20/05/20 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Τα «μυστικά» των εταιρικών ομολόγων

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, και όχι μόνο λόγω της πανδημίας covid-19, σε αρκετά εταιρικά ομόλογα οι τιμές τους έχουν υποχωρήσει αρκετά, ή και πολύ κάτω από το «100», δηλαδή από την τιμή έκδοσής τους. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει γνωστούς επενδυτικούς κανόνες, που συχνά το επενδυτικό κοινό ξεχνάει, όπως: α) Δεν υπάρχει επενδυτική τοποθέτηση με μηδενικό κίνδυνο, της απλής τραπεζικής κατάθεσης συμπεριλαμβανομένης και β) Κάθε επένδυση κρύβει τα δικά της μυστικά, οπότε χρήσιμη είναι πάντοτε η παρουσία ενός επαγγελματία διαχειριστή, σε περίπτωση που εμείς δεν τα γνωρίζουμε.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, σχετικά με τις επενδύσεις σε εταιρικά ομόλογα.

Οι ροές-αποδόσεις ενός εταιρικού ομολόγου

Ας πάρουμε την περίπτωση ενός ομολόγου, ονομαστικής αξίας 100 ευρώ, τριετούς διάρκειας και σταθερού επιτοκίου 5%, το οποίο εκδίδεται στις 10/7/2019. Τότε, οι χρηματικές ροές του επενδυτή-ομολογιούχου είναι οι παρακάτω:

Ταμειακές ροές ομολογιούχου

10/7/2019 10/7/2020 10/7/2021 10/7/2022

-100 +5 +5 +5 +100= +105

Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει ότι:

Πρώτον, η συνολική απόδοση του ομολογιούχου στην τριετία είναι 15 ευρώ (-100+5+5+5+100).

Δεύτερον, η συνολική ποσοστιαία απόδοση του ομολογιούχου στην τριετία είναι 15% (15 ευρώ απόδοση στα 100 ευρώ που επένδυσε).

Τρίτον, η μέση ετήσια ποσοστιαία απόδοση του ομολογιούχου είναι 5% (15% συνολική απόδοση διά τρία έτη).

H έννοια του yield (απόδοση)

Ας έρθουμε στην περίπτωση του ομολόγου ονομαστικής αξίας 100 ευρώ, ημερομηνίας 10/7/2019, τριετούς διάρκειας με σταθερό επιτόκιο 5%.

Το ομόλογο αυτό ξεκινά την διαπραγμάτευσή του την 11η/7/2019 στο 100 και με «κουπόνι» 5 ευρώ. Άρα, την ώρα που ξεκινά το συγκεκριμένο ομόλογο τη διαπραγμάτευσή του στις 11/7/2019 έχει απόδοση (yield) 5% (5/100).

Δύο ημέρες αργότερα, στις 13/7/2019, ας υποθέσουμε πως η τρέχουσα τιμή του συγκεκριμένου ομολόγου στο χρηματιστήριο πέφτει από το 100 στο 95. Τότε, ο αγοραστής θα καταβάλει 95 ευρώ για να αγοράσει το ομόλογο και έχει λαμβάνειν ένα κουπόνι πάλι 5 ευρώ. Άρα, η απόδοση (yield) στις 13/7/2019 θα ανεβεί περίπου στο 5,26% (5/95).

Αν τέλος στις 25/7/2019, υποθέσουμε πως η τρέχουσα τιμή του συγκεκριμένου ομολόγου εκτινάσσεται στο 110. Τότε, ο αγοραστής θα καταβάλει 110 ευρώ για να αγοράσει το ομόλογο και έχει λαμβάνειν ένα κουπόνι πάλι 5 ευρώ. Άρα, η απόδοση (yield) στις 25/11/2016 θα υποχωρήσει περίπου στο 4,54% (5/110).

Κίνδυνοι ομολόγου

Α) Ο κίνδυνος του εκδότη (issuer risk, ή default risk) να μην μπορέσει στο μέλλον να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του προς τους ομολογιούχους. Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι πιθανόν να συμφωνήσουν εκδότης και ομολογιούχοι την αλλαγή των όρων αποπληρωμής (πχ συνδυασμός κουρέματος και επιμήκυνσης, ή μετατροπή των ομολόγων σε μετοχές, ή εξόφληση μέσω καταβολής άλλου περιουσιακού στοιχείου), προκειμένου οι ομολογιούχοι να μην απωλέσουν το σύνολο των κεφαλαίων τους.

Β) Ο κίνδυνος του υψηλού πληθωρισμού, καθώς ο επενδυτής κινδυνεύει να δει την πραγματική (αποπληθωρισμένη) αξία της επένδυσής του να μειώνεται.

Γ) Ο κίνδυνος αύξησης των επιτοκίων στην αγορά. Γενικότερα, η πτώση των επιτοκίων ευνοεί τις τρέχουσες τιμές των ομολόγων και η άνοδός τους τις επηρεάζει αρνητικά.

Συνολικότερα, όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του ομολόγου, τόσο υψηλότερος και ο κίνδυνος που εμπεριέχει, ενώ παράλληλα παρατηρείται μια σχέση της τιμής του εταιρικού ομολόγου με την τιμή της μετοχής της ίδιας εταιρείας στο Χρηματιστήριο, ιδίως στο βαθμό που η μεταβολή στο ΧΑ είναι αποτέλεσμα της πορείας των οικονομικών επιδόσεων της εισηγμένης.

Χρήσιμες επισημάνσεις

Επιπρόσθετα, υπάρχει και μια άλλη σειρά πραγμάτων στα εταιρικά ομόλογα που θα πρέπει να γνωρίζουν και να συνεκτιμούν όσοι επενδυτές επιλέξουν να τοποθετήσουν τις αποταμιεύσεις τους σε εταιρικά ομόλογα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται τα παρακάτω:

· Η ύπαρξη ή μη αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας της εταιρείας από ανεξάρτητο Οίκο. Η ύπαρξη τέτοιας αξιολόγησης είναι θετική, ωστόσο πρέπει να συνεκτιμηθούν παράγοντες όπως η βαθμολογία της αξιολόγησης και το κύρος του ανεξάρτητου οίκου. Επίσης, όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του ομολόγου, τόσο μικρότερη και η αξία της αξιολόγησης του Οίκου. Για το λόγο αυτό, οι συγκεκριμένοι Οίκοι επικαιροποιούν κατά διαστήματα (πχ κατ’ έτος) τις αξιολογήσεις τους, πράγμα που θα πρέπει να παρακολουθούν οι επενδυτές.

· Η ύπαρξη εγγύησης, ή συνήθως η μη ύπαρξη αυτής. Αν υπάρχει εγγύηση, θα πρέπει να συνεκτιμηθούν παράγοντες όπως η τρέχουσα αξία της και η δυνατότητα εύκολης ρευστοποίησής της.

· Η ύπαρξη ή μη δικαιώματος πρόωρης αποπληρωμής από την πλευρά του εκδότη και σε ποιους όρους. Η ύπαρξη δικαιώματος πρόωρης αποπληρωμής αποτελεί αρνητικό στοιχείο για τους επενδυτές, καθώς ο εκδότης όταν εξασφαλίσει πηγή χρηματοδότησης χαμηλότερου επιτοκίου αποπληρώνει τους ομολογιούχους και έτσι τους στερεί το δικαίωμα επίτευξης επιπλέον κέρδους.

Κανόνες συναλλαγών

Προσοχή χρειάζεται επίσης και κατά την αγορά ενός ομολόγου μέσω της χρηματιστηριακής αγοράς. Ας υποθέσουμε ότι εμείς αγοράζουμε «στο 101» στις 31 Μαρτίου το ομόλογο της εταιρείας Α’ που δίνει «κουπόνι» (τόκο) 2,5 ευρώ κάθε 30η Ιουνίου και 31η Δεκεμβρίου. Τότε πέρα από το «101» θα επιβαρυνθούμε και τους τόκους του πρώτου τριμήνου (δηλαδή 1,25 ευρώ, καθώς θα πληρώσουμε στον πωλητή και τους μισούς τόκους του εξαμήνου, αφού η συναλλαγή έγινε στη μέση του εξαμήνου).

Προσοχή χρειάζεται όμως, γιατί εμείς στις 30 Ιουνίου που θα εισπράξουμε τους τόκους του ομολόγου, θα επιβαρυνθούμε με το σύνολο των φόρων των τόκων του εξαμήνου (15%), πληρώνοντας ουσιαστικά και το φόρο του πωλητή. Το ίδιο θα συμβεί, ακόμη και αν αγοράσουμε το ομόλογο στις 29 Ιουνίου, μία ημέρα πριν εισπραχθεί το «κουπόνι»: Μόνο εμείς θα πληρώσουμε το φόρο και θα απαλλαγεί πλήρως ο πωλητής.

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι επενδυτές που έχουν αγοράσει εταιρικά ομόλογα μετά την έκδοσή τους (από τη χρηματιστηριακή αγορά) και τα έχουν ρευστοποιήσει πριν αυτά λήξουν, τότε υπόκεινται σε φόρο υπεραξίας, δηλαδή φορολογούνται με συντελεστή15% για τυχόν υπεραξία που θα κερδίζουν.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Διεθνές εμπόριο, Εξαγωγές, Κορωνοϊός