Με τη συνεργασία του Παναγιώτη Παπασταύρου και του Θάνου Δαλιάνη*
Η χρηματοδότηση ελληνικών επιχειρήσεων από το εξωτερικό αποτελεί διαχρονικά βασικό εργαλείο ανάπτυξης, ιδίως σε ομίλους εταιρειών με διεθνή δομή. Ωστόσο, η επιλογή του κατάλληλου χρηματοδοτικού σχήματος δεν είναι ουδέτερη φορολογικά, καθώς ενεργοποιεί ή όχι την εισφορά του Ν. 128/1975.
1. Η εισφορά Ν. 128/1975 και ο σκοπός της
Η εισφορά 0,60% επιβάλλεται σε τραπεζικά δάνεια που χορηγούνται σε επιχειρήσεις και τα κεφάλαια χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως της έδρας ή της ιθαγένειας του δανειστή.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει κρίνει ότι:
- η εισφορά δεν είναι φόρος, αλλά
- ειδική χρηματοδοτική επιβάρυνση υπέρ της ελληνικής οικονομίας και
- δεν προσκρούει στις αρχές της ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων εντός Ε.Ε..
2. Κλασικά τραπεζικά δάνεια από το εξωτερικό
Όταν ελληνική εταιρεία λαμβάνει:
- δάνειο από πιστωτικό ίδρυμα, ημεδαπό ή αλλοδαπό,
τότε:
- η εισφορά Ν. 128/1975 επιβάλλεται κανονικά.
Η νομολογία είναι σταθερή:
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η χώρα της τράπεζας, αλλά το γεγονός ότι πρόκειται για τραπεζική χρηματοδότηση.
3. Ομολογιακά δάνεια: διαφορετική νομική φύση
Τα ομολογιακά δάνεια:
- εκδίδονται από Ανώνυμες Εταιρείες,
- διέπονται από το εταιρικό και κεφαλαιαγορικό δίκαιο,
- αποτελούν άντληση κεφαλαίων μέσω τίτλων, όχι τραπεζικό δανεισμό.
Για τον λόγο αυτό δεν υπάγονται στην εισφορά Ν. 128/1975, ακόμη και αν τα κεφάλαια προέρχονται εξ ολοκλήρου από το εξωτερικό.
Η διάκριση αυτή έχει παγιωθεί νομολογιακά και αποτελεί πλέον ασφαλή επιλογή χρηματοδότησης.
4. Κάλυψη ομολογιακού δανείου από εταιρείες ομίλου και μετόχους
Ιδιαίτερη πρακτική σημασία έχει το γεγονός ότι:
Το ομολογιακό δάνειο μπορεί να καλυφθεί:
- από εταιρεία του ίδιου ομίλου (ημεδαπή ή αλλοδαπή),
- από μετόχους της εκδότριας εταιρείας,
- ακόμη και από ένα και μόνο πρόσωπο.
Η δυνατότητα αυτή ισχύει:
- και σε μονοπρόσωπες Ανώνυμες Εταιρείες,
- χωρίς να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας του ομολογιακού δανείου.
- Η κάλυψη από συνδεδεμένα πρόσωπα δεν μετατρέπει το ομολογιακό σε τραπεζικό δάνειο και δεν ενεργοποιεί την εισφορά.
5. Πρακτικό παράδειγμα
Μητρική εταιρεία με έδρα το εξωτερικό επιθυμεί να χρηματοδοτήσει ελληνική θυγατρική Α.Ε.:
- Επιλογή Α: Τραπεζικό δάνειο μέσω αλλοδαπής τράπεζας
- Εισφορά Ν. 128/1975 (0,60%)
- Επιλογή Β: Έκδοση ομολογιακού δανείου από την ελληνική Α.Ε., καλυπτόμενο εξ ολοκλήρου από τη μητρική
- Καμία εισφορά Ν. 128/1975
Η διαφορά κόστους καθιστά τα ομολογιακά δάνεια εργαλείο στρατηγικής χρηματοδότησης εντός ομίλων.
6. Συμπέρασμα
Η νομολογία του ΣτΕ έχει διαμορφώσει ένα σαφές και λειτουργικό πλαίσιο:
- Η εισφορά Ν. 128/1975 αφορά μόνο τραπεζικά δάνεια.
- Τα ομολογιακά δάνεια, ανεξαρτήτως:
- προέλευσης κεφαλαίων,
- σύνθεσης επενδυτών,
- ύπαρξης ομίλου ή μονοπρόσωπου σχήματος,
παραμένουν εκτός πεδίου εφαρμογής της εισφοράς.
* O Παναγιώτης Παπασταύρου είναι Μέτοχος και μέλος Δ.Σ, Διευθυντής Επιμόρφωσης της Artion A.E.
Ο Θάνος Δαλιάνης είναι Partner της GRAND VALUE, εταιρεία-μέλος του ΟΜΙΛΟΥ ARTION.
Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι|+30 210 6009062| www.artion.gr).