04/05/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Η «ακτινογραφία» της Κατάστασης Ταμειακών Ροών

Ο πίνακας ταμειακών ροών προσφέρει πολύ χρήσιμες πληροφορίες για την αξιολόγηση της πορείας μιας εταιρείας και αναμφίβολα θα πρέπει να συνεξετάζεται μαζί με τον ισολογισμό και την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως, προκειμένου να προκύπτουν σφαιρικά αποτελέσματα από όλους τους ενδιαφερόμενους.

Η κατάσταση των ταμειακών ροών (εισροές μείον εκροές), αποτελείται από τρία μέρη:

  • Τις Λειτουργικές Ταμειακές Ροές που δείχνουν τη μεταβολή του ταμείου της εταιρείας από τη λειτουργία της εταιρείας μέσα σε ένα χρόνο.
  • Τις Επενδυτικές Ταμειακές Ροές που παρουσιάζουν τη μεταβολή του ταμείου της εταιρείας λόγω των επενδύσεων που χρηματοδότησε η εταιρεία μέσα στη συγκεκριμένη οικονομική χρήση (οι Επενδυτικές Ταμειακές Ροές είναι συνήθως αρνητικές, ωστόσο μπορεί να είναι θετικές σε περίπτωση πώλησης κάποιου περιουσιακού στοιχείου της εταιρείας). Οι Ελεύθερες Ταμειακές Ροές (Free Cash Flow) προκύπτουν από το άθροισμα των Λειτουργικών και των Επενδυτικών Ταμειακών Ροών.
  • Τις Χρηματοδοτικές Ροές που περιλαμβάνουν τις λήψεις νέων δανείων, τις αποπληρωμές παλαιότερων δανείων, τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, τις επιστροφές κεφαλαίου, τις διανομές μερισμάτων, κ.λπ.

Ειδικότερα, ισχύουν τα εξής:

Ελεύθερες Ταμειακές Ροές = Λειτουργικές Ταμειακές Ροές + Επενδυτικές Ταμειακές Ροές

και

Ετήσια Μεταβολή Ταμείου = Ελεύθερες Ταμειακές Ροές + Χρηματοδοτικές Ταμειακές Ροές

Συμπερασματικά, η ύπαρξη θετικών Ελεύθερων Ταμειακών Ροών (Free Cash Flow) δίνει την ευχέρεια σε μια εταιρεία: α) Να προχωρήσει σε χρηματική διανομή προς τους μετόχους της (μέρισμα ή επιστροφή κεφαλαίου) β) Να μειώσει το καθαρό της χρέος (Net Debt, σύνολο βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου τραπεζικού δανεισμού μείον διαθέσιμα και βραχυπρόθεσμα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία) γ) Να οδηγήσει σε ένα συνδυασμό των δύο παραπάνω.

Αντίθετα, αν οι Ελεύθερες Ταμειακές Ροές είναι αρνητικές, τότε οποιαδήποτε χρηματική διανομή προς τους μετόχους, θα συνοδεύεται υποχρεωτικά από αύξηση του καθαρού χρέους της επιχείρησης, άρα και επιδείνωση της ρευστότητάς της.

Παράγοντες επηρεασμού

Η εξέλιξη των ταμειακών ροών σε ένα έτος επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων, όπως για παράδειγμα οι μεταβολές στο ύψος των πωλήσεων, στο περιθώριο λειτουργικού κέρδους, στις επενδύσεις, στη μέση περίοδο είσπραξης των απαιτήσεων (όσο μικρότερη, τόσο καλύτερα για τις ταμειακές ροές), στη μέση περίοδο διατήρησης των αποθεμάτων (όσο μικρότερη, τόσο καλύτερα για τις ταμειακές ροές) και στη μέση περίοδο αποπληρωμής των προμηθευτών (όσο μεγαλύτερη είναι, τόσο καλύτερα για τις ταμειακές ροές).

Μέση περίοδος είσπραξης απαιτήσεων = (απαιτήσεις/κύκλος εργασιών) x 365

Μέση περίοδος διατήρησης αποθεμάτων = (αποθέματα/κόστος πωληθέντων) x 365

Μέση περίοδος αποπληρωμής προμηθευτών = (προμηθευτές/κόστος πωληθέντων) x 365

Σύγκριση Ταμειακών Ροών-Κερδών

Καλό είναι να γίνεται μια σύγκριση μεταξύ λογιστικών κερδών και ελεύθερων ταμειακών ροών και οι όποιες διαφορές μεταξύ των δύο μεγεθών να αξιολογούνται προσεκτικά. Ιδιαίτερα θα πρέπει να εξετάζονται περιπτώσεις όπου επί μακρά σειρά ετών τα λογιστικά κέρδη υπερβαίνουν εμφανώς τις δημιουργούμενες ελεύθερες ταμειακές ροές. Ειδικότερα, θα πρέπει να εξετάζονται περιπτώσεις όπου:

· Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία (ασώματα πάγια) αυξάνονται χρόνο με το χρόνο, χωρίς κάτι τέτοιο να τεκμηριώνεται και να αιτιολογείται πειστικά (κίνδυνος για πέρασμα λειτουργικών εξόδων στο πάγιο ενεργητικό, με αποτέλεσμα την πλασματική διόγκωση της κερδοφορίας).

· Παρατηρούνται μεγάλες και παρατεταμένες αυξήσεις στα αποθέματα και στα υπόλοιπα πελατών προς είσπραξη, σε βαθμό που να μην αιτιολογείται επαρκώς από μια ενδεχόμενη άνοδο του κύκλου εργασιών (κίνδυνος για την ύπαρξη απαξιωμένων αποθεμάτων, ή επισφαλών απαιτήσεων, κονδύλια για τα οποία δεν έχουν σχηματιστεί οι απαιτούμενες προβλέψεις).

· Υλοποιούνται συνεχώς επενδύσεις με αποτέλεσμα παρά τις όποιες θετικές Λειτουργικές Ταμειακές Ροές, οι Ελεύθερες Ταμειακές Ροές να είναι αρνητικές και έτσι το κενό να καλύπτεται είτε από τους μετόχους (αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου) είτε κυρίως από τις τράπεζες, τους ομολογιούχους και τους προμηθευτές (υποχρεώσεις προς τρίτους). Σε τέτοιες περιπτώσεις, το πρόβλημα εστιάζεται στο μεγάλο χρονικό διάστημα που απαιτείται προκειμένου οι μέτοχοι να καρπωθούν τα οφέλη της επένδυσής τους, αλλά και τον αυξημένο κίνδυνο που υπάρχει σε περίπτωση που το ετήσιο ταμειακό έλλειμμα καλύπτεται με δανεισμό και σε κάποια μελλοντική στιγμή η εταιρεία σταματήσει να είναι επαρκώς κερδοφόρα.

Από την άλλη πλευρά, δεν θα πρέπει να είμαστε δογματικά ενάντιοι απέναντι στις εταιρείες εκείνες που για κάποιο χρονικό διάστημα δεν παράγουν θετικές ταμειακές ροές, καθώς αυτό μπορεί να οφείλεται σε αναπτυξιακούς, ή ακόμη και σε συγκυριακούς λόγους.

Η υλοποίηση σημαντικών επενδύσεων και εξαγορών με στόχο την ενίσχυση της μελλοντικής παραγωγικότητας και την ταχύτερη ανάπτυξη στο μέλλον αποτελεί μια τέτοια περίπτωση. Ειδικότερα σε συγκεκριμένους κλάδους (πχ τηλεπικοινωνίες, πληροφορική, τεχνολογία, βιομηχανία φαρμάκων, κ.λπ.) έχει μεγάλη σημασία το ποια εταιρεία θα προλάβει να επενδύσει πρώτη σε σχέση με τον ανταγωνισμό, έτσι ώστε να καρπωθεί ένα πολύ μεγάλο μερίδιο των νέων αγορών και των νέων ευκαιριών που δημιουργούνται.

Συχνά επίσης, οι εταιρείες επιλέγουν να επιδεινώσουν προσωρινά τη ρευστότητά τους «καίγοντας μετρητά» μέσα από πολιτικές διεύρυνσης της περιόδου πίστωσης προς τους πελάτες τους (με στόχο να κερδίσουν μερίδια αγοράς από τον ανταγωνισμό), ή μέσα από διεύρυνση της γκάμας των αποθεμάτων τους (προϊοντική επέκταση, απόκτηση εμπορευμάτων σε προνομιακές τιμές μέσω εκπτώσεων, κ.λπ.).

Αρκετές φορές, όπως και στην τρέχουσα περίοδο, η επιδείνωση των ταμειακών ροών οφείλεται σε συγκυριακούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα σε μια μεγάλη αύξηση στις τιμές των πρώτων υλών (πχ αλουμίνιο, χάλυβας, βαμβάκι, ξύλο), του μεταφορικού κόστους και της ενέργειας. Η αύξηση όλων αυτών οδηγεί σε μεγαλύτερες ανάγκες για κεφάλαιο κίνησης τις εταιρείες, οι οποίες συνήθως πρώτα καλούνται να ανταποκριθούν ταμειακά στις υποχρεώσεις τους και εισπράττουν μετρητά με διαφορά χρονικής φάσης. Το αυξημένο αυτό κεφάλαιο κίνησης καλύπτεται συνήθως με απώλεια μετρητών, ή/και με αύξηση δανειακών υποχρεώσεων.

Τέλος, η πορεία των ταμειακών ροών επηρεάζεται από την ανοδική ή καθοδική πορεία του κύκλου εργασιών. Ειδικότερα, όσο ανεβαίνουν οι πωλήσεις τόσο δικαιολογείται βραχυμεσοπρόθεσμα μια επιδείνωση στις ταμειακές ροές (μεγαλύτερες απαιτήσεις για κεφάλαιο κίνησης), ενώ αντίθετα όσο αποκλιμακώνονται οι πωλήσεις μιας εταιρείας, τόσο ερμηνεύεται βραχυμεσοπρόθεσμα μια ενίσχυση του κεφαλαίου κίνησης και των ταμειακών ροών της επιχείρησης.

Σε κάθε περίπτωση, στη σύγκριση μεταξύ λογιστικών κερδών και ταμειακών ροών δεν θα πρέπει να συνεκτιμώνται έκτακτα μη ταμειακά κονδύλια που επηρεάζουν άλλοτε θετικά και άλλοτε αρνητικά τα αποτελέσματα χρήσης, αλλά όχι και τις ταμειακές ροές της εταιρείας. Τέτοιες ενδεχόμενες κατηγορίες κονδυλίων μπορεί να είναι η αναπροσαρμογή της εύλογης αξίας ακινήτων, μια πρόβλεψη απομείωσης για την αποτίμηση θυγατρικών εταιρειών, ζημιές για επισφάλειες από συναλλαγές παρελθουσών χρήσεων, κ.λπ.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ταμειακές ροές