Η ψηφιοποίηση και το παρελθόν

Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου - Φοροτεχνικό, Πρόεδρο Επιτροπής Λογιστών Ε.Ε.Α.

Χωρίς να το καταλάβουμε ο Ιούνιος ετοιμάζεται να αποτελέσει παρελθόν και να δώσει τη θέση του στον Ιούλιο, που πάντα είναι μήνας πολλών φορολογικών εξελίξεων. Φέτος, για παράδειγμα, συμπίπτει με την ολοκλήρωση της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, κάτι που βάσει προγραμματισμού φαίνεται ότι θα γίνεται κάθε χρόνο. Τουλάχιστον από θέμα καιρού, τις τελευταίες ημέρες καταλάβαμε καλοκαίρι για τα καλά, αφού τα πρώτα 40άρια έκαναν την εμφάνιση τους, δημιουργώντας τη γνωστή «καυτή» ατμόσφαιρα που να τα συντροφεύει.

Από την άλλη, στα γραφεία μας, η «καυτή» περίοδος καλά κρατεί, αφού έχουμε ουκ ολίγες διαδικασίες που τρέχουν αυτή την περίοδο και μας απασχολούν χρονικά και τεχνικά, πολλές από τις οποίες μάλιστα έχουμε τονίσει ουκ ολίγες φορές ότι είναι τελείως περιττές να υπάρχουν. Φυσικά, αναφερόμαστε στο περιβόητο έντυπο Ε11 για την γνωστοποίηση στοιχείων ετήσιας κανονικής άδειας και στο έντυπο Ε4 για τις μεταβολές στους μισθούς μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1^η Απριλίου. Και για τα δύο έντυπα έχουμε τονίσει ουκ ολίγες φορές τη μη χρησιμότητα τους, ειδικά για το έντυπο Ε11. Είναι η κλασική περίπτωση των εντύπων που όλα γύρω μας προχωρούν, αλλά μένει κάτι από το παρελθόν για να μας θυμίζει τις παλιές διατάξεις και διαδικασίες. Είναι κάτι σαν τον συνδετικό κρίκο του παρελθόντος με το παρόν, αλλά δυστυχώς αν ψαχτούμε καλύτερα δεν έχουν μόνο αυτά τα δύο έντυπα αυτόν τον ρόλο, αφού υπάρχουν πολλά παρόμοια σαν και αυτά. Σε κάθε περίπτωση, αυτά τα δύο περιβόητα έντυπα πρέπει να υποβληθούν έως τις 30 Ιουνίου και, αν δεν γίνει αυτό, προφανώς και προβλέπεται πρόστιμο για την εκπρόθεσμη υποβολή τους ή ακόμα χειρότερα αν προκύψει από έλεγχο η μη υποβολή τους.

Σε ένα παράλληλο σύμπαν, αυτό του «μέλλοντος», την εβδομάδα που μας πέρασε ανακοινώθηκε από το υπουργείο εργασίας ποιοι είναι οι τέσσερις επόμενοι κλάδοι που παίρνουν «σειρά» για την ψηφιακή κάρτα εργασίας, οι οποίοι ξεκίνησαν πιλοτικά το «έργο» από χθες 26 Ιουνίου και θα πρέπει να το ολοκληρώσουν έως τις 2 Νοεμβρίου, αφού από 3 Νοεμβρίου ξεκινά η υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου για αυτούς. Οι τέσσερις κλάδοι είναι οι επιχειρήσεις που κατά τον κύριο Κ.Α.Δ. τους δραστηριοποιούνται στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού ή στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών ή σε χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες ή σε διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες. Οι εντασσόμενοι Κ.Α.Δ. αναφέρονται αναλυτικά στην απόφαση 3271/25-6-2025 του υπουργείου εργασίας.

Ομολογουμένως, είχαμε μείνει καιρό χωρίς νέους κλάδους να εντάσσονται στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, αφού ο αμέσως προηγούμενος κλάδος ήταν αυτός του τουρισμού-εστίασης, για τους οποίους η αναγκαστική ένταξη στην ψηφιακή κάρτα ξεκίνησε την 1^η Μαρτίου 2025. Παρεμπιπτόντως, με αυτό το «πακέτο» επιχειρήσεων θα έχουμε ουσιαστικά το 4^ο στάδιο εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας, μετά τα τρία στάδια που προηγήθηκαν (1^ο στάδιο τράπεζες-super market, 2^ο στάδιο βιομηχανία-λιανεμπόριο, 3^ο στάδιο τουρισμός-εστίαση). Για να το συνδέσουμε και με το προηγούμενο θέμα, είμαστε πολύ περίεργοι να δούμε, όταν ολοκληρωθούν οι κλάδοι που θα ενταχθούν στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, αν θα παραμείνουν πολλά από τα έντυπα «προίκα» των προηγούμενων διαδικασιών, όπως είναι τα αγαπημένα Ε4 και Ε11. Αν θέλετε την πρόβλεψη μας, δεν νομίζουμε να ξεφύγουμε εύκολα από αυτά, όπως και πολλά άλλα του παρελθόντος που μας κυνηγάνε παρέα με τις ψηφιακές εφαρμογές.

Αυτό το τελευταίο μας θύμισε πολύ έντονα κάτι το οποίο απασχολεί παράλληλα αρκετές επιχειρήσεις της χώρας και δεν είναι άλλο από το ψηφιακό πελατολόγιο που μπαίνει σε αναγκαστική εφαρμογή από 1/7/2025 για τις επιχειρήσεις που αναλύονται στην εγκύκλιο Α.1057/2025. Από λογιστικής απόψεως, το εν λόγω ψηφιακό πελατολόγιο τι κάνει ουσιαστικά; Αναβιώνει τα εδώ και πολλά χρόνια καταργημένα πρόσθετα βιβλία του άρθρου 10 του Κ.Β.Σ., ξεκινώντας από τον κλάδο των οχημάτων, που αναλύονται στην προαναφερόμενη εγκύκλιο. Φυσικά, το κάνει σε μοντέρνα - ψηφιακή μορφή στην οποία θα αναφέρονται πολλές περισσότερες πληροφορίες από ότι αναφέρονταν στα παλιά χειρόγραφα - θεωρημένα πρόσθετα βιβλία, που όταν μιλούσαμε για συνεργείο αυτοκινήτων, συνήθως συνοδεύονταν από την γνωστή μουντζούρα από τα χέρια του τεχνίτη που το ενημέρωνε κιόλας. Τώρα, η μουτζούρα θα φύγει από τα βιβλία και θα μεταφερθεί στα πληκτρολόγια και τα τάμπλετ, που θα πάρουν τη θέση των παλιών βιβλίων.

Φυσικά, το ψηφιακό πελατολόγιο δεν θα περιοριστεί μόνο στα συνεργεία και τον κλάδο του αυτοκινήτου. Θα ακολουθήσουν και άλλοι κλάδοι στην πορεία. Ο σκοπός εφαρμογής του, σύμφωνα με τους αρμοδίους, δεν είναι άλλος από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Καταρχάς, ξεκαθαρίζουμε για άλλη μία φορά ότι εμάς προσωπικά ότι έχει να κάνει με την πάταξη της φοροδιαφυγής μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους. Όμως, από την άλλη, ότι έρχεται να δημιουργήσει κόλλημα στη λειτουργία μίας επιχείρησης, όταν αυτή δεν έχει καμία διάθεση να φοροδιαφύγει, μας βρίσκει αντίθετους. Για το συγκεκριμένο μέτρο ακούμε τις απόψεις και των δύο εμπλεκόμενων μερών και διατηρούμε τους προβληματισμούς μας. Οι «μεν» αναφέρουν ότι είναι ένα εργαλείο που θα κάνει τη φοροδιαφυγή «δυσκολότερη», όμως από την άλλη οι «δεν» αναφέρουν ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο να μπορέσει να τηρηθεί σωστά από ένα κλασικό συνεργείο «γειτονιάς» που δεν έχει προσωπικό ή έχει πολύ μικρό αριθμό προσωπικού.

Αυτές είναι οι δύο βασικές απόψεις των δύο εμπλεκόμενων μερών. Ας πούμε, όμως, και εμείς την δική μας διάσταση. Έχουμε πει πολλές φορές για άλλες αιτίες, αλλά θα το πούμε και αυτή, ότι δημιουργούνται καταστάσεις προστίμων που στέκονται στον τύπο και όχι στην ουσία. Οι διατάξεις του ψηφιακού πελατολογίου δεν ξεφεύγουν από αυτή τη λογική, αφού προβλέπουν πρόστιμα για τη μη ενημέρωση της εφαρμογής, ακόμα και αν αποδειχτεί ότι η επιχείρηση έκοψε απόδειξη κανονικά, άρα προφανώς και δεν φοροδιέφυγε. Προφανώς και για το πρώτο διάστημα θα υπάρχει η γνωστή «ανέχεια εκμάθησης», η οποία ούτε ξέρουμε πόσο και με ποιον τρόπο θα παραμείνει ενεργή, αλλά όπως και να το κάνεις η ανησυχία είναι εύλογη, όπως υπάρχει ανησυχία και για όλα τα υπόλοιπα.

Το μέγα ερώτημα, όμως, είναι το εξής: Τα πρόστιμα του «τύπου», πόσο θα βοηθήσουν ή πόσο θα επιβαρύνουν την οικονομία και τις επιχειρήσεις της; Το ερώτημα σίγουρα είναι πολύ νωρίς να απαντηθεί… Θα φανεί εν καιρώ…

Καλό Σαββατοκύριακο σε όλους.