Δημοσιεύθηκε η εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας, με την οποία διευκρινίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις με τους οποίους εντάσσονται στα βαρέα οι νοσηλευτές και λοιπές ειδικότητες υπαλλήλων του Δημοσίου.
Το κείμενο της εγκυκλίου έχει ως εξής:
«Α. ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΒΑΡΕΑ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ
Η υπαγωγή στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα, είναι προαιρετική ως προς την κύρια ασφάλιση. Στην περίπτωση, ωστόσο, υπαγωγής για την κύρια ασφάλιση, καθίσταται υποχρεωτική η υπαγωγή και για την επικουρική ασφάλιση. Πραγματοποιείται μόνο κατόπιν υποβολής αίτησης του εργαζομένου προς τις αρμόδιες υπηρεσίες εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησής τους, η οποία είναι κοινή τόσο για την κύρια, όσο και για την επικουρική ασφάλιση.
Για τα πρόσωπα που θα υπαχθούν στη νέα ρύθμιση, καταβάλλεται η πρόσθετη ειδική εισφορά ΒΑΕ, η οποία ανέρχεται:
i)για τον κλάδο κύριας σύνταξης σε ποσοστό 3,60% (επιμεριζόμενη σε ποσοστό 2,20% για τον εργαζόμενο και 1,40 για τον εργοδότη)
ii) και για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης σε ποσοστό 2% (επιμεριζόμενη σε ποσοστό 1,25% για τον εργαζόμενο και σε ποσοστό 0,75% για τον εργοδότη).
Η εν λόγω αίτηση θα πρέπει να υποβληθεί εντός αποκλειστικής προθεσμίας 6 μηνών από την έναρξη ισχύος της διάταξης και δεν θα γίνονται δεκτές εκπρόθεσμες αιτήσεις.
Β. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΣΤΑ ΒΑΡΕΑ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ
Επιπροσθέτως, με τη νέα ρύθμιση παρέχεται σε όσους εργαζόμενους επιθυμούν, η δυνατότητα αναγνώρισης κατόπιν εξαγοράς, του χρόνου πραγματικής απασχόλησής τους στις ανωτέρω ειδικότητες (νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και βοηθοί ασθενοφόρων διασώστες), προκειμένου να συμπληρώσουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις χρόνου ασφάλισης, ήτοι δώδεκα (12) έτη απασχόλησης αποκλειστικά στις ειδικότητες αυτές και τρία (3) έτη τουλάχιστον τα τελευταία δεκαεπτά (17) χρόνια, πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας ή την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης.
Η εν λόγω αναγνώριση πραγματοποιείται υποχρεωτικά και στον επικουρικό φορέα για το ίδιο χρονικό διάστημα με αυτό που αναγνωρίστηκε στον κύριο φορέα και η αίτηση αναγνώρισης είναι κοινή. Υποβάλλεται, δε, στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησης και πραγματοποιείται με την καταβολή από τον ασφαλισμένο για κάθε μήνα αναγνωριζόμενου χρόνου ασφάλισης, του συνόλου της πρόσθετης ειδικής εισφοράς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων (ασφαλισμένου και εργοδότη) κύριας και επικουρικής ασφάλισης, στο ποσοστό που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς και επί των συντάξιμων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον μήνα υποβολής της εν λόγω αίτησης.
Η αναγνώριση πραγματοποιείται με πράξη της αρμόδιας υπηρεσίας εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησης και μετά την εξόφληση του ποσού της εξαγοράς εκδίδεται από την ίδια υπηρεσία βεβαίωση, η οποία τίθεται στον υπηρεσιακό φάκελο του εργαζόμενου. Η αναγνώριση μπορεί να γίνει και με εφάπαξ καταβολή ή με δόσεις ισάριθμες των αναγνωριζόμενων μηνών απασχόλησης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην περ. δ της παρ. 4 του παρόντος άρθρου.
Γ. ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ
Mε τη νέα ρύθμιση εξομοιώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης όσων ασφαλίζονται στο δημόσιο και απασχολούνται με τις ειδικότητες του νοσηλευτή, βοηθού νοσηλευτή, οδηγού και βοηθού ασθενοφόρου διασώστη, με εκείνες που ισχύουν για τους εργαζόμενους των αντίστοιχων ειδικοτήτων που υπάγονται στην ασφάλιση του πρώην Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ, οι οποίοι εμπίπτουν στην προστασία του Κανονισμού των ΒΑΕ (ΥΑ Φ10221/οικ.26816/929/2.12.2011 – ΦΕΚ Β’ 2778/2011) και είτε απασχολούνται με τις ως άνω ειδικότητες στο δημόσιο με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ/ΙΔΟΧ, είτε έχουν προσληφθεί στο Δημόσιο από 1.01.2011 (άρθρο 2 του ν. 3865/2010).
Με την υπαγωγή στις διατάξεις των ΒΑΕ, παρέχεται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος πλήρους κύριας σύνταξης λόγω γήρατος, η δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος της ηλικίας, εφόσον ο εργαζόμενος έχει τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων δώδεκα (12) έτη στις περιοριστικά αναφερόμενες στη διάταξη ειδικότητες (νοσηλευτή, βοηθού νοσηλευτή, οδηγού και βοηθού ασθενοφόρου διασώστη) και τρία (3) έτη τα τελευταία δεκαεπτά (17) χρόνια, πριν από τη συμπλήρωση του ανωτέρω ορίου ηλικίας ή την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης.
Για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος για την επικουρική σύνταξη, απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών ασφάλισης και η συνταξιοδότηση για την ίδια αιτία από τον κλάδο κύριας ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις του αρ. 96Α του ν. 4387/2016.
Δ. ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΒΑΡΕΑ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ -ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ - ΟΣΩΝ ΠΡΟΣΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΑΠΌ 1.1.2011
Για τα πρόσωπα που προσλαμβάνονται από την έναρξη ισχύος της διάταξης και εφεξής ή έχουν ήδη προσληφθεί, τα οποία υπάγονται ως προς την κύρια σύνταξη στο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 3865/2010 και για τα οποία καταβάλλεται ήδη ή θα καταβληθεί η πρόσθετη ειδική εισφορά βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων στην κύρια ασφάλιση, καταβάλλεται υποχρεωτικά επιπλέον και η πρόσθετη ειδική εισφορά υπέρ επικουρικής ασφάλισης (2%) (επιμεριζόμενη σε ποσοστό 1,25% για τον εργαζόμενο και σε ποσοστό 0,75% για τον εργοδότη).
Σημειώνουμε, ότι για τα πρόσωπα, που έχουν ήδη προσληφθεί μέχρι την έναρξη ισχύος της διάταξης, προβλέπεται η υποχρεωτική αναγνώριση – κατόπιν εξαγοράς- και στον επικουρικό φορέα τόσου χρονικού διαστήματος, όσος απαιτείται για τη συμπλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων χρόνου ασφάλισης για τη συνταξιοδότηση με τις διατάξεις περί βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
Και στην περίπτωση αυτή, η αίτηση για την αναγνώριση υποβάλλεται στις αρμόδιες υπηρεσίες εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησης. Η αναγνώριση γίνεται με την καταβολή από τον ασφαλισμένο για κάθε μήνα αναγνωριζόμενου χρόνου ασφάλισης του συνόλου της πρόσθετης ειδικής εισφοράς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων υπέρ επικουρικής ασφάλισης (ασφαλισμένου και εργοδότη), στο ποσοστό που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς και επί των συντάξιμων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης εξαγοράς. Η αναγνώριση λαμβάνει χώρα με πράξη της αρμόδιας υπηρεσίας εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησης και μετά την εξόφληση του ποσού της εξαγοράς εκδίδεται από την εν λόγω υπηρεσία βεβαίωση, η οποία τίθεται στον υπηρεσιακό φάκελο του εργαζόμενου.
Ε. Στο σημείο αυτό, σημειώνουμε τα ακόλουθα:
α) Στο πεδίο εφαρμογής της νέας ρύθμισης εμπίπτουν όσοι εργαζόμενοι απασχολούνται με τις ειδικότητες του νοσηλευτή, βοηθού νοσηλευτή, οδηγού και βοηθού ασθενοφόρου διασώστη, για τις οποίες εργαζόμενοι των αντίστοιχων ειδικοτήτων που υπάγονται στην ασφάλιση του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, εμπίπτουν ήδη στον Κανονισμό ΒΑΕ και ειδικότερα στις περ. 31 και 51 της με αριθμ. Φ10221/οικ.26816/929/2.12.2011 απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (Β’ 2778).
β) Ο χρόνος που αναγνωρίζεται είναι πραγματικός χρόνος ασφάλισης και ως εκ τούτου δεν συμπεριλαμβάνεται στο ανώτατο όριο αναγνωριστέου χρόνου ασφάλισης των αρ. 17 παρ. 4 του ν. 3865/2010 για την κύρια ασφάλιση και 64 του ν. 4826/2021 για την επικουρική ασφάλιση (ΤΕΚΑ).
γ) Όσα από τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης, δεν συνταξιοδοτούνται με τις προϋποθέσεις της νέας ρύθμισης, δικαιούνται κατά τον υπολογισμό του ανταποδοτικού μέρους της σύνταξής τους την προσαύξηση του αρ. 30 του ν. 4387/2016, εφόσον έχουν καταβάλει την πρόσθετη ειδική εισφορά ΒΑΕ».
5+1 Σημεία κλειδιά για την υπαγωγή των νοσηλευτών και λοιπών ειδικοτήτων του Δημοσίου στα βαρέα
1. Δίδεται η δυνατότητα για απονομή πλήρους σύνταξης, όχι με τις γενικές διατάξεις που απαιτούν 40 έτη ασφάλισης στα 62, αλλά με διατάξεις βαρέων με 15 τουλάχιστον έτη, εκ των οποίων 12 τουλάχιστον να ανήκουν στις περιοριστικά αναφερόμενες ειδικότητες και εκ των οποίων 3 έτη τα τελευταία 17 έτη πριν την υποβολή του συνταξιοδοτικού αιτήματος ή πριν τη συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου. Το ηλικιακό όριο που τέθηκε είναι το 62ο.
Το σημαντικό, λοιπόν, της ανωτέρω ρύθμισης είναι ότι κάποιοι ασφαλισμένοι του Δημοσίου, με την ένταξή τους στα βαρέα μπορούν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα για πλήρη σύνταξη έως και 5 χρόνια νωρίτερα.
2. Δίδεται η δυνατότητα στους εντασσόμενους στα βαρέα να αναγνωρίσουν χρόνο ασφάλισης και αναδρομικά. Οι εισφορές μπορούν να εξοφληθούν είτε με δόσεις, ο αριθμός των οποίων ισούται με τον αριθμό των αναγνωριζόμενων μηνών απασχόλησης, είτε και με εφάπαξ καταβολή.
3. Όσοι από τους υπαλλήλους ενταχθούν στο πεδίο του συγκεκριμένου νόμου και δε συνταξιοδοτηθούν με τις προϋποθέσεις των βαρέων στο Δημόσιο, θα λάβουν επιπρόσθετα την προσαύξηση λόγω των βαρέων στο ποσό της ανταποδοτικής τους σύνταξης.
4. Το κόστος για την εξαγορά είναι 3,60% για την κύρια σύνταξη (2,20% για τον εργαζόμενο και 1,40% για τον εργοδότη) και 2% για την επικουρική (1,25% για τον εργαζόμενο και 0,75% για τον εργοδότη)
Η αίτηση για την ένταξη πρέπει να υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες εκκαθάρισης μισθοδοσίας εντός αποκλειστικής προθεσμίας 6 μηνών από την έναρξη ισχύος της διάταξης.
5. Η αναγνώριση του χρόνου στα βαρέα αφορά πραγματικό χρόνο ασφάλισης και ΔΕΝ αποκλείει ταυτόχρονα τη δυνατότητα να αναγνωριστούν οι πλασματικοί χρόνοι, με τους όρους και προϋποθέσεις που ήδη ισχύουν, βάσει της κείμενης νομοθεσίας.
6. Προσοχή:δεν ωφελούνται όλοι οι ασφαλισμένοι του Δημοσίου των ανωτέρω ειδικοτήτων με την ένταξή τους στα βαρέα.
Θα πρέπει οι ενδιαφερόμενοι να προβούν σε νομικό έλεγχο θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος, να ελέγξουν όλα τα σενάρια ώστε να καταλήξουν στο ποια στρατηγική θα πρέπει να χαραχθεί εξατομικευμένα, για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με τους ευνοϊκότερους όρους και προϋποθέσεις.
mail: dimitris.nouskas.law@gmail.com