22/01/19 | Αρχική > Αρθρογραφία > Φορολογικά και Επίκαιρα

Συμβάσεις της εταιρείας με μέλη του διοικητικού συμβουλίου

Διευκολύνεται, με τον νέο δίκαιο της ΑΕ (Ν.4548/2018), η σύναψη συμβάσεων ανάμεσα στην ΑΕ και στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. Οι ρυθµίσεις αφορούν όλες τις ανώνυµες εταιρείες, εισηγµένες και µη, υπάρχουν όµως ειδικές διατάξεις για τις εισηγµένες.

Ειδική άδεια με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου

Ενώ με τον Κ.Ν.2190/1920 απαιτείτο απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, τώρα, με τον Ν.4548/2018, άρθρο 99, αρκεί ειδική άδεια με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Με τη νέα ρύθµιση δεν υπάρχει πλέον η διάκριση µεταξύ δανειακών και πιστωτικών συµβάσεων, από τη µία µεριά, και «άλλων συµβάσεων», από την άλλη, αλλά όλες οι συµβάσεις υπάγονται σε ενιαίο καθεστώς.

Οι λόγοι για τους οποίους επελέγη η προσέγγιση αυτή αφορούν, όπως αναφέρεται στην Αιτιολογική Έκθεση, στην ανάγκη παροχής ενός αποτελεσματικότερου, ταχύτερου και απλούστερου ελέγχου των σχετικών συναλλαγών. Τούτο επιτυγχάνεται πρώτον, λόγω της ευθύνης των µελών του Δ.Σ. έναντι της εταιρείας (σε αντίθεση µε τους µετόχους, οι οποίοι µόνον κατ’ εξαίρεση υπέχουν ευθύνη) δεύτερον, λόγω της απαγόρευσης βάσει του άρθρου 97 συµµετοχής στη ψηφοφορία του µέλους του Δ.Σ. στο οποίο αφορά (άµεσα ή έµµεσα) η σύµβαση τρίτον, διότι η διαδικασία λήψεως αποφάσεων στο Δ.Σ. είναι συντοµότερη και απλούστερη σε σχέση µε την αντίστοιχη της γενικής συνέλευσης.

Αυτό δεν σηµαίνει, ότι αποκλείεται οποιαδήποτε συµµετοχή της Γενικής Συνέλευσης στην διαδικασία αδειοδότησης της συναλλαγής της εταιρείας µε συνδεδεµένα πρόσωπα. Η παράγραφος 3 διαφυλάσσει τη δυνατότητα να παραπεµφθεί το θέµα στη Γ.Σ., αν το ζητήσει µειοψηφία του 5% του µετοχικού κεφαλαίου εντός 10 ηµερών από τη δηµοσίευση της ανακοίνωσης της χορήγησης άδειας από το Δ.Σ. ή όταν η λήψη απόφασης από το τελευταίο είναι αδύνατη, π.χ. λόγω σύγκρουσης συµφερόντων των περισσότερων µελών του (άρθρο 97, παράγραφος 3). Παρέχεται µάλιστα η δυνατότητα καταστατικής πρόβλεψης ότι το δικαίωµα αυτό το έχει µικρότερη µειοψηφία, όχι κατώτερη του 1%.

Για ποια, ειδικότερα, πρόσωπα ισχύει

Η υποχρέωση λήψης ειδικής άδειας ισχύει, κατά κύριο λόγο, για πρόσωπα που μπορούν να ασκήσουν έλεγχο ή αθέμιτη επιρροή σ’αυτή, και μάλιστα για τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, τα πρόσωπα που ελέγχουν την εταιρεία, τα στενά μέλη οικογένειας των προσώπων αυτών, όπως αυτά ορίζονται στο Παράρτημα Α του Ν.4308/2014, καθώς και τα νομικά πρόσωπα που ελέγχονται από τους παραπάνω. Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο θεωρείται ότι ελέγχει την εταιρεία, αν συντρέχει μια από τις περιπτώσεις του άρθρου 32 του Ν.4308/2014. Το καταστατικό πάντως µπορεί να διευρύνει τον κύκλο των προσώπων που υπάγονται στη ρύθµιση.

Έτσι συμβάσεις της εταιρείας με τα παραπάνω πρόσωπα συνάπτονται νόμιμα μετά από απόφαση του Δ.Σ. που λαμβάνεται με απλή απαρτία και πλειοψηφία αλλά και όρους και προϋποθέσεις που θα αναλύσουμε παρακάτω.

Πότε δεν ισχύει η υποχρέωση της λήψης ειδικής άδειας από το ΔΣ

Η υποχρέωση αυτή, της λήψης ειδικής άδειας από το Δ.Σ. για σύναψη σύμβασης ανάμεσα στην εταιρεία και τα παραπάνω πρόσωπα δεν ισχύει όταν πρόκειται, μεταξύ άλλων, και για τρέχουσα συναλλαγή ανάμεσα στην εταιρεία και τα παραπάνω πρόσωπα.

Τρέχουσα συναλλαγή είναι η συνήθης συναλλαγή σε σχέση με τις εργασίες και το αντικείμενο της επιχειρηματικής δραστηριότητας της εταιρείας, ως προς το είδος και το μέγεθός της, και συνάπτεται με τους συνήθεις όρους της αγοράς. Βέβαια τα πρόσωπα με τα οποία πρόκειται να γίνει η συναλλαγή δεν συμμετέχουν στην αξιολόγηση αν και κατά πόσον η συγκεκριμένη συναλλαγή είναι τρέχουσα. Σε κάθε περίπτωση τεκμαίρεται ότι σύμβαση της εταιρείας με τα παραπάνω πρόσωπα δεν είναι συνήθης, αν η αξία της – που υπολογίζεται αθροιστικά για όλο το έτος ώστε να αποτραπεί πιθανή καταστρατήγηση - αποτιμάται τουλάχιστον σε δέκα τοις εκατόν (10%) του ενεργητικού της εταιρείας.

Το ζήτημα των αποδοχών των μελών του Δ.Σ.

Το άρθρο 99, παράγρ. 3 (β) προβλέπει, ότι δεν απαιτείται ειδική άδεια για συμβάσεις που αφορούν τις αποδοχές των μελών του Δ.Σ. της εταιρείας, του γενικού διευθυντή και του τυχόν αναπληρωτή του, καθώς και των διοικητικών στελεχών της, όπως αυτά ορίζονται στο Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο, 24, γιατί ως προς αυτές εφαρμόζονται τα άρθρα 109 έως 114.

Στη συνέχεια, το άρθρο 109, παράγρ. 3 προβλέπει ότι αμοιβή σε μέλη του Δ.Σ. για υπηρεσίες προς την εταιρεία βάσει ειδικής σχέσης, όπως ενδεικτικά, από σύμβαση εργασίας, έργου ή εντολής καταβάλλεται με τις προϋποθέσεις των άρθρων 99 έως 101.

Ερμηνευτικά συνάγεται από τα ανωτέρω (άρθρο 109, παράγρ. 3 σε συνδυασμό με τα άρθρα 99 έως 101) ότι δεν απαιτείται ειδική άδεια από το Δ.Σ. για σύναψη συμβάσεως εργασίας με μέλος του Δ.Σ., ούτε για την καταβολή αποζηµιώσεων και δαπανών στα πλαίσια κατά νόµο εγκεκριµένης, όπου απαιτείται, έννοµης σχέσης (π.χ. δαπάνες στο πλαίσιο εργασίας ή εντολής) ή/και προβλέπονται εκ του νόµου (π.χ. ΑΚ 723), όπως άλλωστε ισχύει κατά πάγια θέση της νοµολογίας, όταν το αντικείμενό της δεν διαφέρει από εκείνο των συμβάσεων που καταρτίζονται στα πλαίσια της καθημερινής δράσης της εταιρείας ή όταν κατά το περιεχόμενο της δεν υπερβαίνει το συνηθισμένο για τη συγκεκριμένη περίπτωση μέτρο, όπως αυτό προσδιορίζεται από τη δραστηριότητα της εταιρείας, την οικονομική της ευρωστία, τις ανάγκες που ικανοποιούνται με τη σύναψή της και τα ειθισμένα στις συναλλαγές για συμβάσεις αυτού του είδους.

Εξ αντιδιαστολής συνάγεται, ότι για τις εκτός μισθού αμοιβές των μελών του Δ.Σ. απαιτείται ειδική απόφαση της Γ.Σ. της εταιρείας (άρθρο 109, παράγρ. 1), για τις δε συμβάσεις εργασίας και παρεμφερείς που εξέρχονται των κριτηρίων των τρεχουσών συναλλαγών σύμφωνα με το άρθρο 99, απαιτείται απόφαση του Δ.Σ.

Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου

Η άδεια κατάρτισης συναλλαγής της εταιρείας με συνδεδεμένο μέρος ή παροχής ασφαλειών και εγγυήσεων προς τρίτους υπέρ του συνδεδεμένου μέρους, παρέχεται με απόφαση του ΔΣ, που ισχύει για 6 μήνες. Επί επαναλαμβανόμενων συμβάσεων με το ίδιο πρόσωπο μπορεί να δοθεί ενιαία άδεια σύναψης, που ορίζει τα χαρακτηριστικά των συμβάσεων και ισχύει για 1 έτος. Είναι υποχρεωτική η δημοσίευση σχετικής ανακοίνωσης.

Η απόφαση λαμβάνεται με απλή απαρτία και πλειοψηφία για τη λήψη της οποίας δεν συμμετέχει, σύμφωνα με το άρθρο 97, παράγραφος 32, το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, το οποίο αφορά άμεσα ή έμμεσα η συναλλαγή.

Μέτοχοι που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του κεφαλαίου, μπορούν, εντός 10 ημερών από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης της χορήγησης άδειας από το Δ.Σ., να ζητήσουν τη σύγκληση Γ.Σ. για να αποφασίσει αυτή για το ζήτημα της παροχής της άδειας.

Η σύμβαση της παραγράφου 1 του άρθρου 99 ή η παροχή εγγύησης ή ασφάλειας, για την οποία χορηγήθηκε άδεια από το Δ.Σ. θεωρείται οριστικά έγκυρη μόνο μετά την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας των 10 ημερών ή τη λήψη της άδειας από τη Γ.Σ. ή την έγγραφη δήλωση του συνόλου των μετόχων προς την εταιρεία, ότι δεν προτίθενται να ζητήσουν τη σύγκληση της Γ.Σ.

Αν μέχρι να χορηγηθεί άδεια από τη Γ.Σ., έχει ήδη συναφθεί η σύμβαση ή έχει παρασχεθεί η εγγύηση ή η ασφάλεια, τότε η χορήγηση της άδειας από την Γ.Σ. ματαιώνεται, αν αντιταχθούν σε αυτήν μέτοχοι που εκπροσωπούν το 1/20 του εκπροσωπούμενου στη συνέλευση κεφαλαίου. Το καταστατικό μπορεί να μειώσει το ποσοστό αυτό μέχρι το 1% του κεφαλαίου.

Αν και δεν είναι επαρκώς σαφής, όπως θα ανεμένετο, η ρύθμιση σχετικά με τις αμοιβές των μελών του Δ.Σ., εν τούτοις φαίνεται ότι οι νέες διατάξεις ικανοποιούν εν πολλοίς τους στόχους που έχει θέσει ο νομοθέτης, παρέχοντας ένα αποτελεσµατικότερο, ταχύτερο και απλούστερο έλεγχο αυτών των συναλλαγών, σε εναρμόνιση με την σχετική Οδηγία.


Η κα.Αναστασοπούλου είναι Εισηγήτρια στο σεμινάριο με θέμα "Ποιες Νομοθετικές αλλαγές έφεραν οι νέοι νόμοι για τις Α.Ε. και Ε.Π.Ε." που θα πραγματοποιηθεί

  • στην Αθήνα, Τρίτη 29 & Πέμπτη 31 Ιανουαρίου 2019 (17:00 - 22:00), στο Εκπαιδευτικό Κέντρο Epsilon Net Training - Λ. Συγγρού 120,
  • στη Θεσσαλονίκη, Παρασκευή 15 Φεβρουαρίου 2019 (17:00 - 22:00) & Σάββατο 16 Φεβρουαρίου 2019 (09:30 - 14:30), στο Εκπαιδευτικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, Πάροδος 17ης Νοέμβρη 87, Ζώνη ΕΜΟ, Πυλαία.

Για περισσότερες πληροφορίες και για δήλωση συμμετοχής πατήστε εδώ.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Διοικητικό Συμβούλιο, Απόφαση ΔΣ, Διοικητικό Συμβούλιο Ανώνυμης Εταιρίας, Αποδοχές μελών ΔΣ