ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ. Τελευταίος μήνας της Άνοιξης και το άοκνο Υπ. Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μαζί με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων φέρνουν στο Κοινοβούλιο και προτείνουν νέα «εργαλεία» αποκάλυψης φορολογικών εσόδων, αλλά και σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς τις παροχές στον φορολογούμενο πολίτη ή οντότητα.
Για την Εβδομάδα που πέρασε και σύμφωνα με το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή, διαμορφώνεται και συζητείται ένα νομοθετικό σχήμα που κινείται σε δύο αλληλένδετους άξονες: την ενοποίηση των δεδομένων για τα ακίνητα μέσω του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) και την εισαγωγή ενός θεσμοθετημένου μηχανισμού εκ των προτέρων φορολογικής ερμηνείας μέσω των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων (Φ.Δ.Α.). Στο σκέλος της ακίνητης περιουσίας, το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι από το 2027 η κύρια κατοικία, για την εφαρμογή της απαλλαγής από τον φόρο (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) σε μικρούς οικισμούς, θα προκύπτει πλέον από το Μ.Ι.Δ.Α., ενώ μέχρι να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία το μητρώο η σχετική ένδειξη θα συνεχίσει να αντλείται από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου έτους. Η απαλλαγή αφορά οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με ειδική ρύθμιση 1.700 κατοίκων για ορισμένες παραμεθόριες περιοχές, και τίθεται όριο αξίας 400.000 ευρώ για την πλήρη κυριότητα της κατοικίας.
Η θεσμική σημασία της ρύθμισης είναι σημαντική, διότι μεταφέρει το κέντρο βάρους από τη δηλωτική προσωπική αποτύπωση του φορολογουμένου (Ε9) προς μια διαλειτουργική διοικητική επαλήθευση. Πρόκειται για εξέλιξη συμβατή με τη γενικότερη τάση ψηφιακής φορολογικής διακυβέρνησης, αλλά η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από την ποιότητα διασύνδεσης με το Κτηματολόγιο, το Ε9 και τις λοιπές βάσεις δεδομένων, καθώς και από την ύπαρξη αποτελεσματικών μηχανισμών διόρθωσης λαθών. Η δημόσια συζήτηση ήδη αναδεικνύει τη δυσκολία ταύτισης των ακινήτων μεταξύ ετερογενών μητρώων και την ανάγκη μεταβατικής περιόδου προσαρμογής.
Στο δεύτερο σκέλος, το νέο άρθρο 9Α του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας εγκαθιδρύει έναν μηχανισμό «Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων» (Πρόκειται για την ελληνική απόδοση του διεθνώς χρησιμοποιούμενου όρου «binding tax rulings» ή ειδικότερα «advance tax rulings», δηλαδή δεσμευτικές εκ των προτέρων απαντήσεις της φορολογικής διοίκησης για τη φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων, μελλοντικών συναλλαγών ή καταστάσεων), που δεν πρέπει να συγχέεται με τις υφιστάμενες ερμηνευτικές εγκυκλίους. Ήδη, σήμερα ο Ν.5104/2024 προβλέπει ότι οι ερμηνευτικές εγκύκλιοι δεσμεύουν τη Φορολογική Διοίκηση, ενώ οι απαντήσεις μεμονωμένων υπαλλήλων δεν τη δεσμεύουν. Το υπό ψήφιση άρθρο 9Α μεταβαίνει από τη γενική ερμηνεία στη συγκεκριμένη, εκ των προτέρων και ατομική φορολογική βεβαιότητα. Η διοίκηση ερμηνεύει τη νομοθεσία για μελλοντικά, επαρκώς καθορισμένα φορολογικά γεγονότα, εκδίδει απάντηση εντός 150 ημερών από την πλήρη αίτηση και την καταβολή του παραβόλου, ενώ η απάντηση καθίσταται δεσμευτική όσο παραμένουν αμετάβλητα τα πραγματικά δεδομένα και το νομικό πλαίσιο, και εφόσον δεν έχει μεσολαβήσει διαφορετική ερμηνεία από ανώτατο δικαστήριο. Το κόστος πρόσβασης είναι σημαντικό: 5.000 ευρώ ελάχιστο παράβολο και συνολικό παράβολο 15.000–50.000 ευρώ, με δυνατότητα επιστροφής του υπερβάλλοντος ποσού αν η αίτηση απορριφθεί.
Συγκριτικά, ο θεσμός κινείται σε τροχιά συμβατή με τη διεθνή λογική των «tax rulings». Ο Ο.Ο.Σ.Α. περιγράφει τα public rulings (δημόσιες αποφάσεις – κανόνες) ως δημοσιευμένες ερμηνείες που δεσμεύουν τη διοίκηση όταν εφαρμόζονται στον φορολογούμενο, ενώ τα private rulings (ιδιωτικές αποφάσεις – κανόνες) παρέχουν πρόσθετη βεβαιότητα για προτεινόμενες ή ήδη ολοκληρωμένες συναλλαγές και συνδέονται με την ενίσχυση της tax certainty (φορολογικής ασφάλειας), άρα με επενδύσεις και ανάπτυξη. Στην Ιταλία, η εκ των προτέρων φορολογική απόφαση, «advance tax ruling», λειτουργεί ως θεσμός που κατευθύνει τη συμπεριφορά του φορολογουμένου και αποτρέπει δικαστικές διενέξεις, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο η HMRC (φορολογική αρχή) διαθέτει μηχανισμούς θεσμοθετημένες και μη θεσμοθετημένες διασφαλίσεις για συναλλαγές. Επομένως, το ελληνικό μοντέλο είναι συγκρίσιμο με ώριμες διοικητικές πρακτικές άλλων φορολογικών αρχών, αλλά η επιτυχία του θα κριθεί από τη θεσμική αναλογικότητα της πρόσβασης, τη σαφήνεια των κριτηρίων παραδεκτού, τη λειτουργική ταχύτητα και τη διασφάλιση ότι η φορολογική βεβαιότητα δεν θα καταστεί προνόμιο των ισχυρότερων οικονομικών φορέων, λόγω της εξαιρετικά μεγάλης οικονομικής επιβάρυνσης, τουλάχιστον για τα Ελληνικά δεδομένα (OECD - Tax Administration 2025 - Comparative Information on OECD and other Advanced and Emerging Economies).
Από την ειδησεογραφία της Εβδομάδας που πέρασε: «Μη επιβολή κυρώσεων για δηλώσεις ΦΠΑ έως 29/5/2026 για αγρότες που μετατάσσονται στο κανονικό καθεστώς». Η δυνατότητα εκπλήρωσης δηλωτικών υποχρεώσεων ΦΠΑ χωρίς την επιβολή κυρώσεων παρέχεται έως και 29/5/2026, με εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Ε2020/2026). Η ρύθμιση αφορά αγρότες που μετατάσσονται από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, στο φορολογικό έτος 2026, λόγω υπέρβασης του ορίου επιδοτήσεων των 5.000 ευρώ.
Η ρύθμιση αυτή ισχύει, υπό την προϋπόθεση ότι έως και 30/4/2026 έχει υποβληθεί δήλωση μεταβολής για τη μετάταξη στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ για το έτος 2026 και περιλαμβάνει:
- τη δήλωση αποθεμάτων μετάταξης στο κανονικό καθεστώς,
- τις δηλώσεις ΦΠΑ για τις μηνιαίες φορολογικές περιόδους Ιανουαρίου, Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2026, εφόσον κατά τη μετάταξη προκύπτει υποχρέωση υποβολής μηνιαίων δηλώσεων,
- τη δήλωση ΦΠΑ για το πρώτο τρίμηνο 2026, εφόσον κατά τη μετάταξη προκύπτει υποχρέωση υποβολής τριμηνιαίας δήλωσης,
- τους ανακεφαλαιωτικούς πίνακες ενδοκοινοτικών συναλλαγών για τους παραπάνω μήνες, εφόσον υπάρχει σχετική υποχρέωση.
Για δηλώσεις ΦΠΑ με ποσό φόρου προς καταβολή, η παραπάνω ημερομηνία (29/5/2026) αποτελεί την καταληκτική προθεσμία για την εμπρόθεσμη εξόφληση του φόρου, χωρίς την επιβολή κυρώσεων.
Για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:
- Τηλεφωνικά: Στο 1521 (χωρίς χρέωση), εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00.
- Ψηφιακά: Στο my1521 (24/7), επιλέγοντας: Θέματα ΦΠΑ, Τελών & Ειδικών Φορολογιών > ΦΠΑ > Ειδικά Καθεστώτα ΦΠΑ > Ειδικό καθεστώς αγροτών
«Επέκταση της ειδικής φορολόγησης (άρθρο 5Γ ΚΦΕ) και για εργαζόμενους στο Ελληνικό Δημόσιο»: Επεκτείνεται η δυνατότητα υπαγωγής στον ειδικό τρόπο φορολόγησης του άρθρου 5Γ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ), με απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή (Α.1138/2026). Πλέον, το κίνητρο μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα αφορά και φυσικά πρόσωπα, που θα απασχοληθούν ως μισθωτοί στο Ελληνικό Δημόσιο.
Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται για:
α) νέες αιτήσεις που υποβάλλονται από τη δημοσίευση της απόφασης και μετά
β) αιτήσεις που υποβλήθηκαν από τις 28/7/2025 (ημερομηνία κατάργησης της παρ.6 του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ)
γ) εκκρεμείς αιτήσεις ενώπιον της Φορολογικής Διοίκησης κατά την 28/7/2025.
Η υποβολή των αιτήσεων υπαγωγής γίνεται μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr), ακολουθώντας τη διαδρομή Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Εισόδημα > Υποβολή αίτησης υπαγωγής σε ειδικό τρόπο φορολόγησης (άρθρο 5Γ του ΚΦΕ) .
Για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:
- Τηλεφωνικά στο 1521, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00
- Ψηφιακά στο my1521, (24/7), επιλέγοντας: Θέματα Φορολογίας Εισοδήματος > Φορολογία Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων > Ομογενείς και κάτοικοι εξωτερικού / Εναλλακτική φορολόγηση εισοδήματος > Υπαγωγή σε εναλλακτική φορολόγηση και μεταφορά φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα λόγω μισθωτής εργασίας και επιχειρηματικής δραστηριότητας
«e-ΕΦΚΑ: Η προϋπόθεση ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με πλασματικά έτη δεν ισχύει για προϋποθέσεις μη τροποποιημένες μετο άρθρο 10 του Ν.3863/2010»: Σύμφωνα με το Γενικό Έγγραφο 842119/2026, με την εγκύκλιο 4/2012 δόθηκαν διευκρινίσεις σχετικά με το συνυπολογισμό πλασματικών χρόνων ανεργίας, ασθένειας, κύησης & λοχείας καθώς και χρόνου συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος.
Στην τελευταία παράγραφο της εγκυκλίου αναφέρεται ότι, ο χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας θα λαμβάνεται υπόψη μόνο για τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών ασφάλισης και εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει 3.600 ημέρες στην πραγματική ή προαιρετική ασφάλιση.
Μετά από ερωτήματα των Υπηρεσιών Συντάξεων αναφορικά με το εάν απαιτείται η ύπαρξη 3.600 ημερών ασφάλισης στις περιπτώσεις όπου το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί με το άρθ. 10 του ν. 3863/2010, σας πληροφορούμε τα ακόλουθα:
1. Με την εγκύκλιο 32/1993 κοινοποιήθηκαν οι διατάξεις του αρθ. 40 του ν. 2084/1992 με τις οποίες ορίστηκαν οι χρόνοι ασφάλισης που, εκτός του χρόνου πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης, λαμβάνουν υπόψη για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης για αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβλήθηκαν από 07/10/1992 και μετά. Στις διατάξεις αυτές δεν ορίζεται ελάχιστος χρόνος ασφάλισης προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι χρόνοι αυτοί, εκτός από το χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας, ο οποίος κατά ρητή αναφορά στη διάταξη αναγνωρίζεται με τους όρους και τις προϋποθέσεις του ν. 1358/1983 στις οποίες ορίζεται ότι, προκειμένου να ληφθεί υπόψη ο χρόνος αυτός για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος θα πρέπει να έχει συμπληρωθεί το 58ο έτος της ηλικίας και να έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 3.600 ημέρες ασφάλισης.
2. Με τη διάταξη της παρ. 18 του άρθ. 10 του ν. 3863/2010, αντικαταστάθηκε το άρθ. 40 του ν. 2084/1992 και ορίστηκαν οι χρόνοι ασφάλισης που λαμβάνονται υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης στους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και το Δημόσιο.
Στην παρ. 3 αναφέρεται ότι, οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι συνυπολογίζονται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ασφάλισης.
3. Με το άρθ. 40 του ν. 3996/2011 αντικαταστάθηκε εκ νέου το άρθ. 40 του ν. 2084/1992 και στην παρ. 6 επαναλαμβάνεται ότι, οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι καθώς και ο χρόνος κατά τον οποίο ο ασφαλισμένος έλαβε σύνταξη λόγω αναπηρίας συνυπολογίζεται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ή/και προαιρετικής ασφάλισης.
Στην παρ. 7 του ίδιου άρθρου αναφέρεται ότι, τα ανωτέρω εφαρμόζονται για τις περιπτώσεις που το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από 01/01/2011 και εξής με βάση τις διατάξεις του άρθ. 10 του ν. 3863/2010.
Αντίθετα, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με προϋποθέσεις που ίσχυαν μέχρι και 31/12/2010 καθώς και για όσους θεμελιώνουν από 01/01/2011 και εξής με προϋποθέσεις που δεν τροποποιούνται με το άρθ. 10 του ν.3863/2010, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του αρθ. 40 του ν. 2084/1992, όπως ίσχυε μέχρι την αντικατάσταση του με την παρ. 18 του αρθ. 10 του ν.3863/2010.
4. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι, η προϋπόθεση της ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης προκειμένου να ληφθούν υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος πλασματικοί χρόνοι, τέθηκε κατά την πρώτη αντικατάσταση του άρθ. 40 του ν. 2084/1992 με την παρ. 18 του άρθ. 10 του ν. 3863/2010. Επομένως, εφαρμόζεται μόνο για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από 01/01/2011 και εξής με βάση τις διατάξεις του άρθ. 10 του ν. 3863/2010…».
«Εξαιρέσεις κλάδων οικονομικής δραστηριότητας ή κατηγοριών εργαζομένων από την εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας»: Σκοπός της 11502/2026 είναι, σύμφωνα με το άρθρο 50 του ν. 5239/2025 «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας - Στήριξη στον Εργαζόμενο - Προστασία στην Πράξη - Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις» (Α’ 178), να καθοριστούν οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας ή οι κατηγορίες εργαζομένων που εξαιρούνται από την εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας (ΔΣΕ) αρ. 155, λόγω ιδιαίτερων δυσκολιών εφαρμογής, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 αυτής.
Εξαιρέσεις από την εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας αρ. 155
1. Οι διατάξεις της Σύμβασης εφαρμόζονται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, σε όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.
2. Εξαιρούνται από την εφαρμογή της Σύμβασης οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας και οι κατηγορίες εργαζομένων για τους οποίους δεν έχει εφαρμογή το Μέρος Α’ του Βιβλίου Τρίτου του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121), με το οποίο κωδικοποιήθηκε ο Κώδικας νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων (ν. 3850/2010, Α’ 84), σύμφωνα με το άρθρο 492 αυτού, περί έκτασης εφαρμογής, καθώς και κλάδοι που καλύπτονται από ειδικότερες διεθνείς συμβάσεις. Ειδικότερα, οι εξαιρέσεις αφορούν:
α) Το ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, του οποίου οι δραστηριότητες παρουσιάζουν εγγενείς ιδιαιτερότητες. Στις περιπτώσεις αυτές εξασφαλίζεται, κατά το δυνατόν, η υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, σύμφωνα με τους στόχους της Σύμβασης. Ειδικά για το ένστολο προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 545 του π.δ. 62/2025.
β) Το οικιακό υπηρετικό προσωπικό. Για την κατηγορία αυτή εξασφαλίζεται, στο μέτρο του δυνατού, η προστασία της υγείας και της ασφάλειας, ενόψει των στόχων της Σύμβασης.
γ) Τις θαλάσσιες μεταφορές. Για τον κλάδο αυτό εφαρμόζονται ειδικές ρυθμίσεις, όπως προβλέπονται στις διατάξεις του ν.δ. 187/1973 «Περί Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου» (Α’ 216), του ν. 5020/2023 «Κώδικας Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου και άλλες επείγουσες διατάξεις του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής» (Α’ 29), του ν. 4078/2012 «Κύρωση της Σύμβασης Ναυτικής Εργασίας, 2006 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας» (Α’ 179) όπως ισχύει και των κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθέντων προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων, του ν. 1314/1983 «Για την κύρωση της διεθνούς σύμβασης «για πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών, 1978»» (Α’ 2) όπως ισχύει, καθώς και στα κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθέντα προεδρικά διατάγματα.
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Από την αρθρογραφία της Εβδομάδας που πέρασε, κ. Στέφανος Κοτζαμάνης, Οικονομολόγος, Δημοσιογράφος και «Πώς θα μειώσουμε το επενδυτικό μας ρίσκο (Νο2)». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Εκ συμπτώσεως, έπεσε στα χέρια μου ένα κείμενο που ο υποφαινόμενος είχε δημοσιεύσει προ πολλών ετών με τίτλο «Πώς θα μειώσουμε το επενδυτικό μας ρίσκο» και διαπίστωσα με ευκολία δύο πράγματα.
Το πρώτο είναι ότι επενδυτικοί κίνδυνοι υπήρχαν πάντοτε και μάλιστα ήταν σημαντικοί. Οι παλαιότεροι θα θυμούνται ότι επί δύο δεκαετίες κάθε μήνα φοβόμασταν το σενάριο της υποτίμησης της δραχμής έναντι του δολαρίου, του μάρκου και των άλλων ισχυρών νομισμάτων της εποχής (άλλωστε έγιναν τρεις κατά τα έτη 1983, 1985 και 1998). Το 1990 αγωνιούσαμε το πώς θα πληρωθούν οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων και οι συντάξεις. Το 1994 τα διατραπεζικά επιτόκια στην Ελλάδα είχαν φτάσει στο 500%!
Την προηγούμενη δεκαετία ζήσαμε -μεταξύ πολλών άλλων- το κούρεμα των κρατικών ομολόγων το 2012 και την επιβολή των Capital controls το 2015. Τη διετία 2020-2021 αντιμετωπίσαμε την πανδημία covid-19 και το τελευταίο χρονικό διάστημα βιώνουμε δύο πολέμους, μια κρίση στην ενεργειακή (και γενικότερα στην τροφοδοτική) αλυσίδα και φυσικά μια σαφέστατη επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών στις ισχυρότερες οικονομίες του πλανήτη. Ενδεικτικά, αναφέρουμε ότι χώρες όπως οι Η.Π.Α., η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δείκτες χρέους που θυμίζουν την Ελλάδα λίγο πριν από τα… μνημόνια.
Μετά από όλα αυτά, η δεύτερη διαπίστωση είναι ότι μπορεί μεν πάντοτε να υπήρχαν περιβάλλοντα αβεβαιότητας και κρίσεων, πλην, όμως, σ’ αυτή την περίοδο που ζούμε οι κρίσεις είναι τόσο συχνές, έτσι ώστε -διαδεχόμενες η μία την άλλη- να αποτελούν πλέον τη νέα κανονικότητα.
Το μόνο ευχάριστο της υπόθεσης είναι ότι επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά, αλλά και το Ελληνικό Δημόσιο έχουν αρχίσει να προσαρμόζονται στη συνεχή εμφάνιση κρίσεων, λαμβάνοντας αρκετά μέτρα. Για παράδειγμα, σε δημοσιονομικό επίπεδο η χώρα έχει «νοικοκυρέψει» τα οικονομικά της, εμφανίζοντας πλεονάσματα και βελτιώνοντας το δείκτη του δημοσίου χρέους προς το Α.Ε.Π.. Επίσης, τα νοικοκυριά αποφεύγουν τα μεγάλα δανειακά ανοίγματα, ενώ πολλές εισηγμένες εταιρείες στο Euronext Athens (έτσι έχει μετονομαστεί το Χρηματιστήριο της Αθήνας) είχαν προετοιμαστεί πριν το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, «κλειδώνοντας» επιτόκια και κόστος ενέργειας, ή αυξάνοντας αποθέματα και εξασφαλίζοντας υψηλή ρευστότητα.
Ας επιστρέψουμε, όμως, από τη θεωρία στην πραγματικότητα και ας ανατρέξουμε σε μερικούς από τους κλασικούς τρόπους μείωσης του επενδυτικού κινδύνου.
Πρώτον, η απόκτηση ενός μικτού-ισορροπημένου χαρτοφυλακίου, το οποίο εκτός από μετοχές θα διαθέτει καταθέσεις και ομόλογα (κρατικά και εταιρικά), δηλαδή θα διαθέτει και «ασφαλή» προϊόντα σταθερού εισοδήματος. Σε μια τέτοια περίπτωση περιορίζεται το ποσοστό πτώσης του χαρτοφυλακίου μας σε περιόδους κρίσεων. Επίσης, το μικτό χαρτοφυλάκιο -λόγω της ρευστότητάς του- δίνει τη δυνατότητα αγοράς μετοχών σε χαμηλότερα επίπεδα τιμών, εφ’ όσον αυτό κριθεί σκόπιμο.
Δεύτερον, η μείωση του ρίσκου μέσα από την απόκτηση ενός διευρυμένου μετοχικού χαρτοφυλακίου με κλαδική -και ενδεχομένως γεωγραφική- διαφοροποίηση. Στην πράξη η κλαδική διαφοροποίηση αποδίδει ως ένα βαθμό. Αντίθετα, περιορισμένη αποτελεσματικότητα έχει η επιλογή περισσότερων εταιρειών από την ίδιο κλάδο. Ακόμη, όμως, και έτσι, οι διακυμάνσεις των μετοχών και των αποδόσεων (θετικών, ή αρνητικών) εξακολουθούν να είναι μεγάλες.
Τρίτον, η εστίαση του μετοχικού μας χαρτοφυλακίου σε τίτλους με ισχυρά θεμελιώδη δεδομένα, όπου ο χρόνος να δουλεύει προς όφελός τους και όχι εις βάρος τους.
Τέταρτον, η σταδιακή αγορά μετοχών σε τακτά χρονικά διαστήματα (π.χ. μία φορά κάθε τρίμηνο, ή κάθε εξάμηνο). Μια τέτοια στρατηγική εξομαλύνει τους μέσους όρους κτήσης των μετοχών (και των άλλων επενδυτικών προϊόντων) και σε μακροπρόθεσμη βάση είτε μειώνει το ποσοστό ζημιών του επενδυτή, εφ’ όσον η μακροπρόθεσμη τάση της μετοχής εξελιχθεί πτωτικά, είτε περιορίζει το ποσοστό του κέρδους, σε περίπτωση που η μακροπρόθεσμη τάση της μετοχής εξελιχθεί ανοδικά.
Συμπερασματικά, υπάρχουν τρόποι περιορισμού του επενδυτικού κινδύνου από ακολουθούμενες στρατηγικές (μερικές εκ των οποίων αναφέρθηκαν παραπάνω), όσο και μέσα από τη χρήση δεικτών και εξειδικευμένων μοντέλων. Επιπρόσθετα, στο οπλοστάσιο των επενδυτών βρίσκεται και η αγορά των παραγώγων, τα προϊόντα της οποίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε για έντονα κερδοσκοπικούς σκοπούς, είτε με στόχο τον περιορισμό του κινδύνου των χαρτοφυλακίων μας.
Παρόλα αυτά, όλοι αναγνωρίζουν πως το επενδυτικό (και το οικονομικό, γενικότερα) περιβάλλον έχει γίνει πολύ πιο σύνθετο και αβέβαιο σε σχέση με το παρελθόν, με αποτέλεσμα όλοι μας να πρέπει να συνηθίσουμε να ζούμε σε καταστάσεις αυξημένης αβεβαιότητας.».
Κ. Δημήτριος Χουλιάρας, Λογιστής – Οικονομολόγος, MSc και «Διανομή κερδών προερχόμενα από αρνητικές προσωρινές διαφορές λογιστικής - φορολογικής βάσης». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Όπως είναι γνωστό, τα κέρδη προς διανομή προκύπτουν από τα καθαρά αποτελέσματα της χρήσης, αφού προηγουμένως αφαιρεθεί ο φόρος εισοδήματος που αναλογεί στο φορολογητέο αποτέλεσμα, καθώς και οι υποχρεωτικές κρατήσεις που προβλέπονται από τις σχετικές διατάξεις. Κατά κανόνα, τα φορολογικά αποτελέσματα μιας επιχείρησης υπερβαίνουν τα λογιστικά, ως αποτέλεσμα της εφαρμογής ειδικών φορολογικών κανόνων και περιορισμών. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, λόγω της ύπαρξης αρνητικών προσωρινών διαφορών μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης, παρατηρείται το αντίστροφο φαινόμενο, δηλαδή τα λογιστικά κέρδη να εμφανίζονται μεγαλύτερα από τα φορολογικά.
Το παρόν άρθρο εξετάζει το εξής ερώτημα: Τι συμβαίνει αν αποφασιστεί η διανομή λογιστικών κερδών που υπερβαίνουν τα φορολογικά;
Η έννοια των προσωρινών διαφορών
Με την εφαρμογή των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων - Νόμος 4308/2014 , (αλλά και ήδη από την περίοδο που ορισμένες επιχειρήσεις εφάρμοζαν τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης) έγινε υποχρεωτική βάσει της παραγράφου 3 του άρθρου 5 του νόμου, η παρακολούθηση τόσο της Λογιστικής, όσο και της Φορολογικής βάσης όλων των στοιχείων του Ισολογισμού και της Κατάστασης Αποτελεσμάτων.
Οι δύο αυτές βάσεις συνήθως δεν ταυτίζονται. Η λογιστική βάση αποτυπώνει το κέρδος ή τη ζημία που προκύπτει στο τέλος της χρήσης, αφού διενεργηθούν όλες οι προβλεπόμενες λογιστικές εγγραφές, εξαχθεί το ισοζύγιο και αφαιρεθούν τα έξοδα από τα έσοδα. Το αποτέλεσμα αυτό χρησιμοποιείται για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων. Αντίθετα, η φορολογική βάση αντιπροσωπεύει το αποτέλεσμα επί του οποίου υπολογίζεται ο φόρος εισοδήματος της επιχείρησης, δηλαδή το αποτέλεσμα που γίνεται αποδεκτό από τη Φορολογική Διοίκηση, σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία.
Οι αποκλίσεις μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης κατηγοριοποιούνται σε προσωρινές και μόνιμες διαφορές. Οι προσωρινές διαφορές έχουν χαρακτήρα αναστρέψιμο, καθώς η επίδρασή τους αντισταθμίζεται σε μελλοντικές χρήσεις, ενώ οι μόνιμες διαφορές δεν αναστρέφονται και συνεπώς επηρεάζουν οριστικά το φορολογικό αποτέλεσμα.
Η προσαρμογή του λογιστικού αποτελέσματος στο φορολογικό πραγματοποιείται μέσω του εντύπου Ε3. Ειδικότερα, οι μόνιμες φορολογικές διαφορές καταχωρούνται στον πίνακα φορολογικής αναμόρφωσης, ενώ οι προσωρινές διαφορές που εξετάζονται στο παρόν άρθρο αποτυπώνονται στον πίνακα Ε του εντύπου Ε3. Στον εν λόγω πίνακα καταγράφονται αφενός οι διαφορές που προκύπτουν από λογαριασμούς του ισολογισμού και απεικονίζονται στους κωδικούς 700 έως 713 και αφετέρου οι προσωρινές διαφορές που προέρχονται από τους αποτελεσματικούς λογαριασμούς, οι οποίες καταχωρούνται στους κωδικούς 706 έως 707 και 714 έως 715.
Στη συνέχεια, οι θετικές ή αρνητικές διαφορές που προκύπτουν από τις προσωρινές διαφορές των αποτελεσματικών λογαριασμών μεταφέρονται στους κωδικούς 118 και 119 του εντύπου Ν, προκειμένου να προσδιοριστεί το φορολογητέο αποτέλεσμα.
Το πλέον σύνηθες παράδειγμα διαφοροποίησης μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης αφορά την απόσβεση των παγίων στοιχείων με διαφορετικούς συντελεστές για λογιστικούς και φορολογικούς σκοπούς. Ειδικότερα, όταν ο συντελεστής απόσβεσης που εφαρμόζεται για τη λογιστική απεικόνιση ενός παγίου είναι μικρότερος από τον αντίστοιχο συντελεστή που προβλέπεται από τη φορολογική νομοθεσία ( άρθρο 24 του Ν. 4172/2013 ), οι λογιστικές αποσβέσεις υπολείπονται των φορολογικών. Ως συνέπεια, τα κέρδη που εμφανίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις (λογιστικά κέρδη) είναι υψηλότερα από τα κέρδη που προσδιορίζονται για σκοπούς φορολογίας εισοδήματος (φορολογητέα κέρδη).
Η εν λόγω διαφοροποίηση έχει προσωρινό χαρακτήρα και αναμένεται να αντιστραφεί σε μεταγενέστερες χρήσεις. Συγκεκριμένα, λόγω της ταχύτερης φορολογικής απόσβεσης, το πάγιο στοιχείο θα έχει πλήρως αποσβεστεί για φορολογικούς σκοπούς σε προγενέστερο χρόνο, με αποτέλεσμα να μην υφίστανται πλέον φορολογικές αποσβέσεις προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα. Αντιθέτως, οι λογιστικές αποσβέσεις θα συνεχίσουν να διενεργούνται, μειώνοντας τα λογιστικά αποτελέσματα των επόμενων χρήσεων.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα προσωρινής διαφοράς μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης αφορά τα έξοδα προβλέψεων που σχηματίζει μια επιχείρηση.
Οι προβλέψεις αυτές αναγνωρίζονται λογιστικά ως έξοδο, στο πλαίσιο της αρχής της πιστής και εύλογης απεικόνισης της οικονομικής θέσης και των αποτελεσμάτων της οντότητας. Αντιθέτως, σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, τα σχετικά έξοδα εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς μόνο κατά τον χρόνο επέλευσης του γεγονότος στο οποίο αναφέρονται και εφόσον πραγματοποιηθεί η αντίστοιχη καταβολή.
Κατά τον χρόνο σχηματισμού των προβλέψεων, τα εν λόγω έξοδα δεν αναγνωρίζονται φορολογικά, με αποτέλεσμα τα λογιστικά κέρδη να διαμορφώνονται σε χαμηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με τα φορολογητέα κέρδη. Αντιθέτως, κατά τον χρόνο πραγματοποίησης της πρόβλεψης, η διαφορά αυτή αντιστρέφεται, καθώς τα λογιστικά κέρδη της περιόδου εμφανίζονται υψηλότερα από τα φορολογικά, γεγονός που οδηγεί στην εξάλειψη της προσωρινής διαφοράς.».
Το ομότιτλο άρθρο του κ. Δημητρίου Χουλιάρα δημοσιεύθηκε στο τεύχος Μαρτίου του περιοδικού Epsilon7. Το συνολικό κείμενο του άρθρου, μπορείτε να το δείτε μέσω του αρχικού συνδέσμου.
Επιστ. Ομάδα Epsilon Net και «Υπαγωγή στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ διορισθέντος δημοσίου υπαλλήλου». Σύμφωνα με την Επιστ. Ομάδα Epsilon Net «Με το άρθρο 40 του Ν.4758/4-12-2020, «Περιστολή του λαθρεμπορίου –Κύρωση του Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου καπνού, διατάξεις περί κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών, διατάξεις για τα τέλη κυκλοφορίας και τα τέλη ταξινόμησης, κίνητρα για την προσέλκυση φορολογικών κατοίκων», συμπληρώνεται το πλαίσιο προσέλκυσης αλλοδαπών φυσικών προσώπων προκειμένου για τη μεταφορά της φορολογικής τους κατοικίας στην Ελλάδα (άρθρα 5Α και 5Β του Κ.Φ.Ε.).
Ειδικά, με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 5Γ προβλέπεται ότι ο φορολογούμενος, φυσικό πρόσωπο, ο οποίος μεταφέρει τη φορολογική κατοικία του στην Ελλάδα, υπάγεται σε μειωμένη φορολόγηση, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 2, για το εισόδημα από μισθωτή εργασία που αποκτά στην ημεδαπή κατά την έννοια της περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 5, εφόσον σωρευτικά:
α) δεν ήταν φορολογικός κάτοικος της Ελλάδος τα προηγούμενα πέντε (5) από τα έξι (6) έτη πριν από τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του στην Ελλάδα,
β) μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. ή από κράτος με το οποίο είναι σε ισχύ συμφωνία διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας με την Ελλάδα,
γ) παρέχει υπηρεσίες στην Ελλάδα στο πλαίσιο εργασιακής σχέσης κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 12, που ασκείται είτε σε ημεδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, είτε σε μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπής επιχείρησης στην Ελλάδα και
δ) δηλώνει ότι θα παραμείνει στην Ελλάδα τουλάχιστον για μία διετία.
Η ανωτέρω προνόμια υφίσταται και για τα φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, με σκοπό να ασκήσουν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα.
Το φυσικό πρόσωπο απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος και από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης του άρθρου 43Α για το πενήντα τοις εκατό (50%) του εισοδήματός του από μισθωτή εργασία ή από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, που αποκτά στην Ελλάδα μέσα στο φορολογικό έτος.
Οι διατάξεις του παρόντος έχουν εφαρμογή για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους, για το οποίο υποβάλλεται η αίτηση του φυσικού προσώπου σύμφωνα με την παρ. 3 και λήγει μετά το πέρας επτά (7) συνολικά φορολογικών ετών. Η υπαγωγή στις διατάξεις του παρόντος δεν δύναται να παραταθεί πέραν των επτά (7) φορολογικών ετών.
Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Α.1087/26-4-2021 Απόφασης του Υφυπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., ορίζεται ότι:
«1. Εφόσον γίνει δεκτή η αίτηση, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στην παρούσα, το φυσικό πρόσωπο απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος και από την εισφορά αλληλεγγύης του άρθρου 43Α του ΚΦΕ για το πενήντα τοις εκατό (50%) του εισοδήματός του από μισθωτή εργασία και επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτά στην Ελλάδα μέσα στο φορολογικό έτος, με την επιφύλαξη της παρ. 50 του άρθρου 72 του ΚΦΕ.
2. Ο φορολογούμενος που υπάγεται στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ υποχρεούται να δηλώνει όλα τα εισοδήματά του που προκύπτουν στην ημεδαπή, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 5 του ΚΦΕ, και τα τυχόν εισοδήματα που προκύπτουν στην αλλοδαπή, κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 5 του ΚΦΕ.
3. Η δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογητέο εισόδημα του προσώπου που υπάγεται στις διατάξεις του άρθρου 5 του ΚΦΕ, υποβάλλεται κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 67 του ΚΦΕ.
4. Για τα πρόσωπα που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, ως προς την παραλαβή φορολογικών δηλώσεων φυσικών προσώπων, ισχύουν τα οριζόμενα στην περ. 121 της υπό στοιχεία Δ. ΟΡΓ. Α 1115805 ΕΞ 2017/31-07-2017 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και εξουσιοδότηση υπογραφής "Με εντολή Διοικητή" σε όργανα της Φορολογικής Διοίκησης», όπως εκάστοτε ισχύει.
5. Για τον φορολογούμενο που υπάγεται στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ εκδίδεται μία πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 32 του ΚΦΕ, για τη συνολική φορολογική του υποχρέωση, που αντιστοιχεί στα εισοδήματα που προκύπτουν στην ημεδαπή και τα οποία υπόκεινται σε ειδική φορολόγηση και τα εισοδήματα που προκύπτουν στην αλλοδαπή.
6. Για τον προσδιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος με βάση τις διατάξεις του άρθρου 31 του ΚΦΕ, φυσικού προσώπου που έχει υπαχθεί στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης, η οποία προκύπτει βάσει της κατοικίας και του επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης.
7. Ο φόρος του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ καταβάλλεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 67 του ΚΦΕ…».
Από τον Οκτώβριο του 2025, υποβάλλεται «Ψηφιακά η αίτηση υπαγωγής στην ειδική φορολόγηση μισθωτών υπηρεσιών κι επιχειρηματικής δραστηριότητας». Η Απόφαση Α.1087/2021 και η νεότερη Α.1032/2025 (Τύπος και περιεχόμενο της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων φορολογικού έτους 2024, των λοιπών εντύπων και των δικαιολογητικών εγγράφων που συνυποβάλλονται με αυτή. Τύπος και περιεχόμενο της πράξης διοικητικού/διορθωτικού προσδιορισμού φόρου φορολογικών ετών 2024 και εφεξής) ορίζουν λεπτομερώς τη διαδικασία, τα προσυμπληρωμένα πεδία και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τον φορολογικό προσδιορισμό και την εφαρμογή της απαλλαγής 50% για το εισόδημα που εμπίπτει στο ειδικό καθεστώς. Η ψηφιακή πλατφόρμα επιτρέπει πλέον την επισύναψη εγγράφων, την επανυποβολή εκκρεμών αιτήσεων από την εφαρμογή «Τα Αιτήματά μου» και την ταχύτερη διεκπεραίωση. Οι φορολογούμενοι που έχουν υποβάλει αίτηση υπαγωγής στο καθεστώς ειδικής φορολόγησης μέσω της πλατφόρμας «Τα Αιτήματά μου» για το έτος 2025, οι οποίες παραμένουν έως σήμερα εκκρεμείς, έχουν τη δυνατότητα να την επανυποβάλουν μέσω της νέας εφαρμογής, ώστε να διεκπεραιωθεί πλέον ψηφιακά, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Η υποβολή των αιτήσεων υπαγωγής γίνεται μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr) ακολουθώντας τη διαδρομή Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Εισόδημα > Υποβολή αίτησης υπαγωγής σε ειδικό τρόπο φορολόγησης (άρθρο 5Γ του Κ.Φ.Ε.).
Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της Α.Α.Δ.Ε., my1521:
- Τηλεφωνικά στο 1521, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00,
- Ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας my1521, 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας: Θέματα Φορολογίας Εισοδήματος > Φορολογία Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων > Ομογενείς και κάτοικοι εξωτερικού/ Εναλλακτική φορολόγηση εισοδήματος.
Με βάση τα ανωτέρω, υπαγόταν έως τώρα στις ευεργετικές φορολογικές διατάξεις του άρθρου 5Γ του Ν. 4172/2013 περί Κ.Φ.Ε. αυτός που μετέφερε την φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα, ο οποίος, πλέον των άλλων προϋποθέσεων, παρείχε υπηρεσίες στην Ελλάδα στο πλαίσιο εργασιακής σχέσης κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 12, που ασκείται είτε σε ημεδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα είτε σε μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπής επιχείρησης στην Ελλάδα, συνεπώς, ο νομοθέτης αναφερόταν σε ιδιωτικό και όχι δημόσιο νομικό πρόσωπο.
Συγκεκριμένα, η παράγραφος 5 της Απόφασης Α.1087/2021 (Κωδικοποιημένη σύμφωνα με την Α.1089/2022), ανέφερε ότι:
«Εργασιακή σχέση που υφίσταται όταν ένα φυσικό πρόσωπο παρέχει υπηρεσίες, οι οποίες ρυθμίζονται από τη νομοθεσία περί μισθολογίου και ειδικών μισθολογίων των υπαλλήλων και λειτουργών του Δημοσίου, σύμφωνα με την περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 12 του ΚΦΕ, δεν εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ.».
Συνεπώς, ο επαναπατρισθείς στην Ελλάδα, ο οποίος διοριζόταν σε φορέα του Δημοσίου δεν ενέπιπτε στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του Κ.Φ.Ε..
Ήδη, επεκτείνεται η δυνατότητα υπαγωγής στον ειδικό τρόπο φορολόγησης του άρθρου 5Γ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε.), με απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή (Α.1138/2026). Πλέον, το κίνητρο μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα αφορά και φυσικά πρόσωπα, που θα απασχοληθούν ως μισθωτοί στο Ελληνικό Δημόσιο.».
Κα. Ευαγγελία Καλογεροπούλου, Λογίστρια – Φοροτεχνικός και «Μεταβολές στα θέματα τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας με τον νέο Ν.5239/2025». Σύμφωνα με την αρθρογράφο «Με τον πρόσφατο νόμο Ν.5239/2025, με τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας - Στήριξη στον Εργαζόμενο - Προστασία στην Πράξη - Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις», επήλθαν αλλαγές στα θέματα του ιατρού εργασίας και του τεχνικού εργασίας, όπως ίσχυαν μέχρι πρότινος.
Τεχνικός ασφαλείας
Συγκεκριμένα, με το άρθρο 30 κωδικοποιήθηκε το άρθρο 502 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (Π.Δ.62/2025) και, μεταξύ άλλων, μειώθηκε ο ανώτερος αριθμός εργαζομένων σε μια επιχείρηση μέχρι τους οποίους μπορεί να ασκήσει καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας ο ίδιος ο εργοδότης, από πενήντα (50), που ίσχυε μέχρι πρότινος, σε είκοσι (20), μετά φυσικά και από την παρακολούθηση του κατάλληλου προγράμματος επιμόρφωσης, και έτσι το άρθρο 502 του Π.Δ.62/2025 έχει διαμορφωθεί ως εξής:
«Άρθρο 502
Απαιτούμενο επίπεδο γνώσεων τεχνικού ασφάλειας
1. Στις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες της κατηγορίας Α΄ του άρθρου 500, και σε εκείνες της κατηγορίας Β΄ του ίδιου άρθρου, που απασχολούν εξακόσια πενήντα (650) άτομα και άνω, ο τεχνικός ασφάλειας πρέπει να έχει τα προσόντα της περ. α) ή β) της παρ. 1 του άρθρου 501.
Εφόσον προκύπτει υποχρέωση απασχόλησης και δεύτερου τεχνικού ασφάλειας, για τη συμπλήρωση του ελάχιστου απαιτούμενου χρόνου απασχόλησης, σύμφωνα με το άρθρο 511, αυτός μπορεί να έχει τα προσόντα της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 501.
2. Στις υπόλοιπες επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες της κατηγορίας Β΄ και της κατηγορίας Γ΄, ο τεχνικός ασφάλειας πρέπει να έχει τα προσόντα της περ. α) ή β) ή γ) της παρ. 1 του άρθρου 501.
3. Εφόσον προκύπτει υποχρέωση απασχόλησης περισσοτέρων από δύο (2) τεχνικών ασφάλειας, για τη συμπλήρωση του ελάχιστου απαιτούμενου χρόνου απασχόλησης, σύμφωνα με το άρθρο 511, οι πέραν του δεύτερου μπορούν να έχουν τα προσόντα του τέταρτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 501.
4. Με την επιφύλαξη ειδικότερων ή πλέον δεσμευτικών διατάξεων, ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες τεχνικού ασφάλειας σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρακάτω περιπτώσεις και στις λοιπές σχετικές διατάξεις του παρόντος Μέρους:
α) Στις επιχειρήσεις που απασχολούν έως και πενήντα (50) εργαζομένους και υπάγονται στην κατηγορία Α΄, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 500, ο εργοδότης έχει υποχρέωση να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες τεχνικού ασφάλειας που έχει τα προσόντα των περ. α) ή β) ή γ) της παρ. 1 του άρθρου 501.
β) Στις επιχειρήσεις που απασχολούν έως και είκοσι (20) εργαζομένους και υπάγονται στην κατηγορία Β΄, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 500, ο εργοδότης έχει υποχρέωση να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της περ. α). Δύναται όμως σε ό,τι αφορά τον τεχνικό ασφάλειας να αναθέτει τα καθήκοντα αυτά σε εργαζομένους, με τα προσόντα της περ. δ) της παρ. 1 του άρθρου 501, εφόσον αυτοί απασχολούνται με πλήρες ωράριο στην επιχείρηση. Στην περίπτωση αυτή ο εργοδότης υποχρεούται να επιμορφώσει τον εργαζόμενο αυτόν, όπως ορίζεται ειδικότερα στο άρθρο 512.
γ) Στις επιχειρήσεις που απασχολούν έως και είκοσι (20) εργαζομένους και υπάγονται στην κατηγορία Γ΄, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 500, ο εργοδότης έχει υποχρέωση να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της περ. β). Δύναται όμως να αναλάβει ο ίδιος τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από την περίπτωση αυτή εφόσον επιμορφωθεί κατάλληλα, σύμφωνα με το άρθρο 512.
5. Στις επιχειρήσεις που υπάγονται στις κατηγορίες Β΄ και Γ΄ του άρθρου 500 και απασχολούν έως και είκοσι (20) εργαζομένους, επιτρέπεται να αναλάβει ο ίδιος ο εργοδότης τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας στην επιχείρησή του, όπως αυτές προβλέπονται στο παρόν Μέρος και στα προεδρικά διατάγματα που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση των διατάξεων του Μέρους αυτού, εφόσον έχει τα προσόντα των περ. α) ή β) ή γ) της παρ. 1 του άρθρου 501 και μία από τις ειδικότητες τεχνικών ασφάλειας, που σύμφωνα με το άρθρο 503 προβλέπονται για τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας που ανήκει η επιχείρησή του. Στην περίπτωση των ανωτέρω επιχειρήσεων που υπάγονται στην κατηγορία Β΄ και απασχολούν έως και είκοσι (20) εργαζομένους, αν ο εργοδότης έχει τα προσόντα των περ. α) ή β) ή γ) της παρ. 1 του άρθρου 501 και μία από τις ειδικότητες τεχνικών ασφάλειας, που σύμφωνα με το άρθρο 503 δεν προβλέπεται για τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας που ανήκει η επιχείρησή του, επιτρέπεται να αναλάβει ο ίδιος τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας στην επιχείρησή του, με την προϋπόθεση κατάλληλης επιμόρφωσης διάρκειας τουλάχιστον τριάντα πέντε (35) ωρών, σύμφωνα με το άρθρο 512.
6. Στις επιχειρήσεις που υπάγονται στην κατηγορία Β΄ του άρθρου 500 και απασχολούν έως και πέντε (5) εργαζομένους, επιτρέπεται να αναλάβει ο ίδιος ο εργοδότης τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας στην επιχείρησή του με την προϋπόθεση κατάλληλης επιμόρφωσης διάρκειας τουλάχιστον τριάντα πέντε (35) ωρών σύμφωνα με το άρθρο 512 και εφόσον είναι κάτοχος τίτλου ειδικότητας Επαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑ.Λ.) ή Σχολής Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (Σ.Α.Ε.Κ.) ή ισότιμου τίτλου της ημεδαπής ή αλλοδαπής ή άλλης αναγνωρισμένης τεχνικής επαγγελματικής σχολής και το αντικείμενο των σπουδών του σχετίζεται με τη δραστηριότητα της επιχείρησής του ή έχει άδεια άσκησης τεχνικού επαγγέλματος εμπειροτέχνη και το αντικείμενο της άδειάς του σχετίζεται με τη δραστηριότητα της επιχείρησής του ή αποδεδειγμένα ασκεί επί δεκαετία και πλέον την οικονομική δραστηριότητα για την οποία θα αναλάβει τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφαλείας.
7. Στις επιχειρήσεις του δεύτερου εδαφίου της παρ. 5 και στις επιχειρήσεις της παρ. 6 που ο ίδιος ο εργοδότης αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας, αυτός έχει την υποχρέωση να αναθέτει τη σύνταξη της γραπτής εκτίμησης κινδύνου που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 534 σε πρόσωπα που έχουν τα προσόντα των περ. α) ή β) ή γ) της παρ. 1 του άρθρου 501 και μία από τις ειδικότητες τεχνικών ασφάλειας που με το άρθρο 503 προβλέπονται για τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας που ανήκει η επιχείρησή του.».
Αλλαγές επήλθαν με το άρθρο 32 του ιδίου νόμου, στο άρθρο 504 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, και στο κομμάτι των συμβουλευτικών αρμοδιοτήτων του τεχνικού ασφαλείας, και συγκεκριμένα ορίζεται ότι:
1. Ο τεχνικός ασφάλειας παρέχει γραπτά στον εργοδότη υποδείξεις και συμβουλές, σε θέματα σχετικά με την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων, συνεκτιμώντας τις ανάγκες των εργαζομένων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. Τις γραπτές υποδείξεις ο τεχνικός ασφάλειας καταχωρεί σε ειδικό βιβλίο της επιχείρησης, το οποίο τηρείται ηλεκτρονικά στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας (ΟΠΣ-ΣΕΠΕ). Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να δηλώνει υπευθύνως ότι έλαβε γνώση των υποδείξεων που καταχωρούνται σε αυτό το βιβλίο.
2. Ειδικότερα ο τεχνικός ασφάλειας:
α) Συμβουλεύει σε θέματα σχεδιασμού, προγραμματισμού, κατασκευής και συντήρησης των εγκαταστάσεων, εισαγωγής νέων παραγωγικών διαδικασιών, προμήθειας μέσων και εξοπλισμού, επιλογής και ελέγχου της αποτελεσματικότητας των ατομικών μέσων προστασίας, καθώς και διαμόρφωσης και διευθέτησης των θέσεων και του περιβάλλοντος εργασίας και γενικά οργάνωσης της παραγωγικής διαδικασίας.
β) Ελέγχει την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και των τεχνικών μέσων, πριν από τη λειτουργία τους, καθώς και των παραγωγικών διαδικασιών και μεθόδων εργασίας πριν από την εφαρμογή τους και επιβλέπει κατά την παρουσία του στον τόπο εργασίας την εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και πρόληψης των ατυχημάτων, ενημερώνοντας σχετικά τους αρμόδιους προϊσταμένους των τμημάτων ή τη διεύθυνση της επιχείρησης…».
Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το ομότιτλο άρθρο της κυρίας Ευαγγελίας Καλογεροπούλου που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Μαρτίου του περιοδικού Epsilon7. Στο πλήρες κείμενο, μεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά και στον επικαιροποιημένο πίνακα επιτρεπόμενων ειδικοτήτων τεχνικών ασφαλείας του άρθρου 503 του Π.Δ. 62/2025. Το σύνολο του αναλυτικού και άκρως επίκαιρου άρθρου, μπορείτε να το δείτε στον αρχικό σύνδεσμο.
Κ. Γιάννης Καρούζος, Δικηγόρος, Εργατολόγος και «Μπορείο εργοδότης μου να παρακολουθεί τις τηλεφωνικές συνδιαλέξεις μου;». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Η παρακολούθηση των τηλεφωνικών επικοινωνιών στον χώρο εργασίας αποτελεί ένα πεδίο όπου η ανάγκη του εργοδότη για έλεγχο συναντά το δικαίωμα του εργαζομένου στην ιδιωτικότητα, πλην όμως διέπεται από αυστηρούς κανόνες, καθώς το απόρρητο των επικοινωνιών αποτελεί δικαίωμα συνταγματικώς κατοχυρωμένο και άρεται – ακόμα και στις εργασιακές σχέσεις – μόνο για σοβαρούς λόγους.
Η συνακρόαση των τηλεφωνημάτων ενός εργαζομένου, είτε φανερή είτε μυστική, καθώς και η καταγραφή του περιεχομένου τους, δεν είναι νόμιμες. Το αν η χρήση του τηλεφώνου είναι προσωπική ή υπηρεσιακή δεν μεταβάλλει αυτή την απαγόρευση, ενώ η αποδοχή της κατοχής υπηρεσιακού τηλεφώνου εκ μέρους του εργαζομένου δεν συνεπάγεται συναίνεση του τελευταίου στην πρόσβαση του εργοδότη στη συνομιλία.
Παρότι ο εργοδότης έχει δικαίωμα να ελέγχει τυχόν κατάχρηση των τηλεπικοινωνιακών μέσων της επιχείρησης, αυτό μπορεί να γίνει μόνο με ηπιότερες μεθόδους, όπως η καταγραφή ορισμένων μόνο στοιχείων (π.χ. ημερομηνία, ώρα, διάρκεια κλήσης) και όχι του περιεχομένου της συνομιλίας.
Εξαίρεση προβλέπεται μόνο όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για ποινικά αδικήματα που σχετίζονται με την εργασιακή σχέση. Σε τέτοιες περιπτώσεις ενδέχεται να επιτραπεί η κρυφή συνακρόαση και καταγραφή, αλλά αποκλειστικά με άδεια δικαστικής αρχής και για περιορισμένο χρόνο.
Η ισορροπία ανάμεσα στον έλεγχο του εργοδότη και την ιδιωτικότητα του εργαζομένου είναι θεμελιώδης. Το απόρρητο των τηλεφωνικών επικοινωνιών προστατεύεται από το ίδιο το Σύνταγμα, και παρεκκλίσεις επιτρέπονται μόνο σε απολύτως εξαιρετικές και σοβαρές περιπτώσεις.».
Δείτε περισσότερα στο www.dikigorosergatologos.gr
Τέλος άλλης μιας εργασιακής Εβδομάδας και για την Εβδομάδα που έρχεται, μείζον θέμα συζήτησης, το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που συζητείται στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής σχετικά με το πλαίσιο ελέγχου των συναλλαγών με κρυπτονομίσματα και ταυτόχρονα της φορολογικής αντιμετώπισης των κερδών που προκύπτουν από την επένδυση σε αυτά.
Στο νέο κανονιστικό περιβάλλον, η ουσία δεν είναι απλώς η παρακολούθηση μιας τεχνολογικής αγοράς, αλλά η ενσωμάτωσή της σε ένα συνεκτικό σύστημα φορολογικής διαφάνειας. Η DAC8 θεσπίζει υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για συναλλαγές σε crypto-assets μεταξύ των κρατών-μελών, με έναρξη ισχύος από 1η Ιανουαρίου 2026, υποχρέωση συλλογής δεδομένων από την ίδια ημερομηνία και πρώτη διαβίβαση εντός του 2027. Το πλαίσιο βασίζεται στο CARF του Ο.Ο.Σ.Α., δηλαδή στο διεθνές πρότυπο για την αυτόματη ανταλλαγή φορολογικά σχετικών πληροφοριών για κρυπτοστοιχεία, το οποίο σχεδιάστηκε ακριβώς «για να μη διαβρωθούν τα κέρδη που έχουν επιτευχθεί παγκοσμίως στη φορολογική διαφάνεια» (DAC8 - Directive on Administrative Cooperation (tax transparency for crypto-assets).
Η λογική της ρύθμισης του κανονιστικού περιβάλλοντος είναι σαφώς διπλή. Πρώτον, εντοπισμός των υποκειμένων και δεύτερον, ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών. Στο πεδίο της ταυτοποίησης, οι αρμόδιες αρχές θα λαμβάνουν στοιχεία όπως ονοματεπώνυμο ή επωνυμία, διεύθυνση, κράτος κατοικίας, ΑΦΜ/TIN. Στο πεδίο των συναλλαγών, το προτεινόμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο απαιτεί συγκεντρωτικά στοιχεία για ποσά που καταβλήθηκαν ή εισπράχθηκαν, αριθμό μονάδων, πλήθος συναλλαγών, ανταλλαγές έναντι Fiat (η φράση «ανταλλαγές έναντι Fiat» σημαίνει συναλλαγές όπου τα κρυπτονομίσματα ανταλλάσσονται με κανονικό νόμισμα π.χ. αγορά Bitcoin με ευρώ) ή άλλων crypto-assets, λιανικές πληρωμές και μεταβιβάσεις, ώστε η φορολογική διοίκηση να μπορεί να κάνει διασταυρώσεις με τα δηλωθέντα εισοδήματα.
Μελέτη σε παγκόσμιο δείγμα άνω των 50 χωρών δείχνει ότι η αυξημένη χρήση κρυπτονομισμάτων συνδέεται με χαμηλότερες φορολογικές εισπράξεις, ενώ νεότερη έρευνα καταγράφει ότι η μεγαλύτερη διαφάνεια αναφοράς ενισχύει την αποτελεσματικότητα της φορολογικής πολιτικής στις αγορές bitcoin. Γενικά, όσο ισχυρότερος είναι ο μηχανισμός KYC (Know Your Customer) και διαβίβασης δεδομένων, τόσο δυσκολότερη γίνεται η απόκρυψη φορολογητέας ύλης και τόσο πιο ρεαλιστική γίνεται η φορολόγηση των κερδών από crypto σε εθνικό επίπεδο.
Εν μέσω υποβολής φορολογικών δηλώσεων και με τους επαγγελματίες του κλάδου να βρίσκονται εργασιακά στη κορύφωση του καθημερινού χρόνου εργασίας, αλλά ταυτόχρονα και με θερμοκρασίες οι οποίες πια θυμίζουν προχωρημένη άνοιξη και αρχές καλοκαιριού, για ότι και αν σκέφτεστε να κάνετε το διήμερο που έρχεται, σας ευχόμαστε, ΚΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ.