Αρκετά πρόσφατα δημοσιεύματα στον οικονομικό Τύπο υποστηρίζουν ότι επίκειται η έκδοση και άλλων εταιρικών ομολογιακών εκδόσεων από επιχειρήσεις οι οποίες προτίθενται να αντλήσουν δανειακά κεφάλαια όχι από το τραπεζικό σύστημα, αλλά απ’ ευθείας από το ευρύ επενδυτικό κοινό. Μάλιστα, τα εταιρικά αυτά ομόλογα (οι τίτλοι που θα εκδοθούν έναντι των κεφαλαίων που θα δανείσουν οι επενδυτές τις επιχειρήσεις) θα είναι διαπραγματεύσιμα στο Χρηματιστήριο της Αθήνας.
Άρα ο κάτοχός τους μπορεί είτε να τα διακρατήσει έως τη λήξη εισπράττοντας τους τόκους κάθε εξάμηνο και το αρχικό κεφάλαιο στη λήξη του δανείου (συνήθως τα εκδιδόμενα ομόλογα είναι πενταετούς ή επταετούς διάρκειας), είτε να τα ρευστοποιήσει οποιαδήποτε περίοδο επιθυμεί στην τρέχουσα τιμή που θα επικρατεί τη συγκεκριμένη ημερομηνία (προφανώς από τη ρευστοποίηση θα προκύψουν κεφαλαιακά κέρδη, ή κεφαλαιακές ζημίες). Οι τόκοι των εταιρικών ομολόγων που διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο της Αθήνας επιβαρύνονται με φορολογικό συντελεστή 5%, ενώ οι όποιες αγορές ή πωλήσεις γίνονται μέσω του Χ.Α. (στη δευτερογενή αγορά) επιβαρύνονται με προμήθειες.
Η αρχή των εταιρικών ομολόγων στην Κύρια Αγορά του Χ.Α. έγινε στη χώρα μας το 2016 όταν η Housemarket (IKEA, θυγατρική του Ομίλου Fourlis) από το χώρο των επίπλων είχε προχωρήσει σε σχετική έκδοση. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν αντληθεί γύρω στα πέντε δισ. ευρώ (αρκετές εκδόσεις έχουν ήδη λήξει), συνήθως από πολύ γνωστές εταιρείες, όπως π.χ. ο ΟΠΑΠ, η Metlen, η Lamda Development, η Motor Oil, η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, η ElvalHalcor, η Prodea, κ.λπ..
Κύκλοι της χρηματιστηριακής αγοράς, αλλά και οικονομικοί παράγοντες δηλώνουν ικανοποιημένοι για τη συγκεκριμένη εξέλιξη και αυτό για τέσσερις κυρίως λόγους:
Πρώτον, γιατί ανοίγει το πεδίο προκειμένου οι χρηματιστηριακές εταιρείες (ΑΧΕΠΕΥ) να εισπράττουν προμήθειες, είτε μέσα από τη διαδικασία των συμβούλων-αναδόχων, είτε μέσα από τη συμμετοχή πελατών τους στις καλύψεις των εκδόσεων.
Δεύτερον, επειδή μέσω των εταιρικών ομολόγων προσελκύεται στο Χρηματιστήριο της Αθήνας μια νέα κατηγορία επενδυτών, αυτή που συνήθως επιλέγει τοποθετήσεις χαμηλότερου ρίσκου και μικρότερης προσδοκώμενης απόδοσης (σε αντίθεση με τις μετοχές που συνήθως έχουν υψηλότερες προσδοκώμενες αποδόσεις και υψηλότερο βαθμό κινδύνου). Η συγκεκριμένη κατηγορία επενδυτών έχει ένα επιπλέον κίνητρο να τοποθετηθεί σε τίτλους εταιρικών ομολόγων αυτή την περίοδο, καθώς τα επιτόκια των τραπεζικών καταθέσεων κυμαίνονται σε οριακά επίπεδα.
Τρίτον, διότι προσφέρεται η δυνατότητα στους επενδυτές να παραμείνουν στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, ακόμη και όταν αποφασίζουν πως για διάφορους λόγους θα πρέπει να ρευστοποιήσουν τις μετοχές που κατέχουν.
Ας υποθέσουμε, για παράδειγμα, πως κάποιος επενδυτής είχε τοποθετηθεί σε ελληνικές μετοχές προ διετίας ή προ πενταετίας, τότε θα μπορούσε να είχε αποκομίσει πολύ υψηλές αποδόσεις (ενίοτε και άνω του 100%, πέραν των μερισμάτων που καρπώθηκε). Ο συγκεκριμένος λοιπόν επενδυτής μπορεί να αποφασίσει να πουλήσει τις μετοχές του, «κλειδώνοντας» τα κέρδη του, ιδίως όταν το εγχώριο ή και το διεθνές περιβάλλον περιπλέκεται. Μια διευρυμένη αγορά εταιρικών ομολόγων θα του έδινε τη δυνατότητα αντί να επιστρέψουν τα κεφάλαιά αυτής της κατηγορίας των επενδυτών στους τραπεζικούς του λογαριασμούς, να διατηρηθούν στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, μέσα από τη διοχέτευσή τους στην αγορά εταιρικών ομολόγων.
Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, οι επιτοκιακές αποδόσεις (yields) των εταιρικών ομολόγων στο Χ.Α. κυμαίνονται μεταξύ του 2,5% και του 3,3% (ανάλογα φυσικά και του βαθμού του κινδύνου κάθε ομολόγου) και είναι κατά πολύ υψηλότερο από το 0,4% έως 0,5% που προσφέρουν ετησίως οι προθεσμιακές τραπεζικές καταθέσεις.
Και τέταρτον, προκειμένου σε βάθος χρόνου να δημιουργηθεί μια γενιά επενδυτών με «παχύτερο πορτοφόλι», όπως σε προηγούμενες δεκαετίες είχε συμβεί άλλοτε με τα Ομόλογα ΕΤΒΑ και άλλοτε με τα Έντοκα Γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου. «Από τα παχύτερα αυτά πορτοφόλια, ένα τμήμα τους θα τοποθετηθεί και σε μετοχές του Χρηματιστηρίου της Αθήνας» υποστηρίζεται.
Βέβαια, θα πρέπει να τονιστεί πως και η επένδυση σε εταιρικά ομόλογα δεν στερείται κινδύνων. Υπάρχει για παράδειγμα το ενδεχόμενο αδυναμίας μιας επιχείρησης να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους ομολογιούχους (default). Επίσης, ενδέχεται μια γενικότερη άνοδος των επιτοκίων στην οικονομία να επηρεάσει πτωτικά την τρέχουσα τιμή του ομολόγου στο Χ.Α., ή ακόμη ενδέχεται να είναι δύσκολη η ρευστοποίηση ενός ομολόγου στο Χ.Α. εξ’ αιτίας περιορισμένης εμπορευσιμότητας. Σε κάθε περίπτωση, η τοποθέτηση στην αγορά εταιρικών ομολόγων οφείλει να γίνεται από γνώστες, ή από επενδυτές που απευθύνονται σε εξειδικευμένους συμβούλους.