Τα μερίσματα, που καταβάλλονται από Α.Ε., φορέα Γενικής Κυβέρνησης, στον μοναδικό μέτοχο της, που είναι το «Ελληνικό Δημόσιο», απαλλάσσονται της παρακράτησης φόρου μερισμάτων

Αναδημοσίευση από το Ενημερωτικό Δελτίο Οκτωβρίου - Νοεμβρίου 2021 της ΣΟΛ Α.Ε.

www.solcrowe.gr

Τα μερίσματα, που καταβάλλονται από Α.Ε., φορέα Γενικής Κυβέρνησης, στον μοναδικό μέτοχο της, που είναι το «Ελληνικό Δημόσιο», απαλλάσσονται της παρακράτησης φόρου μερισμάτων

ΕΡΩΤΗΜΑ

Στην Ανώνυμη Εταιρεία A, που είναι φορέας Γενικής Κυβέρνησης, συμμετέχει με ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) το Υπουργείο B.

Στην τακτική γενική συνέλευση, που έγινε τον Σε­πτέμβριο 2021, αποφασίστηκε να δοθεί μέρισμα από τα κέρδη της χρήσης 2020 στον μοναδικό μέτο­χό της.

Ερωτάται αν πρέπει, για το μέρισμα αυτό, να παρα­κρατηθεί και αποδοθεί φόρος μερισμάτων και να υποβληθεί η σχετική δήλωση Φόρου Μερισμάτων.

ΓΝΩΜΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η Γνώμη της Φορολογικής Επιτροπής σχετικά με το παραπάνω ερώτημά σας είναι η εξής:

- Στο άρθρο 46 «Απαλλασσόμενα νομικά πρό­σωπα» του Ν. 4172/2013 ορίζονται τα εξής:

«Από το φόρο εισοδήματος απαλλάσσονται:

α) οι φορείς γενικής κυβέρνησης με εξαίρεση το εισόδημα που αποκτούν από κεφάλαιο και υπε­ραξία μεταβίβασης κεφαλαίου. Για τους σκοπούς του προηγούμενου εδαφίου στους φορείς Γενικής Κυβέρνησης δεν περιλαμβάνονται οι κεφαλαιου­χικές εταιρείες, εκτός από αυτές στις οποίες το κράτος ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου συμμετέχει με ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%).

(…).».

- Στις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 14 του Ν. 4270/2014, που ισχύουν από 1.1.2015, δί­νονται οι ορισμοί των Φορέων Γενικής Κυ­βέρνησης:

«1. Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, οι κάτωθι όροι έχουν την ακόλουθη έννοια:

α. Δημόσιος τομέας: περιλαμβάνει τη Γενική Κυβέρνηση, τα εκτός αυτής νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (ΝΠΔΔ), καθώς και τις εκτός αυτής δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς του Κεφαλαίου Α' του ν. 3429/2005 (Α'314), ανε­ξαρτήτως εάν έχουν εξαιρεθεί από την εφαρμογή του.

β. Γενική Κυβέρνηση: περιλαμβάνει τρία υπο­σύνολα, εφεξής αποκαλούμενα υποτομείς: της Κεντρικής Κυβέρνησης, των Οργανισμών Τοπι­κής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), σύμφωνα με τους κανόνες και τα κριτήρια του Ευρωπαϊκού Συστή­ματος Λογαριασμών (ΕΣΟΛ). Οι φορείς εκτός Κεντρικής Διοίκησης, που περιλαμβάνονται στους υποτομείς της Γενικής Κυβέρνησης (εφε­ξής «λοιποί φορείς της Γενικής Κυβέρνησης»), προσδιορίζονται, ανά υποτομέα, από το Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, που τηρείται με ευθύνη της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής και αποτελούν ξεχωριστά νομικά πρόσωπα που εποπτεύονται από φορείς της Κεντρικής Διοίκη­σης ή από ΟΤΑ.

γ. Υποτομέας της Κεντρικής Κυβέρνησης: περιλαμβάνει την Κεντρική Διοίκηση και τα νομι­κά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, κα­θώς και τις Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές που έχουν νομική προσωπικότητα, εφόσον τα παρα­πάνω περιλαμβάνονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, αλλά δεν ανήκουν στους υποτομείς των ΟΤΑ και των ΟΚΑ.

δ. Υποτομέας ΟΤΑ: περιλαμβάνει: (αα) τους ΟΤΑ, οι οποίοι αποτελούνται από τους Δήμους (OTA A' βαθμού) και τις Περιφέρειες (OTA B' βαθμού) και (ββ) τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαί­ου που ανήκουν, ελέγχονται ή χρηματοδοτούνται από τους ΟΤΑ.

ε. Υποτομέας OKA: περιλαμβάνει Ασφαλιστικά Ταμεία, Οργανισμούς Απασχόλησης και Οργανι­σμούς Παροχής Υπηρεσιών Υγείας.

στ. Κεντρική Διοίκηση ή Δημόσιο ή Κράτος: περιλαμβάνει την Προεδρία της Δημοκρατίας, τα Υπουργεία και τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, καθώς και τις Ανεξάρτητες Αρχές που δεν έχουν νομική προσωπικότητα. Για λόγους στατιστικής ταξινόμησης, η Βουλή των Ελλήνων περιλαμβά­νεται και αυτή στην Κεντρική Διοίκηση, σύμφωνα με τον Κανονισμό της, ως προς τον προϋπολο­γισμό εξόδων και τον ισολογισμό-απολογισμό αυτής. Οι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης και οι υποδιαιρέσεις τους σε ειδικούς φορείς είναι διοι­κητικές της μονάδες και μονάδες του προϋπολο­γισμού της, χωρίς αυτοτελή νομική προσωπικό­τητα.

ζ. …».

- Με την ΠΟΛ.1044/10.2.2015 δόθηκαν διευκρι­νήσεις σχετικά με τα απαλλασσόμενα πρό­σωπα του άρθρου 46 του Ν. 4172/2013 ως εξής:

«(…) Άρθρο 46 Απαλλασσόμενα νομικά πρό­σωπα

1. Με τις διατάξεις του άρθρου 46 του ν. 4172/2013, όπως ισχύουν μετά την τροποποίη­σή τους με την περ. 9 της υποπαρ. Δ1 της παρ. Δ του άρθρου πρώτου του ν. 4254/2014, ορίζο­νται τα νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που απαλλάσσονται από το φόρο εισοδήματος.

Συγκεκριμένα, από το φόρο εισοδήματος απαλλάσσονται:

α) οι φορείς γενικής κυβέρνησης, με εξαίρεση το εισόδημα που αποκτούν από κεφάλαιο και υπε­ραξία μεταβίβασης κεφαλαίου. Οι κεφαλαιουχικές εταιρείες οι οποίες χαρακτηρίζονται ως φορείς γενικής κυβέρνησης δεν εμπίπτουν στα απαλ­λασσόμενα πιο πάνω πρόσωπα και επομένως φορολογούνται για το σύνολο των εισοδημάτων τους, εκτός και αν σε αυτές συμμετέχει το κράτος ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με ποσο­στό εκατό τοις εκατό (100%), οπότε φορολογού­νται μόνο για τα αναφερόμενα πιο πάνω εισοδή­ματά τους (εισόδημα από κεφάλαιο και υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου).

(…)

Αναλυτικά, για καθένα από τα πιο πάνω πρό­σωπα διευκρινίζονται τα ακόλουθα:

α) Φορείς γενικής κυβέρνησης

i) Με τις διατάξεις των περ. β' έως και στ' της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 «Αρ­χές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) - δη­μόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» δίνονται οι ακόλουθοι ορισμοί:

Γενική Κυβέρνηση: περιλαμβάνει τρία υποσύ­νολα, εφεξής αποκαλούμενα υποτομείς: της Κεντρικής Κυβέρνησης, των Οργανισμών Το­πικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και των Οργανι­σμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), σύμφω­να με τους κανόνες και τα κριτήρια του Ευ­ρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών (ΕΣΟΛ).

(…)

Κεντρική Διοίκηση ή Δημόσιο ή Κράτος: περιλαμβάνει την Προεδρία της Δημοκρατίας, τα Υπουργεία και τις Αποκεντρωμένες Διοι­κήσεις, καθώς και τις Ανεξάρτητες Αρχές που δεν έχουν νομική προσωπικότητα. Για λόγους στατιστικής ταξινόμησης, η Βουλή των Ελλή­νων περιλαμβάνεται και αυτή στην Κεντρική Διοίκηση, σύμφωνα με τον Κανονισμό της, ως προς τον προϋπολογισμό εξόδων και τον ισολογισμό-απολογισμό αυτής.

Οι φορείς εκτός Κεντρικής Διοίκησης, που περιλαμβάνονται στους υποτομείς της Γενικής Κυβέρνησης, προσδιορίζονται, ανά υποτο­μέα, από το Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρ­νησης, που τηρείται με ευθύνη της Ελ­ληνικής Στατιστικής Αρχής και αποτελούν ξεχωριστά νομικά πρόσωπα που εποπτεύονται από φο­ρείς της Κεντρικής Διοίκησης ή από ΟΤΑ.

(…)

ii) Κατόπιν των ανωτέρω, ως φορείς γενικής κυβέρνησης, προκειμένου για την εφαρμογή των κοινοποιούμενων διατάξεων, νοούνται αυτοί που περιλαμβάνονται στο Μητρώο Φο­ρέων Γενικής Κυβέρνησης που τηρείται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) με βάση τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 1Β του ν. 2362/1995 ή της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, κατά περίπτωση. Διευκρινί­ζεται ότι επειδή το Μητρώο αυτό μεταβάλλεται συνεχώς, θα χρησιμοποιείται κάθε φορά το τελευταίο δημοσιευμένο που υφίσταται κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης φόρου ει­σοδήματος και αφορά στο χρόνο λήξης του φορολογικού έτους στη διάρκεια του οποίου γεννάται η σχετική φορολογική υποχρέωση.

Περαιτέρω και δεδομένου ότι στο εν λόγω Μητρώο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και οι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης ή Δημοσίου ή Κράτους, έχει ανακύψει το ερώτημα κατά πόσο οι φορείς αυτοί (εφεξής Ελληνικό Δη­μόσιο) φορολογούνται για το εισόδημα που αποκτούν από κεφάλαιο και υπεραξία μεταβί­βασης κεφαλαίου ή απαλλάσσονται από το φόρο εισοδήματος για τα πάσης φύσεως ει­σοδήματά τους.

Με την παρούσα διευκρινίζεται ότι επειδή το Ελληνικό Δημόσιο δεν περιλαμβάνεται στα υποκείμενα του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων του άρ­θρου 45 του ν. 4172/2013 και κατ' επέκταση στο πεδίο εφαρμογής του νόμου αυτού, εξαι­ρείται της φορολογίας εισοδήματος, για το κά­θε μορφής εισόδημά του, συμπεριλαμβανο­μένου αυτού που προκύπτει από κεφάλαιο και υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου.

Είναι δε αυτονόητο ότι στο εισόδημα αυτό, λόγω της πιο πάνω απαλλαγής, δεν ενεργεί­ται και καμία παρακράτηση φόρου. (…).».

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι:

- Σύμφωνα με τους ορισμούς που δίνονται στην παρ. 1 του άρθρου 14του Ν. 4270/2014, που ισχύουν από 1.1.2015 και στην ΠΟΛ. 1044/2015, τα Υπουργεία ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ή Δημόσιο ή Κράτος (περ. στ) και εξαιρούνται της φορολογίας εισοδήματος, για το κάθε μορφής ει­σόδημά τους, συμπεριλαμβανομένου αυτού που προκύπτει από κεφάλαιο και υπεραξία μεταβίβα­σης κεφαλαίου. Στο εισόδημα αυτό, λόγω της πιο πάνω απαλλαγής, δεν ενεργείται καμία παρα­κράτηση φόρου.

- Συνεπώς, δεν θα διενεργηθεί παρακράτηση φό­ρου επί του μερίσματος, που θα λάβει το Υπουρ­γείο B από την Ανώνυμη Εταιρεία Α (Φορέας Γε­νικής Κυβέρνησης), της οποίας είναι μοναδικός μέτοχος και δεν υπάρχει υποχρέωση υποβολής μηδενικής δήλωσης απόδοσης παρακρατούμε­νου φόρου.

Νομοθεσία - Νομολογία

- Άρθρο 46 του Ν 4172/2013

- Παρ. 1 του άρθρου 14 του Ν. 4270/2014

- ΠΟΛ.1044/10.2.2015