Πεδίο εφαρμογής του συστήματος της ψηφιακής κάρτας εργασίας
H Κάρτα Εργασίας θεσμοθετήθηκε με το άρθρο 74 του νόμου Ν.4808/2021 . Με την Εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας Α.Π. 37271 /21-06-2024 παρασχέθηκαν αναλυτικές οδηγίες σχετικά με το πλαίσιο εφαρμογής από τις επιχειρήσεις του μηχανισμού της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Επίσης, σχετικές με το πλαίσιο που διέπει τη ψηφιακή κάρτα εργασίας είναι η Υ.Α. 113169 /27-12-2023 και η 49758 /26-5-2022 (ΦΕΚ Β΄ 2668).
Το πεδίο εφαρμογής του συστήματος της ψηφιακής κάρτας εργασίας, στην παρούσα φάση εφαρμογής, περιλαμβάνει:
1. Το σύνολο των τραπεζών της χώρας, από 01/07/2022,
2. τα σούπερ μάρκετ με περισσότερους από 250 εργαζόμενους (με κύριο Κ.Α.Δ. 4711), από 01/07/2022,
3. τις εταιρείες φύλαξης (με κύριο Κ.Α.Δ. 801, 802), από 16/02/2023,
4. τις εταιρείες ιδιωτικής ασφάλισης (με κύριο Κ.Α.Δ. 651), από 16/02/2023,
5. τις Ο.Σ.Ε. Α.Ε., ΕΡΓΟΣΕ, Σταθερές Συγκοινωνίες Α.Ε., Ο.Σ.Υ., Ο.Α.Σ.Α., Ο.Σ.Ε.Θ., Ο.Α.Σ.Θ., Αττικό μετρό, Κτιριακές Υποδομές Α.Ε., Εγνατία Οδός Α.Ε., Ε.ΥΔ.Α.Π. και ΕΛ.ΤΑ., καθώς και τη Hellenic Train και την Ελληνική Εταιρεία Συντήρησης Σιδηροδρομικού Υλικού, από 22/03/2023,
6. τις επιχειρήσεις που ανήκουν στον κλάδο της βιομηχανίας (με κύριο Κ.Α.Δ. από 10 έως και 33, πλην του διψήφιου 19),
7. τις επιχειρήσεις που ανήκουν στον κλάδο του λιανικού εμπορίου (με κύριο Κ.Α.Δ. 47) από 01/01/2024 και
8. τις επιχειρήσεις που ανήκουν στον κλάδο τουρισμού και εστίασης από 11/9/2024 (Υ.Α. Αριθμ. 44485 /11-9-2024).
Για τους κλάδους τουρισμού και εστίασης οι διοικητικές κυρώσεις που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας της υπό στοιχεία 80016 /31-08-2022 (ΦΕΚ Β΄4629) Υπουργικής απόφασης επιβάλλονται από την 1η Μαρτίου 2025.
Κυρώσεις σε επιτόπιο έλεγχο με βάση τη σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας
Εάν στον επιτόπιο έλεγχο βρεθεί εργαζόμενος να εργάζεται στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης:
- χωρίς να υφίσταται σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, ή
- εάν υφίσταται χτύπημα και κατά την έναρξη και κατά την λήξη του δηλωθέντος ωραρίου και βρεθεί εργαζόμενος να απασχολείται μετά τη λήξη του ωραρίου, η αναντιστοιχία αυτή επισύρει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις από την Επιθεώρηση Εργασίας (πρόστιμο ύψους 3.000,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο).
Αντίθετα, εάν βρεθεί εργαζόμενος να απασχολείται στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης και υφίσταται χτύπημα μόνο κατά την έναρξη της εργασίας, το γεγονός αυτό δεν συνιστά από μόνο του παράβαση.
Διευκρινίζεται ότι, στην περ. βα΄ της παρ. 1 του άρθρου 80 του Ν. 4144/2013 , όπως ισχύει, με την τροποποίηση του άρθρου 22 του Ν.5053/2022 ορίζεται ότι, επί απολογιστικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών, «Εφόσον πραγματοποιείται αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωριακή απασχόληση από τον εργαζόμενο και αυτή δεν ταυτοποιείται από τη σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, επιβάλλεται στον εργοδότη από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα πρόστιμο 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο, στην ψηφιακή κάρτα του οποίου δεν είναι δυνατή η ανωτέρω ταυτοποίηση.».
Επιπρόσθετα, στην περ. γ΄ της παρ.1 του άρθρου 80 του Ν. 4144/2013 , όπως ισχύει με την τροποποίηση του άρθρου 22 του Ν.5053/2022, ορίζεται ότι: «γ. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθορίζονται η διαδικασία καταχώρισης, τα στοιχεία που γνωστοποιούνται, η διαδικασία ελέγχου και επιβολής του προστίμου, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.».
Κατά συνέπεια, μέχρι να εκδοθεί νέα υπουργική απόφαση, με την οποία θα κατηγοριοποιούνται οι παραβάσεις και θα επικαιροποιηθεί το ύψος προστίμων που θα επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας για παραβάσεις, εκτός των άλλων, και του συστήματος ψηφιακής κάρτας εργασίας, συνεχίζουν να ισχύουν οι κυρώσεις που προβλέπονται στην Υ.Α. 80016 /2022 (ΦΕΚ Β΄ 4629/1-9-2022), στην οποία προφανώς και δεν γίνεται διάκριση και επιβάλλονται οι ίδιες κυρώσεις, τόσο επί προαναγγελτικού, όσο και επί απολογιστικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών.
Συμπερασματικά, επί του παρόντος και μέχρι να εκδοθεί νέα υπουργική απόφαση που θα επικαιροποιεί το ύψος των κυρώσεων επί παραβάσεων που σχετίζονται με τη ψηφιακή κάρτα εργασίας, εάν στον επιτόπιο έλεγχο βρεθεί εργαζόμενος να εργάζεται στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης:
- χωρίς να υφίσταται σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, ή
- εάν υφίσταται χτύπημα και κατά την έναρξη και κατά την λήξη του δηλωθέντος ωραρίου και βρεθεί εργαζόμενος να απασχολείται μετά τη λήξη του ωραρίου, οι εν λόγω παραβάσεις επισύρουν πρόστιμο από την Επιθεώρηση Εργασίας ύψους 3.000,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο, τόσο επί προαναγγελτικού, όσο και επί απολογιστικού συστήματος καταχώρισης.
Απασχολούμενοι εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης
Ο μηχανισμός της ψηφιακής κάρτας, στην παρούσα φάση, εφαρμόζεται μόνο για εργαζόμενους με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης και συνεπώς οι εργαζόμενοι που απασχολούνται εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης δεν έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες αυτές.
Συνεπώς, αν κατά συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας οι εργαζόμενοι απασχολούνται εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας θεωρείται δικαιολογημένη και δεν επιφέρει κυρώσεις.
Από τη στιγμή που μια επιχείρηση - εργοδότης εντάσσεται στον μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, είναι υποχρεωμένη, ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων, να διαθέτει και να ενεργοποιεί αντιστοίχως σύστημα ψηφιακής κάρτας εργασίας για το σύνολο των εργαζομένων της με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας, που απασχολούνται με φυσική παρουσία στο χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης (ήτοι, στην παρούσα φάση εφαρμογής, στις κτιριακές της εγκαταστάσεις).
Με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας σημαίνεται η πρώτη είσοδος και η τελευταία έξοδος από τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η οποία σε συνδυασμό με το συμβατικό προδηλωθέν και το προγραμματισμένο ημερήσιο ωράριο στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ παράγει αποτελέσματα σε σχέση με τον πραγματικό ημερήσιο χρόνο απασχόλησης των εργαζομένων, όπως την ώρα έναρξης και λήξης της εργασίας, τη διάρκεια του διαλείμματος, καθώς και την υπέρβαση του νόμιμου ωραρίου εργασίας.
Εφόσον οι εργαζόμενοι που λόγω ειδικότητας απασχολούνται εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης (ιατρικοί επισκέπτες, επιθεωρητές πωλήσεων, περιοδεύοντες πωλητές, τεχνικοί, οδηγοί, κ.λπ.) βρεθούν να απασχολούνται σε σημείο εκτός του σταθερού τόπου εργασίας τους και προκειμένου να μπορούν να αποδείξουν ότι θεωρείται δικαιολογημένη η μη σήμανση της ψηφιακής κάρτας στις εγκαταστάσεις των πελατών τους, θα πρέπει να φέρουν μαζί τους αντίγραφο:
- της σύμβασης εργασίας του,
- του πίνακα προσωπικού και
- του εντύπου Ε3 Αναγγελίας Πρόσληψης, από τα οποία να προκύπτει όχι μόνο ο εργοδότης τους, αλλά και η ειδικότητά και ο τόπος παροχής εργασίας τους, από τα οποία να συνάγεται η δυνατότητα μη σήμανσης της ψηφιακής τους κάρτας.
Σε κάθε περίπτωση, ο Επιθεωρητής Εργασίας λαμβάνει υπόψη την ειδικότητα και τους όρους σύμβασης του εργαζομένου (Εγκύκλιος Υπ. Εργασίας Α.Π. 37271 /21-06-2024).
Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία δεν υφίσταται σήμανση κάρτας κατά την έναρξη, ή/και κατά τη λήξη της απασχόλησης των εργαζομένων αυτών που δεν έχουν έναν σταθερό τόπο παροχής εργασίας και απασχολούνται εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, θα τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα το δηλωθέν στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ημερήσιο ωράριο εργασίας και η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις.
Διευκρινίζεται ότι, οι εκτός της έδρας εργαζόμενοι με μη σταθερό τόπο εργασίας πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στην απογραφική διαδικασία της ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας, δεν θα χτυπάνε, όμως, την κάρτα εργασίας. Για τους εν λόγω εργαζόμενους απαιτείται η υποβολή Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης
- Οργάνωση Χρόνου Εργασίας, καθώς και η συμπλήρωση:
-Ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας: [ΝΑΙ]
- Κάρτα Εργασίας: [ΝΑΙ] και θα δηλώνεται κανονικά Ψηφιακό Ωράριο και Δήλωση Έναρξης - Λήξης.
Για τους εν λόγω εργαζόμενους, όταν προσέρχονται στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, ισχύει κανονικά η κάρτα εργασίας (κατά το χρόνο της προσέλευσης τους στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης).
Τι ισχύει με τα μονά χτυπήματα ψηφιακής κάρτας εργασίας
Όταν ο εργαζόμενος εργάζεται με συνεχές ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο στην επιχείρηση και κατά την τελευταία έξοδο από αυτήν. Ευνόητο είναι ότι, δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.
Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας αποτελεί υποχρέωση του εργαζόμενου, η οποία θα πρέπει να τηρείται.
Αυτό άλλωστε προκύπτει και από το άρθρο 652 του Αστικού Κώδικα, σύμφωνα με το οποίο: «ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει με επιμέλεια την εργασία που ανέλαβε και ευθύνεται για τη ζημία που προξενείται στον εργοδότη από δόλο ή από αμέλειά του».
Ωστόσο, είναι πιθανόν από αμέλεια να μην χτυπηθεί η κάρτα κάποιου εργαζομένου κατά την έναρξη ή τη λήξη της εργασίας του. Δεδομένου ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πιθανό, και στα πλαίσια της καλής πίστης, είναι σκόπιμο να γίνονται αποδεκτά μέχρι τρία (3) μονά χτυπήματα τον μήνα ανά εργαζόμενο, στην οποία περίπτωση η σχετική διαπίστωση από την Επιθεώρηση Εργασίας θα συνεπάγεται σύσταση και όχι επιβολή προστίμου (Εγκύκλιος Υπ. Εργασίας Α.Π. 37271/21-06-2024).
Ο Επιθεωρητής Εργασίας όταν διαπιστώσει «μονά» χτυπήματα (μόνο κατά την είσοδο στην επιχείρηση ή μόνο κατά την έξοδο από αυτήν) κρίνει κατά περίπτωση κατά την υποκειμενική του κρίση, σύμφωνα με την καλή πίστη, λαμβάνοντας υπόψη το εάν η υπό κρίση επιχείρηση συνηθίζει ή όχι να παραβιάζει συστηματικά τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.
Διευκρινίζεται ότι, ο αριθμός των χτυπημάτων της ψηφιακής κάρτας εργασίας των εργαζομένων σε επίπεδο ημέρας θα πρέπει να είναι ζυγός αριθμός και ειδικότερα:
- Μηδέν (0) χτυπήματα, όταν ο εργαζόμενος εργάζεται με το σύστημα της τηλεργασίας ή δεν έχει καθόλου φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης κατά μια συγκεκριμένη ημέρα για λόγους που δικαιολογούνται από την φύση της εργασίας του (π.χ. περιοδεύων πωλητής, οδηγός, κ.α.) ή την κατάσταση (π.χ. απεργία, μη προσέλευση στην εργασία κ.α.).
- Δύο (2) χτυπήματα, όταν ο εργαζόμενος εργάζεται με συνεχές ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο στην επιχείρηση και κατά την τελευταία έξοδο από αυτήν. Ευνόητο είναι ότι δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.
- Τέσσερα (4) χτυπήματα, στην περίπτωση που ο εργαζόμενος εργάζεται με διακεκομμένο (σπαστό) ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο και κατά την τελευταία έξοδο, τόσο του πρώτου, όσο και του δεύτερου τμήματος του ωραρίου του. Ευνόητο είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.
Πλαίσιο διαχείρισης ευέλικτης προσέλευσης εντός του συμφωνηθέντος εύρους προσέλευσης
Για όσες επιχειρήσεις είναι ενταγμένες στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας και έχουν προβεί σε ενεργοποίηση της κάρτας, δίνεται η δυνατότητα, κατόπιν ρητής συμφωνίας του εργοδότη με τον εργαζόμενο (η οποία συμφωνία μπορεί να αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο) για ευέλικτη προσέλευση μέχρι 120 λεπτά.
Σε περίπτωση που εφαρμόζεται «Ευέλικτη Προσέλευση», η αφετηρία για την έναρξη της ευέλικτης προσέλευσης είναι η δηλωθείσα έναρξη του ωραρίου στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας και η προσέλευση - έναρξη της εργασίας, είναι δυνατή εντός X λεπτών (από 0 έως 120 λεπτά κατ΄ ανώτατο) από την δηλωθείσα έναρξη κι εντεύθεν.
Αν το δηλωθέν ωράριο στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας είναι 10:00-18:00 και έστω έχει συμφωνηθεί ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών, με εφαρμογή προαναγγελτικού συστήματος ο εργαζόμενος οφείλει να προσέλθει στην επιχείρηση μεταξύ 10:00 και 10:30, οπότε και η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας θα πρέπει να έχει γίνει εντός αυτού του χρονικού διαστήματος.
Σε μια τέτοια περίπτωση η αποχώρηση μεταξύ 18:00 και 18:30 θεωρείται δικαιολογημένη, εφόσον, βέβαια, αποδεικνύεται από την σήμανση της ψηφιακής κάρτας και του συμφωνηθέντα όρου περί ευέλικτης προσέλευσης, όπως αυτός αποτυπώνεται στη δήλωση μεταβολής στοιχείων εργασιακής σχέσης.
Επί προαναγγελτικού συστήματος, με συμφωνημένη ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών ( από 10:00 έως 10:30) ανο εργαζόμενος προσέλθει και σημάνει την κάρτα του μετά τις 10:30, έστω στις 11:30 και δεν έχει προηγηθεί μεταβολή του δηλωθέντος ωραρίου (είτε με Σταθερό, είτε με Μεταβαλλόμενο /Τροποποιούμενο ανά ημέρα) πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο (προσοχή!! Εφόσον η επιχείρηση έχει επιλέξει το προαναγγελτικό σύστημα), το συμβατικό ωράριο του εργαζόμενου ολοκληρώνεται στις 18.30 (στο χρόνο λήξης 18.00 προστίθενται και τα 30 λεπτά ευέλικτης προσέλευσης), οπότε τα τυχόν εξήντα (60) επιπλέον λεπτά από 18:30 έως 19:30 λογίζονται ως χρόνος υπερεργασίας η οποία ως γνωστόν δεν δηλώνεται στο Π.Σ. Εργάνη.
Στην περίπτωση όμως που η επιχείρηση έχει επιλέξει και εφαρμόζει το απολογιστικό σύστημα καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών, με συμφωνημένη ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών (από 10:00 έως 10:30) εφόσον η επιχείρηση υποβάλλει τη ψηφιακή απολογιστική δήλωση αλλαγών ωραρίου εργασίας, οργάνωσης χρόνου εργασίας έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίησής τους, στην οποία να ορίζει ότι το ωράριο στο παράδειγμα μας αυτό, από 10:00 έως 18:00 άλλαξε και έγινε 11:00 έως 19:00, ο ημερήσιος αυτός χρόνος εργασίας που θα προκύπτει βάσει των χτυπημάτων της κάρτας (11:30 έως 19:30) θα αποτυπώνει το συμβατικό ωράριο εργασίας του εργαζόμενου και δεν θα υφίσταται προφανώς υπερεργασία.
Σήμανση της κάρτας εργασίας επί ευέλικτης προσέλευσης σε χρόνο νωρίτερο από την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου
Μια συμφωνημένη ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών δεν συνεπάγεται ότι ο εργαζόμενος μπορεί να προσέλθει και να σημάνει την κάρτα του πριν την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, δηλαδή, για παράδειγμα, στις 9:30 αντί για τις 10:00. Στην προκειμένη περίπτωση, αν υφίσταται σήμανση της ψηφιακής κάρτας, για παράδειγμα, στις 9:30 και δεν έχει προηγηθεί μεταβολή του δηλωθέντος ωραρίου (είτε με Σταθερό, είτε με Μεταβαλλόμενο /Τροποποιούμενο ανά ημέρα) πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο, εφόσον η επιχείρηση έχει επιλέξει το προαναγγελτικό σύστημα, το γεγονός αυτό εφόσον διαπιστωθεί από την Επιθεώρηση Εργασίας, δύναται να επιφέρει κυρώσεις.
Πιο συγκεκριμένα, επί προαναγγελτικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, η μη υποβολή δήλωσης «Οργάνωσης Χρόνου Εργασίας» πλήρως απασχολούμενου σε περίπτωση μεταβολής της Οργάνωσης Χρόνου Εργασίας πριν την μεταβολή και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο που αφορούν συνιστά παράβαση ατομικού χαρακτήρα υψηλή και επισύρει πρόστιμο 600,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο. Στην περίπτωση της μερικής απασχόλησης, το αντίστοιχο πρόστιμο σε περίπτωση μεταβολής της Οργάνωσης Χρόνου Εργασίας πριν την μεταβολή και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο, επισύρει πρόστιμο 2.000,00€ ανά θιγόμενο εργαζόμενο.
Στην περίπτωση, όμως, που η επιχείρηση έχει επιλέξει και εφαρμόζει το απολογιστικό σύστημα καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών, εφόσον η επιχείρηση υποβάλλει τη ψηφιακή απολογιστική δήλωση αλλαγών ωραρίου εργασίας, οργάνωσης χρόνου εργασίας έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίησής τους, ότι το ωράριο στο παράδειγμα μας από 10:00 έως 18:00 άλλαξε και έγινε 09:30 έως 17.30, ο χρόνος αυτός εργασίας (09:30 έως 17:30) θα αποτυπώνει το συμβατικό ωράριο εργασίας του εργαζόμενου και εάν υφίσταται χτύπημα κάρτας έναρξης στις 09:30 και χτύπημα κάρτας λήξης στις 18:30, θα υφίσταται προφανώς υπερεργασία μιας (1) ώρας για το χρονικό διάστημα από 17:30 έως 18:30.
Επισημαίνεται ότι, η εφαρμογή ευέλικτου ωραρίου σε εργαζόμενο για τον οποίο δεν έχει ενεργοποιηθεί η ευέλικτη προσέλευση και η ψηφιακή κάρτα εργασίας αν και υπάρχει υποχρέωση, επισύρει πρόστιμο 2.000,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο.
Μη σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργαζόμενων με καθεστώς τηλεργασίας
Για την Ανάλυση Απασχόλησης Ημέρας στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη υποστηρίζονται ως γνωστόν τέσσερις (4) επιλογές:
- Εργασία (ώρα από / έως),
- τηλεργασία (ώρα από / έως),
- ανάπαυση / ρεπό και
- μη Εργασία (χρησιμοποιείται στην περίπτωση μερικής απασχόλησης ή εκ περιτροπής).
Επισημαίνεται ότι, είναι υποχρεωτική η αποτύπωση Απασχόλησης Ημέρας για όλες τις ημέρες της εβδομάδας.
Ο μηχανισμός της ψηφιακής κάρτας, όσον αφορά τις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο πεδίο εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας, εφαρμόζεται στην παρούσα φάση μόνο για εργαζόμενους με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης και συνεπώς οι εργαζόμενοι που εργάζονται με τηλεργασία δεν έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται με το συγκεκριμένο σύστημα οργάνωσης του χρόνου εργασίας. Συνεπώς, αν η επιχείρηση έχει υποβάλει δήλωση ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας στην οποία, κατά μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, οι εργαζόμενοι εμφανίζονται σε τηλεργασία, η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θεωρείται δικαιολογημένη και δεν επιφέρει κυρώσεις.
Στην περίπτωση όπου κάποιοι εργαζόμενοι επιθυμούν να εργαστούν με φυσική παρουσία ορισμένο χρονικό διάστημα μιας ημέρας και με τηλεργασία κατά το υπόλοιπο χρονικό διάστημα της ίδιας ημέρας, στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ δίνεται η δυνατότητα πολλαπλού χαρακτηρισμού εντός της ίδιας ημέρας, για την περίπτωση όπου κάποιος δεν ξεκινά ή δεν ολοκληρώνει την εργασία του στον ίδιο τόπο παροχής εργασίας. Στην περίπτωση αυτή, αν π.χ. ένας εργαζόμενος ξεκινήσει να εργάζεται με τηλεργασία και ολοκληρώσει την εργασία του με φυσική παρουσία στον τόπο παροχής εργασίας της επιχείρησης ή το αντίστροφο, οφείλει κατά την είσοδο και κατά την έξοδο από τον χώρο παροχής εργασίας με φυσική παρουσία να σημάνει την ψηφιακή του κάρτα.
Στην περίπτωση που η επιχείρηση έχει επιλέξει και εφαρμόζει το απολογιστικό σύστημα καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών, έχει υποχρέωση εν προκειμένω να υποβάλλει τη ψηφιακή απολογιστική δήλωση αλλαγών ωραρίου εργασίας, οργάνωσης χρόνου εργασίας (ότι ισχύει για την εργασία, ισχύει και για την τηλεργασία) έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίησής τους.
Χρόνος προετοιμασίας των εργαζομένων και σήμανση της κάρτας εργασίας
Όπως ορίζεται στην Εγκύκλιο του Υπ. Εργασίας Α.Π. 37271/21-06-2024, η βιομηχανία είναι ένας κλάδος οικονομικής δραστηριότητας, στον οποίο ενδέχεται να απαιτείται χρόνος προετοιμασίας των εργαζομένων, πριν την ανάληψη υπηρεσίας και μετά την λήξη της. Επισημαίνεται ότι, και σε άλλους κλάδους εκτός της βιομηχανίας, όπως για παράδειγμα στους κλάδους των ξενοδοχείων και της εστίασης είναι δυνατόν να απαιτείται χρόνος προετοιμασίας ειδικά για συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων (μάγειρες, καμαριέρες, καθαρίστριες, κ.λπ.).
Στην περίπτωση που ισχύει κάτι τέτοιο, σύμφωνα πάντα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω Εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, ο χρόνος αυτός, ο οποίος δεν δύναται να υπερβαίνει τα 30΄ λεπτά προ της έναρξης και τα 30΄ λεπτά μετά τη λήξη της εργασίας (εκτός αν απαιτείται μεγαλύτερος χρόνος προετοιμασίας που δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους και μπορεί να αποδειχτεί κατά την ελεγκτική διαδικασία), δεν αποτελεί χρόνο εργασίας και συνεπώς η σήμανση της ψηφιακής κάρτας για την εν λόγω κατηγορία εργαζομένων θα πρέπει να λαμβάνει χώρα:
- Κατά την έναρξη της εργασίας, μετά το πέρας της ολοκλήρωσης του χρόνου προετοιμασίας για ανάληψη υπηρεσίας και
- κατά τη λήξη της εργασίας, πριν την έναρξη του χρόνου προετοιμασίας για αποχώρηση.
Ο χρόνος προπαρασκευής (προετοιμασίας) των εργαζομένων πριν την ανάληψη υπηρεσίας ή κατά την αποχώρησή τους από την εργασία, με βάση πάντα το δηλωθέν ωράριό τους, π.χ. αλλαγή ενδυμασίας, πλύσιμο, κ.λπ., δεν αποτελεί χρόνο εργασίας, εκτός αντιθέτου συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου (`Αρειος Πάγος 317/65).
Η παραμονή εργαζομένων σε κοινόχρηστους χώρους της επιχείρησης, όπως αποδυτήρια, κυλικεία, γυμναστήρια, αίθουσες ψυχαγωγίας, πριν την έναρξη ή μετά την λήξη της εργασίας τους, αποτελεί θέμα που άπτεται της εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας της εκάστοτε επιχείρησης και νομίμως γίνεται, αλλά σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, το βάρος της απόδειξης, ότι οι εν λόγω εργαζόμενοι παραμένουν στην επιχείρηση χωρίς να εργάζονται βαρύνει τον εργοδότη.
Αποκλίσεις μεταξύ του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου και της σήμανσης της ψηφιακής κάρτας που σηματοδοτούν υπερβάσεις του ημερήσιου ωραρίου εργασίας
Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη της απασχόλησης στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης.
Αποκλίσεις μεταξύ του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου και της σήμανσης της ψηφιακής κάρτας που σηματοδοτούν υπερβάσεις του ημερήσιου ωραρίου εργασίας υπόκεινται σε έλεγχο από την Επιθεώρηση Εργασίας για να διαπιστωθεί αν έχουν τηρηθεί όλες προβλεπόμενες, από την εργατική νομοθεσία, διαδικασίες.
Από τις κείμενες διατάξεις, δεν υφίσταται ένα χρονικό περιθώριο εντός του εύρους του οποίου να μπορεί να δικαιολογείται απόκλιση μεταξύ του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου και της σήμανσης της ψηφιακής κάρτας, ειδικά στην περίπτωση που το γεγονός αυτό σηματοδοτεί υπερβάσεις του ημερήσιου ωραρίου εργασίας, συνεπώς το εν λόγω γεγονός είναι στην κρίση του ελέγχου των αρμόδιων οργάνων του Σ.ΕΠ.Ε.. Σε κάθε περίπτωση, η επιχείρηση θα είναι νομότυπη και δεν θα κινδυνεύει από τυχόν κυρώσεις για το λόγο αυτό, αν υποβληθεί στην περίπτωση αυτή απολογιστική δήλωση αλλαγής του ωραρίου μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα.
Όπως προαναφέρθηκε, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη της απασχόλησης στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης. Σε αντίθετη περίπτωση επιβάλλονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις. Αυτό σημαίνει ότι αν βρεθεί εργαζόμενος να εργάζεται στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης πριν την έναρξη του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου εργασίας του και δεν έχει σημάνει την κάρτα του ή βρεθεί να εργάζεται αφού έχει σημάνει την κάρτα του κατά τη λήξη του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου του, επιβάλλονται κυρώσεις.
Αν εργαζόμενος σε επιχείρηση που έχει επιλέξει και εφαρμόζει το απολογιστικό σύστημα καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών, έχει σημάνει (χτυπήσει) κατά την έναρξη της εργασίας του την κάρτα εργασίας έστω τρία (3) λεπτά νωρίτερα από το ψηφιακά δηλωθέν ωράριο του (08.00 το δηλωθέν ωράριο, 07.57 η σήμανση της κάρτας), το εάν χρειάζεται στην περίπτωση αυτή να υποβληθεί απολογιστική δήλωση με το νέο ωράριο εμπίπτει στην κρίση των αρμόδιων ελεγκτικών οργάνων της επιθεώρησης εργασίας. Κατά την άποψη του γράφοντος, αν εξεταστεί το θέμα αυτό υπό το πρίσμα της καλής πίστης δεν θα προκύψει στην περίπτωση αυτή υποχρέωση υποβολής απολογιστικής δήλωσης με το νέο ωράριο, ούτε τίθεται θέμα επιβολής κυρώσεων ειδικά όταν σε κάποιες άλλες εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας, του μήνα, κ.λπ., βάσει των χτυπημάτων της κάρτας προκύπτει ότι ο εν λόγω εργαζόμενος αποχωρεί νωρίτερα ή προσέρχεται καθυστερημένα από το συμφωνηθέν ωράριο του χωρίς να υφίσταται περικοπή αποδοχών. Δηλαδή, το ημερήσιο ωράριο του εργαζόμενου, όπως προκύπτει από τη σήμανση της κάρτας εργασίας, δεν είναι πάντα υπερβάλλον για κάθε εργάσιμη ημέρα σε σχέση με το δηλωθέν ωράριο, αλλά υπάρχουν και εργάσιμες ημέρες όπου από τα χτυπήματα της κάρτας προκύπτει ότι ο εργαζόμενος έχει απασχοληθεί λιγότερα λεπτά από το δηλωθέν ωράριο του χωρίς να του έχει γίνει περικοπή αποδοχών. Πάντως, όταν από τα χτυπήματα της κάρτας προκύπτει συστηματικά ότι ο εργαζόμενος απασχολείται κάθε εργάσιμη ημέρα παραπάνω λεπτά, σε σχέση πάντα με το δηλωθέν ωράριο του, για παράδειγμα εμφανίζεται για 22 εργάσιμες ημέρες ενός μήνα, να έχει εργαστεί παραπάνω δέκα πέντε (15) λεπτά σε σχέση με το συμβατικό ημερήσιο ωράριο του, ήτοι 22 ημέρες x 15 λεπτά = 330 λεπτά, άρα 5,5 ώρες, μπορεί να μην υφίσταται στην περίπτωση αυτή υποχρέωση υποβολής απολογιστικής δήλωσης, γιατί ο υπερβάλλον χρόνος απασχόλησης με το νέο ωράριο εμπίπτει στα όρια της υπερεργασίας, η οποία δεν δηλώνεται, όμως νομιμοποιούνται τα ελεγκτικά όργανα της επιθεώρησης εργασίας να ελέγξουν αν και κατά ποσόν έχει αποτυπωθεί στο εκκαθαριστικό σημείωμα μισθοδοσίας η εν λόγω υπερεργασία και φυσικά αν έχει πληρωθεί.
Πρόσωπα Διεύθυνσης, εποπτείας, εμπιστοσύνης και ψηφιακή κάρτα εργασίας
Νομοθετικό πλαίσιο
Γενική αναφορά
Οι διατάξεις περί Εργαζόμενων που κατέχουν θέση εποπτείας ή διεύθυνσης ή εμπιστευτική, κατά τα οριζόμενα στην Υ.Α. 90972 /ΦΕΚ B΄ 5393/19-11-2021 (Μέρος Β), αφορούν μόνο εργαζόμενους που απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας. Τα ως άνω πρόσωπα, αν και δεν παύουν να είναι μισθωτοί, εξαιρούνται της εφαρμογής των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας περί χρονικών ορίων εργασίας, εβδομαδιαίας αναπαύσεως, αποζημιώσεως ή προσαυξήσεως για την υπερωριακή ή κατά τις Κυριακές και εορτές εργασία.
Ειδικότερα, στην Y.A. 90972 [ΦΕΚ B΄ 5393/19-11-2021 (περίπτωση Α του Μέρους Β)], την Υ.Α. 113169 (ΦΕΚ Β΄ 7421/28-12-2023) και το Έγγραφο του Υπ. Εργασίας 3202/14-1-2022, ορίζεται ότι: «Εργαζόμενοι που κατέχουν θέση εποπτείας ή διεύθυνσης ή εμπιστευτική, τεκμαίρονται οι εργαζόμενοι οι οποίοι, σύμφωνα με ρητό ή ρητούς όρους που αποτυπώνονται στην ατομική σύμβαση εργασίας τους και δηλώνονται στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ»:
Α. α. Ασκούν το διευθυντικό δικαίωμα έναντι λοιπών εργαζομένων της επιχείρησης ή είναι πρόσωπα εξουσιοδοτημένα να λαμβάνουν αποφάσεις αυτόνομα ή
β. εκπροσωπούν και δεσμεύουν την επιχείρηση προς τρίτους, ή
γ. είναι μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή αντίστοιχου οργάνου διοίκησης του εργοδότη ή
δ. είναι μέτοχοι ή εταίροι κατέχοντες άνω του 0,5% των δικαιωμάτων ψήφου του εργοδότη.».
Περίπτωση Α
Στην περίπτωση Α της εν λόγω υπουργικής απόφασης, όπως καθίσταται ευκρινές, δεν τίθεται ελάχιστο όριο μηνιαίων αποδοχών.
Τα εν λόγω πρόσωπα θεωρείται ότι κατέχουν θέση εποπτείας ή εμπιστοσύνης του εργοδότη, ανεξαρτήτως του τυχόν αριθμού υφισταμένων τους, εφόσον διακρίνονται σαφώς από τους υπολοίπους υπαλλήλους, ιδίως γιατί ασκούν ως επί το πλείστον τα δικαιώματα του εργοδότη, όπως λ.χ. η πρόσληψη και η απόλυση του προσωπικού, έναντι του οποίου επέχουν θέση εργοδότη, η εκπροσώπηση της επιχείρησης προς τρίτους (ανεξάρτητα του θεματικού ή οικονομικού εύρους της εξουσιοδότησης που διαθέτουν και της θέσης εργασίας που κατέχουν), η λήψη σημαντικών αποφάσεων για την επίτευξη του σκοπού του εργοδότη, κ.ά..
Το διευθυντικό στέλεχος ως ασχολούμενο με διοικητική διεύθυνση της εταιρίας και ως αρμόδιο για τις προσλήψεις του προσωπικού και την προσαρμογή των προσλαμβανομένων στον εργασιακό χώρο, με επιπρόσθετες αρμοδιότητες να ελέγχει την προσέλευση και αποχώρηση του προσωπικού της εταιρείας, να εποπτεύει και αξιολογεί (το προσωπικό) και να συντονίζει τις εργασίες του και το οποίο (διευθυντικό στέλεχος), ανεξαρτήτως του τυχόν αριθμού υφισταμένων του, διακρίνεται σαφώς από τους υπολοίπους υπαλλήλους, λαμβανομένου υπόψη ότι ασκεί ως επί το πλείστον τα δικαιώματα του εργοδότη (όπως λ.χ. η πρόσληψη και η απόλυση του προσωπικού, έναντι του οποίου επέχει θέση εργοδότη, η εκπροσώπηση της επιχείρησης προς τρίτους ανεξάρτητα του θεματικού ή οικονομικού εύρους της εξουσιοδότησης που διαθέτουν και της θέσης εργασίας που κατέχουν, η λήψη σημαντικών αποφάσεων για την επίτευξη του σκοπού του εργοδότη, κ.ά.).
Εφόσον συντρέχουν πράγματι οι ανωτέρω προϋποθέσεις και υπό την προϋπόθεση ότι οι αποδοχές του στελέχους αυτού είναι κατά πολύ υπέρτερες των αποδοχών του συγκρίσιμου εργαζόμενου (συγκρίσιμος εργαζόμενος είναι αυτός με τα ίδια τυπικά προσόντα με αυτά του διευθυντικού στελέχους), είναι δυνατόν κατά την εκτίμηση του γράφοντος να χαρακτηρισθεί ένα στέλεχος της επιχείρησης ως πρόσωπο εμπιστοσύνης και ειδικότερα ως έχον μία από τις ιδιότητες της περ. α του άρθρου 2 της Διεθνούς Συμβάσεως της Διεθνούς Διασκέψεως της Ουασινγκτώνος που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 2269/1920, αρκεί βεβαίως τα ανωτέρω αναφερόμενα να αποτυπώνονται στην ατομική σύμβαση εργασίας του συγκεκριμένου στελέχους και δηλώνεται η ιδιότητα του διευθυντικού στελέχους στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ».
Εκ μόνου του λόγου ότι ένας εργαζόμενος έχει οριστεί πρόσωπο διευθυντής - εμπιστοσύνης με καθήκοντα, κατά τα κοινώς γνωστά, τη γενική επίβλεψη και εποπτεία της επιχείρησης, την κατεύθυνση εργασίας των άλλων εργαζομένων και τη μέριμνα για την τήρηση του ωραρίου εργασίας τους, με ενδεχομένως σημαντικά ανώτερες αποδοχές από τους λοιπούς και άλλες πρόσθετες οικειοθελείς παροχές που του χορηγεί η επιχείρηση, αλλά ασκών τα καθήκοντα αυτά με βάση το δεσμευτικό πρόγραμμα και τις εντολές της εργοδότριας, χωρίς να ασκεί τα δικαιώματα του εργοδότη, χωρίς να έχει εξουσία να προσλαμβάνει ή να απολύει προσωπικό, δεν έχει τη θέση διευθυντικού στελέχους (Διοικ. Πρωτ. Λάρισας 50/2024).
Επισημαίνεται ότι, ως διαδικασία η περίπτωση Α και ειδικότερα η Περίπτωση Α.α. (Ασκούν το διευθυντικό δικαίωμα έναντι λοιπών εργαζομένων της επιχείρησης ή είναι πρόσωπα εξουσιοδοτημένα να λαμβάνουν αποφάσεις αυτόνομα) και Α.β. (εκπροσωπούν και δεσμεύουν την επιχείρηση προς τρίτους) μπορεί να ελεγχθεί από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα.
Αρμόδια συνεπώς σε κάθε περίπτωση να κρίνουν σχετικά είναι τα τακτικά δικαστήρια.
`Αλλωστε, η έννοια του πρόσωπου εμπιστοσύνης - διευθύνσεως είναι νομική και το πότε συντρέχει για ένα συγκεκριμένο μισθωτό ανήκει στην σφαίρα και την κρίση των δικαστηρίων.
Περιπτώσεις Β και Γ
Στις περιπτώσεις Β και Γ τα στοιχεία, από τα οποία διαπιστώνεται εάν ο εργαζόμενος είναι πρόσωπο εμπιστοσύνης ορίζονται ως ακολούθως:
Περίπτωση Β:
Προΐστανται Διευθύνσεων, Μονάδων ή Τμημάτων ή άλλων αυτοτελών οργανικών της εργοδοτικής επιχείρησης, που προσδιορίζονται στο οργανόγραμμά της, εφόσον η εργοδοτική επιχείρηση τους εμπιστεύεται την εποπτεία μέρους της συνεχούς, διακεκομμένης ή έκτακτης, αλλά πάντως ουσιώδους λειτουργίας της και οι εργαζόμενοι αυτοί αμείβονται με συμφωνημένες μηνιαίες αποδοχές που δεν υπολείπονται του τετραπλασίου του εκάστοτε ελάχιστου νομοθετημένου μισθού ήτοι 830,00 x 4 = 3.320,00 €, ή
Περίπτωση Γ:
Αμείβονται με συμφωνημένες μηνιαίες αποδοχές, που δεν υπολείπονται του εξαπλασίου του εκάστοτε ελάχιστου νομοθετημένου μισθού ήτοι 830,00 x 6 = 4.980,00 €.
Ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας - Ψηφιακή κάρτα
Οι εργαζόμενοι που κατέχουν θέση εποπτείας ή διεύθυνσης ή εμπιστευτική, απογράφονται κανονικά στην διαδικασία της ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας.
Για τους εν λόγω εργαζόμενους απαιτείται η υποβολή Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης - Οργάνωση Χρόνου Εργασίας, καθώς και η συμπλήρωση:
- Ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας: [ΝΑΙ]
- Κάρτα Εργασίας: [ΝΑΙ], αλλά δεν απαιτείται Ψηφιακό Ωράριο και Δήλωση Έναρξης - Λήξης Ψηφιακής Κάρτας.
Οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας, εφόσον από την ατομική σύμβαση εργασίας τους και από τον τρόπο που είναι δηλωμένοι στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ προκύπτει ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Υ.Α. 90972 (ΦΕΚ B΄ 5393/19-11-2021), όπως ισχύει.
Η δήλωση στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» της κτήσης ιδιότητας της περ. α΄ του άρθρου 2 της Διεθνούς Συμβάσεως της Διεθνούς Διασκέψεως της Ουασινγκτώνος, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 2269/1920, όταν θα τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία το Π.Σ. Εργάνη ΙΙ θα γίνεται με την Υποβολή της Δήλωσης Βασικών Όρων Εργασίας.
Μέχρι να ενεργοποιηθεί το Π.Σ. Εργάνη ΙΙ, η δήλωση της κτήσης της ιδιότητας του προσώπου εμπιστοσύνης όσον αφορά εργαζόμενους:
- που προσλαμβάνονται ευθύς εξαρχής με αυτή την ιδιότητα, γίνεται με τη συμπλήρωση του σχετικού πεδίου στο έντυπο Ε3: Ενιαίο Έντυπο Αναγγελίας Πρόσληψης και
- που προάγονται κατά τη διάρκεια της εργασιακής τους σχέσης, γίνεται με τη συμπλήρωση του σχετικού πεδίου στο έντυπο Ε4: τροποποιητικό αποδοχών.
Κυρώσεις - Πρόστιμα επί λανθασμένου χαρακτηρισμού εργαζόμενου ως προσώπου εμπιστοσύνης
Στην περίπτωση που η επιχείρηση έχει ενταχθεί στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας και από τη στιγμή που έχει λανθασμένα χαρακτηρίσει εργαζόμενο της ως πρόσωπο εμπιστοσύνης, νομιμοποιείται ο έλεγχος της επιθεώρησης εργασίας να επιβάλει πρόστιμο για μη σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας (πρόστιμο 3.000,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο), ακόμη μπορεί στη χειρότερη εκδοχή για τον εργοδότη να επιλέξει να επιβάλει κατά την κρίση του πρόστιμο για μη ενεργοποίηση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, όπου το πρόστιμο ανέρχεται σε 10.500,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο.
Στην περίπτωση που η επιχείρηση δεν έχει ενταχθεί ακόμη στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας, μπορεί να επιβάλει ο αρμόδιος ελεγκτής, κατά την κρίση του πρόστιμο:
- για μη καταχώρηση υπερωρίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ,
- για παραβίαση χρονικών ορίων, π.χ. πραγματοποίηση υπερωριών πέραν των προβλεπομένων νομίμων ορίων υπερωριακής απασχόλησης, κ.λπ. και
- για μη καταβολή αμοιβής υπερωριακής απασχόλησης.
Η κάθε μια από τις παραπάνω παραβάσεις χαρακτηρίζονται ως ατομικές και επισύρουν πρόστιμο 1.000,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο.
Πρόσθετη εργασία πέραν της συμφωνημένης επί μερικής απασχόλησης επί προαναγγελτικού και απολογιστικού συστήματος
Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις της παρ. 11 του άρθρου 38 του Ν.1892/1990, αν παραστεί ανάγκη για πρόσθετη εργασία πέραν της συμφωνημένης, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει, αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη. Η πρόσθετη εργασία μπορεί να παρασχεθεί, εφόσον συμφωνεί ο εργαζόμενος και κατά ωράριο που δεν είναι συνεχόμενο σε σχέση με το συμφωνημένο ωράριο της ίδιας ημέρας, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων περί ημερήσιας ανάπαυσης.
O μερικώς απασχολούμενος δικαιούται αμοιβής με προσαύξηση δώδεκα τοις εκατό (12%) επί της συμφωνηθείσας αμοιβής, για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας πέραν της συμφωνημένης. Η πρόσθετη αυτή εργασία δύναται να πραγματοποιηθεί κατ΄ ανώτατο όριο μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζόμενου.
Η μη καταβολή προσαύξησης επί της συμφωνηθείσας αμοιβής για κάθε ώρα επιπλέον εργασίας μερικώς απασχολουμένου σε περίπτωσης απασχόλησης πέραν της συμφωνημένης, επισύρει πρόστιμο 2.000,00€ ανά θιγόμενο εργαζόμενο.
Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το ομότιτλο άρθρο του κ. Πέτρου Ραπανάκη που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιανουαρίου 2025 του περιοδικού Epsilon7. Στο πλήρες άρθρο, μεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά και στο πλαίσιο καταχώρισης υπερωριών επί απολογιστικού και προαναγγελτικού συστήματος, στο δανεισμό προσωπικού, στις ωροάδειες σε εργαζόμενο και την αποτύπωση τους στο Π.Σ. Εργάνη, στην ενδιάμεση παρουσία εργαζόμενου στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης και στην υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας και σε σχετικά παραδείγματα.