα, θα πρέπει υποχρεωτικά, να προσκομίζονται:
«Για την απόδειξη της κατοχής αγροτικής εκμετάλλευσης και τον υπολογισμό του ετήσιου χρόνου απασχόλησης στην αγροτική εκμετάλλευση: Αντίγραφο της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις, του αντίστοιχου έτους με την Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος».
Επομένως, για την εγγραφή στο ΜΑΑΕ, με στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, εξετάζεται μόνο η ΕΑΕ του 2025 και όχι η ΕΑΕ του 2026, όπως γινόταν μέχρι πρόσφατα για την απόδειξη συνέχισης της δραστηριότητας, λόγω της υποχρεωτικής εγγραφής στο ΜΑΑΕ για την υποβολή της ΕΑΕ του τρέχοντος έτους. Η χορήγηση της βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ, με την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη, πραγματοποιείται από το φορολογικό έτος έναρξης εργασιών στην ΑΑΔΕ και εντεύθεν. Επίσης, στο έγγραφο έναρξης της ατομικής επιχείρησης, θα πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι η έναρξη εργασιών περιλαμβάνει τους σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Εξετάζεται επίσης, η ασφάλιση στον eΕΦΚΑ – πρώην ΟΓΑ για την ιδιότητα του αγρότη, κτηνοτρόφου – πτηνοτρόφου, μελισσοκόμου, αλιέα, υδατοκαλλιεργητή, ή λειτουργούντα αγροτουριστική μονάδα έως 10 δωματίων, ή παραγωγού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως 500 KW και αγρεργάτη/εργάτη γης για το έτος 2025.
Διευκρινίζεται ότι, πριν την έναρξη των φορολογικών δηλώσεων έτους 2026 (δηλ. την 15η Μαρτίου 2027), η Υπηρεσία μας θα αποστείλει αρχείο επαγγελματιών αγροτών στην ΑΑΔΕ, για την προσυμπλήρωση των κωδικών 037 – 038 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος έτους 2026, έπειτα από διασταύρωση με τα στοιχεία της ΕΑΕ του 2026 και του eΕΦΚΑ του 2026. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, η διαπίστωση της συνέχειας της δραστηριότητας και της ασφάλισης θα εξετάζεται σε δεύτερο χρόνο.
Β) Για τους επαγγελματίες αγρότες, ως νεοεισερχόμενοι στον αγροτικό τομέα
Στην περίπτωση που ενδιαφερόμενος επιθυμεί την εγγραφή του στο ΜΑΑΕ ως «νεοεισερχόμενος επαγγελματίας αγρότης» και ο οποίος υποβάλλει πρώτη φορά δήλωση ΕΑΕ, εγγράφεται αρχικά στο ΜΑΑΕ, με την ιδιότητα του «ασκούντος αγροτική δραστηριότητα». Στη συνέχεια και μετά την υποβολή της δήλωσης ΕΑΕ, επανέρχεται με νέα αίτηση εγγραφής στο ΜΑΑΕ για να αποκτήσει την ιδιότητα του «νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη».
Οι περιπτώσεις νεοεισερχόμενων, οι οποίοι έχουν υποβάλει την ΕΑΕ έτους 2025 ή του έτους 2026, αποστέλλονται οι ΑΦΜ τους στην ΑΑΔΕ, για την συμπλήρωση των κωδικών 037 – 038 της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος φορολογικού έτους 2025, μόνο όταν έχουν κάνει έναρξη εργασιών, εντός τους έτους 2026 ή και προγενέστερα εφόσον η δραστηριότητά τους είναι ενεργή χωρίς να υπάρχει διακοπή ή παύση αυτής.
Γ) Για τους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης:
α) Για τη χορήγηση βεβαιώσεων εγγραφής στο ΜΑΑΕ στους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, λαμβάνεται υπόψη η ΕΑΕ του έτους 2025, σε συσχέτιση με τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, εφόσον έχει γίνει ένταξη του ενδιαφερόμενου στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εντός του 2025 ή και προγενέστερα.
β) Για τη χορήγηση βεβαιώσεων εγγραφής στο ΜΑΑΕ στους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης οι οποίοι δεν υπέβαλαν ΕΑΕ το 2025, λαμβάνεται υπόψη η ΕΑΕ του έτους 2026, σε συσχέτιση με τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, εφόσον έχει γίνει ένταξη του ενδιαφερόμενου στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εντός του 2025 ή και προγενέστερα.
γ) Για τη χορήγηση βεβαιώσεων εγγραφής στο ΜΑΑΕ στους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης οι οποίοι πραγματοποίησαν έναρξη αγροτικής δραστηριότητας το 2026, λαμβάνεται υπόψη η ΕΑΕ του έτους 2026, σε συσχέτιση με τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2026.
Δ) Γενικές Επισημάνσεις:
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 58/16058/17-01-2020 Εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα του ΥπΑΑΤ, δεν γίνονται αποδεκτές και δεν εξετάζονται οι δηλώσεις ΕΑΕ, οι οποίες έχουν υποβληθεί μετά τη λήξη του ημερολογιακού έτους που τις αφορούν.
Βεβαίωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ, ανεξαρτήτως εάν πρόκειται για «επαγγελματίες αγρότες» ή «κάτοχους αγροτικής εκμετάλλευσης», χορηγείται από το φορολογικό έτος έναρξης εργασιών στην ΑΑΔΕ και εντεύθεν. Επίσης, στο έγγραφο έναρξης της ατομικής επιχείρησης, θα πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι η έναρξη εργασιών περιλαμβάνει σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα ΚΑΔ.
Οι κάτοχοι αγροτικής εκμετάλλευσης αποδεικνύουν την ένταξή τους στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ με την προσκόμιση των στοιχείων Μητρώου – Επιχείρησης (Εικόνα επιχείρησης), από την προσωποποιημένη πληροφόρηση μέσω της ψηφιακής πύλης my AADE.
Επιπλέον, προς απόδειξη της αγροτικής δραστηριότητας, και για τους «επαγγελματίες αγρότες» και για τους «κάτοχους αγροτικής εκμετάλλευσης», θα πρέπει απαραίτητα να εμφανίζονται έσοδα από πώληση αγροτικών προϊόντων ή έξοδα από αγορά αγροεφοδίων στο έντυπο Ε3 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, του φορολογικού έτους χορήγησης της βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ.
Ε) Για τους ασκούντες αγροτική δραστηριότητα:
Η βεβαίωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ με την ιδιότητα «του ασκούντος αγροτική δραστηριότητα» χορηγείται σε μία ή περισσότερες από τις κάτωθι περιπτώσεις:
α) στους εργάτες γης, οι αλιεργάτες/ιχθυεργάτες, οι ρητινοσυλλέκτες, οι δασεργάτες, οι οποίοι διαθέτουν εργόσημα, ανεξάρτητα με το αν υποβάλλουν ΕΑΕ. Τα απαραίτητα δικαιολογητικά εγγραφής τους περιγράφονται στην υπ’ αριθ. 360/26071/01-03-2016 εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα του ΥΠΑΑΤ, «Εγκύκλιος δικαιολογητικών για τη χορήγηση βεβαίωσης Μ.Α.Α.Ε.».
β) στις ομάδες παραγωγών, οι οποίες δεν έχουν υποβάλλει ΕΑΕ με τον ΑΦΜ της ομάδας, εφόσον όλα τα μέλη τους είναι εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίες αγρότες για το ίδιο φορολογικό έτος.
γ) στους «αφανείς» αγρότες, οι οποίοι δεν έχουν ενταχθεί ακόμη στο ειδικό ή το κανονικό καθεστώς, προκειμένου να μπορούν να υποβάλλουν την ΕΑΕ του τρέχοντος έτους. Ως προς τον διοικητικό έλεγχο από τα ΤΑΑΕ και για την απόδειξη της αγροτικής δραστηριότητας, θα πρέπει στο έντυπο Ε3 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να εμφανίζονται ως «αφανείς» αγρότες χωρίς ΚΑΔ σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα.
δ) στις λοιπές περιπτώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων τα οποία πρόκειται να υποβάλλουν για πρώτη φορά ΕΑΕ ή δεν έχουν εγγραφεί στο ΜΑΑΕ το τρέχον ή το προηγούμενο του τρέχοντος έτους και έχουν ενταχθεί στο ειδικό ή το κανονικό καθεστώς, είτε είναι «αφανείς» αγρότες (όπως για παράδειγμα περιπτώσεις κληρονόμων λόγω θανάτου, μεταβιβάσεων, πολυλειτουργικών αγροκτημάτων, κατόχων εκμεταλλεύσεων για τη διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων).