Τα νέα δεδομένα στους φορολογικούς ελέγχους μετά την εφαρμογή του Ν. 5104/2024

Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου - Φοροτεχνικό, Αντιπρόεδρο Επιτροπής Λογιστών Ε.Ε.Α.

Ο Σεπτέμβριος ήδη αποτελεί παρελθόν και αισίως μπήκαμε στον Οκτώβριο, ο οποίος εκτός όλων των άλλων μας επιφυλάσσει στο τέλος του ένα bonus τριημεράκι, αφού η εθνική εορτή της 28^ης Οκτωβρίου πέφτει Δεύτερα και θα είναι μία καλή ευκαιρία για ένα μικρό διάλειμμα. Βέβαια, πέφτει ταυτόχρονα και κοντά στη λήξη της προθεσμίας υποβολής του Φ.Π.Α. 3^ου τριμήνου για τα απλογραφικά βιβλία και μηνός Σεπτεμβρίου για τα διπλογραφικά και το τριήμερο είναι πιθανόν να επιβαρυνθεί με αυτό το άγχος της υποβολής.

Υποβολή που να θυμίσουμε ότι θα είναι η πρώτη και τελευταία για τα απλογραφικά βιβλία με ανεκτά όρια αποκλίσεων 10% στην περίπτωση δεδομένων εσόδων και σε 20% στην περίπτωση δεδομένων εξόδων. Για τα διπλογραφικά θα είναι η τελευταία, αφού ήδη τα εν λόγω όρια ισχύουν από τους μήνες 7^ο και 8^ο. Μετά, για τους μήνες 10^ο έως 12^ο για τα διπλογραφικά και 4^ο τρίμηνο για τα διπλογραφικά θα έχουμε ελάχιστα ανεκτικό ύψος απόκλισης 5% για τα έξοδα και καμία ανοχή απόκλισης για τα έσοδα, ενώ από το 2025 και μετά παύει να ισχύει κάθε όριο απόκλισης για τις περιοδικές δηλώσεις Φ.Π.Α..

Μετά, όμως, από τον μικρό πρόλογο ας αλλάξουμε θέμα και να μιλήσουμε για κάτι διαφορετικό. Ας μιλήσουμε για φορολογικούς ελέγχους και για κάτι το οποίο σε πρώτη μετάφραση φαίνεται να είναι προς όφελος των φορολογουμένων που έχουν κάποια ανοιχτή εντολή φορολογικού ελέγχου ή θα ελεγχθούν στο μέλλον. Το όλο θέμα έχει να κάνει με την δυνατότητα αποδοχής των αποτελεσμάτων του ελέγχου και την αντίστοιχη μείωση των προστίμων που προβλέπονται.

Μέχρι πριν λίγες ημέρες και όσο ήταν σε ισχύ ο Ν. 4987/2022, η μόνη δυνατότητα που δίνονταν στον ελεγχόμενο φορολογούμενο ήταν να προβεί σε οικειοθελείς δηλώσεις πριν την κοινοποίηση των προσωρινών πράξεων - διαπιστώσεων, με κίνητρο τη μείωση των προστίμων κατά 40% στη μοναδική περίπτωση που εξοφλούσε εφάπαξ εντός 30 ημερών από τη βεβαίωση τους, τον φόρο, τις προσαυξήσεις και τα πρόστιμα. Στην περίπτωση που εξοφλούνταν σε δόσεις, έστω και ένα μέρος αυτών, δεν υπήρχε καμία έκπτωση επί των προστίμων. Επίσης, φυσικά δεν υπήρχε καμία δυνατότητα έκπτωσης για οτιδήποτε γίνονταν μετά την κοινοποίηση των προσωρινών πράξεων προσδιορισμού φόρου.

Από 1^η Οκτωβρίου, που μπήκε σε εφαρμογή ο νέος Κ.Φ.Δ. (Ν. 5104/2024), το προηγούμενο καθεστώς άλλαξε άρδην με το άρθρο 75 του εν λόγω νόμου, αφού πλέον ποικίλουν οι δυνατότητες μειώσεων προστίμων, ανάλογα με το πότε γίνεται αποδοχή από τον φορολογούμενο.

Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, οι μειώσεις προστίμων των παρ. 1 και 2 του άρθρου 54 και της παρ. 6 του άρθρου 53 του Ν. 5104/2024 και του άρθρου 1 του Ν. 2523/1997, αν ο φορολογούμενος αποδεχθεί την κύρια οφειλή του, έχουν ως εξής:

• Μείωση 50%, μετά την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου ή πρόσκλησης παροχής πληροφοριών του άρθρου 14 και έως την παρέλευση της προθεσμίας για την υποβολή εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης από την κοινοποίηση προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου, με βάση την περ. δ) της παρ. 1 του άρθρου 22 ή την περ. γ) της παρ. 3 του άρθρου 23 του παρόντος, κατά περίπτωση.
• Μείωση 40%, μετά την κοινοποίηση οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και ενόσω διαρκεί η προθεσμία για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Δ.Ε.Δ..
• Μείωση 30%, μετά την κοινοποίηση της απόφασης της Δ.Ε.Δ. ή την πάροδο της προθεσμίας για τη σιωπηρή απόρριψη και ενόσω διαρκεί η προθεσμία για την άσκηση προσφυγής ενώπιον αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου πρώτου βαθμού.
• Μείωση 25%, μετά την άσκηση δικαστικής προσφυγής και έως την προηγούμενη ημέρα της αρχικά ορισθείσας ημερομηνίας για την εισαγωγή της υπόθεσης προς συζήτηση ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου τα πρόστιμα μειώνονται κατά ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό.

Η αποδοχή γίνεται εγγράφως, με ειδική δήλωση που καταθέτει ο ελεγχόμενος στο έντυπο που δημοσιεύθηκε εχθές, και οι μειώσεις προστίμων υπολογίζονται ανάλογα με την φάση στην οποία βρίσκεται ο έλεγχος, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα ποσοστά. Η μεγάλη διαφορά, όπως ήδη αναφέραμε, σε ότι ίσχυε μέχρι προχθές είναι ότι πλέον δεν απαιτείται εφάπαξ καταβολή των βεβαιωμένων για να ενεργοποιηθεί η μείωση των προστίμων. Πλέον, απαιτητό είναι το 25% του κύριου φόρου που έχει βεβαιωθεί, το οποίο θα πρέπει να καταβληθεί εντός τριών εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης αποδοχής. Αυτονόητο, όμως, είναι ότι η εν λόγω δήλωση έχει ως συνέπεια την ανέκκλητη αποδοχή των αποτελεσμάτων του φορολογικού ελέγχου και της εξ αυτού προκύπτουσας οφειλής ή της απόφασης της Δ.Ε.Δ.. Αν η υπόθεση βρίσκεται σε διαδικασία εξέτασης της ενδικοφανούς προσφυγής, η αποδοχή της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου θεωρείται αυτοδίκαιη παραίτηση από την ασκηθείσα ενδικοφανή προσφυγή.

Σε περίπτωση μη εφάπαξ πληρωμής του συνολικού ποσού (πρόστιμα μετά τις μειώσεις, φόρος και τόκοι), υπάρχει η δυνατότητα το υπολειπόμενο ποσό να εξοφληθεί σε έως 12 δόσεις. Ο αριθμός των δόσεων δηλώνεται δεσμευτικά στην αίτηση αποδοχής που κάνει ο ελεγχόμενος, ενώ οι δόσεις επιβαρύνονται με το ανάλογο επιτόκιο που προβλέπει ο νόμος. Η μη εμπρόθεσμη καταβολή δόσης ή η μη εξόφληση, στην περίπτωση εφάπαξ καταβολής, συνεπάγεται άρση της έκπτωσης των προστίμων και καθιστά τη συνολική οφειλή, ως είχε πριν τη μείωση του αναλογικού προστίμου, ληξιπρόθεσμη, αφαιρουμένου τυχόν ποσού που καταβλήθηκε προηγουμένως.

Η δυνατότητα υπαγωγής στις 48 δόσεις της πάγιας ρύθμισης δεν καταργείται, όμως σε αυτή την περίπτωση δεν θα εφαρμόζονται οι προαναφερόμενες μειώσεις των προστίμων, ενώ, φυσικά, το ρυθμιζόμενο ποσό θα επιβαρύνεται με τους ανάλογους τόκους που προβλέπονται στην πάγια ρύθμιση.

Κλείνοντας, θα εκφράσουμε την άποψη ότι σαν εφαρμογή φαίνεται να είναι ποιο ευέλικτη σε σχέση με το προ υπάρχον καθεστώς, αφού δεν πρέπει να αποφασίσει ο φορολογούμενος πριν την κοινοποίηση των προσωρινών πράξεων, ενώ του δίνει την δυνατότητα να εξοφλήσει σε δόσεις, έστω και υπό το αυστηρό καθεστώς, ότι δεν έχει δικαίωμα να χάσει ούτε μία δόση, όμως θα το δούμε στην πράξη εάν και ποιες παγίδες μπορεί να κρύβει.

Από την άλλη, σαν μειονέκτημα εντοπίζουμε την εξαίρεση από όλο αυτό των αυτοτελών προστίμων, τα οποία παραμένουν πεισματικά στην ζωή μας, με όλα τα παρανοϊκά μειονεκτήματα τους. Επιπλέον, μειονέκτημα σε σύγκριση με το προ υπάρχον καθεστώς εντοπίζουμε ότι, αν ο ελεγχόμενος έφτανε μέχρι την επιτροπή του άρθρου 16 του Ν. 4714/2020 και δικαιωνόταν, ήταν πολύ πιθανό να πληρώσει λιγότερα από τη νέα διαδικασία, έστω και αν ο φορολογούμενος είχε ταλαιπωρηθεί μέχρι να φτάσει εκεί. Μήπως θα ήταν καλή ιδέα να παραμείνει σε ισχύ και αυτή η δυνατότητα;

Καλό Σαββατοκύριακο σε όλους!