Σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 5 του Α.Ν. 539/1945 (άρθρο 226 του Π.Δ. 62/2025), απαγορεύεται στον εργοδότη η απόλυση μισθωτού κατά τη διάρκεια λήψης της κανονικής του αδείας. Σε περίπτωση που γίνει, αυτή θεωρείται άκυρη. Σημειώνεται ότι, η εν λόγω απαγόρευση, της καταγγελίας της εργασιακής συμβάσεως, αφορά μόνο την καταγγελία κατά τη διάρκεια της άδειας αναψυχής και όχι τις περιπτώσεις άλλων αδειών, όπως π.χ. η αναρρωτική (Α.Π. 757/2007, Α.Π. 402/2014).
Μπορεί ναι μεν να απαγορεύεται στον εργοδότη να απολύσει τον μισθωτό κατά τη διάρκεια της άδειας που του έχει χορηγηθεί, δεν απαγορεύεται, όμως, να τον προειδοποιήσει κατά την έναρξη ή κατά την διάρκεια της ότι απολύεται προσεχώς, αρκεί ο χρόνος της απολύσεώς του να τοποθετείται μετά την ημερομηνία λήξεως της αδείας του (Εφετείο Λαρίσης 667/1996).
Επιπλέον, η απόλυση θεωρείται άκυρη σε περίπτωση που ο εργοδότης ζητήσει από τον μισθωτό να διακόψει την άδειά του και να προσέλθει νωρίτερα στην εργασία του λόγω έκτακτου φόρου εργασίας και αυτός αρνηθεί, ενώ έγκυρη, ωστόσο, θεωρείται η αποδοχή της καταγγελίας κατά τη διάρκεια της άδειας από μισθωτό που συμπλήρωσε τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και η απόλυση όταν γίνει λίγο πριν αρχίσει η ήδη προγραμματισμένη άδεια του μισθωτού, καθώς και μετά τη λήξη της.
Πλέον, με το άρθρο 36 του Ν. 5316/2026 τροποποιήθηκε η παρ. 1 του άρθρου 220 του Π.Δ. 62/2025 και κατόπιν τούτου επεκτείνεται ρητά η προστασία των διατάξεων περί ετήσιας άδειας αναψυχής και στα πρόσωπα που κατά το εργατικό δίκαιο θεωρούνται στελέχη διεύθυνσης ή εμπιστοσύνης.
Απόλυση πριν την έναρξη της κανονικής άδειας
Όπως ορίζεται με τον Ν.1346/1983, ο εργαζόμενος του οποίου η σύμβαση ή η σχέση εργασίας λύνεται (με οποιονδήποτε τρόπο) προτού λάβει την άδεια αναψυχής του για το τρέχον ημερολογιακό έτος, δικαιούται να λάβει ένα χρηματικό ποσό (ως αποζημίωση μη ληφθείσας αδείας), αντί για τα δικαιώματα που προκύπτουν από τον Α.Ν.539/1945. Μπορούμε να διακρίνουμε τις παρακάτω περιπτώσεις:
- Εάν η λύση επέλθει το πρώτο έτος εργασίας μετά την πρόσληψη, ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση ίση με 2 ημερομίσθια για κάθε μήνα απασχόλησης, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη αποζημίωση, ενώ
- εάν η λύση επέλθει εντός του πρώτου μήνα μετά την πρόσληψη, καταβάλλεται αναλογικά μειωμένο κλάσμα ως αποζημίωση.
Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, δηλαδή για εργαζόμενους των οποίων η σχέση εργασίας λύνεται μετά το πρώτο έτος, ο εργοδότης υποχρεούται να τους καταβάλλει τις αποδοχές που θα δικαιούταν κανονικά αν δεν μεσολαβούσε λύση της σχέσης εργασίας, δηλαδή πλήρεις αποδοχές και επίδομα αδείας.
Νόμιμη απόλυση κατά τη διάρκεια λήψης ετήσιας άδειας προηγούμενου έτους
Όπως κρίθηκε από το Μονομελές Εφετείο Πατρών (296/2024), έγκυρη είναι η καταγγελία σύμβασης εργασίας εργαζομένου που απολύθηκε κατά τη διάρκεια της άδειας αναψυχής του, όχι, όμως, του τρέχοντος έτους, αλλά προηγούμενων ετών σωρευτικά, έπειτα από σχετική συμφωνία με τον εργοδότη. Σύμφωνα με την κρίση του Εφετείου και με δεδομένο πως οι διατάξεις του Α.Ν.539/1945 είναι δημόσιας τάξης, η συμφωνία αυτή είναι άκυρη και έτσι οι μεταφερόμενες αυτές ημέρες δεν φέρουν τον χαρακτήρα κανονικής άδειας και επομένως η απόλυση κατά τη διάρκεια τους είναι νόμιμη και επιτρεπτή.
Καταγγελίες – Αναφορές
Σύμφωνα με τη σχετική σελίδα του Υπουργείου Εργασίας, η απόλυση κατά τη διάρκεια της ετήσιας άδειας αναψυχής θεωρείται παράβαση της εργατικής νομοθεσίας και επομένως επιβάλλονται, μεταξύ άλλων, διοικητικές κυρώσεις, ενώ οι προσβαλλόμενοι εργαζόμενοι μπορούν να ενεργήσουν ακολούθως:
Α) Καταγγελία στην κατά τόπον αρμόδια υπηρεσία της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας,
Β) αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη ή
Γ) καταγγελία στο τηλεφωνικό κέντρο του Υπουργείου Εργασίας, μέσω της τηλεφωνικής γραμμής 1555 ή στην σχετική ιστοσελίδα.