Πόθεν Έσχες 2025

Το 2025 το σύστημα υποβολής Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης (Δ.Π.Κ.) και Δηλώσεων Οικονομικών Συμφερόντων (Δ.Ο.Σ.), γνωστό ως Πόθεν Έσχες, λειτουργεί πλέον πλήρως μέσω της ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας www.pothen.gr.

Η λειτουργία του συστήματος διέπεται από τον Ν. 5026/2023, ο οποίος εισήγαγε ενιαίο πλαίσιο υποβολής, καταχώρισης και ελέγχου των δηλώσεων, σε συνδυασμό με τις αποφάσεις και τα ενημερωτικά σημειώματα της Επιτροπής Ελέγχου Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης. Το 2025 βρίσκει το σύστημα υποβολής των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης (Δ.Π.Κ. — «Πόθεν Έσχες») σε πλήρη ψηφιακή λειτουργία, με βασική καινοτομία την ευρεία χρήση διαλειτουργικότητας (FTPS / Web-Services μέσω Κέντρου Διαλειτουργικότητας — Κ.Ε.Δ.) για την προ-συμπλήρωση στοιχείων, κυρίως τραπεζικών και φορολογικών. Οι διατάξεις προβλέπουν ρητά ότι η αδυναμία άντλησης δεδομένων μέσω διαλειτουργικότητας δεν απαλλάσσει τον υπόχρεο από την υποχρέωση υποβολής: σε τέτοια περίπτωση ο υπόχρεος συμπληρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία χειροκίνητα και επισυνάπτει δικαιολογητικά.

Το φετινό πλαίσιο, συνεπώς, χαρακτηρίζεται από:

• αυξημένη διαλειτουργικότητα με τράπεζες, πιστωτικά ιδρύματα και μητρώα,
• αυστηρότερες προθεσμίες για φορείς και υπόχρεους,
• ενισχυμένες διαδικασίες ελέγχου και τεκμηρίωσης και
• νέες τεχνικές δυνατότητες αυτόματης άντλησης τραπεζικών δεδομένων.

Στόχος του παρόντος άρθρου είναι να προσεγγίσει αναλυτικά:

1. τις προθεσμίες υποβολής και τις εξαιρέσεις,
2. τις διαφοροποιήσεις σε σχέση με το 2024 και
3. τη λειτουργία του συστήματος αυτόματης άντλησης στοιχείων τραπεζικών λογαριασμών, με ιδιαίτερη αναφορά στους κοινούς λογαριασμούς.

1. Νομικό και διοικητικό πλαίσιο

Το θεσμικό πλαίσιο καθορίζεται από τον Ν.5026/2023 (ΦΕΚ Α’ 45) και τις αποφάσεις της Επιτροπής Ελέγχου.

Ο νόμος καθορίζει:

• τη διαδικασία υποβολής Δ.Π.Κ. και Δ.Ο.Σ.,
• τις ευθύνες των φορέων για την καταχώριση υπόχρεων προσώπων,
• τα όρια προθεσμιών, καθώς και
• τις κυρώσεις για παραλείψεις ή καθυστερήσεις (άρθρο 34).

Η Επιτροπή Ελέγχου εξέδωσε σειρά ενημερωτικών σημειωμάτων το 2025, με πιο σημαντικά αυτά της 14/02/2025 και 26/02/2025, που καθορίζουν επακριβώς τις διαδικασίες και τις προθεσμίες.

2. Προθεσμίες υποβολής

2.1 Μηνιαίες καταστάσεις υπόχρεων (φορείς)

Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 17 του Ν.5026/2023, οι φορείς καταχωρίζουν στις μηνιαίες καταστάσεις από την 1η έως και την 15η κάθε μήνα τους υπόχρεους που απέκτησαν ιδιότητα εντός του προηγούμενου μήνα.

Μετά την 15η ημέρα, καμία τροποποίηση ή προσθήκη δεν είναι εφικτή.
Τυχόν παράλειψη ή ελλιπής καταχώριση συνεπάγεται κυρώσεις.

2.2 Ετήσιες καταστάσεις (φορείς)

Μέχρι την 31η Μαρτίου κάθε έτους, οι φορείς οφείλουν να καταχωρίσουν και να οριστικοποιήσουν τις ετήσιες καταστάσεις υπόχρεων προσώπων, συμπεριλαμβανομένων:

• των συζύγων,
• των εν διαστάσει συζύγων ή προσώπων με σύμφωνο συμβίωσης και
• των ανήλικων τέκνων τους.

Η υποχρέωση αυτή ισχύει για όλους όσους απέκτησαν, διατήρησαν ή απώλεσαν ιδιότητα υπόχρεου εντός του έτους 2024.

2.3 Περίοδος υποβολής Δ.Π.Κ. από υπόχρεους

Η αρχική Δ.Π.Κ. υποβάλλεται εντός 90 ημερολογιακών ημερών από την 16η ημέρα του μήνα που έπεται της απόκτησης της ιδιότητας που καθιστά τον φορέα υπόχρεο (π.χ. διορισμός σε θέση).

Με βάση τις φετινές ανακοινώσεις της Επιτροπής:

• η περίοδος υποβολής των ετήσιων Δ.Π.Κ. 2025 (χρήση 2024) θα διαρκέσει από 1 Αυγούστου έως 31 Οκτωβρίου 2025.
  Οι ημερομηνίες αυτές μπορεί να παραταθούν με απόφαση της Επιτροπής Ελέγχου.
• Την Παρασκευή 14/10 δόθηκε παράταση για την υποβολή Δ.Π.Κ. και Δ.Ο.Σ., με τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή από το υπουργείο Υγείας στο νομοσχέδιο με τίτλο «Ρυθμίσεις για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας και την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας». Έτσι, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των ετήσιων Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης και Οικονομικών Συμφερόντων του έτους 2025 (χρήση 2024) της παρ. 1 του άρθρου 18 και του άρθρου 23 του Ν. 5026/2023 (ΦΕΚ Α' 45) παρατείνεται μέχρι τη 15η/11/2025 (άρθρο 5 της τροπολογίας).

3. Ποιοι καταχωρίζονται σε μηνιαίες και ετήσιες καταστάσεις

Μηνιαίες:

• Όσοι απέκτησαν ιδιότητα υπόχρεου τον προηγούμενο μήνα,
• μαζί με τους συζύγους/ΜΣΣ και ανήλικα τέκνα.

Ετήσιες:

• Όσοι απέκτησαν, διατήρησαν ή απώλεσαν ιδιότητα το έτος αναφοράς,
• την τριετία 2022–2024, για ειδικές κατηγορίες υπόχρεων του άρθρου 4, 6 και 8 του νόμου.

Οι φορείς οφείλουν να χρησιμοποιούν το επικαιροποιημένο αρχείο «Παραμετρικοί Πίνακες για Καταστάσεις έτους 2024» που έχει αναρτηθεί στο www.pothen.gr

4. Διαδικασία γνωστοποίησης στοιχείων συζύγων και ανηλίκων

Η εφαρμογή «Γνωστοποίηση στοιχείων συζύγου/ΜΣΣ και ανήλικων τέκνων» είναι υποχρεωτική.

Οι υπόχρεοι πρέπει να καταχωρίσουν Α.Φ.Μ. και στοιχεία συγγενών για να επιτραπεί η αυτόματη άντληση δεδομένων από τα τραπεζικά ιδρύματα.

Προθεσμίες:

• Για μηνιαίες καταστάσεις: εντός 3 ημερών από την ενημέρωση του υπόχρεου.
• Για ετήσιες καταστάσεις: έως 15 Μαρτίου κάθε έτους.

5. Αυτόματη άντληση τραπεζικών δεδομένων

Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας (Κ.Ε.Δ.) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Χρησιμοποιείται το pothenDataRestService v1.3, που περιγράφει τη μορφή των αιτημάτων και των απαντήσεων.

Οι Χρηματοπιστωτικοί Οργανισμοί και Πιστωτικά Ιδρύματα είναι υποχρεωμένα να παρέχουν στοιχεία για:

• τραπεζικούς λογαριασμούς,
• δάνεια,
• κάρτες και
• λοιπά χρηματοοικονομικά προϊόντα.

Ο μέσος χρόνος απόκρισης ανέρχεται σε δύο εργάσιμες ημέρες, ενώ η Επιτροπή Ελέγχου έχει τη δυνατότητα παρακολούθησης της συμμόρφωσης.

6. Κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί — (ειδική αναφορά)

Στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, τα τραπεζικά συστήματα στέλνουν το συνολικό υπόλοιπο και τη λίστα των δικαιούχων.
Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο ποσό εμφανίζεται στη μερίδα κάθε συνδικαιούχου στο ΠΟΘΕΝ ΕΣΧΕΣ.

Ο υπόχρεος πρέπει να:

1. διορθώσει τη δήλωσή του ώστε να εμφανίζεται μόνο το ποσό που του αναλογεί,
2. τεκμηριώσει τον επιμερισμό (π.χ. βεβαιώσεις τραπέζης, αποδείξεις μεταφορών, συμφωνητικά) και
3. κρατήσει αρχείο αποδεικτικών για πιθανό έλεγχο.

Η παράλειψη επιμερισμού μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη εικόνα περιουσιακής κατάστασης.

(Σημειώνεται ότι στην παλαιά χειρόγραφη μορφή των Δ.Π.Κ., οι υπόχρεοι, ανέλυαν διεξοδικά τη σύσταση κάθε κοινού τραπεζικού λογαριασμού π.χ. κοινός λογαριασμός συζύγου και μητέρας του όπου καταθέτονται ποσά μόνο από τη σύνταξη της μητέρας, συνεπώς ο/η σύζυγος δεν συμμετέχει ουσιαστικά στον λογαριασμό. Κάτι τέτοιο πλέον δεν είναι δυνατό, ο δε υπόχρεος θα κληθεί σε πιθανό έλεγχο να παρουσιάσει και να αποδείξει αναλυτικά τα στοιχεία σύστασης του λογαριασμού (ποιος καταθέτει και γιατί, πηγές χρημάτων, δικαιολόγηση καταθέσεων από ταμειολογιστικά μηχανήματα χωρίς επεξήγηση (ATMs) κ.λπ.).

7. Σημαντικές αποφάσεις και ανακοινώσεις Επιτροπής Ελέγχου (2025)

• 14/02/2025: Οδηγίες για ενημέρωση συζύγων/ΜΣΣ και ανήλικων τέκνων.
• 26/02/2025: Διευκρινίσεις για το ποιοι συμπεριλαμβάνονται στις ετήσιες καταστάσεις.
• Μάρτιος 2025: Ανακοίνωση για πιστοποίηση υπευθύνων επικοινωνίας και διαδικασία αποστολής αρχείων στο foreis@pothen.gr.
• Απρίλιος 2025: Επικαιροποιημένες οδηγίες για το ΚΕΥ-ΠΟΘΕΝ (210-4802100) και τις ηλεκτρονικές διευκρινίσεις μέσω της ενότητας «Χρειάζεστε βοήθεια;».

8. Οι αλλαγές σε σχέση με πέρυσι

Οι βασικές «αλλαγές» που εισήγαγε ο Ν.5130/2024 και οι εφαρμοστικές αποφάσεις του 2024–2025 είναι συνοπτικά οι εξής:

1. Ενίσχυση του συστήματος ελέγχου: Οι ρυθμίσεις του Ν.5130/2024 είχαν ως βασικό στόχο την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και τη δυνατότητα πιο αποδοτικού διασταυρωτικού ελέγχου των Δ.Π.Κ. (π.χ. με καλύτερη θεσμική συνεργασία μεταξύ Ο.Π.Σ.-Πόθεν και άλλων μητρώων).
2. Προδιαγραφές διαλειτουργικότητας & δεσμεύσεις ΧΟ-ΠΙ: Σε τεχνικό επίπεδο καθορίστηκαν σαφέστερες προδιαγραφές (Κ.Ε.Δ., Web Service — έκδοση v1.3 και συνεχείς ενημερώσεις) για το πώς πρέπει να ανταποκρίνονται τράπεζες και χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί στα αιτήματα άντλησης Δεδομένων Πόθεν (χρόνοι dap 2 εργάσιμες ημέρες, τεχνικά πρότυπα αυθεντικοποίησης, IP restriction, κ.ά.). Αυτές οι ρυθμίσεις έγιναν πιο αυστηρές και πιο τυποποιημένες το 2024–2025.
3. Αποσαφήνιση των ορίων σε ορισμένα πεδία: Σε ορισμένα άρθρα (όπως για δάνεια / δανειακές υποχρεώσεις) εισήχθησαν κατώφλια (π.χ. 5.000 € για εμφάνιση), ώστε να μειωθεί ο όγκος «μη ουσιαστικών» αναφορών και να εστιάσει το σύστημα σε υλικές συναλλαγές.
4. Διοικητικές ανακοινώσεις 2025: Η Επιτροπή Ελέγχου και η πλατφόρμα ΠΟΘΕΝ εξέδωσαν το 2025 ενημερωτικά έγγραφα και προσωρινές παρατάσεις (π.χ. ειδικά ανοίγματα για τροποποιήσεις, παράταση για καταλόγους αλλοδαπών φυσικών προσώπων, κ.ά.) — αυτά αφορούν περισσότερο τη διαχείριση της μετάβασης και λιγότερο τον πυρήνα του νόμου, αλλά είναι κρίσιμα για έμπρακτη συμμόρφωση.

8.1 Πώς αντλούνται τα τραπεζικά δεδομένα (FTPS / Κ.Ε.Δ. / Web-Services)

Η προ-συμπλήρωση των τραπεζικών στοιχείων στο Ο.Π.Σ.-Πόθεν γίνεται με διαλειτουργικότητα με τα συστήματα των τραπεζών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών, κατά κανόνα με δύο τρόπους:

• α) Ανταλλαγή κρυπτογραφημένων αρχείων μέσω υποδομής FTPS της ΓΓΠΣΨΔ.
• β) Ανταλλαγή κρυπτογραφημένων δεδομένων με Web Service (Κ.Ε.Δ.) — δηλαδή μέσω REST APIs που διαχειρίζεται το Κέντρο Διαλειτουργικότητας (Κ.Ε.Δ.). Η χρήση του Web Service (ΚΕΔ) αποτελεί τον κύριο τρόπο επειδή επιτρέπει πιο ευέλικτη, ασφαλή και ελεγχόμενη ανταλλαγή.

Σύμφωνα με τις προδιαγραφές Κ.Ε.Δ. (WebService «pothenDataRestService» — v1.3 και εκδόσεις), το Ο.Π.Σ.-Πόθεν στέλνει αίτημα σε έναν Χρηματοπιστωτικό Οργανισμό-Πιστωτικό Ίδρυμα (ΧΟ-ΠΙ) και περιμένει απάντηση που περιλαμβάνει τα «pothen δεδομένα» — δηλαδή στοιχεία όπως:

• αναγνωριστικά λογαριασμών (IBAN/Αρ. λογαριασμού),
• είδος λογαριασμού,
• διαθέσιμα υπόλοιπα (συνολικό υπόλοιπο),
• στοιχεία επενδυτικών προϊόντων, θυρίδων, δανειακές υποχρεώσεις (όπου ισχύουν) και
• λίστα δικαιούχων / συνδικαιούχων.

Οι τεχνικές προδιαγραφές καθορίζουν τη δομή των Requests / Response, και τους χρόνους απάντησης (απάντηση εντός 2 εργάσιμων ημερών).

9. Ποινικές και διοικητικές συνέπειες μη υποβολής ή ανακριβούς υποβολής

Η μη έγκαιρη υποβολή ή η ανακριβής/ελλιπής δήλωση υπόκειται σε κυρώσεις βάσει του Ν.5026/2023 και συναφών ρυθμίσεων. Αυτό περιλαμβάνει πειθαρχικές, διοικητικές και σε σοβαρές περιπτώσεις ποινικές ευθύνες. Η ισχύουσα νομοθεσία και οι εφαρμοστικές αποφάσεις περιγράφουν τις κυρώσεις αναλυτικά, επομένως η συμμόρφωση και η τεκμηρίωση είναι κρίσιμη.

10. Συμπεράσματα

• Το 2025 το σύστημα ΠΟΘΕΝ λειτουργεί ψηφιακά και βασίζεται σε εκτεταμένη διαλειτουργικότητα (FTPS + ΚΕΔ Web Services). Αυτό αυξάνει την αυτοματοποίηση αλλά ταυτόχρονα θέτει μεγαλύτερη ανάγκη για ακρίβεια και τεκμηρίωση
• η περίοδος υποβολής των ετήσιων Δ.Π.Κ. 2025 (χρήση 2024) θα διαρκέσει από 1 Αυγούστου έως 15 Νοεμβρίου 2025, μετά την παράταση που δόθηκε.
• Το σύστημα συνήθως εμφανίζει το συνολικό υπόλοιπο του (κοινού) τραπεζικού λογαριασμού και τη λίστα δικαιούχων που του στέλνει η τράπεζα. Συνεπώς, κάθε συνδικαιούχος βλέπει την ίδια εγγραφή (το ίδιο συνολικό ποσό του λογαριασμού), η ευθύνη του υπόχρεου είναι να διευκρινίσει και να τεκμηριώσει το ατομικό του μέρος.