17/12/20 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Πώς «διαβάζεται» σήμερα η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων

Ο συνηθέστερος δείκτης αποδοτικότητας για το μέτοχο μιας επιχείρησης είναι αυτός της αποδοτικότητας των ιδίων κεφαλαίων (Return On Equity, ROE), που δείχνει το πόσα χρήματα κερδίζει μια επιχείρηση μέσα σε ένα χρόνο για κάθε εκατό ευρώ ιδίων κεφαλαίων που διαθέτει. Ειδικότερα, ο τύπος που εκφράζεται σε ποσοστό επί τοις εκατό, είναι ο παρακάτω:

Άρα, για μια επιχείρηση με ίδια κεφάλαια 10 εκατ. ευρώ, που σημειώνει ετήσια καθαρά κέρδη 600 χιλ. ευρώ, η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων της διαμορφώνεται στο 6%.

Από ποιο όμως ύψος αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων και πάνω μπορεί να είναι ικανοποιημένος κάποιος επενδυτής; Επειδή δεν υπάρχει μια μονοσήμαντη απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα, συχνά η θεωρεία προσπαθεί να ορίσει την ελάχιστα αποδεκτή αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων, ως το άθροισμα των τριών παρακάτω συντελεστών:

· Της απόδοσης σε τοποθετήσεις μηδενικού ρίσκου (Risk Free Rate), όπως πχ τα επιτόκια των τραπεζών, ή τα yields των χρεογράφων που εκδίδει ένα αξιόχρεο κράτος.

· Του κινδύνου της ρευστότητας (Liquidity Risk) που αντιμετωπίζει κάποιος επενδυτής εγκλωβιζόμενος σε μια μακροπρόθεσμης διάρκειας τοποθέτηση, όπως είναι οι μετοχές μιας εταιρείας, οι οποίες δεν διαπραγματεύονται σε κάποια οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά.

· Του ρίσκου της ίδιας της επιχείρησης (Risk Premium), ανάλογα με το αντικείμενο δραστηριότητας της εταιρείας, τη χώρα δραστηριοποίησης, τις επερχόμενες τεχνολογικές αλλαγές, κ.λπ.

Ελάχιστα αποδεκτό ROE = Απόδοση μηδενικού ρίσκου + Κίνδυνος ρευστότητας + Ρίσκο επένδυσης

Έτσι, αν για παράδειγμα το επιτόκιο των κρατικών ομολόγων είναι 5% και ο επενδυτής θεωρεί ως κίνδυνο δικής του ρευστότητας το 1% και το ρίσκο της συγκεκριμένης επένδυσης στο 4%, τότε είναι προφανές πως θα επιλέξει να τοποθετηθεί στη συγκεκριμένη εταιρεία, μόνο αν του «υπόσχεται» μια αποδοτικότητα ιδίων κεφαλαίων ανώτερη του 10%.

Πολύ συχνά ωστόσο, η πράξη διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από τη θεωρεία. Για παράδειγμα, σήμερα δεν υπάρχουν αποδόσεις μηδενικού κινδύνου (Risk Free Rate) για δύο λόγους: Πρώτον, γιατί τα επιτόκια των καταθέσεων και των κρατικών τίτλων είναι συνήθως είτε αρνητικά, είτε οριακά. Και δεύτερον, γιατί στην πράξη, μια επένδυση σε πενταετή -και πόσο μάλλον σε δεκαετή- ομόλογα μιας ευρωπαϊκής χώρας συνεπάγεται σημαντικούς κινδύνους, κυρίως λόγω μιας πιθανής αύξησης των μελλοντικών επιτοκίων (γενικότερα, τα ομόλογα είναι τόσο πιο επικίνδυνα, όσο μικρότερο είναι το «κουπόνι» τους και όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκειά τους).

Επιπλέον, το ρίσκο της επένδυσης (ο τρίτος προσθετέος) είναι στην εποχή μας -ακόμη και προ πανδημίας- πολύ υψηλότερο σε σχέση με το παρελθόν, επηρεαζόμενο από γεωπολιτικές αστάθειες, αυξημένο κίνδυνο φυσικών καταστροφών λόγω περιβαλλοντικού ζητήματος, τεκτονικές αλλαγές στο τεχνολογικό επίπεδο, απότομες μεταβολές στις καταναλωτικές προτιμήσεις και στα δίκτυα διανομών-πωλήσεων, κ.λπ. Για παράδειγμα, ποια μορφή θα έχουν τα δίκτυα λιανικών πωλήσεων μέσα στην επόμενη δεκαετία και κατά πόσο θα υποκατασταθούν από το ηλεκτρονικό εμπόριο; Κατά πόσο θα χρησιμοποιούνται ως μορφές ενέργειας τα σημερινά καύσιμα; Ποια ανάγκη για μετακινήσεις θα υπάρχει αν εξελιχτούν τάσεις όπως η τηλεεργασία και οι ηλεκτρονικές πωλήσεις; Ποιο είναι το μέλλον της αυτοκινητοβιομηχανίας, αν έρθουν τα οχήματα χωρίς οδηγό; Πώς θα επηρεαστούν απ’ όλα αυτά οι διάφορες κατηγορίες ακινήτων ανά γεωγραφική περιφέρεια και χώρα;

Με άλλα λόγια, οι επενδυτές καλούνται να αποφασίσουν στις μέρες μας, απέναντι σε ένα Risk Free Rate που είναι στην πράξη από μηδενικό έως αρνητικό και απέναντι σε ένα περιβάλλον πολύ υψηλού επιχειρηματικού ρίσκου. Άρα, βλέπουν το υψηλό ρίσκο, πλην όμως «εκβιάζονται» να επενδύσουν από τις Κεντρικές Τράπεζες, οι οποίες διοχετεύουν ρευστότητα στην αγορά και ισοπεδώνουν τις αποδόσεις των εναλλακτικών τοποθετήσεων.

Παρά τις παραπάνω δυσκολίες, ένας διψήφιος δείκτης ROE θεωρείται σαφώς ικανοποιητικός ακόμη και για καταστάσεις που επικρατούσαν πριν την εκδήλωση της πανδημίας.

Τι θα πρέπει να συνεκτιμηθεί

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν ορισμένα ακόμη σημεία στα οποία οι υποψήφιοι επενδυτές θα πρέπει να δώσουν τη δέουσα σημασία.

Πρώτον, ο δείκτης της αποδοτικότητας των ιδίων κεφαλαίων έχει στατικό χαρακτήρα, καθώς αναφέρεται στα κέρδη του «σήμερα» και του «χθες», αλλά όχι στις επιδόσεις του «αύριο», οι οποίες είναι κυρίως αυτές που μας ενδιαφέρουν. Για παράδειγμα, η εταιρεία Α’ μπορεί να έχει χαμηλότερο ROE από την Β’ επειδή η πρώτη προχώρησε σε σημαντικές επενδύσεις ενώ η δεύτερη όχι. Αυτό ωστόσο θα επηρεάσει τις μελλοντικές αποδοτικότητες των εταιρειών αυτών, πράγμα που πρέπει να συνεκτιμήσουμε.

Δεύτερον, υπάρχουν κλάδοι που εμφανίζουν -σωστά ή εσφαλμένα- καλύτερες προοπτικές από τους υπόλοιπους, οπότε ο δείκτης ROE δεν θα πρέπει να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο επιλογής ή απόρριψης μιας επένδυσης.

Τρίτον, θα πρέπει να συνεκτιμάται πέρα από την αποδοτικότητα και ο βαθμός ρευστότητας μιας εταιρείας. Και αυτό γιατί υπάρχουν εταιρείες που επιλέγουν να λειτουργούν με υψηλές δανειακές εκθέσεις προκειμένου να διατηρούν υψηλές αποδοτικότητες ιδίων κεφαλαίων, πράγμα ωστόσο που αποτελεί πηγή κινδύνου για το μέλλον της επιχείρησης και την πορεία της επένδυσης.

Τέταρτον, θα πρέπει κάθε φορά να μην εξετάζουμε μόνο το ύψος των λογιστικών κερδών, αλλά και να αξιολογούμε την «ποιότητά» τους. Για παράδειγμα, προέρχονται από τη λειτουργική δραστηριότητα της εταιρείας, ή από έκτακτους και μη επαναλαμβανόμενους παράγοντες (πχ ανατιμήσεις ακινήτων και χρεογράφων); Η καταγραφόμενη κερδοφορία «μεταφράζεται» σε βάθος χρόνου σε θετικές ελεύθερες ταμειακές ροές (Free Cash Flow) ή… κατευθύνεται σε αύξηση απαιτήσεων, υπαραποθεματοποίηση και ατέρμονες επενδύσεις αμφίβολου αποτελέσματος; Μήπως η εταιρεία εγγράφει υψηλή κερδοφορία, όταν παράλληλα περνά στο πάγιο ενεργητικό ένα δυσανάλογα μεγάλο ποσό άυλων περιουσιακών στοιχείων αμφίβολης αξίας και ρευστοποίησης;

Πέμπτο, θα πρέπει αναμφίβολα να συνεκτιμώνται και άλλοι παράγοντες, όπως η ποιότητα του management, το επίπεδο της Εταιρικής Διακυβέρνησης, κ.λπ.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ίδια κεφάλαια, Αποδοτικότητα