Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου - Φοροτεχνικό, Πρόεδρο Επιτροπής Λογιστών Ε.Ε.Α.
Ο Οκτώβριος μας συντροφεύει εδώ και τρεις ημέρες, όπως μας συντροφεύουν και οι πρώτες ουσιαστικές βροχές της σεζόν. Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι όλα έγιναν μετά την ισημερία, όπου πολλοί συνηθίζουν να λένε ότι και επίσημα μπαίνουμε στη χειμερινή περίοδο, συνεχίζοντας με τις γνωστές ευχές για καλό φθινόπωρο, καλό χειμώνα και άλλα τέτοια σχετικά, ενώ οι πιο «αισιόδοξοι» ήδη αρχίζουν και μιλούν για τα Χριστούγεννα!
Καλό μήνα, λοιπόν, με υγεία και δύναμη για όλους. Ο Οκτώβριος πάντα είναι ένας ιδιαίτερος μήνας, γιατί εμπεριέχει το πρώτο Φ.Π.Α. απλογραφικών βιβλίων μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, συνήθεια η οποία κάπως φαίνεται να αλλάζει από φέτος. Καταρχάς, σίγουρα αλλάζει για τις καινούργιες επιχειρήσεις για τα πρώτα δύο έτη λειτουργίας τους, οι οποίες δεν έχουν καθεστώς τρίμηνου Φ.Π.Α., αλλά έχουν καθεστώς μηνιαίου Φ.Π.Α.. Για την ακρίβεια, αναφερόμαστε στις επιχειρήσεις που έκαναν έναρξη από 1/1/2024 και μετά, που ως γνωστών υπάγονται αναγκαστικά στην μηνιαία υποβολή του Φ.Π.Α., κάτι που μπορούν να αλλάξουν μετά τα πρώτα δύο χρόνια λειτουργίας τους.
Σε αυτές τις επιχειρήσεις από προχθές 1η Οκτωβρίου μπορούν να προστεθούν εθελοντικά και οι παλιές επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία που είχαν κάνει έναρξη μέχρι τις 31/12/2023. Τη δυνατότητα αυτή μας θύμισε προχθές με σχετικό δελτίο τύπου η Α.Α.Δ.Ε., ενώ οι λεπτομέρειες αναλύονται στην εγκύκλιο Α.1049/2025. Στο θέμα είχαμε επίσης αναφερθεί αναλυτικά στο παλαιότερο μας άρθρο «Τα νέα δεδομένα για το ΦΠΑ των επιχειρήσεων με απλογραφικά βιβλία», όπου είχαμε εξηγήσει τις ιδιαιτερότητες σε σχέση με την περίοδο που μπορεί κάποιος να αιτηθεί μεταβολή στο άλλο καθεστώς υποβολής δηλώσεων.
Το ερώτημα, όμως, που γεννάται από προχθές σε πολλούς από εμάς είναι αν αξίζει τον κόπο μία επιχείρηση με τρίμηνο καθεστώς να αλλάξει σε μηνιαίο. Σαν θετικό στοιχείο η Α.Α.Δ.Ε. παρουσιάζει το γεγονός ότι η επιχείρηση θα μπορεί να έχει καλύτερη αμεσότητα στην απόδοση του Φ.Π.Α., αλλά αρκεί αυτό για να εξυπηρετεί αυτή η μετάβαση; Θεωρούμε ότι με σωστό προγραμματισμό κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει χωρίς η επιχείρηση, αλλά και εμείς να βάλουμε στο κεφάλι μας τον βραχνά της μηνιαίας υποβολής. Δηλαδή, αν γίνεται προγραμματισμένη μηνιαία καταχώρηση των στοιχείων, ο επιχειρηματίας μπορεί να γνωρίζει που βρίσκεται στο Φ.Π.Α. και να κάνει τους προγραμματισμούς του και έτσι να μην του έρθει «ξαφνικό» το τρίμηνο ποσό του Φ.Π.Α.. Δεν νομίζουμε να λέμε κάτι πρωτόγνωρο. Θεωρούμε ότι αυτό γίνονταν εδώ και πολλά χρόνια από πολλά γραφεία, ειδικά όταν είχαν να κάνουν με σοβαρούς επιχειρηματίες
Από την άλλη, όμως, αν επιλέξει να ενταχθεί στο μηνιαίο Φ.Π.Α., ποια δεδομένα έχουμε; Το βασικότερο δεδομένο είναι ότι οι 4 δηλωτικές υποχρεώσεις ετησίως για Φ.Π.Α. μετατρέπονται σε 12 δηλωτικές υποχρεώσεις, με ότι αυτό συνεπάγεται. Άρα, οι 4 προθεσμίες αυξάνονται σε 12. Νομίζουμε ότι εμείς σαν κλάδος μπορούμε να καταλάβουμε εύκολα τι σημαίνει αυτό για την επιχείρηση, αλλά και για εμάς τους ίδιους. Αλλά ας πούμε με καλή οργάνωση κάτι τέτοιο μπορεί να ξεπεραστεί και εκμεταλλευόμενοι τις ψηφιακές δυνατότητες που δίνονται, με όσες επιφυλάξεις υπάρχουν για αυτές, κάτι τέτοιο θα λειτουργήσει αρμονικά.
Από την άλλη, όμως, θα θέλαμε να βάλουμε έναν προβληματισμό και να επισημάνουμε κάποια από τα λεγόμενα της καλοκαιρινής εγκυκλίου Ε.2059/2025, σε σχέση με το Φ.Π.Α., όπου αναφέρονται τα εξής:
«Επισημαίνεται ότι για τις παραβάσεις της μη υποβολής ή της εκπρόθεσμης υποβολής των δηλώσεων ΦΠΑ του άρθρου 43 του Κώδικα Φ.Π.Α. (περ. γ', παρ. 1 άρθρου 53 ΚΦΔ) (αρχικής ή τροποποιητικών) , ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (με ποσό για καταβολή , με ποσό για έκπτωση ή επιστροφή ή με μηδενικό αποτέλεσμα), επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ ή 500 ευρώ ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί ο φορολογούμενος με την επιφύλαξη της περ. α' της παρ. 7 του άρθρου 53 (μη επιβολή σε περίπτωση εμπρόθεσμης αρχικής δήλωσης). Υπενθυμίζεται ότι όπως έχει διευκρινιστεί με την εγκύκλιο ΠΟΛ.1093/2016, δεν υπάρχει υποχρέωση καταβολής για ποσά μέχρι και τριάντα ευρώ (30€). Τα ποσά αυτά μεταφέρονται για καταβολή στην επόμενη φορολογική περίοδο και η δήλωση ΦΠΑ θεωρείται μηδενική.».
Μάλιστα, για να γίνει κατανοητό το θέμα, η εγκύκλιος παρακάτω παραθέτει και ένα παράδειγμα όπου αναφέρεται σε «υπόχρεο σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ του πρώτου τρίμηνου 2025, με ποσό προς έκπτωση ή μηδενική ή προς επιστροφή. Για τη δήλωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ. Αντίστοιχα για επιχείρηση με διπλογραφικά βιβλία αναφέρει για παράδειγμα ότι υπόχρεος σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ του 10ου μήνα 2024, με ποσό προς έκπτωση ή μηδενική ή με ποσό προς επιστροφή. Για τη δήλωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ.».
Σημειωτέον… Πριν την δημοσίευση της Ε.2059/2025 οι μη χρεωστικές αρχικές περιοδικές δηλώσεις Φ.Π.Α., δηλαδή οι μηδενικές ή οι πιστωτικές, που υποβάλλονταν εκπρόθεσμα, αντιμετωπίζονταν ως δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα και επιβάλλονταν για αυτές πρόστιμο 100 ευρώ, ανεξαρτήτως είδους βιβλίων της επιχείρησης. Τώρα το «100αρικάκι» έμεινε για ελάχιστες περιπτώσεις μη υπόχρεων βιβλίων ή για άλλο τύπου δηλώσεις Φ.Π.Α. (ioss, κ.λπ.). Βάσει αυτού, λοιπόν, γιατί κάποιος να αυξήσει τις δηλωτικές του υποχρεώσεις από τέσσερις ανά έτος σε δώδεκα;
Προφανώς και δεν επικροτούμε τις εκπρόθεσμες υποβολές αρχικών δηλώσεων Φ.Π.Α., όπως και γενικά δεν επικροτούμε την «πρόχειρη» προσέγγιση του Φ.Π.Α. τύπου «στείλε μία αρχική μην φάμε πρόστιμο και κάνουμε μετά τροποποιητική». Το Φ.Π.Α. είναι ένα θέμα πολύ σοβαρό και περίπλοκο, για να το βλέπει κάποιος επιπόλαια. Για αυτό ακριβώς τον λόγο θεωρούμε ότι μάλλον η παραμονή στην τρίμηνη υποβολή δεν ζημιώνει την επιχείρηση, αντιθέτως την εξυπηρετεί παραπάνω, για να έχουμε και εμείς τον χρόνο να το αντιμετωπίζουμε με την σοβαρότητα που του αρμόζει.
Για την ακρίβεια, θα λέγαμε στις επιχειρήσεις που το έμαθαν και το σκέφτονται για αλλαγή, ας κρατήσουν το τρίμηνο όσο αυτό είναι ενεργό, γιατί πιστεύουμε ότι η επόμενη σκέψη των αρμοδίων θα είναι η θέσπιση αναγκαστικής μηνιαίας υποβολής για όλους. Τώρα αν η επιχείρηση εξακολουθεί και επιμένει για μηνιαία, ας πούμε ότι είναι μία καλή ευκαιρία για την ανάλογη αναπροσαρμογή στο κόστος των υπηρεσιών μας…
Καλό Σαββατοκύριακο σε όλους…