Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου - Φοροτεχνικό, Πρόεδρο Επιτροπής Λογιστών Ε.Ε.Α.
Ο Οκτώβριος έχει φτάσει ήδη στα μισά του και χωρίς να το καταλάβουμε θα έρθει και ο Νοέμβριος από κοντά να πάρει τα ηνία. Ήδη, οι «Χριστουγεννάκηδες» έχουν αρχίσει και κάνουν τους σχεδιασμούς τους για την αγαπημένη τους περίοδο, που θεωρούν ότι είναι ο Αύγουστος του χειμώνα. Φυσικά, δεν είναι κακή άποψη αυτή, αλλά γενικά δεν είναι κακό να υπάρχουν περίοδοι που το μυαλό μπορεί να ξεφεύγει, κατά το δυνατόν, από τα πεζά καθημερινά για να μας θυμίζει ότι είμαστε άνθρωποι και όχι μηχανές. Φυσικά, την αρχή θα κάνει η 28η Οκτωβρίου, όπου όσοι μπορούν θα ξεκλέψουν και τη Δευτέρα για να κάνουν ένα πολύ ωραίο τετραήμερο, που θα είναι ένα ωραίο ζέσταμα για την συνέχεια.
Όλα καλά, αλλά πάμε και λίγο στα δικά μας για να θυμίσουμε μερικά ζητήματα. Κατ’ αρχάς, στο προηγούμενο άρθρο αφιερωθήκαμε στον επαγγελματικό λογαριασμό, λες και το ξέραμε για τον κακό χαμό που θα επικρατήσει με το IRIS και τα συστήματα πληρωμών για τα νομικά πρόσωπα, για την περιβόητη προθεσμία που υπάρχει (?) για τις 31 Οκτωβρίου. Φυσικά, επί του θέματος επικρατεί, όπως και για πάρα πολλά άλλα πράγματα, ένα τεράστιο μπέρδεμα, το οποίο ξεκινάει και τελειώνει στις παρερμηνείες και στους γνωστούς αστικούς μύθους. Βέβαια, επειδή το ζήτημα με τους αστικούς μύθους το μελετάμε συχνά, έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μία επιπλέον παράμετρος που επηρεάζει την όλη κατάσταση είναι η υπέρογκη προστιμολαγνεία που έχει ανθίσει τα τελευταία χρόνια, η οποία προφανώς και έχει δημιουργήσει μία απίστευτη προστιμοφοβία σε όσους καλούνται να ανταπεξέλθουν σε αυτήν.
Πρόστιμα υπέρογκα και δυσβάσταχτα, τα οποία πολλαπλασιάζονται εκθετικά σαν μία νέα σύγχρονη λερναία ύδρα που έχει απίστευτα δυνατά στοιχεία και ικανότητες για να μπορείς να την κερδίσεις. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι τα περισσότερα από αυτά έχουν ένα κοινό σημείο. Στέκονται στον τύπο και όχι στην ουσία. Το έχουμε πει πολλές φορές, αλλά μέχρι να αλλάξει, αν ποτέ φυσικά υπάρξει διάθεση για αυτό, δεν θα κουραστούμε να το λέμε. Δεν στέκονται στο αν ο φορολογούμενος φοροδιέφυγε, αλλά στέκονται στο αν, βάσει των διαδικασιών, είχε τη διάθεση να «ξεφύγει από το σύστημα», χωρίς παράλληλα ο νόμος να δίνει τη δυνατότητα ελαφρυντικών του τύπου «αν ο έλεγχος κρίνει ότι δεν υπήρξε φοροδιαφυγή, το πρόστιμο δεν επιβάλλεται ή έστω περιορίζεται κατά πολύ». Όσο για τα ποσά των προστίμων; Έχουμε φτάσει σε επίπεδα που το πρόστιμο των 10.500 ευρώ για αδήλωτη εργασία, που κάποτε ήταν από τα υψηλότερα που προβλέπονταν, πλέον να θεωρείται σχετικά μικρό και παλαιομοδίτικο, ειδικά αν αθροίσεις όλα τα «τυπικά πρόστιμα» που περιβάλλουν τις επιχειρήσεις. Παράλληλα εκτός αυτού, με την ψηφιοποίηση που εφαρμόζεται, δημιουργείται πάνω από τα κεφάλια των επιχειρήσεων μία αιωρούμενη δαμόκλειος σπάθη των αυτόματων διασταυρώσεων, η οποία αν πάρει στο σύνολο της σάρκα και οστά, πιστεύουμε ότι τα αποτελέσματα θα είναι στην καλύτερη περίπτωση επικίνδυνα για το κοινωνικό σύνολο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά την άποψη μας, ξεκινάει από το γεγονός ότι ο «τύπος» τους βάζει όλους στο ίδιο σακούλι χωρίς να έχει την δυνατότητα του φιλτραρίσματος που μπορεί να έχει ο ανθρώπινος νους. Για να μην πάει κάποιων το μυαλό στο πονηρό, δεν αναφερόμαστε σε ειδική μεταχείριση κανενός, αλλά αναφερόμαστε ότι ο ανθρώπινος νους μπορεί να διαχωρίσει, έστω και λίγο, τον τύπο από την ουσία, κάτι που πιστεύουμε δεν μπορεί να κάνει μία αυτοματοποιημένη μηχανή αναζήτησης.
Σε όλα τα παραπάνω, αν αθροίσουμε και τις διαδικασίες που προβλέπονται για να είσαι σύννομος, διαδικασίες ναι μεν ψηφιακές, αλλά τις περισσότερες φορές δυσνόητες και πολύπλοκες, δημιουργείται ένα τρομερό κοκτέιλ, που καθιστά την Ελλάδα, σύμφωνα με τους 292 δείκτες του GBCI, την Ελλάδα ως πρωταθλήτρια μεταξύ των 79 χωρών που «κοντραρίστηκαν» σε αυτόν τον άτυπο αγώνα του παγκόσμιου δείκτη επιχειρηματικής πολυπλοκότητας. Το 2022 ήμασταν 6οι, το 2023 σκαρφαλώσαμε στην 2η θέση και το 2024 καταφέραμε να ξεπεράσουμε την μέχρι τότε πρωταθλήτρια Γαλλία και να σκαρφαλώσουμε στην 1η θέση του πίνακα, πρωτιά την οποία έχουμε την «τύχη» να διατηρούμε και το 2025.
Φυσικά, δεν πέφτουμε από τα σύννεφα, ειδικά εμείς που το ζούμε στην καθημερινότητα μας, αλλά αξίζει να αναρωτηθούμε τι έγινε μέσα σε αυτό το διάστημα και ανεβήκαμε τόσο ψηλά; Η ψηφιοποίηση, φυσικά, της οποίας έχουμε πει πάμπολλες φορές ότι δεν είμαστε πολέμιοι, το αντίθετο μάλιστα. Όμως, να είναι απλή και να χτίζεται πάνω σε ένα απλοποιημένο σύστημα, που δεν χρειάζεται άπειρες χαμένες εργατοώρες για να υποστηριχθεί. Το δικό μας σύστημα ουδέποτε ήταν απλό, γιατί τις περισσότερες φορές στέκονταν και εξακολουθεί να στέκεται στον τύπο και όχι στην ουσία της διαδικασίας. Φυσικά, ως τόσο πολύπλοκο πάρα πολλές φορές πέφτει σε αντιθέσεις, αφού οι οδηγίες της μίας υπηρεσίας - διαδικασίας έρχονταν να αντικρούσουν τις διαδικασίες μιας άλλης υπηρεσίας ή και πολλές φορές ακόμα και της ίδιας.
Εμείς, λοιπόν, σαν χώρα, παρόλες τις κακές εμπειρίες των περασμένων ετών, δεν φροντίσαμε να αλλάξουμε το σύστημα, άρα τον τύπο του, αλλά φροντίσαμε να του δώσουμε μία θεωρητική μοντέρνα ψηφιακή χροιά. Φυσικά, τα αποτελέσματα όλο αυτού του έργου τα ζούμε στην καθημερινότητα μας, που μας κάνει να αναρωτιόμαστε, συγγνώμη για την έκφραση που θα χρησιμοποιήσουμε, αν είμαστε χαζοί ή αν πρέπει να κάνουμε τους χαζούς για να συμπορευτούμε με τα δεδομένα της ψηφιοποίησης.
Δεν ξέρουμε αν υπάρχει δείκτης επιχειρηματικής ανασφάλειας, αλλά είμαστε σίγουροι ότι αν υπάρχει σαν χώρα θα είμαστε και σε αυτόν πρωταθλητές. Βασικά, η ίδια η πολυπλοκότητα δημιουργεί ανασφάλεια, αλλά πιστεύουμε ότι δεν χρειάζεται πολύ ψάξιμο με μελέτη και ειδικές μετρήσεις… Είναι πολύ πιο απλό το ζήτημα για να διαπιστωθεί. Αρκεί να μετρήσουμε μέσα στην ημέρα μας, επαγγελματική και όχι μόνο, πόσες φορές αναρωτιόμαστε ακόμα και για τα αυτονόητα που καλούμαστε να απαντήσουμε και μας κάνει να έχουμε τη γνωστή απορία ανασφάλειας «ρε λες να έχει αλλάξει κάτι και να μην το έχω πάρει χαμπάρι;», που έρχεται και κουμπώνει με την άλλη απορία ανασφάλειας «ναι αλλά μήπως υπάρχει κάποια διάταξη από άλλη υπηρεσία που δεν γνωρίζω ή δεν με αφορά και πάρω στον λαιμό μου τον άνθρωπο;». Παρόμοιες τέτοιες απορίες - ανασφάλειες υπάρχουν πάρα πολλές και δυστυχώς σαν κλάδος δεν έχουμε την αποκλειστική ικανότητα να αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Βέβαια, έχουμε την «χαρά», λόγω του αντικειμένου της δουλειάς μας, πολλές φορές να βρισκόμαστε στην άτυπη θέση του συντονιστή ανασφαλειών, χωρίς, όμως, να έχουμε την ικανότητα να εκφράσουμε τις δικές μας, αφού με κάποιον μαγικό τρόπο γυρίζουν πάλι σε εμάς, με την αφοπλιστική απάντηση «ρωτήστε τον λογιστή σας, κάτι θα ξέρει».
Αλήθεια, πόσες φορές έχετε βρεθεί σε κοινωνικές συζητήσεις που προσάπτονται σε λογιστές πράγματα τελείως άσχετά του αντικειμένου μας; Φανταζόμαστε πάρα πολλές φορές, αλλά όλο αυτό πηγάζει από την πολυπλοκότητα του συστήματος σε συνδυασμό με την ανικανότητα θέσπισης υπευθύνων απάντησης επί των θεμάτων. Όχι γιατί δεν υπάρχουν οι αρμόδιοι, αλλά γιατί πολλές φορές είναι αδύνατον να συνδυαστούν μεταξύ τους και έτσι καταφεύγουν στην εύκολη, για αυτούς, λύση του «πήγαινε στον λογιστή σου».
Κλείνοντας, για το θέμα του IRIS, που ξεκινήσαμε την όλη ανάλυση - σκεπτικό μας, δεν θα σας πούμε τίποτα, αλλά θα σας παραπέμψουμε στην πολύ άρτια ανάλυς η της επιστημονικής ομάδας του Τaxheaven στο προχθεσινό άρθρο της «IRIS και νομικά πρόσωπα - Τι πραγματικά ισχύει». Επίσης, κλείνοντας, θα σας θυμίσουμε μία υποχρέωση που με τα μέχρι τώρα δεδομένα λήγει στις 31 Οκτωβρίου 2025, που θα πρέπει να δοθεί παράταση, και δεν είναι άλλη από την υποβολή ετήσιων δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης και Δ.Ο.Σ. 2025 (χρήση 2024), τα γνωστά σε όλους μας ΠΟΘΕΝ ΕΣΧΕΣ, δηλαδή.
Καλό Σαββατοκύριακο σε όλους!