05/12/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Η οικονομική διάσταση των τροχαίων ατυχημάτων

Τα τροχαία ατυχήματα σε μια χώρα πέρα από ένα βαθύτατα ανθρώπινο και πολύ συχνά κοινωνικό ζήτημα, αποτελεί και ένα θέμα που έχει έντονες οικονομικές διαστάσεις:

· Κάθε ατύχημα προκαλεί μια υλική ζημιά την οποία καταβάλλουν: α) Οι υπαίτιοι του ατυχήματος για την αποκατάσταση του οχήματός τους β) οι ασφαλιστικές εταιρείες -ή έστω το Επικουρικό Κεφάλαιο- δηλαδή στην πράξη το σύνολο των οδηγών μέσω των ασφαλίστρων που καταβάλλουν (η ασφάλιση του οχήματος είναι υποχρεωτική εκ του νόμου). Είναι προφανές ότι όσο μεγαλύτερη είναι η συχνότητα των ατυχημάτων ανά χίλια οχήματα σε μια χώρα, τόσο ανοδικά επηρεάζεται και το ύψος των ασφαλίστρων που καλούνται να καταβάλουν όλοι οι οδηγοί στις ασφαλιστικές εταιρείες, ανεξάρτητα από το αν εμπλέκονται η ίδιοι σε ατύχημα.

· Στις περιπτώσεις τραυματισμών, αναπηριών και θανάτων, το κράτος συχνά καλείται να επωμιστεί μια σειρά από πολύ σημαντικά έξοδα όπως καλύψεις νοσοκομειακών και φαρμακευτικών δαπανών, επιδόματα αναπηρίας, συντάξεις χηρείας, λοιπές κοινωνικές δράσεις, κ.λπ.

· Κάθε νεκρό άτομο που χάνεται σε ατύχημα μειώνει το εργατικό δυναμικό της χώρας, η οποία στερείται από τις υπηρεσίες, τις ιδέες, τις πρωτοβουλίες, τη συναδελφικότητα, τη συντροφικότητα, τις δαπάνες κατανάλωσης και τους φόρους του, με ό,τι αρνητικό μπορούν να σημαίνουν όλα αυτά για το κοινωνικό σύνολο και την οικονομία. Αλλά ακόμη και σε περιπτώσεις ελαφρών τραυματισμών, χάνονται κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες ώρες εργασίας, επηρεάζοντας αρνητικά το ΑΕΠ της χώρας.

Μετά από αυτή την εισαγωγή, γίνεται αντιληπτό πως το ζήτημα των τροχαίων ατυχημάτων έχει και αυτό σαφή οικονομική διάσταση. Πώς όμως έχουν τα πράγματα στη χώρα μας, σε ότι αφορά το ζήτημα των τροχαίων ατυχημάτων;

Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει μια αποκλιμάκωση του αριθμού των τροχαίων ατυχημάτων σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990. Συγκεκριμένα, κατά την περίοδο 1991-2000 είχαμε κάθε χρόνο μεταξύ 20.000 και 25.000 τροχαία ατυχήματα, με τον ετήσιο αριθμό των νεκρών να κυμαίνεται μεταξύ 1.500 και 2.100 ατόμων. Κατά τη δεκαετία 2001-2010 ο αριθμός των ατυχημάτων υποχώρησε σταδιακά από τα 25.000 στα 15.000 και οι νεκροί από τους 1.900 στους 1.200.

Για να φτάσουμε στις μέρες μας (βλέπε στοιχεία παρατιθέμενου πίνακα, με πηγή την ΕΛΣΤΑΤ) όπου έχει παρατηρηθεί περαιτέρω βελτίωση, τόσο ως προς τη συχνότητα των ατυχημάτων, όσο και ως προς τις συνέπειές τους. Όσο για τη διαφαινόμενη επιδείνωση που παρουσιάζεται στα στοιχεία εννεαμήνου από το 2020 έως το 2022 αυτή είναι μάλλον συγκυριακή και οφείλεται στα περιοριστικά κυκλοφοριακά μέτρα (πχ απαγόρευση διανομαρχιακών μετακινήσεων, κλείσιμο εμπορικών καταστημάτων, κ.λπ.) που είχαν ληφθεί τόσο το 2020, όσο και το 2021 για την αντιμετώπιση της πανδημίας covid-19. Αυτό άλλωστε προκύπτει και από τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου, μηνός που και στα τρία έτη δεν είχε επιβληθεί κανένα περιοριστικό μέτρο.

Στη μείωση αυτή του αριθμού των ατυχημάτων -παρά την αύξηση του αριθμού των κυκλοφορούντων οχημάτων και την ανοδική τουριστική κίνηση από το 2017 και μετά- οφείλεται σε μεγάλο βαθμό η πτώση των τιμολογίων στα ασφάλιστρα αυτοκινήτων που από το 2010 έως σήμερα ξεπέρασε το 30% (παρά την αύξηση του φετινού Σεπτεμβρίου λόγω του πληθωρισμού).

Ποιοι όμως εκτιμάται ότι ήταν οι λόγοι για τους οποίους μειώθηκαν σημαντικά (παραμένουν ωστόσο σε πολύ υψηλό επίπεδο) τα ατυχήματα κατά τα τελευταία χρόνια, έτσι ώστε να επιμείνουμε προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση και στο μέλλον;

Πρώτον, η βελτίωση του οδικού δικτύου της χώρας. Οι μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι (πχ Αττική Οδός, Εγνατία Οδός, Ιωνία Οδός, Κορίνθου-Πατρών, κ.λπ.) όχι μόνο συνέβαλαν στη συντόμευση των δρομολογίων, αλλά παράλληλα ενίσχυσαν και την ασφάλεια των επιβατών.

Δεύτερον, η μεγαλύτερη ασφάλεια που προσφέρουν σήμερα τα αυτοκίνητα λόγω της υιοθέτησης νέων τεχνολογικών εφαρμογών.

Τρίτον, ένας συνδυασμός αυξημένων προληπτικών ελέγχων από την Τροχαία (πχ αλκοτέστ, όρια ταχύτητας, κράνος στις μοτοσικλέτες) και περισσότερης ενημέρωσης από την πλευρά πολλών κοινωνικών φορέων.

Τέλος, ως ένα βαθμό κατά την προηγούμενη δεκαετία συνέβαλε και η οικονομική κρίση, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των οδικών μετακινήσεων.

Η μελλοντική πορεία

Αν κάποιος εξετάσει τις περιοχές της χώρας με τη μεγαλύτερη συχνότητα τροχαίων ατυχημάτων θα μπορούσε να τις κατατάξει σε εκείνες με τη μεγαλύτερη κυκλοφοριακή κίνηση (πχ Αττική, Θεσσαλονίκη) σε αυτές με κακό οδικό δίκτυο (πχ Κρήτη, Αχαΐα) και τέλος σε εκείνες που χαρακτηρίζονται από έντονες καιρικές συνθήκες το χειμώνα και δύσκολο ανάγλυφο εδάφους.

Υπάρχουν ωστόσο σαφείς προοπτικές για την περαιτέρω μείωση των τροχαίων ατυχημάτων κατά τα επόμενα χρόνια.

Ήδη, πολύ σημαντικά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη και θα αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί κατά τα επόμενα χρόνια και είτε θα βελτιώσουν την ασφάλεια των δρόμων (πχ Πατρών-Πύργου και Βόρειος Οδικός Άξονας της Κρήτης) είτε θα περιορίσουν σημαντικά την κυκλοφοριακή κίνηση των αυτοκινήτων (πχ γραμμή 4 του μετρό στην Αθήνα, μετρό Θεσσαλονίκης).

Στο μέτωπο της καλύτερης οδηγητικής συμπεριφοράς των Ελλήνων, ασφαλιστικές εταιρείες λανσάρουν εφαρμογές που βαθμολογούν τον τρόπο οδήγησης και ανάλογα δίνουν κίνητρα στους «συντηρητικούς» οδηγούς μέσα από πολιτικές μείωσης των ασφαλίστρων και άλλων παροχών.

Βελτίωση επίσης θα μπορούσε να υπάρξει σε περίπτωση που μειωνόταν η πολύ μεγάλη μέση ηλικία του ελληνικού στόλου των οχημάτων, με σημαντικό αριθμό αυτών να είναι ασυντήρητο και να μην έχει καν περάσει από έλεγχο ΚΤΕΟ. Η υιοθέτηση κρατικών κινήτρων για την ανανέωση του στόλου στους ελληνικούς δρόμους θα μπορούσε ως ένα βαθμό να δράσει ανασταλτικά στον αριθμό των ατυχημάτων.

Όλα αυτά για το ορατό μέλλον, καθώς δεν φαίνεται πως θα αργήσει η εποχή όπου θα δούμε το μαζικό λανσάρισμα νέων τύπων αυτοκινήτων όπως για παράδειγμα των αυτοοδηγούμενων.

Ελλάδα: Τροχαία ατυχήματα

2020

2021

Αριθμος ατυχημάτων

9083

10599

Νεκροί

584

617

Βαριά τραυματίες

518

597

Ελαφρά τραυματίες

10300

11840

9μ 2020

9μ 2021

9μ 2022

Αριθμος ατυχημάτων

6971

7702

8310

Νεκροί

438

467

464

Βαριά τραυματίες

399

476

460

Ελαφρά τραυματίες

7976

8628

9324

Σεπ. 2020

Σεπ. 2021

Σεπ. 2022

Αριθμός ατυχημάτων

995

1049

1027

Νεκροί

68

73

62

Βαριά τραυματίες

60

60

54

Ελαφρά τραυματίες

1138

1186

1159

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
ΕΛΣΤΑΤ, Τροχαία, Οικονομική επιβάρυνση