Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου - Φοροτεχνικό, Πρόεδρο Επιτροπής Λογιστών Ε.Ε.Α.
Χωρίς να το καταλάβουμε ο Φεβρουάριος κοντεύει να τελειώσει, αφού είμαστε ακριβώς μία εβδομάδα πριν την εκπνοή του. Πριν το τέλος του, όμως, μας επιφύλαξε μία μίνι ψυχρή εισβολή, χωρίς να υπάρχουν μέχρι στιγμής ακραία καιρικά φαινόμενα. Θα δείξει πώς θα πάει αυτό, αφού έτσι και αλλιώς οι μετεωρολόγοι αναφέρουν συνεχώς ότι ο καιρός είναι ένα χαοτικό φαινόμενο. Πού να ήξεραν όμως για τα δικά μας χαοτικά μας φαινόμενα…!!!
Στα δικά μας, λοιπόν, το τέλος του Φεβρουαρίου επιφυλάσσει αρκετές διαδικασίες που λήγουν ξεκινώντας από τα απλά. Στις 28 Φεβρουαρίου λήγει η προθεσμία που έχουν στην κατοχή τους τα έγγαμα ζευγάρια ή όσοι έχουν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης, προκειμένου να δηλώσουν εάν επιθυμούν να υποβάλλουν χωριστή φορολογική δήλωση. Αντίστοιχα, στην ίδια ημερομηνία λήγει η προθεσμία των ζευγαριών που είχαν δηλώσει πέρσι ότι επιθυμούν χωριστή δήλωση, φέτος αν το επιθυμούν να αποσύρουν αυτή την δυνατότητα και να δηλώσουν ότι επιθυμούν να υποβάλλουν κοινή δήλωση. Η ίδια ημερομηνία ισχύει και για όσους δήλωσαν φέτος ότι επιθυμούν, αλλά τελικά το μετάνιωσαν. Μπορούν να το αναιρέσουν έως τις 28 Φεβρουαρίου.
Με λίγα λόγια… Ως τις 28 Φεβρουαρίου τα ζευγάρια μπορούν να επιλέξουν αν στην φορολογική δήλωση θα λειτουργήσουν μαζί ή χώρια. Από 1η Μαρτίου ότι επέλεξαν, αυτό και μένει… Του χρόνου πάλι. Και θα πει ο άλλος, που δεν ξέρει, «μα γιατί αυτό το πράγμα να έχει προθεσμία;». Η απάντηση είναι μία και μοναδική. Για να μπορεί να τροφοδοτείται από μία ακόμα αιτία το παράπονο «μα γιατί δεν μου το είπες;». Δεν μπορούμε να βρούμε κανέναν απολύτως άλλο λόγο να υπάρχει προθεσμία για κάποιον που επιθυμεί τελικά χωριστή δήλωση ή επίσης τελικά επιθυμεί κοινή δήλωση.
Φορολογικά η χωριστή δήλωση μόνο μειονεκτήματα μπορεί να επιφέρει, αφού τα τεκμήρια καλύπτονται χωριστά, η ανάλωση κεφαλαίου και οι καταναλωτικές αποδείξεις το ίδιο, ενώ παράλληλα δεν αλλάζει κάτι σε σχέση με τα επιδόματα, αφού προφανώς και υπολογίζονται με βάση το οικογενειακό εισόδημα. Από την άλλη, όμως, η σύγχρονη οικογένεια έχει αλλάξει. Οι λόγοι επιλογής χωριστής δήλωσης μπορεί να μην είναι φορολογικοί, αλλά εντελώς άλλης φύσεως και να έχουν να κάνουν με θέματα εμπιστευτικότητας, ιδιωτικότητας και άλλων παρόμοιων τέτοιων περιπτώσεων. Επίσης, μπορεί να έχουν να κάνουν με θέματα τεχνικής φύσεως, ότι δηλαδή το ζευγάρι τσακώθηκε και επιθυμεί να υποβάλλει τη δήλωση χωριστά.
Ό,τι και είναι να γίνει, αν γίνει μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου έχει καλώς, μετά όπως προαναφέραμε συνεχίζεις με ό,τι διάλεξες… Νομίζουμε είπαμε πάρα πολλά για το συγκεκριμένο θέμα, το οποίο, όμως, με έναν μαγικό τρόπο γίνεται και δικό μας πρόβλημα τη δύσκολη στιγμή. Αν η επιλογή ήταν ανοιχτή και δεν είχε ημερομηνία, πολύ απλά δεν θα ήταν «πρόβλημα», αλλά μία «επιλογή». Επίσης, αν τα ευεργετήματα της κοινής δήλωσης ίσχυαν και στη χωριστή δήλωση, τότε πάλι δεν θα μιλούσαμε για «πρόβλημα», αλλά για μία «επιλογή». Αλλά όπως και κάθε τι άλλο σε αυτή την χώρα η «επιλογή» πρέπει μες έναν μαγικό τρόπο να περάσει και από το στάδιο του «προβλήματος» , αλλιώς δεν έχει νόημα.
Και μίας και λέμε για «πρόβλημα» ή «επιλογή» πάμε και στο άλλο θέμα που εκπνέει στις 28 Φεβρουαρίου… Πόθεν έσχες… Αν και κανονικά με αυτά που έχουν γίνει εδώ και 2 χρόνια θα έπρεπε να το λένε πόθεν αίσχος! Η προθεσμία αφορά πάρα πολλούς υπόχρεους, αφού για τους γνωστούς λόγους έχουν συσσωρευτεί οι ετήσιες δηλώσεις 2023 και 2024 (χρήσεις 2022 και 2023), καθώς και οι αρχικές όσων ανέλαβαν θέση που τους καθιστά υπόχρεους πόθεν έσχες το διάστημα 28/2/2023- 30/9/2024, αλλά και τις επόμενες αρχικές.
Σε υστερόγραφο του προηγούμενου μας άρθρου είχαμε κλείσει με την εξής έκφραση: «για το πόθεν έσχες, θα πρέπει να βρεθεί λύση για όσους είναι υπόχρεοι, αλλά ο φορέας τους δεν τους έχει ορίσει για υπόχρεους, με συνέπεια να μην έρχονται τα στοιχεία από τις τράπεζες. Πάνε για να πάρουν βεβαιώσεις και για να τις λάβουν τους ζητούν ένα σκασμό λεφτά… Δεν είναι ένας και δύο, είναι πάρα πολλοί…. Η ψηφιοποίηση που όλοι αγαπήσαμε….».
Φυσικά, λύση δεν έχει βρεθεί και η κατάσταση παραμένει «μύλος», αφού όσο πλησιάζει η προθεσμία, τόσο σε περισσότερους υπόχρεους υποβολής καταρρίπτεται ο μύθος «των αυτόματων στοιχείων». Φυσικά, οι περισσότεροι από αυτούς είναι πολύ δύσκολο να πειστούν ότι τα στοιχεία δεν έρχονται αυτόματα, ενώ στον «τάδε συνάδελφο» τους ήρθαν. Αν το καλοσκεφτείς, δίκιο έχουν οι άνθρωποι να μην καταλαβαίνουν. Το ίδιο δύσπιστοι είναι πολλές φορές αυτοί που καλούνται να βγάλουν τις απαραίτητες βεβαιώσεις που χρειάζονται για την υποβολή. Και αυτοί δύσπιστοι είναι και στέκονται πίσω από το «τα έχουμε στείλει».
Το πρόβλημα ξεκινάει από τους φορείς που θα έπρεπε να ορίσουν τους υπόχρεους υποβολής. Πολλοί από αυτούς δεν το έκαναν ή το έκαναν κατά το ήμισυ, ενώ κάποιοι έβγαλαν και σχετικές ανακοινώσεις «αναρμοδιότητας». Εδώ που τα λέμε είναι πολύ δύσκολο να μπορείς να καταλήξεις ποιος είναι και ποιος δεν είναι υπόχρεος υποβολής. Ο Ν.5036/2023 προσπάθησε να εκσυγχρονίσει λίγο την κατάσταση σε σχέση με τον παλιό νόμο, αλλά εκ του αποτελέσματος δεν νομίζουμε να κατάφερε και πολλά. Όταν, λοιπόν, ψάχνει κάποιος για τον εαυτό του, το καταλαβαίνει πολύ δύσκολα. Φανταστείτε, λοιπόν, πόσο δύσκολο είναι όταν είσαι φορέας που θα πρέπει να υποδείξεις τους υπόχρεους. Προφανώς και υπάρχουν οι «εξόφθαλμες» περιπτώσεις υπόχρεων , όμως υπάρχουν και οι «διφορούμενες» άλλοι κρίνουν ότι είναι υπόχρεοι και άλλο όχι. Τι θα κάνει, λοιπόν, ένας φορέας που θα πρέπει να ορίσει υπόχρεους; Προφανώς και όχι πολλά… Δεν θα κάτσει και να σκάσει που λέει και ο σοφός λαός.
Εάν, όμως, δεν οριστεί ο υπόχρεος από κάπου, οι τράπεζες και όλοι οι φορείς διαχείρισης επενδυτικών προγραμμάτων δεν στέλνουν απολύτως τίποτα, γιατί πολύ απλά δεν ξέρουν ότι πρέπει να το κάνουν. Τότε, ο υπόχρεος υποβολής τι θα πρέπει να κάνει; Να καλυφθεί πίσω από το γεγονός ότι κανείς δεν τον όρισε ως υπόχρεο και έτσι δεν υποβάλλει το έντυπο; Φυσικά και όχι… Πρέπει να κάνει αυτό που έκανε μέχρι το 2022, δηλαδή να βγει στην «γύρα» να βρει τις απαραίτητες βεβαιώσεις για να υποβάλλει το έντυπο. Άλλωστε, οι οδηγίες στη σελίδα του πόθεν έσχες στην ερώτηση «τι πρέπει να κάνω στην περίπτωση που δεν αντλούνται ή δεν είναι ορθά τα υπόλοιπα των τραπεζικών μου λογαριασμών μέσω διαλειτουργικότητας», αναφέρουν τα εξής:
«Σε περίπτωση ελλειπών ή λανθασμένων δεδομένων, το υπόχρεο πρόσωπο οφείλει να καταχωρίσει τα απαραίτητα ορθά στοιχεία σε νέα εγγραφή στην αντίστοιχη καρτέλα της εφαρμογής Πόθεν, διαγράφοντας τις αντίστοιχες λανθασμένες εγγραφές. Κατά την ηλεκτρονική υποβολή και μετά από τη μεταφορά στη Δ.Π.Κ. των δεδομένων διαλειτουργικότητας, ο υπόχρεος ελέγχει την ορθότητα των στοιχείων και, πριν από την οριστικοποίηση και υποβολή της Δ.Π.Κ., οφείλει να τροποποιεί τη Δ.Π.Κ. διαγράφοντας και προσθέτοντας εγγραφές στα πεδία των οικείων πινάκων, συμπληρώνοντας δεδομένα, πληροφορίες, παρατηρήσεις ή διευκρινήσεις στα κενά πεδία για τις υφιστάμενες εγγραφές.
Η για οποιονδήποτε λόγο αδυναμία: α) άντλησης και μεταφοράς των απαιτούμενων δεδομένων για τη συμπλήρωση της δήλωσης με αυτόματο τρόπο μέσω της διαλειτουργικότητας, τα οποία και υπέχουν σχετική ισχύ παραστατικού, δεν απαλλάσσει τα πρόσωπα του Κεφαλαίου Β’ του ν.5026/2023 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, από την υποχρέωση υποβολής Δ.Π.Κ.. Στην περίπτωση αυτή, τα αναγκαία στοιχεία και δεδομένα συμπληρώνονται και επισυνάπτονται με αποκλειστική ευθύνη του υπόχρεου, οι δε χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, τα πιστωτικά ιδρύματα και οι λοιποί φορείς υποχρεούνται να χορηγούν στον υπόχρεο, χωρίς επιβάρυνση, εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την υποβολή σε αυτά σχετικού αιτήματος, βεβαιώσεις για τα αντίστοιχα στοιχεία.».
Με λίγα λόγια, η απάντηση θα μπορούσε να είναι «κόφτε το λαιμό σας και βρείτε τις βεβαιώσεις για να κάνετε το έντυπο». Αλλά αν το σκεφτούμε λίγο καλύτερα θα μπορούσε να συνεχίζει έμμεσα με την έκφραση «και να μην χρειάζονται γιατί τα στοιχεία τα πήραμε, πάρτε τις καλού κακού, γιατί δεν είμαστε σίγουροι ότι και αυτές που πήραμε είναι εντάξει».
Καλά μέχρι εδώ, αλλά που να δείτε τι γίνεται με τα έγγαμα ζευγάρια, που τους είχαν βάλει να ορίσουν τους/τις συζύγους τους/τις. Και εκεί φυσικά ο κακός χαμός… Τι και αν στο taxis ο γάμος φαίνεται απευθείας, όποιος έκανε το λάθος να μην αντιληφθεί ότι πρέπει να κάνει την εν λόγω αίτηση καταγραφής συζύγου, τα στοιχεία του/της συζύγου δεν έρχονται αυτόματα και πάμε πάλι στο ίδιο φαύλο κύκλο. Βέβαια, ο νόμος έξυπνα φρόντισε να ορίσει τους/τις συζύγους υπόχρεων ως ξεχωριστούς υπόχρεους και έτσι σε αντίθεση με την φορολογική αρχή, χωρίς επιλογή, τους βάζει να κάνουν χωριστή δήλωση πόθεν έσχες, άρα να έχει να λαμβάνει και διπλά πρόστιμα σε περίπτωση που κάποιος δεν το κάνει.
Φυσικά, σε όλα τα παραπάνω θα μπορούσε, κατά την γνώμη μας πάντα, να υπάρχει μία απλούστατη λύση για όλους τους κακόμοιρους υπόχρεους που δεν ορίστηκαν από κάπου και δεν «έρχονται» τα στοιχεία αυτόματα. Θα έπρεπε να υπάρχει η δυνατότητα «αυτοπροσδιορισμού», ώστε να μπορούν να «έρχονται» τα στοιχεία αυτόματα από τις τράπεζες με επιλογή του υπόχρεου. Τόσο απλά και ξάστερα… Κάτι τέτοιο πιστεύουμε θα έλυνε το πρόβλημα της άντλησης των στοιχείων και έτσι οι υπόχρεοι θα μπορούσαν να προχωρήσουν στην υποβολή.
Φυσικά, δεν θα έλυνε το γενικότερο θέμα «πόθεν έσχες», που όπως πολλά ακόμα στην χώρα μας αντιμετωπίζεται με τον τρόπο εφαρμογής του ως πρόβλημα. Βέβαια, πως να αντιμετωπίζεται κάτι για το οποίο θα έπρεπε να έχει γίνει βάσει αρχικής προθεσμίας πριν από 508 ημέρες (αρχικά, το πόθεν έσχες του 2023 υποβάλλονταν έως τις 30/9/2023), ενώ παράλληλα μόλις 14 ημέρες πριν την νέα προθεσμία, 494 ημέρες μετά την αρχική προθεσμία, εξακολουθούν και βγαίνουν ακόμα οδηγίες για τον τρόπο υποβολής; Αναφερόμαστε, φυσικά, στο ενημερωτικό έγγραφο της επιτροπής ελέγχου που δημοσιεύθηκε στην σελίδα του Πόθεν έσχες στις 14 Φεβρουαρίου 2025.
Μάλλον η κατάσταση δεν είναι απλά μύλος, αλλά είναι ολόκληρη η παιδική χαρά… Και φυσικά δεν ευθύνονται για αυτό μόνο οι χωριστές δηλώσεις και το πόθεν έσχες, αλλά και πάρα πολλά ακόμα…
Καλό μας Σαββατοκύριακο και καλή μας δύναμη!