Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου - Φοροτεχνικό, Αντιπρόεδρο Επιτροπής Λογιστών Ε.Ε.Α.
Το τέλος του Φεβρουαρίου μας επιφυλάσσει ένα ευχάριστο διάλειμμα πριν την έναρξη του ετήσιου αγώνα δρόμου για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων. Το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας έρχεται λοιπόν ενώ ο καιρός, τουλάχιστον στην Αττική, κρατά τη σχεδόν ανοιξιάτικη ή έστω φθινοπωρινή διάθεση του, οπότε όπως φαίνεται θα μας ευνοήσει να πετάξουμε τον αετό μας και να φάμε τις γαρίδες και τα καλαμαράκια μας.
Κατά τα άλλα η εβδομάδα που μας πέρασε χαρακτηρίστηκε από τη γενική «φρενίτιδα» γύρω από το θέμα του Market Pass και του σχετικού επιδόματος, δεδομένου ότι η εφαρμογή άνοιξε την περασμένη Τρίτη για τα ΑΦΜ που λήγουν σε 1,2,3,4 και την περασμένη Τετάρτη για όλα τα υπόλοιπα.
Οι αιτήσεις πέφτουν βροχή, αλλά μαζί και τα παράπονα. Γιατί υπάρχουν παράπονα; Γιατί απλούστατα η εγκύκλιος εφαρμογής του προγράμματος (Κ.Υ.Α 1170/2023) τα είχε προβλέψει ότι θα δημιουργηθούν…. Πώς τα είχε προβλέψει; Θέτοντας ως βάση υπολογισμού των δικαιούχων τα δεδομένα που προκύπτουν από τις φορολογικές δηλώσεις του φορολογικού έτους 2021, όπως αυτές είχαν αποσταλεί ως τις 31/12/2022 .
Αναφερόμενοι στη βάση υπολογισμού δεν εννοούμε τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, αλλά τους «κόφτες» του προγράμματος όπως αυτοί αναφέρονται στη σχετική εγκύκλιο η οποία αναφέρει ότι εξαιρούνται του προγράμματος όσοι φορολογούμενοι στη φορολογική δήλωση του φορολογικού έτους 2021:
- Δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη του υπόχρεου κατά το άρθρο 11 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
- Δηλώνουν ότι φιλοξενούνται.
- Εμπίπτουν στον φόρο πολυτελούς διαβίωσης.
- Δηλώνουν φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής.
- Όσοι δεν έχουν υποβάλλει τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2021 έως και την 31η.12.2022.
Στις δύο πρώτες περιπτώσεις, αλλά ιδιαίτερα σε αυτή των φιλοξενούμενων, δημιουργούνται τα μεγάλα προβλήματα, όπως και παράπονα επί του θέματος. Είναι λογικό και επόμενο να δημιουργούνται παράπονα δεδομένου ότι από το 2021 έχουν περάσει τουλάχιστον 14 μήνες ή και 26 αν υπολογίσουμε τον Γενάρη του 2021 όπου μπορεί κάποιος να ήταν φιλοξενούμενος ή προστατευόμενο μέλος που αναφέρεται έτσι στη δήλωση του φορολογικού έτους 2021. Από τον Γενάρη του 2021 μπορεί κάποιος να απέκτησε δικό του σπίτι, να παντρεύτηκε, να έκανε παιδί, αλλά επειδή τον Ιανουάριο του 2021 ήταν φιλοξενούμενος στους γονείς του, δεν μπορεί να υποβάλλει αίτηση υπαγωγής στο πρόγραμμα του market pass, άρα χάνει τα 252 ευρώ της επιδότησης ή τα 201,60 ευρώ αν επέλεγε να πληρωθεί με κατάθεση στον λογαριασμό. Αν δε, είχε τη χαρά να κάνει δίδυμα χάνει τα 312 ευρώ της επιδότησης ή τα 249,60 ευρώ αν δεν του αρέσει η ψηφιακή κάρτα. Το παράδειγμα μπορεί να ακούγεται ακραίο, αλλά δυστυχώς δεν είναι και τόσο… Υπολογίστε μέσα στους 26 μήνες που έχουν περάσει πόσοι αντίστοιχοι μπορεί να έχουν περάσει ή να έχουν αντίστοιχη περίπτωση ή γενικότερα να έχουν αλλάξει εντελώς την οικογενειακή κατάσταση τους σε σχέση με τη χρήση του 2021, βλέπε χωρισμένα ζευγάρια είτε με καλό, είτε με άσχημο τρόπο. Η σύζυγος αυτού του ζευγαριού δεν μπορεί να κάνει αίτηση μόνη της.
Στα προβλήματα- παράπονα φυσικά μπορούμε να προσθέσουμε και τα τέκνα που γεννήθηκαν το 2022, τα οποία εξαιρούνται του επιδόματος. Γιατί γίνεται αυτό; Γιατί ως δικαιούμενα προστατευόμενα μέλη στην αίτηση μπορούν να συμπεριληφθούν τα προστατευόμενα μέλη που αναφέρονται στη φορολογική δήλωση του φορολογικού έτους 2021 του υπόχρεου ή της συζύγου του, όπως αυτή είχε υποβληθεί έως τις 31/12/2022. Βάσει αυτού λοιπόν, άμεσα βγαίνουν εκτός οι γεννήσεις του 2022, όμως ο κόφτης διευρύνεται αφού εκτός μένουν και όσα τέκνα εκ παραδρομής δεν αναφέρθηκαν στη δήλωση του γονέα ως προστατευόμενα μέλη. Μάλιστα, ο κόφτης της 31/12/2022 δεν δίνει την δυνατότητα υποβολής συμπληρωματικής δήλωσης , ώστε να το σύστημα να «διαβάζει» το ξεχασμένο τέκνο και να διορθωθεί το πρόβλημα.
Σε όλα τα παραπάνω μπορεί να προστεθεί άλλη μία παγίδα που έχει να κάνει με τα τέκνα- προστατευόμενα μέλη των φιλοξενούμενων. Όταν λοιπόν υπάρχει φιλοξενία, ο φιλοξενούμενος και η σύζυγος του μπορούν να συμπεριληφθούν στην αίτηση του υπόχρεου και να αυξήσουν τα εισοδηματικά κριτήρια αλλά και το δικαιούμενο ποσό του όλου νοικοκυριού.Κάτι τέτοιο όμως δεν συμβαίνει με τα τέκνα των φιλοξενούμενων, γιατί δεν αποτελούν προστατευόμενα μέλη του υπόχρεου αίτησης, άρα το σύστημα δεν τα διαβάζει στην αίτηση ή για να το θέσουμε και λιγάκι ποιο αισιόδοξα μέχρι χθες δεν τα διάβαζε. Ελπίζουμε να είναι τεχνικό πρόβλημα που θα διορθωθεί μέχρι την 15η Μαρτίου που λήγει η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων.
Στα προβλήματα δεν αναφερθήκαμε καθόλου σε κόφτες που προκύπτουν από εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια λόγω εισοδήματος ή ακίνητης περιουσίας πρώην φιλοξενούμενου που πλέον μένει μόνος του, ούτε σε άλλα προβλήματα που έχουν να κάνουν με αυτά τα κριτήρια. Ας πούμε ότι από την αρχή ορίστηκαν σχετικά υψηλά τα εν λόγω όρια και έτσι θεωρούμε ότι θα είναι σχετικά λίγες οι όποιες αδικίες γύρω από αυτό το ζήτημα και για αυτό δεν κάνουμε εκτενή αναφορά σε αυτό. Βέβαια, έστω και ένας να το χάσει για αυτόν το λόγο, εξακολουθεί να είναι αδικία του νόμου, αλλά είναι γνωστό πρόβλημα των εισοδηματικών κριτηρίων των επιδομάτων που λαμβάνουν υπόψιν τις τελευταίες εκκαθαρισμένες δηλώσεις.
Κλείνοντας, επειδή από εδώ και από εκεί ακούμε διάφορα περίεργα περί «λάθη των λογιστών στις δηλώσεις» θα θέλαμε να ξεκαθαρίσουμε κάτι βασικό σε σχέση με αυτό…
Δεν είναι λάθος του λογιστή:
- Η αναγραφή ως φιλοξενούμενου κάποιου που φιλοξενήθηκε για έναν ή μερικούς μήνες το 2021 και έζησε σε δική του οικία τους υπόλοιπους.
- Όταν αναγράφεται ως φιλοξενούμενος ο/η σύζυγος του θανούντος/ θανούσης συζύγου στον οποίο άνηκε η οικία που έμειναν το 2021, αλλά έκαναν χωριστές δηλώσεις το 2022 γιατί ο θάνατος επήλθε πριν την υποβολή της κοινής δήλωσης.
- Η αναγραφή ως προστατευόμενου τέκνου του φοιτητή ή της φοιτήτριας που μένουν μόνοι τους, αλλά εκ του νόμου είναι προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.
- Η μη αναγραφή ενός τέκνου που ο πελάτης ξέχασε να του αναφέρει κατά την υποβολή της δήλωσης.
- Το ότι ο φορολογούμενος δεν ήξερε να διαχωρίσει τη διαφορά του φιλοξενούμενου, από αυτού που μένει σε σπίτι που του παραχωρείται δωρεάν από τους γονείς του. Αιώνιο πρόβλημα αυτό…
- Το ότι στα εισοδηματικά κριτήρια συνυπολογίζονται και τα εισοδήματα αυτού που φιλοξενήθηκε για έναν μήνα το 2021.
Μπορούμε να προσθέσουμε και άλλα πολλά «μη λάθη» των λογιστών, αν θέλετε προσθέστε και εσείς στα σχόλια, αλλά σε όσα προαναφέραμε αν κάτι από αυτά μπορεί να προέρχεται όντως από λάθος, ας υπολογίσουμε ότι και αυτός άνθρωπος είναι που λειτουργεί σε απίστευτα χρονικά πιεστικές συνθήκες, ειδικά σε ότι έχει να κάνει με την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων. Έχει και αυτός δικαίωμα στο λάθος… Τα έχουμε πει και παλαιότερα αυτά. Δεν είναι κακό λοιπόν να μπορούμε να τον προστατεύσουμε δίνοντας του τη δυνατότητα, χωρίς να του φορτώνουμε έτσι εύκολα και ελαφρά την καρδία το βάρος του λάθους αυτού…
Καλό τριήμερο και καλά Κούλουμα σε όλους…