Κατατέθηκε στη Βουλή το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, με τίτλο «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις».
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση:
Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση;
Το Μέρος Α’ του προτεινόμενου νομοσχεδίου θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κανόνων που διέπουν την κατάρτιση, τον συντονισμό, τη διαχείριση, τη χρηματοδότηση, τον έλεγχο και την εφαρμογή των αναπτυξιακών παρεμβάσεων του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (Ε.Π.Α.) και των επιμέρους Τομεακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (Τ.Π.Α.) και Περιφερειακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (Π.Π.Α.).
Το Ε.Π.Α. αποτελεί το βασικό εργαλείο μεσοπρόθεσμου αναπτυξιακού προγραμματισμού των εθνικών πόρων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Α.Π.Δ.Ε.), με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της οικονομίας και την εδραίωση μιας κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης.
Το Μέρος Β’ ρυθμίζει ζητήματα του Α.Π.Δ.Ε., όπως, ενδεικτικά ο υπολογισμός των δαπανών από πόρους συνεισφορών τρίτων, η σύσταση Παρατηρητηρίου Δημοσίων Επενδύσεων και Αναπτυξιακών Αποτελεσμάτων και η θέσπιση μέτρων περιορισμού της επιβάρυνσης εθνικών πόρων. Επιπλέον, ρυθμίζονται ζητήματα προσωπικού της Ειδικής Υπηρεσίας Προγραμματισμού, Συντονισμού και Παρακολούθησης της υλοποίησης των Χρηματοδοτικών Μηχανισμών Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΥ – ΧΜ ΕΟΧ), της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ), της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και των άμεσων θυγατρικών της, της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας Ανώνυμης Εταιρείας και των λοιπών θυγατρικών της.
Με το Μέρος Γ΄' επέρχονται οι αναγκαίες νομοθετικές μεταβολές, με στόχο τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων» (Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.) στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), καθώς και τη ρύθμιση των αναγκαίων οργανωτικών, οικονομικών και λειτουργικών θεμάτων που ανακύπτουν από τη μεταφορά. Οι προτεινόμενες διατάξεις των Κεφαλαίων Β’, Γ’ και Δ’ αφορούν στη μεταφορά του συνόλου των αρμοδιοτήτων και της δραστηριότητας του οργανισμού πληρωμών, του επιχειρησιακού έργου, των οικονομικών πόρων, των οργανικών θέσεων, του προσωπικού, των φυσικών και ψηφιακών αρχείων και των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων και του υλικοτεχνικού εξοπλισμού του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. στην Α.Α.Δ.Ε. και στην αντιμετώπιση συναφών ζητημάτων.
Με την αξιολογούμενη ρύθμιση, το Κεφάλαιο Ε’ περιλαμβάνει τις αναγκαίες τροποποιήσεις και καταργήσεις διατάξεων για την εφαρμογή του παρόντος σχεδίου νόμου, καθώς και την παροχή των συναφών εξουσιοδοτήσεων.
Με το Μέρος Δ' αντιμετωπίζονται ιδίως τα εξής ζητήματα:
- Η φορολογική ρύθμιση για συγκεκριμένες δικηγορικές αποζημιώσεις.
- Οι παρατάσεις προθεσμιών σε μητρώα τεχνικών επιχειρήσεων και σε έργα των Επιχειρήσεων Ιδιωτικών Έργων και των Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Δημοσίων Έργων.
- Η λήψη μέτρων αναφορικά με τον προϋπολογισμό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) μετά τη μετατροπή της σε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου.
- Η εξουσιοδότηση για ρύθμιση θεμάτων σχετικών με τις επιστροφές αχρεωστήτως καταβληθεισών αποζημιώσεων φυσικών καταστροφών, του μεσογειακού κυκλώνα «Ιανός» και των συνεπακόλουθων πλημμυρών.
- Η καταβολή οικονομικών κινήτρων στους υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Κρατικής Αρωγής, του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
- Η απρόσκοπτη εκτέλεση και η ομαλή ολοκλήρωση έργων αρμοδιότητας της πρώην Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και η επιτάχυνση της αξιοποίησης των κονδυλίων του Α.Π.Δ.Ε. του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
- Η ανάγκη διασφάλισης της υγιεινής των χώρων στους οποίους στεγάζονται οι υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέχρι την ολοκλήρωση των διαγωνιστικών διαδικασιών.
- Το θεσμικό κενό σχετικά με την αναπλήρωση του Προέδρου της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.) σε περίπτωση κένωσης της θέσης του.
- Η εξυγίανση και η αναδιάρθρωση της εταιρείας «Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε.» («ΕΝΑΕ») με την παράταση της προθεσμίας των διαδικασιών ειδικής διαχείρισης έως την 30η Ιουνίου 2026.
- Η μη επιβάρυνση των ποσών που επιστρέφονται στην υπό ειδική διαχείριση εταιρεία «Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε.» («ΕΝΑΕ») με οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.
- Η δυνατότητα καθορισμού διαφορετικής προθεσμίας υπολογισμού της ενίσχυσης για τη χορήγηση της επιδότησης με τη μορφή επιστροφής ποσού ενοικίου.
- Το ζήτημα της αδυναμίας υλοποίησης της υποχρέωσης που έχει το Δημόσιο να αποδώσει στους δήμους ποσοστό εξήντα τοις εκατό (60%) επί του ανταλλάγματος από την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 5092/2024 (Α΄ 33).
- Η ανάγκη έγκαιρης λήψης έγκρισης ίδρυσης και έγκριση λειτουργίας των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων οι οποίες δεν διαθέτουν τις σχετικές άδειες αφενός, αφετέρου υποβολή αιτήματος συνέχισης της λειτουργίας των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων που έχουν άδεια στην οικεία Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής.
- η ανάγκη προσθήκης στις αρμοδιότητες του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ της αναγνώρισης, της επίβλεψης και του ελέγχου των ιδιωτικών φορέων πιστοποίησης γεωργικών προϊόντων ή συστημάτων.
- Η ανάγκη παραμονής στην υπηρεσία των προς συνταξιοδότηση υπαλλήλων, λόγω ορίου ηλικίας, για ένα έτος μέχρι το τέλος του 2026, οι οποίοι προΐστανται των Διευθύνσεων και της Γενικής Διεύθυνσης του e-ΕΦΚΑ που έχουν ως αντικείμενο την απονομή συντάξεων και την παροχή οικονομικών παροχών (επιδομάτων) προκειμένου να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος προετοιμασίας της διάδοχης κατάστασης.
- Η ανάγκη διασφάλισης της χρηματοδότησης και ολοκλήρωσης δύο έργων με δικαιούχο την Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, τα οποία έχουν ενταχθεί στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020 με εναρίθμους 2022ΣΕ33410012 και 2022ΣΕ33410024, έχουν νομικές δεσμεύσεις με την έννοια του άρθρου 3 του ν. 5140/2024, ως ευρισκόμενα σε διαδικασία οριστικοποίησης της απόφασης κατακύρωσης (επιτυχή ολοκλήρωση από το Ελεγκτικό Συνέδριο του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας των σχεδίων συμβάσεων με αναδόχους) και πλέον βρίσκονται χωρίς συνεισφορά από ενωσιακό πρόγραμμα.
- Η ανάγκη παράτασης προθεσμίας ολοκλήρωσης των διαδικασιών αδειοδότησης των υφιστάμενων βρεφικών, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, οι οποίοι προβλέπονται στο π.δ. 11/2022 (Α’25).
- Η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Παρατηρητηρίου Ισότητας, της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
- H ανάγκη αποτελεσματικής προστασίας, ανάδειξης και αξιοποίησης του Κτήματος Τατοΐου.
- Η παράταση της προθεσμίας περάτωσης της εκκαθάρισης του Ταμείου Αλληλοβοηθείας των υπαλλήλων του Υπουργείου Πολιτισμού, έως την 31η.7.2026.
- Η συμπλήρωση της διαδικασίας επιλογής Καλλιτεχνικού Διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
- Η λήψη μέτρων για την επαρκή στελέχωση του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου (Ε.Α.Π.).
- Η ανάγκη άμεσης και αποτελεσματικής λειτουργίας του νομοθετικού πλαισίου αδειοδότησης παραρτημάτων - Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) του ν. 5094/2024 (A΄ 39).
- Η οικονομική ενίσχυση του αθλητισμού και η διατήρηση του ακατάσχετου χρηματοδοτήσεων για το 2026.
- Η ανάγκη κάλυψης δαπανών των νοσοκομείων του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.) και των Υγειονομικών Περιφερειών, προκειμένου αφενός να καλυφθούν άμεσα οι προμηθευτές καθώς σε διαφορετική περίπτωση, οι φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας (νοσοκομεία και Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.) - Κέντρα Υγείας) αδυνατούν να προβούν σε εξόφληση δαπανών προμηθειών υλικών και παροχής υπηρεσιών και κατ’ επέκταση, ελλοχεύει ο κίνδυνος παύσης πληρωμών από τους ως άνω φορείς, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη λειτουργία τους.
- Η συμπλήρωση της μεταρρύθμισης του ν. 5221/2025 (Α’ 133) με πλέγμα διατάξεων που διευκρινίζει και εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεών του και η ενίσχυση της στελέχωσης των δικαστικών υπηρεσιών.
- Το ζήτημα της συμμετοχής των υπαλλήλων του Υπουργείου Εξωτερικών στο σύστημα κινήτρων και ανταμοιβής που προβλέπει το άρθρο 52 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133).
- Η ανάγκη να παραταθεί η ισχύς του Ειδικού Προγράμματος Ενίσχυσης Δήμων πέραν της προβλεπόμενης διάρκειας, εξασφαλίζοντας ότι τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη μπορούν να συνεχιστούν κανονικά.
- Η ανάγκη να προβλεφθεί στον Σωφρονιστικό Κώδικα (v. 2776/1999, Α’ 291), ο μη αυτεπάγγελτος συμψηφισμός χρηματικών απαιτήσεων που επιδικάζονται σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου για υποθέσεις του άρθρου 6Α αυτού.