Τέλος λοιπόν και της μικρής εργασιακής εβδομάδας των Χριστουγέννων, η οποία λόγω ημερολογιακών συμπτώσεων, έδωσε ένα τετραήμερο ανάπαυσης σε πολλούς εργαζομένους. Οπότε, στα λίγα φορολογικά νέα τα οποία μας απασχόλησαν και στα ελάχιστα που συζητήθηκαν, ελάχιστες ημέρες πριν το τέλος του 2026, επανέρχεται ξανά στην επικαιρότητα το θέμα της υποχρέωσης των φορολογουμένων φυσικών προσώπων για ποσοστά δαπανών επί της κατανάλωσής τους, μέσω ηλεκτρονικών μέσων.
Μετά τις πρόσφατες τροποποιήσεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (άρθρο 15 του Κ.Φ.Ε.) που ενσωματώθηκαν στο νόμο 5246/2025 «Φορολογική μεταρρύθμιση για το δημογραφικό και τη μεσαία τάξη - Μέτρα στήριξης για την κοινωνία και την οικονομία», προβλέπεται ότι κάθε φυσικό πρόσωπο οφείλει να πραγματοποιήσει, εντός του φορολογικού έτους, δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα ίσες με ποσοστό του πραγματικού ατομικού εισοδήματός του (30%, με περιορισμό στο ανώτατο ποσό των 20.000€). Υπάρχουν εξαιρέσεις και μείωση σε 20% όταν οι ηλεκτρονικές πληρωμές πάγιων υποχρεώσεων υπερβαίνουν το 60% του εισοδήματος, ειδικές ρυθμίσεις για κατασχεμένους λογαριασμούς (όριο 5.000€) και απαλλαγές για ορισμένες κατηγορίες (ηλικία άνω 70 ετών, μόνιμη κατοικία σε μικρούς οικισμούς κ.ά.). Η διάταξη ενσωματώθηκε στο πλαίσιο της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2025 (Ν. 5246/2025) και αφορούσε ρητά τη συνέχιση/ενίσχυση κινήτρων για συναλλαγές με ηλεκτρονικά μέσα.
Οι «κυρώσεις» για τη μη κάλυψη του απαιτούμενου ποσοστού δεν είναι διοικητικό πρόστιμο κατά την κλασική έννοια, αλλά πρόσθετος φόρος που επιβάλλεται στην εκκαθάριση του φόρου εισοδήματος. Εφαρμόζεται συντελεστής 22% επί της διαφοράς μεταξύ του απαιτούμενου και του πραγματικά καλυφθέντος ποσού με ηλεκτρονικές αποδείξεις. Λειτουργικά, όμως, πρόκειται για τιμωρητική φορολογική επιβάρυνση που αποσκοπεί στην αλλαγή συμπεριφοράς (μετάβαση σε ηλεκτρονικές πληρωμές) και στην αποφυγή της φοροδιαφυγής μέσω μετρητών.
Σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο οι πολιτικές για τη μετάβαση σε ψηφιακές πληρωμές επικεντρώνονται κυρίως σε υποχρεώσεις και κυρώσεις προς επιχειρήσεις (π.χ. ηλεκτρονική τιμολόγηση, υποχρεώσεις καταγραφής συναλλαγών) ή σε κίνητρα (φορολογικά κίνητρα, κληρώσεις). Η επιβολή απευθείας επιβάρυνσης σε ιδιώτες φορολογουμένους για «έλλειμμα» ηλεκτρονικών δαπανών είναι σχετικά ασυνήθης. Παραδείγματα όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση στην Ιταλία αφορούν κυρίως επιχειρήσεις και όχι «πρόστιμο» στον τελικό καταναλωτή. Γενικά, η μέθοδος αυτή είναι σπάνια μεταξύ κρατών μελών και περιγράφεται στη διεθνή βιβλιογραφία ως «επιθετική πολιτική ψηφιακού μετασχηματισμού» με ειδικά χαρακτηριστικά στην Ελλάδα.
Όσον αφορά την μακροοικονομική προσέγγιση του μέτρου και την ανάλυση με όρους οριακής ροπής προς κατανάλωση (MRC – Marginal Rate to Consumption) και αποταμίευση (MRS – Marginal Rate to saving), το μέτρο παραβλέπει ότι η σχέση εισοδήματος και κατανάλωσης διαφέρει συστηματικά μεταξύ νοικοκυριών. Ένας μισθωτός με κατώτατο μισθό μπορεί να έχει πρακτικά μηδενική δυνατότητα αποταμίευσης (MRC = 1) και επομένως πλήρως να καλύπτει απαιτήσεις χωρίς ουσιαστική μεταβολή συμπεριφοράς, ενώ σε υψηλότερα εισοδήματα η οριακή ροπή προς κατανάλωση μειώνεται και η υποχρέωση κάλυψης ενός συγκεκριμένου ποσοστού (π.χ. 30%) συγκρούεται με την ατομική επιλογή αποταμίευσης και κατανάλωσης - επενδύσεων, δηλαδή το νόμιμο «πλεόνασμα» κατανέμεται άνισα και μπορεί να καταλήξει σε άδικο, αναλογικά βαρύτερο φορολογικό αποτέλεσμα για ομάδες με λιγότερες επιλογές ρευστότητας. Επίσης, ο νόμος θεσπίζει έναν κανόνα που προϋποθέτει ότι η κατανάλωση είναι εύκολα «ορατή» όταν πληρώνεται ηλεκτρονικά, στην πράξη όμως δεν μπορεί να προσδιοριστεί νομοθετικά το ποσοστό κατανάλωσης και αποταμίευσης ανά φορολογούμενο χωρίς εισαγωγή σημαντικής κατασταλτικής γραφειοκρατίας, με συνέπειες στην αποτελεσματικότητα και δικαιοσύνη της ρύθμισης. Για αυτούς τους λόγους, το μέτρο εμφανίζει έντονο μη ορθολογικά οικονομικό και συμπεριφορικό κόστος και η πρακτική του εφαρμογή συναντά οριακά προβλήματα συμμόρφωσης και κοινωνικής αποδοχής (ΙΟΒΕ: Digital payments in Greece: Policies and impact on card).
Νομικά η ρύθμιση έχει σαφή βάση στον ΚΦΕ (τροποποιήσεις 2025), αλλά φορολογικά και μακροοικονομικά το «πρόστιμο» των 22% λειτουργεί περισσότερο ως τιμωρητικός φόρος με σαφή κατανεμημένα και συμπεριφορικά αποτελέσματα. Διεθνώς είναι σπάνιο να επιβάλλεται αντίστοιχη κύρωση απευθείας στους καταναλωτές, γι’ αυτό απαιτείται προσεκτική επαναξιολόγηση αναλογικότητας, αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης εφόσον η ρύθμιση παραμείνει σε ισχύ.
Μικρή εργασιακή εβδομάδα και από τις σχετικές με τη στήλη ειδήσεις της Εβδομάδας που πέρασε: «ΑΑΔΕ – «Πυρετός το Σαββατόβραδο»: 48ωρο λουκέτο και πρόστιμο 20.000 € σε club της Αθήνας». Ακόμη μία περίπτωση φοροδιαφυγής σε μεγάλο και γνωστό νυχτερινό κέντρο της Αττικής εντόπισαν οι ελεγκτές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Πρόκειται για επιχείρηση στην περιοχή του Κεραμικού, την οποία επισκέφθηκαν στο πλαίσιο της δράσης «Πυρετός το Σαββατόβραδο».
Κατά τη διάρκεια του ελέγχου διαπιστώθηκε ότι τα POS του καταστήματος δεν ήταν διασυνδεδεμένα με τις ταμειακές μηχανές, ενώ μέσα σε χρονικό διάστημα 20 λεπτών —κατά το οποίο παρέμειναν στον χώρο οι ελεγκτές— δεν είχαν εκδοθεί εισιτήρια εισόδου για 35 πελάτες.
Στην επιχείρηση επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο ύψους 20.000 ευρώ και σφραγίστηκε για 48 ώρες. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη έλεγχος των βιβλίων της σε βάθος χρόνου, ώστε να αξιολογηθεί η συνολική φορολογική της συμπεριφορά.
Από την αρθρογραφία της Εβδομάδας που πέρασε, κ. Στέφανος Κοτζαμάνης, Οικονομολόγος, Δημοσιογράφος και «Η «άριστη χρηματοδότηση» μιας ελληνικής εταιρείας: Από τη θεωρία στην πράξη»: Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Πολύ συχνά τίθεται το ερώτημα μέχρι ποιο σημείο πρέπει να είναι δανεισμένη μια επιχείρηση. Πολλές φορές οι μέτοχοι μειοψηφίας μιας επιχείρησης δεν έχουν αντίρρηση να αυξηθεί ο δανεισμός προκειμένου να καρπωθούν υψηλότερο μέρισμα. Άλλες φορές κατηγορούν τις διοικήσεις για υπερβάλλουσα ρευστότητα, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει πτωτικά το δείκτη αποδοτικότητας των ιδίων κεφαλαίων.
Υπάρχουν, ωστόσο, και εκείνοι που υπεραμύνονται μιας πολύ υψηλής ρευστότητας, ακόμη και αν πολλές φορές μπορεί να έχει τα χαρακτηριστικά της υπερβολής. Και αυτό γιατί το μεγάλο ύψος διαθεσίμων δίνει τη δυνατότητα για εξαγορές, για επενδύσεις, για επιθετικές τιμολογιακές πολιτικές και σε κάθε περίπτωση μειώνουν το επιχειρηματικό ρίσκο σε περιόδους κρίσης και υψηλών επιτοκίων. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι σε περιόδους κρίσης οι επιχειρήσεις έχουν κάθε λόγο να προβάλλουν όσο μπορούν περισσότερο την ισχυρή κεφαλαιακή τους επάρκεια, γιατί αυτό τους δίνει τη δυνατότητα να πετυχαίνουν καλύτερες τιμές από τους προμηθευτές τους, να κερδίζουν πελάτες από τον ανταγωνισμό και να προσελκύουν ικανά στελέχη από την αγορά εργασίας.
Επιπλέον, ενώ είναι πολύ εύκολο για τις εταιρείες να διανείμουν χρήματα στους μετόχους τους μέσα από μερίσματα και επιστροφές κεφαλαίου, αποτελεί πιο σύνθετη και περισσότερο αβέβαιη υπόθεση το εγχείρημα άντλησης ρευστότητας μέσα από αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου και μέσα από τη λήψη ομολογιακών και τραπεζικών δανείων (κάλιο γαϊδουρόδενε…).
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Με βάση την οικονομική θεωρία, ο άριστος τρόπος για να χρηματοδοτηθεί μια επιχείρηση είναι η ελαχιστοποίηση του WACC (Weighted Average Cost of Capital), ή αλλιώς του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου.».
Δείτε το σύνολο μια ακόμα επιστημονικής – δημοσιογραφικής ανάλυσης του θέματος στον πιο πάνω σύνδεσμο, από τον κ. Στέφανο Κοτζαμάνη.
Κ. Απόστολος Λιόλιος, Επίτιμος Οικονομικός Επιθεωρητής και «Φορολογικές απάτες από πρόσωπα υπεράνω υποψίας - Εκατομμύρια ευρώ με εικονικά τιμολόγια»: Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Συγκλονιστικά στοιχεία ήρθαν στο φως της δημοσιότητας με την εξάρθρωση κυκλώματος παράνομων επιστροφών Φ.Π.Α. και εικονικών τιμολογίων. Τουλάχιστον 12 εκατομμύρια ευρώ βρέθηκαν σε πλαστικές σακούλες σε κρυψώνες της οργάνωσης.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων μαζικής ενημέρωσης, τουλάχιστον 18 άνθρωποι συνελήφθησαν και κατηγορούνται για τη σύσταση και οργάνωση ομάδας για την παράνομη είσπραξη ποσών από επιστροφές Φ.Π.Α. ή την έκδοση εικονικών τιμολογίων με τα οποία εφοδίαζαν πολλές επιχειρήσεις με τις οποίες συνεργάζονταν, με προφανή σκοπό τη μείωση ή την αποφυγή των φορολογικών τους υποχρεώσεων.
Η αποκάλυψη της παράνομης οργάνωσης έγινε από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα μέλη της οργάνωσης είχαν συστήσει περισσότερες από 370 επιχειρήσεις, ενώ χρησιμοποιούσαν για το «στήσιμο» της επιχείρησης κυρίως αχυρανθρώπους ή υπερήλικες και άτομα μειωμένου καταλογισμού. Φαίνεται, όμως, ότι, οι άνθρωποι αυτοί που σήμερα κατηγορούνται δεν είχαν ακούσει τη μυστική βουή των πλησιαζόντων γεγονότων.
2. Φορολογητέο εισόδημα και δαπάνες
Ήδη, στις 23 Φεβρουαρίου 2025 οι εφημερίδες δημοσίευσαν σχετικά άρθρα στα οποία αναφέρονται τα εξής: «Τις προσεχείς μέρες αναμένεται να περάσουν την πόρτα των ελεγκτών της Εφορίας οι πρώτοι από τους 800 επαγγελματίες που εντοπίστηκαν μετά τη μεγαλύτερη διασταύρωση που πραγματοποίησε η Α.Α.Δ.Ε.. Έπειτα από την ανάλυση των περιουσιακών τους στοιχείων και των δηλώσεων του παρελθόντος, οι ελεγκτικές αρχές έχουν ξεκινήσει τακτικό φορολογικό έλεγχο και όπως προαναφέρθηκε πλέον πρέπει να δικαιολογήσουν τις τεράστιες διαφορές που προκύπτουν μεταξύ φορολογητέου εισοδήματος και δαπανών. Σύμφωνα με πληροφορίες, για ορισμένους οι δαπάνες ανέρχονται στις 30.000 ευρώ, ενώ σε άλλους 100.000 ευρώ, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις δαπανών από 150.000 ευρώ έως και 300.000 ευρώ.
Όπως αναφέρουν στελέχη του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέχρι τέλη Μαρτίου θα ενεργοποιηθεί και η ελίτ μονάδα που θα πραγματοποιεί ψηφιακές διασταυρώσεις και η οποία θα αξιοποιεί όλες τις δυνατότητες της τεχνολογίας με ανάλυση μεγάλων δεδομένων και άντληση στοιχείων από ψηφιακά συστήματα τιμολόγησης με τη χρήση τεχνικής νοημοσύνης, συγκριτική αξιολόγηση και σκανάρισμα κάθε διαθέσιμου στοιχείου στο Διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» (Εφημερίδα Καθημερινή της Κυριακής).
Από όσα έγιναν γνωστά τις τελευταίες μέρες, μια αλυσίδα από παράνομες ή ανύπαρκτες επιχειρήσεις εφοδίαζε κάποιες επιχειρήσεις που λειτουργούσαν νόμιμα με τέτοια εικονικά τιμολόγια, με σκοπό την εμφάνιση μειωμένων κερδών σε «υγιείς» επιχειρήσεις.».
Το ομότιτλο άρθρο του κ. Απόστολου Λιόλιου δημοσιεύθηκε στο τεύχος Νοεμβρίου του περιοδικού Epsilon7. Στον αρχικό σύνδεσμο του άρθρου, μπορείτε να το δείτε στο σύνολό του.
Παραμονή Χριστουγέννων και κάπου μεταξύ επίσημης ημιαργίας του Δημοσίου τομέα, εθιμικές επιχειρησιακές γιορτές της ημέρας του ιδιωτικού τομέα, απίστευτης κίνησης στην αγορά, είτε για εορταστικές αγορές, είτε απλώς για τη Χριστουγεννιάτική ατμόσφαιρα έστω και εν μέσω καταρρακτώδους βροχής και φυσικά κάλαντα παραδοσιακά, έντεχνα ή όπως αλλιώς, η μικρή «εργασιακή εβδομάδα», κάπου εδώ τελειώνει. Για την Εβδομάδα που έρχεται, κάπου ανάμεσα στην συνεχιζόμενη εορταστική ατμόσφαιρα, θα συζητηθεί το νέο εγχείρημα της ΑΑΔΕ σχετικά με την αποτροπή παρεμβάσεων στα συστήματα καταγραφής συναλλαγών.
Η προσπάθεια συστηματικής παράκαμψης ηλεκτρονικών συστημάτων καταγραφής συναλλαγών (ταμειακών μηχανών / ΦΗΜ και σύνδεσής τους με τερματικά καρτών και POS) αποτελεί πλέον πολύπλευρο πρόβλημα που απαιτεί ταυτόχρονη τεχνική, νομική και οργανωτική αντιμετώπιση. Τα περιστατικά «πειραγμένων» λογισμικών, η χρήση μη δηλωμένων ή ξένων POS και η διακοπή της ροής δεδομένων προς την φορολογική διοίκηση δημιουργούν αβέβαιες αλυσίδες αποδεικτικών στοιχείων και αυξάνουν τον συντελεστή φοροδιαφυγής. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προωθεί την υλοποίηση ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος για τη συνεχή παρακολούθηση των συναλλαγών και τη διασφάλιση ότι κάθε πληρωμή με κάρτα καταγράφεται συγκεντρωτικά και διαβιβάζεται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο στην ΑΑΔΕ, όπως προβλέπεται στις τεχνικές πρωτοβουλίες της υπηρεσίας.
Από τεχνική οπτική, οι κύριοι μηχανισμοί παράκαμψης αναφέρονται σε: (α) αλλοίωση λογισμικού στο επίπεδο του ΦΗΜ ή του ενδιάμεσου ERP, (β) χρήση μη δηλωμένων ή ξένων Acquirer POS που δεν συνδέονται με το κεντρικό πληροφοριακό σύστημα, και (γ) διακοπή ή καθυστέρηση της ροής δεδομένων (προκαλώντας «τυφλά» διαστήματα). Η αποτελεσματική άμυνα συνιστάται σε συνδυασμό τεχνολογιών. Κρυπτογραφική σήμανση κάθε παραστατικού, αξιόπιστη αλυσίδα-ελέγχου (Chain of custody) με καταγραφή hash συναλλαγής στο κεντρικό σύστημα, αυθεντικοποίηση τερματικών με PKI και μηχανισμούς tamper-evident στο επίπεδο του ΦΗΜ. Επιπλέον, απαιτείται μηχανισμός «heartbeat» που να ειδοποιεί άμεσα σε διακοπή ροής και αυτοματοποιημένα εργαλεία ανάλυσης αποκλίσεων για την ανίχνευση στατιστικά μη συμβατών μοτίβων λειτουργίας. (ΑΑΔΕ - ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΚΑΤΟΧΩΝ/ΧΡΗΣΤΩΝ Φ.Η.Μ.(ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ).
Ο συνδυασμός τεχνολογίας και διοικητικής δράσης έχει επιπτώσεις στην εφαρμογή. Πρέπει να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με το φορολογικό δίκαιο και ταυτόχρονα προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR), αναλογικότητα κυρώσεων και διαφάνεια στις διαδικασίες επαλήθευσης. Η ορθολογική εφαρμογή προβλέπει: (α) τεχνικές προδιαγραφές ανοικτών, τυποποιημένων διεπαφών (APIs) μεταξύ POS–ΦΗΜ–ΑΑΔΕ, (β) σαφή νομική κατανομή ευθυνών σε παρόχους Acquirers, κατασκευαστές λογισμικού και χρήστες, (γ) στοχευμένους, data-driven ελέγχους και πρωτόκολλα έκτακτης ειδοποίησης, και (δ) ανεξάρτητες αξιολογήσεις ασφάλειας και πιλοτικές δοκιμές πριν την κεντρική ενεργοποίηση.
Συμπερασματικά, η αποδοτική πρόληψη και δίωξη παραβιάσεων απαιτεί συντονισμένη πολιτική όπως, τεχνική «σφράγιση» της κάθε συναλλαγής, πλήρη διαλειτουργικότητα (interoperability) με τα κεντρικά συστήματα της ΑΑΔΕ, και νομικό πλαίσιο που να επιτρέπει ταχείς, τεκμηριωμένους ελέγχους χωρίς να θίγει δικαιώματα. Σε αυτό το πλαίσιο, η τρέχουσα πρωτοβουλία για προμήθεια υποδομής και λογισμικού προσφέρει τη δυνατότητα να μετασχηματιστεί ο έλεγχος από αποσπασματικό σε συστηματικό και προληπτικό, υπό την προϋπόθεση ότι οι τεχνικές προδιαγραφές, η ασφάλεια των συστημάτων και οι διοικητικές διαδικασίες θα εφαρμοστούν με αυστηρότητα και διαφάνεια.
Από όλους εμάς, τη Διοίκηση και τους εργαζόμενους του Ομίλου της EPSILONNET σας ευχόμαστε ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ με υγεία, ευτυχία και δημιουργικότητα.