07/04/21 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Το χρήσιμο εργαλείο της κατάστασης ταμειακών ροών

Ο πίνακας των ταμειακών ροών (Cash Flow Statement) θα πρέπει να αναλύεται με μεγάλη προσοχή, όπως αντίστοιχα γίνεται και με τον ισολογισμό, ή και την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως. Οι τρεις αυτές λογιστικές καταστάσεις μας προσφέρουν μια διαφορετική «φωτογραφία» της ίδιας επιχείρησης, οπότε η μελέτη και των τριών αυτών «φωτογραφιών» μπορεί να αναδείξει σε εμάς σημαντικές πληροφορίες και ερωτήματα για την πορεία, τις προοπτικές και τους κινδύνους της συγκεκριμένης επιχείρησης.

Ειδικότερα:

Η κατάσταση ταμειακών ροών δείχνει το πόσο και με ποιο τρόπο μεταβλήθηκαν τα ταμειακά διαθέσιμα της εταιρείας κατά τη διάρκεια της οικονομικής χρήσης.

Το πρώτο τμήμα της κατάστασης αφορά τις λειτουργικές ταμειακές ροές, οι οποίες παρουσιάζουν το ποιο τρόπο μεταβλήθηκαν τα ταμειακά διαθέσιμα της εταιρείας από αυτή καθ’ εαυτή της λειτουργία της (πχ ύπαρξη λογιστικών κερδών, υποχώρηση αποθεμάτων, μείωση απαιτήσεων από πελάτες και αύξηση των υποχρεώσεων προς προμηθευτές επηρεάζουν θετικά το ύψος των λειτουργικών ταμειακών ροών, ενώ αντίθετα ύπαρξη λογιστικών ζημιών, αύξηση αποθεμάτων, άνοδος απαιτήσεων από πελάτες και πτώση των υποχρεώσεων προς προμηθευτές επηρεάζουν αρνητικά το ύψος των λειτουργικών ταμειακών ροών).

Το δεύτερο τμήμα της κατάστασης αφορά τις επενδυτικές ταμειακές ροές, οι οποίες παρουσιάζουν με ποιο τρόπο μεταβλήθηκαν τα ταμειακά διαθέσιμα της εταιρείας εξ’ αιτίας των επενδύσεων που χρηματοδότησε (αρνητική επίδραση), ή των επενδύσεων που ρευστοποίησε (θετική επίδραση).

Το άθροισμα των λειτουργικών και των επενδυτικών ταμειακών ροών μας οδηγεί στις ελεύθερες ταμειακές ροές (Free Cash Flow). Σε περίπτωση που ελεύθερες ταμειακές ροές είναι θετικές, τότε η εταιρεία έχει δημιουργήσει «χώρο» κατά τη χρονιά που πέρασε, έτσι ώστε να μειώσει τον καθαρό της δανεισμό (σύνολο τραπεζικών της υποχρεώσεών μείον διαθέσιμα), ή/και να προχωρήσει σε χρηματικές διανομές (μερίσματα, ή επιστροφή κεφαλαίου) προς τους μετόχους της.

Μετά τις ελεύθερες ταμειακές ροές, ακολουθούν οι χρηματοδοτικές ταμειακές ροές, οι οποίες ενισχύονται από τα νέα δάνεια που λαμβάνει η εταιρεία και μειώνονται από τις αποπληρωμές παλαιότερων δανείων και από τις χρηματικές διανομές προς τους μετόχους.

Το άθροισμα των ελεύθερων ταμειακών ροών και των χρηματικών ταμειακών ροών μας οδηγεί στο ποσό που μεταβλήθηκαν τα διαθέσιμα της εταιρείας κατά τη διάρκεια της οικονομικής χρήσης. Στο παρατιθέμενο παράδειγμα, η εταιρεία σημείωσε θετικές λειτουργικές ταμειακές ροές 100 χιλ. ευρώ, διέθεσε για επενδύσεις 40 χιλ. ευρώ, άρα οι ελεύθερες ταμειακές ροές της διαμορφώθηκαν στα +60 χιλ. ευρώ. Στη συνέχεια, η εταιρεία Α’ διάθεσε 50 χιλ. ευρώ προκειμένου να μειώσει το δανεισμό της, οπότε κατά τη διάρκεια της χρήσης τα διαθέσιμά της αυξήθηκαν κατά 10 χιλ. ευρώ (από 10 σε 20 χιλ. ευρώ).

Πίνακας ταμειακών ροών εταιρείας Α’

Λειτουργικές ταμειακές ροές

+100

Επενδυτικές ταμειακές ροές

-40

Ελεύθερες ταμειακές ροές

+60

Χρηματοδοτικές ταμειακές ροές

-50

Μεταβολή διαθεσίμων

+10

Ταμείο 1ης Ιανουαρίου

10

Ταμείο 31ης Δεκεμβρίου

20

Τα ποσά σε χιλιάδες ευρώ

Ζητήματα προς εξέταση

Πρώτον, με τους άλλους παράγοντες να διατηρούνται σταθεροί, θα θέλαμε οι ελεύθερες ταμειακές ροές να προσεγγίζουν ή και να υπερβαίνουν το ύψος των λογιστικών κερδών. Αυτό όμως δεν θα πρέπει να συμβαίνει μακροπρόθεσμα, καθώς ενδεχομένως να οφείλεται στο γεγονός ότι η εταιρεία δεν υλοποιεί σημαντικές επενδύσεις, οπότε κινδυνεύει να απωλέσει σε βάθος χρόνου την ανταγωνιστικότητά της.

Δεύτερον, θα πρέπει να μας ανησυχήσει το γεγονός αν επί σειρά ετών η εταιρεία σημειώνει αύξηση λογιστικών κερδών σε συνδυασμό με την απουσία θετικών ελεύθερων ταμειακών ροών, ή και με την ύπαρξη αρνητικών ταμειακών ροών. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να σημαίνει ενδεχομένως τρία πράγματα:

α) Η εταιρεία προχωρεί συνεχώς σε υψηλές επενδύσεις, δανειζόμενη ολοένα και μεγαλύτερα ποσά. Σε μια τέτοια περίπτωση αξιολογούμε το επενδυτικό πρόγραμμα της εταιρείας, καθώς σε περίπτωση αποτυχίας του η επιχείρηση θα βρεθεί με σημαντικά ανοίγματα προς τις τράπεζες.

β) Η εταιρεία αυξάνει συνεχώς το ύψος των αποθεμάτων της και των απαιτήσεων από τους πελάτες της (πχ υιοθέτηση επιθετικής πολιτικής marketing, μέσα από διεύρυνση της προσφερόμενης προϊοντικής γκάμας και παροχή μεγάλων περιόδων πίστωσης προς τους πελάτες). Τότε, θα πρέπει να εξεταστούν κίνδυνοι απαξίωσης των αποθεμάτων και δημιουργίας σημαντικών επισφαλών απαιτήσεων.

γ) Η διοίκηση της εταιρείας προχωρεί σε «ωραιοποίηση» των λογιστικών της καταστάσεων, αποκρύπτοντας απομειώσεις αποθεμάτων (πχ ελλαττωματικά προϊόντα), και καθυστερούμενες απαιτήσεις, ή εναλλακτικά παγιοποιώντας υπερβολικό ύψος εξόδων, εμφανίζοντάς τα δήθεν ως άυλες επενδύσεις. Γενικότερα, ο πίνακας των ταμειακών ροών αποτελεί ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για τον έλεγχο της αξιοπιστίας των λογιστικών καταστάσεων.

Τρίτον, σε περίπτωση σημαντικής αύξησης (μείωσης) του κύκλου εργασιών μιας εταιρείας, οι λειτουργικές ταμειακές ροές επηρεάζονται αρχικά αρνητικά (θετικά). Αν για παράδειγμα, μια εταιρεία αυξήσει τις πωλήσεις της κατά 20%, τότε θα αναγκαστεί να προμηθευτεί περισσότερες πρώτες ύλες, να απασχολήσει υπερωριακά το προσωπικό της και να ανεβάσει το ύψος των πιστώσεών της προς τους πελάτες. Και επειδή συνήθως οι εταιρείες πρώτα πληρώνουν και ύστερα εισπράττουν, η αύξηση των πωλήσεων οδηγεί -βραχυμεσοπρόθεσμα- σε επιδείνωση των ταμειακών ροών, έως ότου αρχίσουν και εισπράττονται τα ποσά που μας οφείλονται από τους πελάτες μας και τα κέρδη να έρθουν να ενισχύσουν το ταμείο μας.

Αντίθετα, σε περίπτωση πτωτικής τάσης των πωλήσεών μας (βλέπε περίοδος οικονομικής κρίσης) η εταιρεία αναγκάζεται να προμηθευτεί λιγότερες πρώτες ύλες, να περιορίσει το προσωπικό της και να μειώσει το ύψος των πιστώσεών της προς τους πελάτες της. Αυτό, δημιουργεί βραχυμεσοπρόθεσμα μια βελτίωση στο μέτωπο των ταμειακών ροών.

Τέταρτον, υπάρχουν περιπτώσεις ότι οι πρώτες ύλες των προϊόντων των εταιρειών εμφανίζουν έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές τους (πχ πετρέλαιο, προϊόντα πετρελαίου, μέταλλα, βαμβάκι, νήματα). Σε μια τέτοια περίπτωση, αύξηση των διεθνών τιμών των εμπορευμάτων επιδρούν αρνητικά στις ταμειακές ροές μιας εταιρείας και μείωσή τους επιδρά θετικά.

Πέμπτο, υπάρχουν περιπτώσεις εταιρειών που εμφανίζουν δυσμενή οικονομικά αποτελέσματα, αλλά σαφώς καλύτερη εικόνα στις ελεύθερες ταμειακές τους ροές. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε αρκετές περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων:

α) Τα λογιστικά αποτελέσματα έχουν επηρεαστεί από μη λειτουργικά κονδύλια (πχ απομειώσεις περιουσιακών στοιχείων) που δεν επηρεάζουν τις ταμειακές ροές.

β) Η εταιρεία είναι σε τόσο δύσκολη θέση, έτσι ώστε να έχει μεγάλο ύψος ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τράπεζες, προμηθευτές, δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ταμειακές ροές