27/05/21 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Μετοχές «υπό επιτήρηση»: Προσδοκώμενες αποδόσεις, ρίσκα και ικανότητα πρόβλεψης

Το καθεστώς της επιτήρησης: Στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, υπάρχει η κατηγορία «μετοχών υπό επιτήρηση», στην οποία εντάσσονται εταιρείες με πολύ αδύνατα οικονομικά στοιχεία. Στόχος της θέσπισης της συγκεκριμένης κατηγορίας είναι να προειδοποιήσει το ευρύ επενδυτικό κοινό, ότι οι μετοχές που συμπεριλαμβάνονται σε αυτή, συνεπάγονται αυξημένο επίπεδο κινδύνου σε σχέση με τις υπόλοιπες, λόγω των σοβαρών ζητημάτων που αντιμετωπίζουν (να σημειωθεί ότι κίνδυνο διατρέχουν όλες οι μετοχές).

Η χρηματιστηριακή εμπειρία έχει δείξει ότι από τις εταιρείες που εντάχθηκαν σε καθεστώς επιτήρησης, μετά από κάποια χρόνια:

α) Άλλες αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία τους, με τους μετόχους να χάνουν το σύνολο των χρημάτων που τοποθέτησαν σε αυτές.

β) Ορισμένες τα κατάφεραν και έχουν επιστρέψει σε κερδοφόρο πορεία ξεπερνώντας τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν.

γ) Πολλές παραμένουν επί μακρόν σε καθεστώς επιτήρησης, συνεχίζοντας να μάχονται για ένα καλύτερο μέλλον (διαπραγματεύσεις με τράπεζες για αναχρηματοδοτήσεις υποχρεώσεων, προσπάθειες προσέλκυσης στρατηγικού επενδυτή, προσφυγές σε καθεστώς προστασίας έναντι των πιστωτών, κ.λπ.).

Αξιοσημείωτο είναι ότι εδώ και πολλά χρόνια, τέθηκαν συγκεκριμένα -αντικειμενικά και μετρήσιμα κατά κανόνα- κριτήρια, με τα οποία μια μετοχή εντάσσεται σε καθεστώς επιτήρησης. Έτσι, οι μετοχές μιας εταιρείας εντάσσονται σε καθεστώς επιτήρησης, σε περίπτωση που συντρέχει ένα τουλάχιστον από τα παρακάτω κριτήρια:

Πρώτον, η εταιρεία να έχει αρνητικά ίδια κεφάλαια.

Δεύτερον, οι ετήσιες ζημίες υπερβαίνουν το 30% των ιδίων κεφαλαίων και η εταιρεία δεν έχει δεσμευθεί ότι θα προχωρήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα σε κινήσεις που θα αμβλύνουν τους κινδύνους, όπως για παράδειγμα μια αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου με καταβολή μετρητών.

Τρίτον, η εταιρεία να έχει σημαντικού ύψους ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.

Τέταρτον, να έχει κατατεθεί αίτηση για την υπαγωγή της εταιρείας σε προπτωχευτική διαδικασία.

Και πέμπτο, βάσει ανακοινώσεων ή γεγονότων δημιουργούνται σοβαρές αμφιβολίες ή αβεβαιότητα ως προς το αν η εισηγμένη μπορεί να συνεχίσει την επιχειρηματική της δραστηριότητα.

Στο βαθμό που η εταιρεία θεραπεύσει τα προβλήματα τα οποία την ενέταξαν στην κατηγορία της επιτήρησης, τότε υποβάλει αίτημα στις χρηματιστηριακές αρχές, οι οποίες επαναφέρουν τις μετοχές της σε καθεστώς κανονικής διαπραγμάτευσης.

Χρηματιστηριακές οπτικές: Είναι προφανές ότι οι περισσότεροι επενδυτές αποφεύγουν να τοποθετούνται σε μετοχές που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς επιτήρησης, καθώς δεν αναμένεται να εισπράξουν μερίσματα για αρκετά τουλάχιστον χρόνια, ενώ παράλληλα αναγνωρίζουν και τον μεγάλο κίνδυνο που διατρέχουν, καθώς οι εταιρείες αυτές συχνά χαρακτηρίζονται από προβλήματα κεφαλαίων και ρευστότητας.

Από την άλλη πλευράς όμως, υπάρχουν και επενδυτές που σε μετοχές αυτής της κατηγορίας δέχονται να αναλάβουν το μεγάλο ρίσκο, ευελπιστώντας σε υψηλά κέρδη, σε περίπτωση που οι συγκεκριμένες εταιρείες καταφέρουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους και τελικά επιστρέψουν σε κερδοφόρο πορεία.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα δύο πιο σημαντικά ερωτήματα που τίθενται είναι τα παρακάτω:

Πρώτον, ποιοι είναι οι λόγοι, οι οποίοι οδήγησαν τη μετοχή μιας εταιρείας να ενταχθεί στο καθεστώς της επιτήρησης;

Οι λόγοι μπορεί να είναι είτε συγκυριακοί (πχ φωτιά σε εργοστάσιο που διέκοψε την παραγωγική διαδικασία για μήνες, ή πχ η εκδήλωση πανδημίας όπως αυτή της covid-19), είτε δομικοί. Αν είναι συγκυριακοί, τότε ο χρόνος θα δουλέψει πιθανότατα υπέρ της εταιρείας και της μετοχής της, καθώς τα προβλήματα θα αντιμετωπιστούν σταδιακά σε μεσομακροπρόθεσμη βάση.

Αν αντίθετα, τα αίτια είναι δομικά, τότε χρειάζεται να απαντήσουμε προσεκτικά σε σειρά ερωτημάτων, σχετικά με το ποιο ή ποια μπορεί να είναι τα συγκεκριμένα αίτια: Μια βαθύτατη κρίση που έπληξε καίρια ολόκληρο τον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται η επιχείρηση; To περιορισμένης ικανότητας στελεχιακό της δυναμικό; Το προβληματικό ιδιοκτησιακό καθεστώς και η απουσία ικανοποιητικού επιπέδου Εταιρικής Διακυβέρνησης; Η έλλειψη ρευστότητας, ή η απουσία επενδύσεων εκσυγχρονισμού κατά τα τελευταία χρόνια; Ένας συνδυασμός των προαναφερθέντων ή μέρους αυτών;

Και δεύτερον, έχουν θεραπευθεί τα αίτια που οδήγησαν στα προαναφερθέντα προβλήματα; Για παράδειγμα, έχει ανακάμψει η ζήτηση στον κλάδο δραστηριοποίησης της εταιρείας; Έχει αλλάξει το management, ή έστω έχει αντιληφθεί τα σφάλματά του, ακολουθώντας πλέον ορθές πολιτικές; Άλλαξε το ιδιοκτησιακό σχήμα της εταιρείας; Έχει μπει φρέσκο χρήμα στην επιχείρηση μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου, ή έστω έχουν γίνει ρυθμίσεις στις υποχρεώσεις προς τράπεζες, δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, προμηθευτές και λοιπούς πιστωτές; Έχουν υλοποιηθεί οι επενδύσεις εκσυγχρονισμού που απαιτούνταν;

Με άλλα λόγια ζητάμε να αντιληφθούν γιατί το… καράβι έπεσε στα βράχια και για το αν σήμερα έχουν αλλάξει τα πράγματα, με αποτέλεσμα το ίδιο καράβι να μπορεί να επιδιορθωθεί και να ταξιδέψει με ασφάλεια στις επιχειρηματικές και χρηματιστηριακές θάλασσες.

Ικανότητα πρόβλεψης: Επιπλέον, οι γνωρίζοντες από επενδύσεις υποστηρίζουν ότι τόσο στις μετοχές που βρίσκονται σε καθεστώς επιτήρησης, όσο και στις υπόλοιπες, τα χρηματιστηριακά κέρδη προέρχονται κυρίως από την ικανότητα του καθενός να προβλέπει σωστά το μέλλον.

Η ουσία είναι πως πριν μια εταιρεία εισέλθει στο καθεστώς της επιτήρησης, σχεδόν πάντα έχει προηγηθεί μια πολύ μεγάλη υποχώρηση στην τιμή της μετοχής της, καθώς η επιδείνωση των οικονομικών της αποτελεσμάτων είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα και επίσης πολλοί επενδυτές -έχοντας προβλέψει σωστά τις εξελίξεις- είχαν σπεύσει να ρευστοποιήσει έγκαιρα τις θέσεις τους, περιορίζοντας έτσι το ύψος των ζημιών τους (stop loss).

H αντίθετη διαδικασία ακολουθείται στις μετοχές των εταιρειών που ανακάμπτουν και εξέρχονται από το καθεστώς της επιτήρησης, επανερχόμενες στην κανονική χρηματιστηριακή διαπραγμάτευση. Στις πλείστες των περιπτώσεων αυτών, η τιμή της μετοχής έχει ανακάμψει σημαντικά πριν η εταιρεία βγει από το καθεστώς της επιτήρησης, καθώς τμήμα των επενδυτών προέβλεψε σωστά το τι θα ακολουθούσε και έσπευσε έγκαιρα να επωφεληθεί αγοράζοντας από το ταμπλό του Χρηματιστηρίου της Αθήνας.

Με άλλα λόγια, ισχύει και στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι το χρηματιστήριο αποτελεί έναν προεξοφλητικό μηχανισμό αυτών των γεγονότων που αναμένει κάθε φορά να γίνουν η επενδυτική κοινότητα, ή έστω ένα σημαντικό τμήμα αυτής. Επίσης, στην περίπτωση των μετοχών υπό επιτήρηση, ισχύει ότι ισχύει και τις υπόλοιπες κατηγορίες επενδύσεων: Όσο υψηλότερη προσδοκώμενη απόδοση επιδιώκει κάποιος, τόσο μεγαλύτερο ρίσκο καλείται να αναλάβει.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Μετοχές