22/11/21 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

H σημασία των ESG κριτηρίων στην πράξη

Πολύ γνωστός και επιτυχημένος Έλληνας διαχειριστής κεφαλαίων αναφέρθηκε σε μελέτες που έχουν γίνει σε μεγάλες αγορές του εξωτερικού, σύμφωνα με τις οποίες η επένδυση σε μετοχές αποδίδει μακροχρόνια (σε βάθος δεκαετιών) πολύ περισσότερο από τις τοποθετήσεις σε τίτλους σταθερού εισοδήματος (ομόλογα, έντονα γραμμάτια, καταθέσεις).

Υπάρχουν όμως και άλλες μελέτες τόνισε, που δείχνουν το πόσο μεγάλη είναι η θνησιμότητα των επιχειρήσεων, όταν αυτή μετριέται σε βάθος δεκαετιών, συμπληρώνοντας πως μπορεί σε βάθος χρόνου οι Χρηματιστηριακοί Δείκτες να υπεραποδίδουν, πλην όμως δεν περιλαμβάνουν τις ίδιες μετοχές, καθώς αρκετές από αυτές έχουν σταματήσει να υπάρχουν, ή έχουν εισέλθει σε πολύ μεγάλη παρακμή.

Και κατέληξε ο ίδιος διαχειριστής: Αν κάποιος θέλει να επενδύσει σε εταιρείες με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, θα πρέπει να είναι ευχαριστημένος, αν στην επόμενη εικοσαετία: α) Μόνο η μία στις πέντε διακόψει τη λειτουργία της β) Οι τρεις στις πέντε αποφέρουν κάποια περιορισμένα κέρδη, έτσι ώστε αθροιστικά να καλύψουν τη ζημία που προκλήθηκε από αυτή που έκλεισε γ) Τέλος, η μία στις πέντε καταφέρει να αναπτυχθεί τόσο πολύ, αποζημιώνοντας με τις υπεραποδόσεις της τον επενδυτή για το ρίσκο που ανέλαβε.

Ο πολύ μεγάλος βαθμός θνησιμότητας των εταιρειών επιβεβαιώνεται και από την ελληνική εμπειρία. Αν για παράδειγμα πάρουμε τις εταιρείες που ήταν εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Αθήνας (με μέγεθος πολύ υψηλότερο από το μέσο όριο της χώρας) το έτος 2000 περίπου οι μισές από αυτές είτε έχουν σήμερα είτε βάλει λουκέτο, είτε ουσιαστικά υπολειτουργούν!

Ποια ονόματα εταιρειών που διέκοψαν τη λειτουργία τους να πρωτοθυμηθούμε; Αγροτική Τράπεζα, Λαϊκή Τράπεζα, Proton Bank, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, Ασπίς Πρόνοια, Πουλιάδης, Ipirotiki, Datamedia, Emphasis, ΔΟΛ, Τεγόπουλος, Τηλέτυπος, Shelman, Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία, Έμπεδος, Εργάς, Ευρωπαϊκή Τεχνική, Διεκάτ, Τεξαπρέτ, Ελφίκο, Πετζετάκις, Nutriart, Βωβός, Ναυτιλιακή Εταιρεία Λέσβου, Μύλοι Χατζηκρανιώτη, Εκδόσεις Λυμπέρη, Τεχνικές Εκδόσεις, Ιπποτούρ και τόσες άλλες, για να μην αναφερθούμε σε επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα δυσεπίλυτα οικονομικά προβλήματα.

Το γιατί έκλεισαν όλες αυτές οι επιχειρήσεις, ή το γιατί παρήκμασαν τόσο πολύ δεν μπορεί να εξηγηθεί μέσα από μια μονοδιάστατη απάντηση. Αναμφίβολα τα αίτια είναι πολλά και διαφέρουν κατά περίπτωση, όπως για παράδειγμα (μεταξύ πολλών άλλων):

· Οι αγορές στις οποίες απευθύνονταν συρρικνώθηκαν δραστικά (πχ λόγω τεχνολογικών αλλαγών).

· Οι εταιρείες δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν τις τάσεις της ζήτησης και τις τεχνολογικές εξελίξεις, μένοντας πίσω από τον ανταγωνισμό. Επίσης, επιχειρήσεις που δεν είχαν δημιουργήσει τις κατάλληλες άμυνες σε περίπτωση ενός δυσμενούς σεναρίου.

· Οι διοικήσεις προχώρησαν σε ιδιαίτερα μεγαλεπήβολα επενδυτικά σχέδια, χωρίς να έχουν προετοιμάσει εναλλακτικά σενάρια δράσης σε περίπτωση που κάτι δεν θα πήγαινε καλά.

· Είχε χαθεί η επαφή με πελάτες και προμηθευτές, ενώ παράλληλα αποχώρησαν σημαντικά στελέχη που στήριζαν την εταιρεία, με συνολικό αποτέλεσμα την απαξίωση της φήμης των εταιρειών στην αγορά.

· Αδυναμία των εταιρειών να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πιστωτών και των επενδυτών.

· Απροθυμία των εταιρειών να ενταχθούν έγκαιρα σε ένα μεγαλύτερο σχήμα, σε αγορές που όπου οι οικονομίες κλίμακας και οι συνέργειες έπαιζαν πολύ σημαντικό ρόλο.

· Και φυσικά δεν έλλειψαν από την πλευρά των διοικήσεων οι περιπτώσεις: α) Δόλου β) Ανεπάρκειας ικανοτήτων, έλλειψης οράματος και διάθεσης-αφοσίωσης για πρόοδο, απουσίας μακροχρόνιου business plan και στρατηγικών β) Έντονων ενδομετοχικών διαφορών που σε ένα οικογενειακό μοντέλο διοίκησης κατέστρεψαν τις εταιρείες.

Σε όλους αυτούς τους κινδύνους, θα πρέπει να προστεθεί και ένας νεότερος που πρόκειται να απασχολήσει εντονότατα μεγάλο εύρος επιχειρήσεων κατά τα αμέσως επόμενα χρόνια και είναι αυτός που σχετίζεται με το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ο παράγοντας αυτός θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό ιδιαίτερα σε ότι αφορά τις αλλαγές που θα επιβληθούν στα είδη ενέργειας που θα χρησιμοποιούνται, στον τρόπο παραγωγής των προϊόντων, στις προμήθειες πρώτων υλών και εξαρτημάτων, στο κόστος της παραγωγής, στις καταναλωτικές προτιμήσεις, αλλά επίσης στη δυνατότητα χρηματοδότησης κάθε εταιρείας.

Με βάση λοιπόν όλα τα προαναφερθέντα, η σωστή εφαρμογή των ESG κριτηρίων (Environmental, Social, Governance) έχει ως βασικό στόχο να διευρύνει τους ορίζοντες της διοίκησης, να ενδυναμώσει το management και τις λειτουργίες εσωτερικού ελέγχου, να βελτιώσει τις σχέσεις συνεργασίας της επιχείρησης με όλους τους εμπλεκόμενους (εργαζόμενους, πελάτες, προμηθευτές, μέτοχοι, πιστωτές, τοπικές κοινωνίες), να ενισχύσει το καθεστώς διαφάνειας και φυσικά να εστιάσει την προσοχή στη μείωση του περιβαλλοντικού της αποτυπώματος.

Πώς μεταφράζονται όλα αυτά; Απλά, στο ότι μια επιχείρηση με καλές επιδόσεις στα ESG κριτήρια διαθέτει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα στο να εντοπίζει, να προλαβαίνει και να αντιμετωπίζει τους ελλοχεύοντες κινδύνους και έτσι να διατρέχει πολύ μικρότερο ρίσκο για παρακμή, ή και πτώχευση.

Με δεδομένο λοιπόν το ήδη υψηλό ποσοστό θνησιμότητας των επιχειρήσεων, αλλά και την εμφάνιση στις μέρες μας σημαντικών νέων πηγών κινδύνων απροσδιόριστου μεγέθους, μια καλή βαθμολογία των εταιρειών στα ESG κριτήρια μπορεί κάλλιστα να οδηγήσει σε:

· Χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης από το τραπεζικό σύστημα.

· Δυνατότητα πρόσβασης σε Κοινοτικά κονδύλια και συμμετοχής σε κρατικά αναπτυξιακά κίνητρα, καθώς αυτά συνδέονται πλέον άμεσα με το βασικό κριτήριο της βιώσιμης ανάπτυξης.

· Αναβάθμιση της εμπιστοσύνης από τις κεφαλαιαγορές (υψηλότερη τιμή μετοχής στο χρηματιστήριο, αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου με καλύτερους όρους, άντληση δανειακών κεφαλαίων με χαμηλότερο κόστος μέσα από τις αγορές εταιρικών ομολόγων).

· Βελτίωσης της αποδοτικότητας των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας μέσα από την αυξημένη παραγωγικότητα και τα διευρυμένα μερίδια αγοράς.

· Δυνατότητα καλών αποδοχών και κινήτρων στους εργαζόμενους, χρήσιμων προγραμμάτων Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.

· Δημιουργία καλής φήμης για τα προϊόντα και την ευρύτερη κοινωνική συνεισφορά της εταιρείας (προγράμματα ΕΚΕ, καταβαλλόμενοι φόροι και ασφαλιστικές εισφορές, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας τόσο άμεσα όσο και έμμεσα, εκπαίδευση και ασφάλεια εργαζομένων, κ.λπ.).

Όσο και αν αυτά ακούγονται από πολλούς σήμερα ως «πολύ θεωρητικά», όλα δείχνουν πως μέσα σε λίγα χρόνια τα ESG κριτήρια (τα οποία θα βαθμολογούνται) θα εξετάζονται από πιστωτές, επενδυτές με τον ίδιο τρόπο που «σκανάρονται» σήμερα οι λογιστικές επιδόσεις των εταιρειών. Επίσης, ολοένα και πιο απαιτητικοί θα γίνονται και οι πελάτες των εταιρειών στα ESG κριτήρια.

Σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, τα ESG κριτήρια δεν θα πρέπει να θεωρηθούν ως μια «γραφειοκρατική διαδικασία», αλλά ως ένα πεδίο στο οποίο οι εγχώριες επιχειρήσεις -και η ελληνική οικονομία γενικότερα- καλούνται να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενόψει ενός νέου διεθνούς σκηνικού που βρίσκεται υπό διαμόρφωση.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Χρηματιστήριο, ESG