Εβδομάδα, λοιπόν, Θεσσαλονίκης η προηγούμενη εβδομάδα και έτσι η Εβδομάδα που πέρασε ξεκίνησε στον απόηχο της «Εβδομάδας Δ.Ε.Θ.» και όχι μόνο. «Πασαρέλα» όλων των πολιτικών κάθε πολιτικού χώρου, «διαγωνισμός» μελλοντικών παροχών, αλλά ταυτόχρονα και μεγάλο οικονομικό forum της χώρας. Βέβαια, για τον πολίτη που η εκάστοτε Δ.Ε.Θ. αποτελεί ορόσημο και τοπόσημο είναι πέραν των πιο πάνω και ένα μαγικό ιδιότυπο «λούνα παρκ» μικροαγορών, επιθυμιών, ατέλειωτης βόλτας και όχι μόνο.
Από αυτά που συζητήθηκαν ευρέως την Εβδομάδα που πέρασε και η αναμενόμενη μείωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των αυτοαπασχολούμενων. Η φορολόγηση των εισοδημάτων από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα βρίσκεται διαχρονικά αντιμέτωπη με ένα δύσκολο πρόβλημα. Πώς προσδιορίζεται με ασφάλεια η πραγματική φοροδοτική ικανότητα όταν τα δηλωθέντα κέρδη δεν ανταποκρίνονται, κατά την εκτίμηση της φορολογικής διοίκησης στην οικονομική δραστηριότητα του υπόχρεου; Ως απάντηση της πολιτείας υπήρξε κατά περιόδους, η προσφυγή σε τεκμήρια και επί φορολογικών ελέγχων, ενίοτε σε ελεγκτικές μεθόδους έμμεσου προσδιορισμού. Η τεκμαρτή φορολόγηση, συνεπώς, δεν αποτελεί καινοφανή πρακτική, αποτελεί διαχρονικό εργαλείο αντιμετώπισης της αδυναμίας άμεσης εξακρίβωσης της φορολογητέας ύλης.
Η τελευταία θεσμική τομή πραγματοποιήθηκε με τον Ν.5073/2023, με τον οποίο προστέθηκαν στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος τα άρθρα 28Α, 28Β και 28Γ. Το άρθρο 28Α εισήγαγε ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, το οποίο τεκμαίρεται ότι δεν υπολείπεται του ποσού που προκύπτει από συγκεκριμένη μαθηματική διαδικασία. Η βάση συνδέεται κυρίως με τον ετήσιο μικτό κατώτατο μισθό και την παλαιότητα της δραστηριότητας, ενώ δύναται να προσαυξάνεται λόγω μισθολογικού κόστους και υπέρβασης του μέσου κύκλου εργασιών του οικείου Κ.Α.Δ.. Το ανώτατο συνολικό ποσό ορίστηκε στις 50.000 ευρώ.
Η φιλοσοφία του νομοθέτη είναι ευδιάκριτη. Η επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορεί, κατά την κανονιστική παραδοχή του συστήματος, να αποδίδει συστηματικά εισόδημα χαμηλότερο από εκείνο που αντιστοιχεί σε έναν εργαζόμενο αμειβόμενο με τον κατώτατο μισθό. Η παραδοχή αυτή μπορεί να υπηρετεί τη φορολογική ισότητα μεταξύ κατηγοριών φορολογουμένων, δεν ταυτίζεται όμως με απόδειξη ότι κάθε συγκεκριμένος επαγγελματίας πράγματι απέκτησε το τεκμαρτό ποσό.
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η ουσιώδης επιστημονική ένσταση. Το τεκμήριο είναι νομοθετική υπόθεση, όχι εξατομικευμένος λογιστικός προσδιορισμός. Ένας νέος δικηγόρος, για παράδειγμα, του οποίου οι αμοιβές είναι περιορισμένες και διαφανώς καταγεγραμμένες μέσω των προβλεπόμενων επαγγελματικών διαδικασιών, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με φορολογητέα βάση που δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό καθαρό του εισόδημα. Η ύπαρξη πιθανότητας φοροδιαφυγής σε μια κατηγορία φορολογουμένων δεν αρκεί, από μόνη της, για να αποδειχθεί ότι το ίδιο ισχύει σε κάθε επιμέρους περίπτωση.
Η νομοθεσία, πάντως, προβλέπει και διαφοροποιήσεις. Το άρθρο 28Γ καθιερώνει μείωση κατά το ήμισυ του ποσού της παρ. 2 του άρθρου 28Α για όσους ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς ή νησιά, υπό τις προϋποθέσεις της διάταξης. Η μεταγενέστερη τροποποίηση με τον Ν.5162/2024 διεύρυνε το πεδίο σε ορισμένες δημοτικές κοινότητες, ενώ το ισχύον κείμενο περιλαμβάνει ειδικότερες πληθυσμιακές κατηγορίες και γεωγραφικές εξαιρέσεις.
Τα διαθέσιμα στοιχεία ενισχύουν την επιχειρηματολογία υπέρ της διατήρησης του μηχανισμού, χωρίς να εξαλείφουν τις επιμέρους αδικίες. Για το φορολογικό έτος 2024 αναφέρθηκε ότι, σε σύνολο 714.465 επαγγελματιών, 387.532 φορολογήθηκαν με βάση τα τεκμαρτά κριτήρια. Το μέσο δηλωθέν ετήσιο εισόδημα της κατηγορίας ανερχόταν σε 3.665 ευρώ, ενώ μετά την εφαρμογή των τεκμηρίων το μέσο φορολογητέο εισόδημα των συγκεκριμένων φορολογουμένων διαμορφώθηκε σε 13.107 ευρώ. Πρόκειται για σημαντική δημοσιονομική ένδειξη, όχι, όμως, για απόδειξη ότι το τελευταίο ποσό αποτελεί το πραγματικό εισόδημα καθενός από αυτούς.
Η τρέχουσα συζήτηση κινείται πλέον προς μια ηπιότερη και περισσότερο στοχευμένη αρχιτεκτονική. Σύμφωνα με την επίσημη εξειδίκευση των μέτρων της Δ.Ε.Θ., από το φορολογικό έτος 2026 προβλέπεται, ως μέτρο που ανακοινώθηκε, αλλά δεν είχε ακόμη θεσμοθετηθεί, απαλλαγή συνεπών επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τη μισθοδοσία και την υπέρβαση του μέσου κύκλου εργασιών, υπό συγκεκριμένα κριτήρια myDATA, διασύνδεσης POS–ταμειακών και απουσίας φορολογικών ή εργατικών παραβάσεων (Υπουργείο Οικονομικών - Εξειδίκευση των οικονομικών μέτρων που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός στην 90η ΔΕΘ).
Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι η άκριτη κατάργηση κάθε τεκμηρίου, αλλά η διαρκής επανεξέταση της αναλογικότητας. Η φορολογική διοίκηση οφείλει να καταπολεμά την απόκρυψη εισοδήματος χωρίς να μετατρέπει την αντικειμενική παραδοχή σε αμάχητη εξίσωση με το πραγματικό κέρδος. Η ψηφιακή διαφάνεια, οι στοχευμένοι έλεγχοι και η δυνατότητα αμφισβήτησης του τεκμαρτού προσδιορισμού πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά, ώστε η διεύρυνση της φορολογικής βάσης να συμβαδίζει με την αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης.
Από την ειδησεογραφία της Εβδομάδας που πέρασε «Σε δημόσια διαβούλευση ο Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών». Ο Υπουργός Δικαιοσύνης θέτει από σήμερα, Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τον τίτλο: «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών».
Στο πλαίσιο αυτό καλείται να συμμετάσχει στη δημόσια διαβούλευση κάθε κοινωνικός εταίρος και κάθε ενδιαφερόμενος, καταθέτοντας προτάσεις για τη βελτίωση των διατάξεων του προτεινόμενου σχεδίου νόμου.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι την 24η Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 9.00 π.μ..
«Ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από νοικοκυριά και επιχειρήσεις». Πιο εύκολη και πιο προσιτή γίνεται η παραγωγή και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης που τίθεται από σήμερα σε ισχύ με Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, και του Υφυπουργού, κ. Νίκου Τσάφου.
Η νέα ρύθμιση αποτελεί ένα ακόμη συγκεκριμένο βήμα του οδικού χάρτη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους με ορίζοντα τριετίας, μέρος της Συμφωνίας για Πρόοδο και Ευημερία που παρουσίασε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην 90ή ΔΕΘ και το οποίο εξειδίκευσε το Υπουργείο την περασμένη εβδομάδα και ενισχύει στην πράξη την ενεργειακή δημοκρατία: δίνει σε περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αξιοποιούν τον ήλιο, να παράγουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια και να μειώνουν σε μόνιμη βάση τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
Το νέο πλαίσιο κάνει την αυτοκατανάλωση πιο απλή και πιο ευέλικτη, απλοποιεί τις διαδικασίες και διευρύνει τις δυνατότητες συμμετοχής των καταναλωτών. Διαμορφώθηκε έπειτα από ευρεία δημόσια διαβούλευση, με τη συμμετοχή θεσμικών φορέων και πολιτών, καθώς και τη σχετική γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).
Παράλληλα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχεδιάζει τη διάθεση επιπλέον 476 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης και της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά μας. Σημειώνεται ότι το ΥΠΕΝ έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τα προγράμματα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» και «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι», καθώς και για το πρόγραμμα «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις», το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση
Για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα εγκατάστασης:
- μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων μέγιστης ισχύος έως 800 Watt (“φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι”),
- μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας,
αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών, μέσω απλοποιημένων αδειοδοτικών διαδικασιών, με σαφείς όρους και προϋποθέσεις για την εγκατάστασή τους και ειδικές προδιαγραφές για την προστασία του δικτύου. Σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, οι καταναλωτές θα μπορούν να αποθηκεύουν ενέργεια από το δίκτυο κατά τις ώρες χαμηλότερων τιμών και να την αξιοποιούν για την κάλυψη των αναγκών τους κατά τις ώρες υψηλότερων τιμών, μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος.
Επιπλέον, το νέο πλαίσιο απλοποιεί, αποσαφηνίζει και καθορίζει πλήρως τις διαδικασίες για την εφαρμογή όλων των σχημάτων αυτοκατανάλωσης, θέτοντας τους όρους και τις προϋποθέσεις για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε σταθμούς αυτοκατανάλωσης. Παράλληλα, διευρύνει και απλουστεύει τη δυνατότητα συμμετοχής πολιτών, επιχειρήσεων, αγροτών και Ενεργειακών Κοινοτήτων στην ενεργειακή μετάβαση, και θεσπίζει ειδική διαδικασία εφαρμογής της αυτοκατανάλωσης αποκλειστικά για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και τους κοινωφελείς οργανισμούς.
Η ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας, μέσω της αυτοκατανάλωσης, αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Κυβέρνηση. Ενεργειακή δημοκρατία σημαίνει δυνατότητα σε ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις να αξιοποιούν τον ήλιο, να παράγουν τη δική τους καθαρή ενέργεια και να μειώνουν το ενεργειακό τους κόστος, με αυτάρκεια, έλεγχο και συμβολή σε ένα πιο βιώσιμο και καθαρό ενεργειακό μοντέλο. Η στήριξη της Πολιτείας, η ανταπόκριση των πολιτών και η δυναμική του θεσμού στη χώρα μας αποτυπώνονται και στα 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης που τέθηκαν σε λειτουργία από το 2020 ως σήμερα, συνολικής ισχύος 1.128 ΜW, με σημαντική συμμετοχή νοικοκυριών και επιχειρήσεων, σε σύγκριση με την περίοδο 2015-2019, κατά την οποία τέθηκαν σε λειτουργία μόλις 1.772 συστήματα ισχύος 36 MW…
Δείτε μέσα από τον αρχικό σύνδεσμο του θέματος, το σύνολο ερωτήσεων – απαντήσεων για το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
«Η νέα απόφαση επικαιροποίησης των ΚΑΔ επαγγελματιών του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα». Με την απόφαση 318007/2026 τροποποιείται η υπ’ αρ. 210053/2.5.2023 κοινή υπουργική απόφαση «Καθορισμός των Κωδικών Αριθμών Δραστηριοτήτων (ΚΑΔ) και των κωδικών ειδικότητας, στους οποίους εμπίπτουν οι δραστηριότητες του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα σύμφωνα με τις παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 107, των ΚΑΔ και των κωδικών ειδικότητας στους οποίους εμπίπτουν οι υποστηρικτικές δραστηριότητες του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα σύμφωνα με τις παρ. 4, 5 και 6 του άρθρου 107, του ν. 5039/2023 “Μέτρα στήριξης των συγγενών των θυμάτων και των πληγέντων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, συνταξιοδοτική διάταξη, ρυθμίσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας των συγκοινωνιών, διατάξεις για την ενίσχυση της ανάπτυξης, παρεμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό της τουριστικής νομοθεσίας και άλλες επείγουσες διατάξεις” (Α’ 83)» και ορίζεται ότι:
Η τροποποίηση αφορά:
Α. Στον πίνακα του άρθρου 3 παρ. 1 της υπ’ αρ. 210053/2.5.2023 κοινής υπουργικής απόφασης «ΚΑΔ, στους οποίους εμπίπτουν οι επαγγελματίες (φυσικά πρόσωπα) του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα σύμφωνα με τις παρ. 1 και 3 του άρθρου 107 του ν. 5039/2023» (Α’ 83) και
Β. στον πίνακα του άρθρου 5 παρ. 1 της υπ’ αρ. 210053/2.5.2023 κοινής υπουργικής απόφασης «Καθορισμός ΚΑΔ επαγγελματιών υποστηρικτικών δραστηριοτήτων του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα».
«Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων: Διαδικασία ελέγχων αιτημάτων και δικαιολογητικών για τη διατήρηση της πιστοποίησής τους λόγω μεταβολών». Σε εφαρμογή τίθενται οι νέες διαδικασίες ελέγχων αιτημάτων και δικαιολογητικών των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) για τη διατήρηση της πιστοποίησής τους λόγω μεταβολών, σύμφωνα με κοινή απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, και του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Α. 1182/2026).
Ειδικότερα, η νέα ρύθμιση αφορά φορείς που έχουν πιστοποιηθεί δυνάμει των σχετικών αποφάσεων του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (370/104924/18.04.2022 και 419/113520/29.04.2022, όπως ισχύουν) και με αυτήν καθορίζονται:
- Οι επιτρεπόμενες μεταβολές των πιστοποιημένων φορέων για τη διατήρηση της πιστοποίησής τους.
- Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που υποβάλλονται ανάλογα με τις αιτούμενες μεταβολές.
- Η προθεσμία, ο τρόπος και η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων μεταβολών των πιστοποιημένων φορέων.
- Η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων και έκδοσης της σχετικής απόφασης.
Τα αιτήματα μεταβολών μπορούν να υποβάλλονται στην πλατφόρμα «Τα Αιτήματά μου» της ψηφιακής πύλης myAADE, στη νέα κατηγορία Αγροτικές Ενισχύσεις που δημιουργήθηκε για την εξυπηρέτηση των παραγωγών και των φορέων υποβολής αιτήσεων αγροτικών ενισχύσεων. Μετά τον έλεγχο και την αξιολόγηση των δικαιολογητικών, οι αιτούντες ενημερώνονται ψηφιακά για την αποδοχή ή μη της αιτούμενης μεταβολής.
Με τη νέα απόφαση ενισχύεται η διαφάνεια και η ορθή διαχείριση των ενωσιακών πόρων, διασφαλίζοντας τα δημόσια έσοδα και προάγοντας την αξιοπιστία της χώρας στην ΕΕ. Ταυτόχρονα, επιλύεται μια πιεστική εκκρεμότητα εξασφαλίζοντας ένα ξεκάθαρο πλαίσιο λειτουργίας για τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων που μεταξύ άλλων φορέων, εξουσιοδοτούνται να υποβάλλουν, να τροποποιούν και να διαχειρίζονται, έναντι αμοιβής, Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης.
Για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:
- Τηλεφωνικά: Στο 1521 (χωρίς χρέωση), εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00.
- Ψηφιακά: Στο my1521 (24/7).
«Από 1/7/2027 η υποχρεωτική πληρωμή ενοικίων μέσω τράπεζας». Μετατίθεται για την 1/7/2027 η έναρξη της υποχρέωσης καταβολής των μισθωμάτων αποκλειστικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού, με την Α. 1187/2026 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή.
Η παράταση κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να ολοκληρωθεί το σύστημα διασταύρωσης των σχετικών δεδομένων με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών αλλά και να δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές να προσαρμοστούν ομαλά στη νέα διαδικασία.
Από την αρθρογραφία της Εβδομάδας που πέρασε, κ. Γιώργος Δαλιάνης, Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός, με τη συνεργασία της Νάνσυ Καλλιανιώτη και της Κατερίνας Μουσελίμη και «Τεκμήριο απόκτησης ακινήτου και κάλυψή του μέσω έμμεσου δανεισμού». Σύμφωνα με τους αρθρογράφους «Πότε δάνειο που έχει χορηγηθεί σε εταιρεία μπορεί να καλύψει την προσωπική δαπάνη του φορολογουμένου και ποιες αποδείξεις απαιτούνται, σύμφωνα με τη ΣτΕ 139/2026
Σε κάθε φορολογικό έλεγχο που αφορά τεκμήριο απόκτησης περιουσιακού στοιχείου, το βασικό ερώτημα είναι από πού προήλθαν τα χρήματα. Εξίσου κρίσιμο, όμως, είναι και το πώς αποδεικνύεται η προέλευσή τους. Η ύπαρξη διαθέσιμων κεφαλαίων δεν αρκεί από μόνη της. Πρέπει να προκύπτει ότι τα συγκεκριμένα χρήματα έφθασαν στον φορολογούμενο και χρησιμοποιήθηκαν πράγματι για την επίμαχη αγορά.
Η απόφαση ΣτΕ 139/2026 εξετάζει μια περίπτωση που συναντάται συχνά στην πράξη: το δάνειο είχε χορηγηθεί σε εταιρεία και όχι στον ίδιο τον φορολογούμενο, τα κεφάλαια, όμως, φέρεται ότι χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη προσωπικής του δαπάνης. Το Διοικητικό Εφετείο είχε απορρίψει τον σχετικό ισχυρισμό με ένα τυπικό κριτήριο. Αφού δανειολήπτης ήταν η εταιρεία, έκρινε ότι τα χρήματα του δανείου δεν μπορούσαν να καλύψουν το τεκμήριο του φυσικού προσώπου.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι αυτή η αιτιολογία δεν είναι επαρκής. Το κρίσιμο δεν είναι μόνο ποιος εμφανίζεται στη σύμβαση ως δανειολήπτης, αλλά αν αποδεικνύεται ότι τα συγκεκριμένα κεφάλαια περιήλθαν πράγματι στον φορολογούμενο και διατέθηκαν για την αγορά του ακινήτου. Επομένως, η φορολογική αρχή και τα δικαστήρια οφείλουν να εξετάζουν την πραγματική διαδρομή των χρημάτων και δεν μπορούν να απορρίπτουν τον ισχυρισμό αποκλειστικά και μόνο επειδή το δάνειο είχε χορηγηθεί σε άλλο πρόσωπο.
Η πραγματική διαδρομή των χρημάτων
Η ίδια προσέγγιση συναντάται και σε άλλες φορολογικές υποθέσεις, όπως στις χρηματοδοτήσεις εταίρων από τις εταιρείες τους ή στις συναλλαγές στις οποίες αμφισβητείται αν μια καταβολή ανταποκρίνεται πράγματι στον τίτλο που της δόθηκε. Ο έλεγχος δεν περιορίζεται στην ονομασία ή στην τυπική περιγραφή της συναλλαγής, αλλά εξετάζει την πραγματική ροή των χρημάτων και τα περιστατικά που τη συνοδεύουν.
Στην περίπτωση της κάλυψης τεκμηρίου, το ερώτημα είναι αν τα χρήματα του δανείου έφθασαν στον φορολογούμενο και χρησιμοποιήθηκαν για την απόκτηση του ακινήτου. Στην περίπτωση χρηματοδότησης ενός εταίρου από την εταιρεία του, εξετάζεται επιπλέον αν πρόκειται για πραγματικό δάνειο, αν υπήρχε υποχρέωση επιστροφής και αν αυτή αποδεικνύεται από τα στοιχεία της συναλλαγής. Οι δύο περιπτώσεις δεν είναι ίδιες και δεν διέπονται κατ’ ανάγκη από τις ίδιες προϋποθέσεις. Έχουν, όμως, ένα κοινό σημείο: ο τυπικός τίτλος δεν αρκεί όταν η πραγματική κίνηση των κεφαλαίων δείχνει κάτι διαφορετικό…».
Διαβάστε το σύνολο του άρθρου των συγγραφέων, στον αρχικό μας σύνδεσμο.
Κ. Αριστείδης Οντούλης, Λογιστής Ά τάξης, Founder της εταιρείας Ισολογισμός και «Μερίδια ή μετρητά; Η γονική παροχή ΙΚΕ και το πόθεν έσχες του διαδόχου». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Όταν ένας επιχειρηματίας αποφασίζει να περάσει την Ι.Κ.Ε. του στο παιδί του όσο ζει, η πρώτη ερώτηση που φτάνει στο λογιστικό γραφείο είναι σχεδόν πάντα η ίδια: πόσο φόρο θα πληρώσουν. Η απάντηση, μετά τον Οκτώβριο του 2021, είναι συνήθως ανακουφιστική — για αξίες έως 800.000€ ο φόρος είναι μηδέν. Η απάντηση, όμως, είναι μισή και το μισό που λείπει δεν αφορά τον γονέα που δίνει σήμερα, αλλά το παιδί που θα κληθεί, δύο ή τρία χρόνια αργότερα, να καλύψει μια αύξηση κεφαλαίου ή να πουλήσει ένα κομμάτι της εταιρείας.
Το αφορολόγητο ζει σήμερα στον Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας [Ν. 5219/2025 (ΦΕΚ Α’ 130/18-7-2025)] — συγκεκριμένα στην παρ. 1 του άρθρου 98, που κωδικοποίησε χωρίς μεταβολή ουσίας την πρώην παρ. 1 του άρθρου 44 του Ν. 2961/2001, όπως είχε διαμορφωθεί με το άρθρο πεντηκοστό έκτο του Ν. 4839/2021. Η ικανότητα του διαδόχου να δικαιολογήσει αργότερα το «πόθεν έσχες» για τα χρήματα ζει σε άλλο νομοθέτημα, τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013), στα άρθρα 32 και 34. Οι δύο κόσμοι δεν συνομιλούν. Ο πρώτος αποτιμά ό,τι μεταβιβάζεται σήμερα και το απαλλάσσει. Ο δεύτερος ρωτά, χρόνια μετά, αν αυτό που μεταβιβάστηκε μπορεί να λειτουργήσει ως πηγή χρημάτων — και η απάντηση εξαρτάται καθοριστικά από το αν αυτό που δόθηκε ήταν μερίδια ή μετρητά.
Το παρόν άρθρο δεν εξηγεί τι είναι η γονική παροχή. Ασχολείται με τρία σημεία όπου η εικόνα της «δωρεάν, φορολογικά ανώδυνης» μεταβίβασης συγκρούεται με την πράξη: έναν όρο του αφορολογήτου που συχνά αγνοείται και κοστίζει, την ασυμμετρία των τεκμηρίων και το πραγματικό τίμημα για να αρθεί, και μια νομική ένταση στον ίδιο τον τύπο της μεταβίβασης που δεν έχει καθαρή απάντηση…».
Διαβάστε το σύνολο του άκρως διαφωτιστικού άρθρου του κ. Αριστείδη Οντούλη, μέσω του αρχικού συνδέσμου.
Κα. Πελαγία Τριχάκη, Νομική Συνεργάτιδα της Δικηγορικής Εταιρείας «Καρούζος Γιάννης & Συνεργάτες» και «Ρήτρες απαγόρευσης μετασυμβατικού ανταγωνισμού: Πότε θεωρούνται άκυρες;». Σύμφωνα με την αρθρογράφο «Κατά τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας, ο εργαζόμενος δεσμεύεται από την υποχρέωση πίστης προς τον εργοδότη και οφείλει να απέχει από πράξεις ανταγωνισμού. Μετά, όμως, τη λύση της σύμβασης, αφετηρία αποτελεί η αρχή της επαγγελματικής ελευθερίας: ο εργαζόμενος μπορεί, καταρχήν, να αξιοποιήσει ελεύθερα τις γνώσεις, την εμπειρία και τις δεξιότητες που απέκτησε και να δραστηριοποιηθεί είτε αυτοτελώς είτε σε ανταγωνιστική επιχείρηση.
Μετά τη λύση ή λήξη της εργασιακής σχέσης, ο εργαζόμενος δεσμεύεται να απέχει από πράξεις ανταγωνισμού, μόνο εφόσον έχει συμφωνηθεί ρητά, μεταξύ αυτού και του εργοδότη, με σχετική ρήτρα στη σύμβαση. Οι ρήτρες αυτές είναι κατ’ αρχήν επιτρεπτές, υπόκεινται όμως σε αυστηρό δικαστικό έλεγχο ως προς τη συμβατότητά τους με τα άρθρα 178, 179 και 281 ΑΚ, με βασικό κριτήριο το κατά πόσον συνεπάγονται υπέρμετρο περιορισμό της επαγγελματικής ελευθερίας του εργαζομένου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, πρώτα απ’ όλα, η χρονική διάρκεια της δέσμευσης. Η νομολογία κρίνει συνήθως ως εύλογο χρονικό διάστημα εκείνο που κυμαίνεται από ένα έως δύο έτη μετά τη λύση της σύμβασης, αναλόγως της θέσης που κατείχε ο εργαζόμενος, της πρόσβασής του σε ευαίσθητες πληροφορίες και της φύσης των επιχειρηματικών συμφερόντων που επιδιώκεται να προστατευθούν. Μεγαλύτερη διάρκεια ενδέχεται να θεωρηθεί δυσανάλογη, εκτός εάν δικαιολογείται από ειδικές περιστάσεις. Εάν η διάρκεια ισχύος της ρήτρας κριθεί υπερβολική, το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να την περιορίσει.
Εξίσου κρίσιμος είναι ο σαφής προσδιορισμός του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της ρήτρας. Ο περιορισμός θα πρέπει να αφορά μόνο τις περιοχές όπου ο εργοδότης αναπτύσσει πράγματι δραστηριότητα και όπου ο εργαζόμενος θα μπορούσε ρεαλιστικά να ασκήσει ανταγωνιστική δράση. Σε περίπτωση θέσης ρήτρας χωρίς προσδιορισμό της γεωγραφικής έκτασης ισχύος της, αυτή ενδέχεται να κριθεί άκυρη από τα ελληνικά δικαστήρια, με αποτέλεσμα να μη δεσμεύει τον εργοδότη.
Αναγκαίο στοιχείο για την εγκυρότητα της ρήτρας είναι, επίσης, η σαφής οριοθέτηση του αντικειμένου της απαγορευμένης δραστηριότητας. Μια γενική απαγόρευση απασχόλησης «σε ανταγωνιστική επιχείρηση» συχνά κρίνεται υπέρμετρα ευρεία. Η ρήτρα οφείλει να συνδέεται λειτουργικά με τη συγκεκριμένη θέση και τα καθήκοντα του εργαζομένου, καθώς και με την πρόσβασή του σε κρίσιμα στοιχεία της επιχείρησης, όπως εμπορικά μυστικά, τεχνογνωσία ή πελατολόγιο. Εάν η απαγόρευση οδηγεί σε ουσιαστικό αποκλεισμό από το αντικείμενο της επαγγελματικής εξειδίκευσης του εργαζομένου, χωρίς να του αφήνει ρεαλιστικές επαγγελματικές διεξόδους, είναι πιθανό να χαρακτηριστεί καταχρηστική και, συνεπώς, άκυρη.
Τέλος, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ζήτημα της οικονομικής αντιπαροχής. Αν και η πρόβλεψη ειδικού ανταλλάγματος δεν αποτελεί πάντοτε απόλυτη προϋπόθεση εγκυρότητας, η απουσία του συνεκτιμάται, ιδίως όταν οι περιορισμοί είναι εκτεταμένοι. Η πρόβλεψη εύλογης αποζημίωσης υπέρ του εργαζομένου λειτουργεί εξισορροπητικά και ενισχύει τη βιωσιμότητα της ρήτρας σε ενδεχόμενο δικαστικό έλεγχο.
Ενδεικτική είναι η απόφαση υπ’ αριθμ. 6181/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Στην υπόθεση αυτή είχε συμφωνηθεί ρήτρα διάρκειας τριών ετών, με απαγόρευση ανταγωνιστικής δραστηριότητας στην Ελλάδα και την Κύπρο και ποινική ρήτρα περίπου 118.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε σε διπλάσιο των ετήσιων αποδοχών της εργαζόμενης. Ως ειδικό αντάλλαγμα προβλεπόταν μηνιαίο επίδομα 200 ευρώ. Το Δικαστήριο έκρινε ότι τόσο η διάρκεια όσο και το ύψος της ποινικής ρήτρας ήταν υπέρμετρα και τα περιόρισε σε δύο έτη και σε 21.600 ευρώ, αντίστοιχα.
Συμπερασματικά, οι ρήτρες μετασυμβατικού ανταγωνισμού δεν δύνανται να περιορίζουν την επαγγελματική ελευθερία του εργαζομένου, κατά τρόπο που ο τελευταίος εμποδίζεται από την άσκηση του επαγγέλματός του. Η επαγγελματική ελευθερία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και κάθε περιορισμός της πρέπει να είναι συγκεκριμένος, αναλογικός και δικαιολογημένος, προκειμένου να θεωρηθεί έγκυρος.».
Δείτε περισσότερα στο www.dikigorosergatologos.gr
Παρασκευή, τέλος εργασιακής εβδομάδας και θα ολοκληρώσουμε με την είδηση της τελευταίας στιγμής, αναμενόμενη από τους περισσότερους, που θα συζητηθεί φυσικά και την Εβδομάδα που έρχεται. Η επίσημη ανακοίνωση της Α.Α.Δ.Ε. της 17ης Σεπτεμβρίου 2026 επιβεβαιώνει ότι η νέα ημερομηνία έναρξης είναι η 1η Ιουλίου 2027, με την Α.1187/2026 του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.. Η ίδια ανακοίνωση συνδέει τη μετάθεση με την ολοκλήρωση του συστήματος διασταύρωσης των δεδομένων με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και με την ανάγκη ομαλής προσαρμογής των συναλλασσόμενων.
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της ευρύτερης ψηφιακής αρχιτεκτονικής της φορολογικής διοίκησης. Θεσμοθετήθηκε με το άρθρο 217 του Ν.5222/2025, το οποίο προσέθεσε το άρθρο 15Β στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν.5104/2024). Στο Μ.Ι.Δ.Α. συγκεντρώνονται πληροφορίες για τα ακίνητα, τα εμπράγματα δικαιώματα, τη χρήση τους και άλλα συναφή δεδομένα, τα οποία ενημερώνονται τόσο από δηλώσεις όσο και από πληροφορίες τρίτων.
Η σύνδεση του Μ.Ι.Δ.Α. με τα στοιχεία των μισθώσεων, τις δηλώσεις Ε9 και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές μπορεί να δημιουργήσει μια πληρέστερη εικόνα της πραγματικής χρήσης των ακινήτων και των οικονομικών ροών. Ωστόσο, χρειάζεται μια αναγκαία διάκριση. Η θεσμοθέτηση του Μ.Ι.Δ.Α. δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει ολοκληρωθεί η λειτουργική διασύνδεσή του με τους παρόχους πληρωμών. Η Α.Α.Δ.Ε., στην πρόσφατη ανακοίνωσή της, αναφέρεται ρητά στην ανάγκη ολοκλήρωσης του συστήματος διασταύρωσης των δεδομένων αυτών.
Η επανειλημμένη μετάθεση της έναρξης (από την 1η Απριλίου 2026, στην 1η Οκτωβρίου 2026 και πλέον στην 1η Ιουλίου 2027) δεν αποτελεί απλώς ζήτημα ημερολογιακής προσαρμογής. Καταδεικνύει ότι η εφαρμογή ενός καθολικού μέτρου, το οποίο αφορά ιδιοκτήτες και μισθωτές, προϋποθέτει προηγουμένως αξιόπιστη ψηφιακή υποδομή, σαφή αντιστοίχιση μίσθωσης και πληρωμής και επαρκή χρόνο προσαρμογής. Υπό αυτή την έννοια, η καθυστέρηση του Μ.Ι.Δ.Α. και, κυρίως, η μη ολοκλήρωση των αναγκαίων διασυνδέσεων, συνιστούν τον προφανή τεχνικό και διοικητικό λόγο της νέας αναβολής. Δεν πρόκειται, συνεπώς, για κατάργηση του μέτρου, αλλά για μετάθεση της ενεργοποίησής του μέχρι να καταστεί εφαρμόσιμο χωρίς εκτεταμένες ασυμφωνίες και αμφισβητήσεις.
Η τελική εφαρμογή θα πρέπει, πάντως, να αξιολογηθεί και ως προς τις κυρώσεις και τις φορολογικές συνέπειες που προβλέπει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Η τραπεζική καταβολή δεν είναι αυτοσκοπός, αποτελεί εργαλείο τεκμηρίωσης των μισθωτικών συναλλαγών και καταπολέμησης της μειωμένης δήλωσης εισοδημάτων, υπό την προϋπόθεση ότι η ψηφιακή υποδομή θα λειτουργεί με ακρίβεια και διαφάνεια.
Σε ένα ακόμα από τα τελευταία «καλοκαιρινά» διήμερα και τις «καλοκαιρινές μικρές αποδράσεις» κάπου εδώ να τελειώνουν, εκμεταλλευτείτε τον ζεστό για την εποχή καιρό για ένα ακόμα διήμερο αποσυμπίεσης. ΚΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ.