20/09/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Το «μενού» των επιχειρηματικών κινδύνων

Στις μέρες μας μια από τις πλέον συνηθισμένες λέξεις που ακούγονται μεταξύ των οικονομικών και των επιχειρηματικών παραγόντων είναι αυτή της αβεβαιότητας, λόγω των πολλών κατηγοριών κινδύνων που ελλοχεύουν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους ανά πάσα στιγμή.

Πέρα όμως από την τρέχουσα συγκυρία, υπάρχει μια ευρύτατη σειρά κινδύνων που θα πρέπει να απασχολεί το σύνολο των επιχειρήσεων (μικρών, μεσαίων και μεγάλων) ανά πάσα στιγμή και μάλιστα επιβάλλεται η λήψη προληπτικών μέτρων από την πλευρά των διοικήσεων, προκειμένου κάθε επιχείρηση να υποστεί τις λιγότερες δυνατές επιπτώσεις σε περίπτωση έλευσης ενός αρνητικού γεγονότος.

Μερικές από τις κατηγορίες κινδύνου (οι οποίες συχνά η μία επηρεάζει κάποιες από τις υπόλοιπες) που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις είναι οι παρακάτω:

Συναλλαγματικός κίνδυνος: Προέχεται από τις μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών μεταξύ δύο ή περισσότερων νομισμάτων. Οι επιδράσεις μπορεί να ενισχύσουν τα αποτελέσματα μιας εταιρείας (θετικές συναλλαγματικές διαφορές), ή να τα επιβαρύνουν (αρνητικές συναλλαγματικές διαφορές).Ο συναλλαγματικός κίνδυνος αφορά άμεσα τις εταιρείες που έχουν οικονομικές συναλλαγές σε ξένα νομίσματα, είτε προκειμένου να πουλήσουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, είτε με σκοπό να προμηθευτούν εμπορεύματα και πρώτες ύλες.

Μακροοικονομικός κίνδυνος: Αφορά τους κινδύνους που μπορούν να προέλθουν εξ’ αιτίας των δυσμενών μακροοικονομικών επιδόσεων σε μια από τις χώρες που δραστηριοποιείται η επιχείρηση. Μεγάλη αύξηση δανειστικών επιτοκίων, βύθιση συναλλαγματικής ισοτιμίας, επιβολή capital controls, έκτακτες φορολογικές επιβαρύνσεις, αδυναμία λήψης τραπεζικής χρηματοδότησης, μεγάλες καθυστερήσεις στις πληρωμές του δημοσίου προς τις επιχειρήσεις-προμηθευτές του, έντονη πτώση της ζήτησης και εκτίναξη των επισφαλειών είναι μερικές περιπτώσεις έκφανσης του μακροοικονομικού κινδύνου, που μπορούν να επηρεάσουν την πορεία των οικονομικών επιδόσεων μιας εταιρείας.

Κίνδυνος μεταβολής τιμών: Πρόκειται για τον κίνδυνο που ελλοχεύει σε εταιρείες λόγω των συχνά έντονα μεταβαλλόμενων τιμών αφ’ ενός σε εμπορεύματα και πρώτες ύλες (πχ πετρέλαιο, αλουμίνιο, χάλυβας, βαμβάκι) και αφ’ ετέρου σε προϊόντα που πωλούν οι εταιρείες (πχ νήματα, μεταλλουργικά και αγροτικά προϊόντα). Σε περιπτώσεις σημαντικών μεταβολών, προκαλούνται έντονες διακυμάνσεις στα εταιρικά κέρδη από τρίμηνο σε τρίμηνο, ή από έτος σε έτος.

Κίνδυνος επιτοκίου: Η πλειονότητα των επιχειρήσεων έχει δανειακά ανοίγματα προς τράπεζες, τα οποία στις περισσότερες φορές είναι κυμαινόμενου επιτοκίου (πχ EURIBOR συν κάποιο περιθώριο - spread). Έτσι, μια σημαντική άνοδος του EURIBOR από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξάνει δραστικά το επιτόκιο επιβάρυνσης της εταιρείας και κατ’ επέκταση το κόστος χρηματοδότησής της. Τα πράγματα είναι περισσότερο επικίνδυνα σε εταιρείες με υψηλό δανεισμό και περιορισμένο ύψος λειτουργικών κερδών (EBITDA).

Πιστωτικός κίνδυνος: Πρόκειται για τον κίνδυνο τη μη είσπραξης απαιτήσεων της εταιρείας από τους πελάτες της (επισφαλείς απαιτήσεις) για προϊόντα που έχει παραδώσει και για υπηρεσίες που έχει παράσχει. Η συγκεκριμένη μορφή κινδύνου εντείνεται σε περιόδους οικονομικής ύφεσης και μακροοικονομικής ανισορροπίας.

Κίνδυνος ρευστότητας: Πρόκειται για τον κίνδυνο που διατρέχει μια εταιρεία να μην μπορεί να ανταποκριθεί έγκαιρα στην εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών της. Πρόκειται για κίνδυνο που είναι αποτέλεσμα μεγάλων και υψηλών ζημιών, ή/και για αναντιστοιχία μεταξύ ταμειακών εισροών και εκροών (πληρωμές προς προμηθευτές, υλοποίηση επενδύσεων, κ.λπ.). Πέραν όμως του ότι επιβάλλεται μια εταιρεία να ανταποκρίνεται εμπρόθεσμα στις υποχρεώσεις της, θα πρέπει παράλληλα να διατηρεί και μια τέτοια κεφαλαιακή δομή (πχ σχέσεις ιδίων προς ξένα κεφάλαια, αναλογία μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων, αποφυγή δανειακών προϊόντων με υψηλό επιτόκιο) έτσι ώστε να μην οδηγείται σε υψηλό κόστος χρηματοδότησης (κεφαλαιουχικός κίνδυνος).

Κίνδυνος προσωπικού-στελεχών: Υπάρχουν κατηγορίες επιχειρήσεων που βασίζονται σε σημαντικό βαθμό σε συγκεκριμένα στελέχη μέσω των οποίων επηρεάζονται πχ οι πωλήσεις, τα ερευνητικά τους προγράμματα, οι συνεργασίες τους με το εξωτερικό, η ανάπτυξη νέων προϊόντων, κ.λπ. Τυχόν απώλεια των στελεχών αυτών (πχ αποχώρηση από την εταιρεία, προσέλκυση από τον ανταγωνισμό) δημιουργεί κινδύνους για την επιχείρηση. Πέραν αυτών, υπάρχουν κλάδοι, όπου παρατηρείται κατά περιόδους έλλειψη έμπειρου προσωπικού λόγω υψηλής ζήτησης, οπότε ενδεχόμενη αποχώρηση τέτοιων εργαζομένων προκαλεί προβλήματα.

Κίνδυνος πυρκαγιάς και φυσικών καταστροφών: Τέτοιου είδους καταστροφές δεν έχουν μόνο ως αποτέλεσμα το απαιτούμενο κόστος αποκατάστασης των ζημιών (πχ νέος μηχανολογικός εξοπλισμός, επιδιορθωτικές εργασίες κτιρίων) αλλά παράλληλα απειλούν συχνά και την ίδια τη συνέχεια της εταιρείας, καθώς -ιδίως όταν η απαιτούμενη περίοδος αποκατάστασης των ζημιών είναι μακρά- τίθεται σε αμφιβολία η ικανότητά της να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις προς τους πελάτες της και στη συνέχεια προς τους προμηθευτές και τους δανειστές της.

Έντονη εξάρτηση από πελάτες: Αφορά τις επιχειρήσεις (ενδεχομένως λόγω και του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιούνται) που εστιάζονται σε μικρό αριθμό πελατών και έτσι η ενδεχόμενη απώλεια ενός πελάτη μπορεί να σημαίνει και μια μεγάλη υποχώρηση στον κύκλο εργασιών και την κερδοφορία. Η απώλεια ενός τέτοιου πελάτη ενδεχομένως να οφείλεται είτε σε επιλογή του πελάτη για αλλαγή προμηθευτή, είτε στην αναγκαστική αποχώρησή του από την αγορά λόγω οικονομικών δυσχερειών.

Κίνδυνος κανονιστικής συμμόρφωσης: Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συμμορφώνονται σε νόμους και διατάξεις των αρχών, στις χώρες στις οποίες δραστηριοποιούνται. Για παράδειγμα, μια επιχείρηση θα πρέπει να τηρεί τις διατάξεις του Υπουργείου Οικονομικών, του εργατικού δικαίου, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, των πιστοποιητικών ποιότητας, των περιβαλλοντικών κανονισμών, κ.λπ.. Η απουσία κανονιστικής συμμόρφωσης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά μια επιχείρηση τόσο άμεσα (πχ επιβολή προστίμων), όσο και πολύ πιθανόν έμμεσα (πλήγμα στη φήμη και στην αξιοπιστία της).

Κίνδυνος αποθεμάτων-προμηθευτών: Αφορά τον κίνδυνο έλλειψης αποθεμάτων-εμπορευμάτων, είτε λόγω γενικότερων συνθηκών (πχ βλέπε ελλείψεις πρώτων υλών, καθυστερήσεις στις παραδόσεις, προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα), είτε λόγω διακοπής συνεργασίας με συγκεκριμένους προμηθευτές οι οποίοι προμηθεύουν επώνυμα brand names. Σε μια τέτοια περίπτωση, είτε η εταιρεία δεν έχει προϊόντα για να πουλήσει στους πελάτες της, είτε βλέπει την προϊοντική της γκάμα να αποδυναμώνεται, με ό,τι αυτό μπορεί να σημάνει για την ανταγωνιστικότητά της. Αυτή την περίοδο ειδικότερα, σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη συζητούν το ενδεχόμενο ενεργειακής ανεπάρκειας κατά τη διάρκεια του προσεχούς χειμώνα.

Γεωπολιτικοί κίνδυνοι: Πρόκειται για το αποτέλεσμα πολέμων, εχθροπραξιών, αποκλεισμών και επιβολής περιοριστικών μέτρων στο διεθνές εμπόριο. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι αυτό την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, για τις εταιρείες που διέθεταν θυγατρικές ή που υλοποιούσαν σημαντικό ύψος πωλήσεων στις δύο αυτές χώρες. Ή επίσης, των πολύ αυξημένων τιμών πρώτων υλών και ενέργειας εξ’ αιτίας του συγκεκριμένου πολέμου.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ανάλυση κινδύνου, Επαγγελματικός Κίνδυνος