29/08/19 | Αρχική > Αρθρογραφία > Εργατικά και Πρακτικά

Αμοιβή και ασφάλιση των εργατών γης

1. Πως αμείβονται οι εργάτες γης

Έχει γίνει δεκτό, σύμφωνα με τη δικαστηριακή νομολογία, ότι άμεσες γεωργικές εργασίες είναι εκείνες που συμβάλλουν ευθέως στην παραγωγή γεωργικών ή κτηνοτροφικών προϊόντων, όπως η καλλιέργεια της γης, η ανάπτυξη ζώων, η επιτήρηση των καλλιεργουμένων, η φύλαξη των προϊόντων και των ζώων, σε κάθε περίπτωση δε, έως την ολοκλήρωση της παραγωγικής διαδικασίας, η οποία στις καλλιέργειες συμπίπτει με την συγκομιδή (Άρειος Πάγος 794/1995, 72/1975, 614/1966). Περαιτέρω, το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν.1876/1990 «περί ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων και άλλων διατάξεων», η ισχύς του οποίου άρχισε την 8/5/1990, ορίζει τα εξής: «1. Ο νόμος αυτός αφορά όλους όσους εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε οποιονδήποτε ημεδαπό ή αλλοδαπό εργοδότη, επιχείρηση, εκμετάλλευση ή υπηρεσία του ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα της οικονομίας, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι εργαζόμενοι στη γεωργία, κτηνοτροφία και συναφείς εργασίες καθώς και οι κατ΄ οίκον εργαζόμενοι...................................». Με τις διατάξεις του νόμου αυτού, επεκτάθηκαν από την 8/5/1990, ο θεσμός των συλλογικών συμβάσεων καθώς και οι κανονιστικοί όροι της εκάστοτε ισχύουσας Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και στους αμέσως εργαζόμενους στη γεωργία, κτηνοτροφία και τις συναφείς προς αυτές εργασίες ανεξαρτήτως της υπαγωγής ή μη αυτών στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. και της ιδιότητας του εργοδότη. Στο πλαίσιο αυτό και με δεδομένο ότι δεν υφίσταται κλαδική σύμβαση εργασίας που να ρυθμίζει τους όρους αμοιβής και εργασίας των μισθωτών στη γεωργία, κτηνοτροφία και συναφείς εργασίες, τα πρόσωπα αυτά αμείβονται με ελεύθερη συμφωνία μη δυνάμενοι οι όροι αυτοί να είναι δυσμενέστεροι από το νόμιμο νομοθετημένο κατώτατο ημερομίσθιο του Ν.4093/2012 και του άρθρου 103 του Ν.4172/2013 όσον αφορά τους μισθολογικούς όρους και τις ρυθμίσεις της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. όσον αφορά τους θεσμικούς όρους.

2. Ασφάλιση εργατών γης

Οι μισθωτοί - ανειδίκευτοι εργάτες του τέως Ο.Γ.Α. που εντάσσονται ως μισθωτοί στον Ε.Φ.Κ.Α., σύμφωνα με την Εγκύκλιο Ε.Φ.Κ.Α. 5/2017 , διακρίνονται στις ακόλουθες κατηγορίες:

Α) Μισθωτοί ανειδίκευτοι εργάτες:

• Εργάτες ζωικής παραγωγής σε επιχειρήσεις - εκμεταλλεύσεις ενσταυλισμένου τύπου:

- Μονάδες εκτροφής αιγοπροβάτων

- Βουστάσιο

- Χοιροτροφική μονάδα

- Πτηνοτροφείο

- Ιπποφορβείο

- Εκτροφείο γουνοφόρων ζώων

• Επιχειρήσεις - εκμεταλλεύσεις καλλιέργειας μανιταριών, φυκιών κ.λπ..

• Αλιεργάτες

• Εργάτες ιχθυοκαλλιέργειας

• Δύτες στον πρωτογενή αγροτικό τομέα (σχετ. άρθρο 52 του Ν.3518/2016 ).

Β) Μετακλητοί πολίτες τρίτων χωρών:

Πολίτες τρίτων χωρών που σύμφωνα με το Ν.4251/2014 προσκαλούνται από εργοδότες με σκοπό την απασχόληση σε αγροτικές εργασίες για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Διευκρινίζεται ότι εξαιρουμένων των ανωτέρω κατηγοριών μισθωτών [Α) Μισθωτοί ανειδίκευτοι εργάτες και Β) Μετακλητοί πολίτες τρίτων χωρών], οι οποίοι εντάσσονται ως μισθωτοί στον Ε.Φ.Κ.Α., το εργόσημο, ως τρόπος αμοιβής και καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών, εφαρμόζεται στους εργάτες γης που απασχολούνται σε γεωργικές και κτηνοτροφικές επιχειρήσεις - εκμεταλλεύσεις που λειτουργούν ως ατομικές (επιχειρήσεις) ή με μορφή Ομόρρυθμης Εταιρείας (Ο.Ε.) και Ετερόρρυθμης Εταιρείας (Ε.Ε.). Αντίθετα η διαδικασία έκδοσης και εξαργύρωσης του εργοσήμου δεν εφαρμόζεται για εργάτες γης που απασχολούνται σε γεωργικές και κτηνοτροφικές επιχειρήσεις που λειτουργούν υπό μορφή Α.Ε, Ε.Π.Ε, Ι.Κ.Ε. Ο τρόπος αποτύπωσης της αμοιβής και ασφάλισης των εργατών γης με τη διαδικασία έκδοσης και εξαργύρωσης της ειδικής επιταγής «Εργόσημο», ρυθμίζονται με τις διατάξεις του άρθρου 74 του Ν.4144/2013 , με τις οποίες αντικαθίστανται τα άρθρα 20 και 21 του Ν.3863/2010 , όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους από την παρ. 8 του άρθρου 76 του Ν.3996/2011 .

3. Αμοιβή και ασφάλιση με Εργόσημο - Υποχρέωση υποβολής πίνακα προσωπικού στο Π.Σ. Εργάνη

Κάθε εργοδότης έχει υποχρέωση να καταγράφει στις καταστάσεις προσωπικού εργαζόμενους μισθωτούς που απασχολεί οι οποίοι συνδέονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας. Στο έγγραφο Υπουργείου Εργασίας 35474/823/10-12-2013 ορίζεται ότι «Από την έναρξη ισχύος του Ν.1876/1990, έχουμε επέκταση του θεσμού των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και στους αμέσως εργαζόμενους στη γεωργία, ανεξαρτήτως της υπαγωγής ή μη αυτών στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. και της ιδιότητας του εργοδότη.

Οι ρυθμίσεις περί εργοσήμου όπου αυτές εφαρμόζονται και καλύπτουν τα θέματα αμοιβής και ασφάλισης των εργατών γης, δεν θίγουν υφιστάμενες ρυθμίσεις της εργατικής νομοθεσίας όπως την υποχρέωση κάθε εργοδότη για καταγραφή των μισθωτών που απασχολεί στις καταστάσεις προσωπικού - Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ».

Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 9, της Υ.Α. 29502/85/1-9-2014, για τις περιπτώσεις εργοδοτών που αντιμετωπίζουν αντικειμενική αδυναμία πρόσβασης στο Π.Σ. «Εργάνη» λόγω μη απογραφής τους στο Ι.Κ.Α. ή απογραφής στο Ι.Κ.Α. χωρίς Α.Φ.Μ., συνεχίζεται η διαδικασία κατάθεσης των εντύπων του Π.Σ. «Εργάνη», ισχυουσών των προθεσμιών και της διαδικασίας που αφορούν τη χειρόγραφη υποβολή, με προσέλευση στην αρμόδια υπηρεσία του Σ.ΕΠ.Ε. ή και του Ο.Α.Ε.Δ., μέχρι τον ηλεκτρονικό συγχρονισμό του πληροφοριακού αυτού συστήματος.

4. Χρονικά όρια εργασίας - Υπερεργασία, υπερωρία

Τα χρονικά όρια εργασίας των μισθωτών στη γεωργία, κτηνοτροφία και συναφείς εργασίες έως ότου συναφθούν κλαδικές ή ομοιοεπαγγελματικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, διέπονται από το άρθρο 6 εδ. α΄ της από 14/2/1984 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε., που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με την 11770/20/20-2-1984 απόφαση του Υπουργού Εργασίας, κατά το οποίο «Η διάρκεια της εβδομαδιαίας εργασίας των εργαζομένων που απασχολούνται σε οποιοδήποτε εργοδότη με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου όλης της χώρας, ορίζεται σε σαράντα (40) ώρες...». (Εφετείο Αθηνών 4604/2006, Ολομέλεια Αρείου Πάγου 36/2007, `Αρειος Πάγος 1322/2008).

Εξ άλλου σύμφωνα με την οικεία νομολογία, οι ανωτέρω εργαζόμενοι υπάγονται στις σχετικές διατάξεις περί υπερεργασίας και υπερωριακής απασχόλησης τηρώντας τις προϋποθέσεις που ορίζονται νομίμως (Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 14/2/1984, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 3385/2005 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει) (Άρειος Πάγος 131/2015, Ολομέλεια Αρείου Πάγου 36/2007).

5. Αποδοχές αδείας - Επίδομα αδείας

Αναφορικά με την ετήσια άδεια και τις αποδοχές αδείας, ο Α.Ν. 539/1945, ο οποίος αποτελεί το θεμελιώδες νομοθέτημα για τη χορήγηση της άδειας αυτής και ειδικότερα σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 2 του νόμου αυτού, δεν εμπεριείχε στο πεδίο εφαρμογής του τους απασχολουμένους αμέσως στη γεωργία, κτηνοτροφία κ.λπ. εφ΄ όσον δεν έχει εκδοθεί διάταγμα που να επεκτείνει τις διατάξεις του στους οικείους εργαζόμενους. Παρά ταύτα, μεταγενέστερα, με την διάταξη του άρθρου 7 του Π.Δ. 88/1999 , προβλέφθηκε ότι στους εργαζόμενους μετά από συνεχή απασχόληση τουλάχιστον 12 μηνών παρέχεται ετήσια άδεια μετ΄ αποδοχών τεσσάρων εβδομάδων τουλάχιστον, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας. Το πεδίο εφαρμογής του εν λόγω Π.Δ. καθορίζεται από τις παραγράφους 3, 4 και 5 του άρθρου 1, όπως αυτές αντικαταστάθηκαν και συμπληρώθηκαν από τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 1 του Π.Δ. 76/05 , σε συνδυασμό με την παρ. 3 του άρθρου 1 του Π.Δ. 17/96 . Οι σχετικές ρυθμίσεις δεν εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής τους εργαζόμενους σε γεωργικές εργασίες, αντιθέτως, περιλαμβάνουν ρητώς αυτούς (κατά τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 1 του Π.Δ. 17/96 ), στις διατάξεις των Διαταγμάτων αυτών και ως εκ τούτου και στην διάταξη περί χορηγήσεως ετήσιας άδειας μετ΄ αποδοχών. Επιπλέον τα σχετικά Διατάγματα αποτελούν υπερεθνικό δίκαιο και κατισχύουν οποιασδήποτε δυσμενέστερης διάταξης, δεδομένου ότι ενσωμάτωσαν σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρο 28 του Συντάγματος).

Εξ άλλου κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου 2 του Α.Ν. 539/1945 , όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του Ν. 3302/2004, καθώς επίσης και με την αρ. πρωτ. 3392/1-3-2005 εγκύκλιο του Υπουργού Εργασίας, κάθε μισθωτός ο οποίος συνδέεται με σύμβαση εξαρτημένης σχέσης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου, δικαιούται να λάβει ετήσια άδεια με αποδοχές από την έναρξη της απασχόλησής του σε συγκεκριμένη υπόχρεη επιχείρηση.

Η άδεια αυτή χορηγείται από τον εργοδότη αναλογικά (ποσοστό) με βάση το χρονικό διάστημα που απασχολήθηκε ο εργαζόμενος στον εργοδότη αυτόν. Η αναλογία της χορηγούμενης άδειας υπολογίζεται βάσει ετήσιας αδείας 20 εργασίμων ημερών επί πενθημέρου εβδομαδιαίας εργασίας και 24 εργασίμων ημερών επί εξαημέρου, η οποία αντιστοιχεί σε 12 μήνες συνεχούς απασχόλησης. Ο εργοδότης υποχρεούται μέχρι τη λήξη του πρώτου ημερολογιακού έτους εντός του οποίου προσελήφθη ο μισθωτός, να χορηγήσει τμηματικά την ετήσια κανονική άδεια με αποδοχές, η οποία αναλογεί στο χρόνο απασχόλησής του στην υπόχρεη επιχείρηση. Κατά το δεύτερο ημερολογιακό έτος ο μισθωτός δικαιούται να λάβει την ετήσια κανονική άδεια με αποδοχές, η οποία αναλογεί στο χρόνο απασχόλησής του στην υπόχρεη επιχείρηση και υπολογίζεται όπως ανωτέρω.

Η άδεια αυτή επαυξάνεται κατά μία (1) εργάσιμη ημέρα για κάθε έτος απασχόλησης επιπλέον του πρώτου μέχρι τις είκοσι έξι (26) εργάσιμες ημέρες σε περίπτωση εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας ή μέχρι τις είκοσι δύο (22) ημέρες αν στην επιχείρηση εφαρμόζεται σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας. Κατά το τρίτο ημερολογιακό έτος καθώς και τα επόμενα ο μισθωτός δικαιούται να λάβει ολόκληρη την ετήσια άδειά του και σε κάθε χρονικό σημείο του έτους αυτού.

Περαιτέρω, σύμφωνα με την παρ. 16 του άρθρου 3 του Ν. 4504/1966 , οι μισθωτοί με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε οποιονδήποτε εργοδότη δικαιούνται κατ΄ έτος και επιδόματος αδείας ίσου προς το σύνολο των αποδοχών αδείας αναπαύσεως, υπό τον περιορισμό ότι το επίδομα αυτό δεν δύναται να υπερβαίνει τις αποδοχές ενός 15νθημέρου για τους αμειβόμενους με μηνιαίο μισθό και των 13 εργάσιμων ημερών για όσους μισθωτούς αμείβονται με ημερομίσθιο. Το ως άνω επίδομα καταβάλλεται μαζί με τις αποδοχές αδείας του μισθωτού.

Σύμφωνα με το άρθρο 1, παρ.2 του Ν.1346/1983 , οι υπό καθεστώς διαλείπουσας απασχόλησης μισθωτοί για κάθε 25 ημέρες πραγματικής απασχόλησης δικαιούνται το 1/12 της άδειας που θα ελάμβαναν υπό συνθήκες πλήρους απασχόλησης. Με δεδομένο ότι η απασχόληση των εργατών γης, είναι σύνηθες να λαμβάνει χώρα υπό καθεστώς διαλείπουσας εργασίας, οι αποδοχές μη ληφθείσας άδειας του εργάτη γης με συνολική προϋπηρεσία μικρότερη των 12 ετών ορίζεται εν προκειμένω ως εξής : (Hμέρες πραγματικής εργασίας / 300) x 24 x ημερομίσθιο = (1/ 300) x 24 ημερομίσθια = 0,08 του ημερομισθίου.

Επίσης το επίδομα αδείας του εργάτη γης που απασχολείται με καθεστώς διαλείπουσας εργασίας, ανεξάρτητα από τη συνολική προϋπηρεσία του, ορίζεται σε 0,08 του ημερομισθίου (λαμβάνεται ως δεδομένο ότι οι εργάσιμες ημέρες απασχόλησης των εργαζόμενων αυτών δεν υπερβαίνουν τις μισές εργάσιμες ημέρες του έτους).

Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από άρθρο του κ. Πέτρου Ραπανάκη, με τίτλο «Αμοιβή και ασφάλιση των εργατών γης» που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιουνίου 2019 του περιοδικού Epsilon7.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Εργόσημο, Ασφάλιση εργατών, Εργάτης γης