Εισαγωγή:
Πιο κάτω παρατίθεται μια ανάλυση των αλλαγών που επήλθαν στο έντυπο Ε3 για το φορολογικό έτος 2025 και των τροποποιήσεων και νέων ρυθμίσεων που εισάγει η απόφαση Α.1042/2026 για το έντυπο Ε3 του φορολογικού έτους 2025 (Τύπος και περιεχόμενο της «ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΠΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ» - Έντυπο Ε3).
Περίληψη:
1. Το έντυπο Ε3 μετεξελίσσεται σε περισσότερο δομημένο απεικονιστικό έντυπο λογιστικών και φορολογικών στοιχείων, με ευρύτερη χρήση προσυμπλήρωσης από την πλατφόρμα myDATA και με σαφείς κανόνες για την αποδοχή ή απόρριψη δαπανών και εσόδων.
2. Η απόφαση Α.1045/2025 εισήγαγε όρια «ανεκτών αποκλίσεων» (30%) μεταξύ διαβιβασμένων δεδομένων myDATA και των δηλουμένων στο Ε3, ρύθμιση με κρίσιμη πρακτική και ελεγκτική σημασία. (Έναρξη εφαρμογής και τρόπος λειτουργίας των οριζόμενων στην παρ. 2 του άρθρου 16 του Ν. 5104/2024 (Α΄ 58) για την συμπλήρωση και υποβολή της Κατάστασης Οικονομικών Στοιχείων από Επιχειρηματική Δραστηριότητα (Έντυπο Ε3) και τον προσδιορισμό του αποτελέσματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, βάσει της διαβίβασης δεδομένων που διενεργούν οι υπόχρεες οντότητες της παρ. 1 του άρθρου 16 του Ν. 5104/2024 (Α΄ 58) στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA).
3. Η Απόφαση Α.1042/2026 επικυρώνει και διευκρινίζει διαδικαστικά ζητήματα για το έντυπο Ε3 φορολογικού έτους 2025, όπως υποχρεώσεις υποβολής, προσυμπλήρωση, κανόνες περί επιφύλαξης, υποβολή από φυσικά και νομικά πρόσωπα, και ειδικές προβλέψεις (ναυτιλία, μη κερδοσκοπικά, κλπ.).
4. Η εγκύκλιος Ε.2007/2025 (Οδηγίες συμπλήρωσης εντύπου Ε3 (Κατάσταση Οικονομικών Στοιχείων από Επιχειρηματική Δραστηριότητα) και Κατάστασης Φορολογικής Αναμόρφωσης φορολογικού έτους 2024) παρείχε αναλυτικές οδηγίες συμπλήρωσης και εξειδίκευε τη σύνδεση λογιστικών προτύπων (ν.4308/2014) με τη συμπλήρωση του Ε3.
Μεθοδολογία:
Η παρούσα ανάλυση στηρίχθηκε στις αποφάσεις και εγκυκλίους της ΑΑΔΕ (Α.1042/2026, Α.1045/2025, Α.1021/2025, Ε.2007/2025 και τα συνημμένα έγγραφα, υποπίνακες και παραρτήματα).
Πλαίσιο εντύπων Ε3 2024 και 2025:
Το έντυπο Ε3 ανασχεδιάστηκε το 2024 (Α.1021/2025) ως «κατάσταση οικονομικών στοιχείων από επιχειρηματική δραστηριότητα» με δυναμικούς πίνακες και συσχέτιση με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (ν.4308/2014). Οι αλλαγές που περιλήφθηκαν στο Έτος 2025 ήταν συνέχεια αυτού του ανασχεδιασμού. Νέοι πίνακες, προσθήκη κωδικών, προσαρμογή ορολογίας και διάταξη για προσυμπλήρωση από myDATA.
Συγκριτικός πίνακας (βασικές αλλαγές Ε3 2025 με Ε3 2026)
Πιο κάτω παρουσιάζονται συγκριτικοί πίνακες με τις κυριότερες διαφοροποιήσεις και επιπρόσθετες διευκρινίσεις που εισάγει η απόφαση Α.1042/2026 σε σχέση με το καθεστώς όπως διαμορφώθηκε για το 2025 (βάση των Α.1021/2025 και Α.1045/2025). Οι εγγραφές στον πίνακα συνοψίζουν λειτουργικά σημεία ενώ για πλήρη κείμενα των διατάξεων παραπέμπουμε στις αποφάσεις και τις εγκυκλίους διαταγές.
Πίνακας 1 — Διοικητικές ρυθμίσεις
| Θέμα | Ε3 (φορ. έτος 2024 — καθεστώς) | Ε3 (φορ. έτος 2025 — τι ορίζει η Α.1042/2026 για το έτος 2025) |
| Υποχρέωση υποβολής | Υποβάλλεται όταν απαιτείται από τη φύση της δραστηριότητας. Σύνδεση με έντυπα Ε1 και Ν. | Επαναβεβαιώνεται το προηγούμενο καθεστώς. Η κατάσταση συνυποβάλλεται με κάθε εμπρόθεσμη ή εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική δήλωση εντύπων Ε1 & Ν . Υφίστανται συγκεκριμένες ρυθμίσεις κατά περίπτωση (Α.1042/2026 άρθρ.1 παρ.2). |
| Προσυμπλήρωση από myDATA | Έναρξη προσυμπλήρωσης και ενσωμάτωση ποσών βάσει myDATA (Α.1045/2025). | Επιβεβαίωση ότι ΑΑΔΕ προσυμπληρώνει κωδικούς και επιτρέπει τροποποίηση από φορολογούμενο υπό τους περιορισμούς της Α.1045/2025 (παρ.3). |
| Επιφύλαξη υποβολής | Εφαρμοζόταν για έντυπα Ε1 & Ν (περί επιφυλάξεων). | Πλέον δεν προβλέπεται υποβολή Ε3 «με επιφύλαξη». Η επιφύλαξη αφορά μόνο τα έντυπα Ε1 & Ν (Α.1042/2026 παρ.6). |
Πίνακας 2 — Ελεγκτικές & λογιστικές συνέπειες
| Ζήτημα | Ε3 (ΦΕ 2025) | Ε3 (ΦΕ 2026/Α.1042/2026) |
| Αποδοχή δαπανών - εσόδων | Προσυμπλήρωση και δυνατότητα διόρθωσης από φορολογούμενο αλλά με ελεγκτικά όρια (Α.1045/2025). | Υπενθύμιση-επιβεβαίωση ότι τα έσοδα και οι δαπάνες δεν επιτρέπεται να υπολείπονται των ηλεκτρονικά διαβιβασθέντων παραστατικών (παρ.3, επίκληση παρ.2 άρθρου 16 ΚΦΔ). |
| Όρια αποκλίσεων | Όρια «ανεκτών αποκλίσεων» 30% (Α.1045/2025) | Τα ίδια όρια παραμένουν και αναφέρονται ως όροι τροποποίησης προσυμπληρωμένων ποσών. |
| Κυρώσεις - εκπρόθεσμες δηλώσεις | Εκπρόθεσμες τροποποιητικές που επηρεάζουν φορολογικό αποτέλεσμα => κυρώσεις | Ειδική εξαίρεση: Η εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση που συμπληρώνει ή μεταβάλλει αμιγώς πληροφοριακά στοιχεία του Ε3 δεν επισύρει κυρώσεις (Α.1042/2026 παρ.14). |
Πίνακας 3 — Ειδικές κατηγορίες (ναυτιλία, ΝΠΜΚΧ, υποκαταστήματα)
| Κατηγορία | Ε3 (2025) | Αλλαγή και διευκρινίσεις (Α.1042/2026) |
| Ναυτιλιακές επιχειρήσεις | Υποβάλλουν Ε3 (εάν φορολογούνται με ειδικές διατάξεις) | Επιβεβαίωση της υποχρέωσης και οδηγίες αναγραφής (παρ.13). |
| Ατομικές πλοιοκτήτριες | Οδηγίες ειδικής φορολογικής μεταχείρισης | Υποβολή Ε3 με καταχωρίσεις εσόδων και δαπανών και ανάλογο μηδενισμό μέσω φορολογικής αναμόρφωσης (παρ.11). |
| Υποκαταστήματα - κλάδοι | Προσδιορισμός υποβολής ανά επιχείρηση | Διευκρίνιση. Το Ε3 υποβάλλεται μία φορά για το σύνολο της επιχείρησης ανεξαρτήτως αριθμού υποκαταστημάτων και κλάδων (παρ.7). |
Πίνακας 4 — συγκριτική επισκόπηση αλλαγών κωδίκων Ε3 (Α.1021/2025 vs Α.1042/2026)
| Κωδικός | Περιγραφή | Κατάσταση (2026 σε σχέση 2025) | Σημείωση / Παραπομπή |
| 082 | Ποσά - κατηγορίες αγροτικών ενισχύσεων / ειδικών υποστηρ. (αναφορές σε πρόσφατα νομοθετήματα) | ΝΕΟΣ (εμφανίζεται στο παράρτημα Α.1042/2026 — προστέθηκε για να καλύψει επιμέρους τύπους ενισχύσεων που ρυθμίστηκαν με πρόσφατα νομοθετήματα) | Προστέθηκε αναφορά σε νομοθετήματα (π.χ. ν.5255/2025 κ.ά.). Βλ. παράρτημα Ε3 Α.1042/2026. |
| 083 | Ειδικές περιπτώσεις αγροτικών ενισχύσεων / ενισχύσεων (συνέχεια κωδ.082) | ΝΕΟΣ (συμπληρωματικός κωδικός στον ίδιο άξονα) | Όπως παραπάνω — προσθήκη για λεπτομερή διάκριση τύπων ενισχύσεων. |
| 039 – 046 (ομάδα) | Πεδία πληροφοριακά (Ενεργές ιστοσελίδες, στοιχεία μετόχων, επαγγελματικοί λογαριασμοί, POS, Ηλεκτρ. διευθύνσεις, κ.ά.) | ΔΙΑΤΗΡΟΥΝΤΑΙ / ΑΜΕΤΑΒΛΗΤΟΙ | Αυτά τα πεδία εμφανίζονται και στις δύο εκδόσεις — δεν εντοπίστηκε αριθμητική μετονομασία. (π.χ. 039 Ενεργές ιστοσελίδες) |
| 047 – 048 | Σύνολο ακαθάριστων εσόδων / Καθαρά αποτελέσματα | ΑΜΕΤΑΒΛΗΤΟΙ | Βασικοί οικονομικοί συνολικοί κωδικοί παραμένουν ως έχουν — μεταφορά/υπολογισμός όπως πριν. |
| 060 – 083 (τιμολόγηση/επιδοτήσεις κ.λπ.) | Πίνακες Γ (ενοίκια), Γ2 (αγροτικές επιδοτήσεις) κ.ά. | ΜΙΚΡΕΣ ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ | Η ομάδα αυτή διατηρείται, αλλά στην Α.1042/2026 προστέθηκαν λεπτομερείς υποκωδικοί (όπως 082, 083) για να αποτυπωθούν νέες ρυθμίσεις ενισχύσεων. |
| 090–094 | Τελικές πληροφορίες / δηλώσεις (π.χ. στοιχεία πολυεθνικών/συμπληρωματικού φόρου) | ΔΙΑΤΗΡΟΥΝΤΑΙ / ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ | Ο πίνακας για πληροφορίες ομίλων/συμπληρωματικού φόρου υφίσταται — στην Α.1042/2026 υπάρχει αναφορά/ενίσχυση των οδηγιών (σχετ. ν.5100/2024). |
| 997, 998, 999 (Σημειώσεις / Επιπλέον Πεδία) | Σημειώσεις φορολογουμένου / βοηθητικά πεδία | ΔΙΑΤΗΡΟΥΝΤΑΙ | Παραμένουν ως βοηθητικά τελικά πεδία (σχόλια, σημεία ελέγχου κ.ά.). |
Τι αλλάζει ουσιαστικά το 2026 για το ΦΕ 2025:
1. Ενίσχυση της αξίας των ηλεκτρονικά διαβιβασθέντων παραστατικών
Η Α.1042/2026 υπενθυμίζει και θεσμοποιεί πρακτικά το δεδομένο ότι η φορολογική βάση θα ληφθεί υπόψη από την ΑΑΔΕ με βάση τα τεκμηριωμένα ηλεκτρονικά παραστατικά (myDATA). Η διάταξη αυτή περιορίζει τη δυνατότητα «χαμηλότερης» δηλωμένης αξίας εσόδων σε σχέση με τα ηλεκτρονικά παραστατικά και ακυρώνει την αξία δαπανών που δεν έχουν ηλεκτρονική διαβίβαση για σκοπούς έκπτωσης. Αυτό έχει σημαντικές συνέπειες για φορολογουμένους που στηρίζουν εκπτώσεις σε παραστατικά μη-διαβιβασθέντα.
2. Πρακτική σημασία των ορίων αποκλίσεων (Α.1045/2025)
Το όριο 30% για αποκλίσεις εισοδήματος - αγορών-δαπανών λειτουργεί ως «προσωρινό μέτρο υποβολής» πριν ενεργοποιηθούν πρόσθετοι έλεγχοι. Οι λογιστές πρέπει να ελέγχουν την συμμόρφωση καταγραφής σε σχέση με myDATA πριν την υποβολή του Ε3.
3. Μείωση δυνατότητας για «επιφύλαξη» στο Ε3
Η ρητή απαγόρευση υποβολής του Ε3 «με επιφύλαξη» σημαίνει ότι τυχόν πιθανές επιφυλάξεις πρέπει να αναγράφονται στα έντυπα Ε1 & Ν (όπου επιτρέπεται), αλλά όχι στο Ε3. Ως πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι το Ε3 πρέπει να υποβληθεί πλήρως και τεκμηριωμένα. Αυτό αυξάνει την ανάγκη για εσωτερικό έλεγχο και αρχειοθέτηση πριν την υποβολή.
4. Ειδικές προβλέψεις για συγκεκριμένους κλάδους
Οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις και οι ατομικές πλοιοκτήτριες διέπονται από ειδικές οδηγίες σχετικά με μηδενισμό αποτελεσμάτων μέσω φορολογικής αναμόρφωσης. Αυτό απαιτεί προσεκτική αντιστοίχιση κωδικών και παράθεμα υποστηρικτικών στοιχείων στο παράρτημα φορολογικής αναμόρφωσης.
5. Επιπτώσεις στις αναφορές προς την εταιρική διοίκηση
Η εγκύκλιος Ε.2007/2025 συνδέει ρητά τη συμπλήρωση με τα λογιστικά πρότυπα (ν.4308/2014). Συνεπώς, εταιρικά reporting (εταιρικές αναφορές) και η φορολογική υποβολή πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τα ΕΛΠ και με τα στοιχεία που στέλνονται στο myDATA
Συμπεράσματα:
Η μετάβαση προς ένα έντυπο Ε3 που στηρίζεται εμφατικά στα ηλεκτρονικά παραστατικά και την πλατφόρμα myDATA ενσωματώνει δύο ρεύματα πολιτικής: α) φορολογική συμμόρφωση μέσω ψηφιοποίησης και β) ενοποίηση λογιστικών προτύπων με αρμόδιες διοικητικές διαδικασίες. Η νομική ισχύς της διάταξης που περιορίζει την αποδοχή δαπανών χωρίς διαβιβασθέντα παραστατικά (παρ.3 Α.1042/2026 με επίκληση παρ.2 άρθρου 16 ΚΦΔ) ενισχύει το ρόλο της ηλεκτρονικής διακίνησης ως τεκμηρίου. Αυτό έχει θεωρητικές συνέπειες στην έννοια της «απόδειξης» στο φορολογικό δίκαιο.
Παράλληλα, ο κανόνας των «ορίων αποκλίσεων» επιχειρεί να δημιουργήσει εύλογη ανοχή στις μικρές αποκλίσεις αλλά ταυτόχρονα οριοθετεί χρονικά και διαδικαστικά την έναρξη ελέγχων. Επιστημονικά, αυτό μπορεί να χαρακτηρισθεί ως προσέγγιση «διαχειριστικού ρίσκου» (risk-based compliance) που επιτρέπει στην διοίκηση να εστιάσει ελέγχους όπου υπάρχουν ενδείξεις σημαντικών ασυνεπειών.
Η πολιτική της ΑΑΔΕ να ενισχύει τη διασύνδεση myDATA—Ε3 και προσδιορίζει σαφή ρυθμιστικά όρια (Α.1045/2025, Α.1042/2026) καθιστώντας την ηλεκτρονική διαβίβαση παραστατικών κεντρικό άξονα της φορολογικής συμμόρφωσης. Οι φορολογούμενοι και οι λογιστές πρέπει να υιοθετήσουν πρακτικές εσωτερικού ελέγχου πριν την υποβολή. Η έλλειψη ορθής προηγούμενης συσχέτισης μπορεί να οδηγήσει σε απορρίψεις δαπανών. Η εξέλιξη αυτή μετατοπίζει το κέντρο βάρους της φορολογικής απόδειξης προς την ηλεκτρονική αποτύπωση, αυξάνοντας τη σημασία των συστημάτων ERP - λογισμικών που διασυνδέονται έγκαιρα με myDATA.