Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου - Φοροτεχνικό, Πρόεδρο Επιτροπής Λογιστών Ε.Ε.Α.
Τα μέσα του Δεκεμβρίου έχουν ήδη περάσει, κάτι που σημαίνει ότι για άλλη μία χρονιά είμαστε έτοιμοι να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα και μετά να περιμένουμε με χαρά να υποδεχτούμε το νέο έτος. Πραγματικά, για άλλη μία χρονιά δεν πήραμε καν είδηση πότε φτάσαμε σε αυτή την χρονική στιγμή του έτους, ειδικά για άλλη μία φορά που ο καιρός δεν έχει βοηθήσει και πολύ σε αυτό, αφού μέχρι στιγμής ο χειμώνας χαρακτηρίζεται από ήπιος μέχρι και ανύπαρκτος. Βέβαια, δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο, αφού και άλλες χρονιές έχει υπάρξει το φαινόμενο τα Χριστούγεννα να θυμίζουν δροσερό Πάσχα, παρά να είναι τα Χριστούγεννα που γνωρίζαμε τα παλαιότερα χρόνια.
‘Όπως και να έχει πάντως, είτε με κρύο, είτε χωρίς κρύο, οι γνωστοί κερδισμένοι της υπόθεσης θα είναι οι νεαροί «μπόμπιρες» που ήδη καταστρώνουν το γνωστό επιχειρησιακό έργο «κάλαντα 2025», το οποίο θα το υλοποιήσουν σε πρώτη φάση την ερχόμενη Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου και θα το ολοκληρώσουν την άλλη Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου. Μπορεί τα παιδάκια πλέον να μην τριγυρίζουν τόσο ανέμελα όσο εμείς στο παρελθόν, αρνητικά σημεία των καιρών, ειδικά στις μεγάλες πόλεις, αλλά έστω και με συνοδεία μεγάλου ή μεγαλύτερου αδελφού - αδελφής, το έργο συνεχίζεται με ελαφριά αίγλη από το παρελθόν. Όσο υπάρχουν χαρτονομίσματα θα υπάρχουν και παιδάκια να τριγυρίζουν. Όταν αυτά εκλείψουν, δεν ξέρουμε τι θα γίνει, μπορεί και τα κάλαντα να γίνουν και αυτά μέσα από πλατφόρμες και εφαρμογές, αφού έτσι και αλλιώς η ψηφιοποίηση συνοδεύει σχεδόν τα πάντα στην ζωή μας! Μέχρι να γίνει αυτό, συμβουλεύουμε τον κόσμο να απολαμβάνει τις γλυκές παιδικές φωνές ή ακόμη και τις μεγαλύτερες, γιατί είναι κάτι χαρούμενο που μας δένει με το παρελθόν μας.
Μετά από τον σχετικά διευρυμένο πρόλογο, πάμε πίσω στα δικά μας που λόγω περιόδου είναι πατροπαράδοτα αρκετά διευρυμένα. Για το δώρο Χριστουγέννων, που καταβάλλεται μέχρι σήμερα, το αναλύσαμε με έναν διαφορετικό τρόπο την προηγούμενη εβδομάδα, οπότε δεν υπάρχει λόγος να σταθούμε πάλι σε αυτό. Ένα νέο, σχετικά γνωστό βέβαια, είναι το mail που λαμβάνουν από τον Ε.Φ.Κ.Α. οι μη μισθωτοί ασφαλισμένοι, που τους ενημερώνει ότι «έχει ενεργοποιηθεί από 10/12/2025, για Ελεύθερους Επαγγελματίες, Αυτοαπασχολούμενους και Αγρότες, η ηλεκτρονική υπηρεσία e-ΕΦΚΑ «Επιλογή Ασφαλιστικής Κατηγορίας Κύριας Ασφάλισης, Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ παροχών» παρέχοντας την δυνατότητα υποβολής αίτησης/δήλωσης μεταβολής της ασφαλιστικής κατηγορίας για το έτος 2026. H υποβολή αίτησης / δήλωσης μεταβολής ασφαλιστικής κατηγορίας σας αφορά και εφόσον έχετε παράλληλη μισθωτή απασχόληση. Η επιλεγείσα κατηγορία θα ληφθεί υπόψη κατά την ολοκλήρωση της εκκαθαριστικής διαδικασίας. Μέχρι τότε, αναστέλλεται η έκδοση ειδοποιητηρίων ασφαλιστικών εισφορών. Η δήλωση επιλογής/μεταβολής της ασφαλιστικής κατηγορίας μπορεί να υποβληθεί έως το Σάββατο 31/1/2026.».
Με λίγα λόγια, ο Ε.Φ.Κ.Α. υπενθυμίζει, και σωστά το κάνει, ότι όποιος θέλει να αλλάξει ασφαλιστική κλάση για το 2026, μπορεί να το κάνει έως τις 31/1/2026. Μετά το σύστημα κλειδώνει και δεν μπορεί να αλλάξει την επιλογή του, οπότε οι εισφορές για όλο το έτος θα είναι αυτές που επέλεξε την 31η Ιανουαρίου. Εάν δεν κάνει κάποια δήλωση αλλαγής, το σύστημα συνεχίζει να βεβαιώνει την ασφαλιστική κλάση που είχε ο ασφαλισμένος το 2025. Παράλληλα, ενημερώνει ότι αν κάποιος είναι σε καθεστώς παράλληλης απασχόλησης, τον αφορά και τον ίδιο η διαδικασία, απλά η επιλεχθείσα ασφαλιστική κλάση θα ληφθεί υπόψιν στην εκκαθάριση που θα γίνει μελλοντικά, δηλαδή μία φορά τον χρόνο κατά την γνωστή διαδικασία που γίνεται για τους παράλληλα ασφαλισμένους, δηλαδή τους επαγγελματίες που είναι παράλληλα και μισθωτοί εργαζόμενοι. Στο σημείο αυτό όμως έχουμε δύο ενστάσεις, τις οποίες τις έχουμε εκφράσει ουκ ολίγες φορές.
Η πρώτη έχει να κάνει με τον τρόπο επιλογής ασφαλιστικής κλάσης. Από το 2020 που έχουν διαμορφωθεί οι κλάσεις με τα σημερινά δεδομένα, ο ασφαλισμένος καλείται να αποφασίσει δεσμευτικά για όλον τον υπόλοιπο χρόνο, χωρίς να έχει δικαίωμα κατά την διάρκεια της χρονιάς για μεταβολή προς τα κάτω, αλλά ούτε καν προς τα πάνω. Από το 2020 λοιπόν, κάτι που δεν νομίζουμε να αλλάξει και φέτος, έχουμε το φαινόμενο πάνω από 9 στους 10 να επιλέγουν την χαμηλότερη δυνατή κλίμακα εισφορών. Θεωρούμε ότι αν υπήρχε μία σχετική ευελιξία στην επιλογή ασφαλιστικής κλάσης, το συγκεκριμένο νούμερο θα ήταν μικρότερο , γιατί αρκετοί από τους 9 δεν θα αντιλαμβάνονταν ως ρίσκο την επιλογή ασφαλιστικής κλάσης. Γιατί είναι ρίσκο; Γιατί αν επιλέξεις παραπάνω κλίμακα και κάτι στραβώσει αργότερα, θα έχεις μεγαλύτερες προσαυξήσεις, απώλεια ασφαλιστικής ενημερότητας, εάν έχεις ενεργή ρύθμιση με παλαιότερες οφειλές απώλεια ρύθμισης, ενδεχόμενη απώλεια υγειονομικής περίθαλψης και άλλα τέτοια παρόμοια. Σκεπτόμενος αυτά, ο επαγγελματίας αντιλαμβάνεται ως ρίσκο την επιλογή του Ιανουαρίου το οποίο δεν θέλει να πάρει και το αφήνει ως έχει. Κάπως έτσι θεωρούμε ότι δημιουργούνται οι εννέα στους δέκα. Δεν λέμε ότι και οι εννέα θα ασχολούνταν με το θέμα, αλλά θεωρούμε ότι δεν θα ήταν τόσο μεγάλο το νούμερο αν υπήρχε η επιλογή της ευελιξίας μέσα στο έτος. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι συστημικά, αλλά υπολογίζοντας ότι ταυτόχρονα ήδη γίνονται αναφορές για προβληματική κατάσταση με αυτή την εικόνα, μήπως θα έπρεπε να δίνεται μία εναλλακτική λύση και να μην αρκούμαστε στο ορθό κατά τα άλλα αναφερόμενο στο email «υπενθυμίζεται ότι η επιλογή των ανώτερων ασφαλιστικών κατηγοριών οδηγεί και σε υψηλότερες συνταξιοδοτικές παροχές»; Ίσως θα ήταν ένα καλό στοίχημα για τον Ε.Φ.Κ.Α. να λυθεί μέσα στο 2026 ή έστω το 2027, μπας και αλλάξει η ομολογουμένως ανησυχητική αναλογία 9 στους 10.
Η δεύτερη ένσταση έχει να κάνει με τους παράλληλά απασχολούμενους. Γιατί η εκκαθάριση να γίνεται μία φορά τον χρόνο και να μην γίνεται κάθε μήνα ή έστω μία φορά το τρίμηνο; Η εγκύκλιος Δ15/Ε710706/423/2021, που δημοσιεύθηκε το 2021, είχε προβλέψει μηναία εκκαθάριση, κάτι το οποίο φυσικά δεν έγινε ποτέ και η διαδικασία παραμένει σε ετήσια βάση. Το μόνο που τουλάχιστον έχει αλλάξει από το παρελθόν, είναι ότι ο ασφαλισμένος μπορεί να δηλώνει στον Ε.Φ.Κ.Α. ψηφιακά ότι είναι παράλληλα απασχολούμενος και έτσι παγώνει με αυτόν τον τρόπο την έκδοση μηνιαίων ειδοποιητηρίων, περιμένοντας την ετήσια εκκαθάριση. Αυτό ήταν μία εξέλιξη θετική, τουλάχιστον να μην φαίνεται χρεωμένος με κάτι που μελλοντικά εν μέρει θα διαγραφεί από την εκκαθάριση. Βέβαια πρέπει ο ασφαλισμένος να είναι ενημερωμένος και να κάνει την δήλωση παράλληλής απασχόλησης μόλις προσληφθεί. Ως γνωστών δεν υπάρχει αυτόματη ενημέρωση του συστήματος από το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και έτσι αν δεν κάνει την δήλωση το σύστημα δεν τον αντιλαμβάνεται άμεσα, αλλά όταν τρέχει την ετήσια εκκαθάριση, άρα πολύ αργότερα. Μέχρι τότε όμως, οι εισφορές θα έχουν πάει στο Κ.Ε.Α.Ο.. Εδώ το στοίχημα για τον Ε.Φ.Κ.Α. θεωρούμε ότι θα έπρεπε να είναι αφενός να επιτευχθεί η μηνιαία εκκαθάριση, αλλά και αφετέρου να επιτευχθεί η απευθείας επικοινωνία με το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ για αντιλαμβάνεται από μόνο του τους παράλληλα απασχολούμενους και να κάνει τις ανάλογες ενέργειες.
Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι το 2026 θα είναι για τον Ε.Φ.Κ.Α., αλλά προφανώς και για εμάς που ασχολούμαστε με αυτό, ένα έτος – στοίχημα, αφού μπαίνει σε εφαρμογή η νέα λειτουργία των Α.Π.Δ. με τα νέα δεδομένα, που απώτερος σκοπός είναι να «κουμπώσει» με τα δεδομένα του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ2. Μακάρι το «στοίχημα» να πάει καλά και να μην επιβεβαιωθεί καμία από τις ανησυχίες μας. Μέχρι τότε βέβαια έχουμε μέλλον πολύ, απλά προς το παρόν το νέο είναι ότι οι Α.Π.Δ. κοινών επιχειρήσεων μηνός Νοεμβρίου 2025, πήραν εκ νέου παράταση για 2/2/2026, άρα πάνε μαζί με τις Α.Π.Δ. του Δεκεμβρίου.
Καλά Χριστούγεννα σε όλους, με υγεία και αγάπη για όλους τους συναδέλφους και τις οικογένειες τους. Την άλλη Παρασκευή θα έχουμε ένα μικρό ρεπό από την στήλη, αφού θα χωνεύουμε τη γαλοπούλα. Όμως, δεν λέμε ακόμα καλή χρονιά, γιατί θα έχουμε ένα τελευταίο ραντεβού για το 2025, το οποίο θα μεταφερθεί εκτάκτως για Τρίτη 30 Δεκεμβρίου, αντί για την Παρασκευή 2 Ιανουαρίου.