1. Η εκ περιτροπής απασχόληση , κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 38, παρ.3 του Ν.1892/1990 ,  επιβάλλεται από τον εργοδότη εάν περιοριστούν οι δραστηριότητές του, χωρίς η διάρκειά της να μπορεί να υπερβεί τους 9 μήνες το έτος εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους και υπό την προϋπόθεση να προηγηθεί ενημέρωση και διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή εν ελλείψει αυτών με το σύνολο του προσωπικού.

Για να είναι σύννομο το πλαίσιο της μετατροπής της πλήρους σε εκ περιπτροπής απασχόληση,  πρέπει να υφίστανται οι κάστωθι προϋποθέσεις :

•Περιορισμός των δραστηριοτήτων της επιχείρησης. Απαιτείται σημαντικός περιορισμός της οικονομικής δραστηριότητας της επιχείρησης που να απειλεί άμεσα τις θέσεις εργασίας (Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας 77/2014).

•Ενημέρωση των εργαζομένων με σχετική ανακοίνωση & πρόσκληση για διαβούλευση.

•Διαβούλευση εργοδότη με εργαζόμενους ( σε τόπο & χρόνο που ορίζει ο εργοδότης) & Σύνταξη σχετικού  πρακτικού διαβούλευσης.           

•Υποβολή  Τροποποιητικής σύμβασης από πλήρη σε εκ περιτροπής χωρίς  σύμφωνη γνώμη

•Υποβολή μεταβολής μισθού

• Υποβολή ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας το αργότερο ως και την ίδια ημέρα της μεταβολής και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον  εργαζόμενο .

Στοιχείο της διαβούλευσης επί μετατροπής της  σύμβασης εργασίας  από πλήρη σε εκ περιτροπής απασχόληση, είναι η στάθμιση :

- της επιβίωσης των εργαζομένων παράλληλα

- με την διασφάλιση της βιωσιμότητας και των αναγκών της επιχείρησης κατά την ίδια χρονική περίοδο κατά την οποία επιβάλλεται σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης.

Η εκ περιτροπής εργασία αποτελεί ειδικότερη μορφή μερικής απασχόλησης, κατά την οποία ο μισθωτός απασχολείται στην επιχείρηση λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή λιγότερους μήνες το έτος, αλλά πάντα κατά πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας. Βασικό γνώρισμα  εν προκειμένω είναι η εναλλαγή χρονικών διαστημάτων εργασίας και αργίας , μολονότι η λειτουργία της επιχείρησης παραμένει συνεχής. Ο περιορισμός της δραστηριότητας του εργοδότη, ανεξαρτήτως των λόγων στους οποίους οφείλεται, πρέπει να είναι τέτοιος, που θα οδηγούσε σε απολύσεις για οικονομικοτεχνικούς λόγους. Ανώτατο διάστημα αυτό των εννέα μηνών ανά ημερολογιακό έτος. Εφ' όσον δεν τηρούνται οι ανωτέρω όροι , δεν υφίσταται σχετικό δικαίωμα του εργοδότη για μονομερή μεταβολή των όρων εργασίας, η δε μονομερής επιβολή της συνιστά παράνομη βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας.

Προϋπόθεση (ουσιαστική) για την επιβολή της εκ περιτροπής εργασίας είναι ο περιορισμός των εργασιών της επιχείρησης, ενώ η προϋπόθεση της ενημέρωσης και διαβούλευσης με τους εκπροσώπους των εργαζομένων είναι τυπική. Η εκ περιτροπής εργασία δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε μεμονωμένους εργαζομένους ή σε ένα συγκεκριμένο εργαζόμενο, καθώς τότε θα έχουμε βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας (Μονομελές Εφετείο Θεσσαλονίκης766/2016).

 

2. Από την εισηγητική Έκθεση του νόμου όπου αναφέρεται ότι: «...Ο εργοδότης σε περίπτωση περιορισμού της οικονομικής του δραστηριότητας και προκειμένου να μην προβεί σε καταγγελία της σύμβασης των εργαζομένων του δύναται να επιβάλει μονο­μερώς σύστημα εκ περιτροπής απασχόλη­σης, μόνο όμως για χρονικό διάστημα...» συνάγεται ότι σκοπός της διάταξης περί μονομερούς επιβολής συστήματος εκ περι­τροπής απασχόλησης είναι η αντιμετώπιση πρόσκαιρων οικονομικών προβλημάτων με αποτέλεσμα τη διασφάλιση της βιωσιμότη­τας της επιχείρησης και την αποφυγή απο­λύσεων. Συνεπώς, ο λόγος για τον οποίο ο εργο­δότης δικαιούται να επιβάλει μονομερώς την εκ περιτροπής απασχόληση, είναι η αποφυγή απολύσεων, κατ επέκταση δε και η αποφυγή αύξησης της ανεργίας, με την επιλογή λύσε­ων ευνοϊκότερων για τους εργαζόμενους. Στην περίπτωση αυτή δηλαδή ο νόμος θε­ωρεί ευνοϊκότερη για τον εργαζόμενο τη μονομερή μεταβολή των όρων εργασίας από την απώλεια της θέσης εργασίας, με βάση και την αρχή ότι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας αποτελεί την έσχατη λύση. Προς τούτο παρέχεται στον εργοδότη, στο πλαίσιο του γενικότερου διευθυντικού του δικαιώμα­τος, η δυνατότητα να διατηρήσει το προσω­πικό του τροποποιώντας τους όρους εργα­σίας, προσαρμόζοντας τους στις νέες ανά­γκες της επιχείρησης, για χρονικό διάστημα εννέα (9) μηνών ετησίως, προκειμένου να αντιμετωπίσει τον περιορισμό της οικονομι­κής του δραστηριότητας. Η διάταξη δεν προβλέπει πόσες ημέρες, εβδομάδες ή μήνες εργασίας «το λιγότερο», επιτρέπεται να περιλαμβάνει το σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης που δύναται να επιβάλει μονομερώς ο εργοδότης σε περίπτωση περιορισμού της οικονομικής του δραστηριότητας. Σε κάθε περίπτωση, η άσκηση από τον εργοδότη του συγκεκριμένου δικαιώματος πρέπει να γίνεται όπως επιβάλλουν ο κοινω­νικός και οικονομικός σκοπός του και η αρχή της καλής πίστης σύμφωνα με το άρθρο 281 Α.Κ. (Β. Δούκα: Μερική απασχόληση / Το καθεστώς των μερικώς απασχολούμενων στον ιδιωτικό τομέα). Άλλωστε με τη διαδικασία των διαβου­λεύσεων, που προβλέπεται από τη διάταξη ως προϋπόθεση για την εφαρμογή της, δίδεται στους εργαζόμενους η ευκαιρία και το δικαίωμα να πληροφορηθούν με σαφήνεια και επαρκή αιτιολογία τους λόγους που επιβάλουν τη λήψη ενός τέτοιου μέτρου, σε περίπτωση δε μονομερούς επιβολής του, χωρίς να δικαιολογείται από τα στοιχεία που περιήλθαν σε γνώση τους, ή αν εκ των υστέρων αποδειχθεί ανακριβής ο ισχυρι­σμός του εργοδότη περί περιορισμού της δραστηριότητας του, οι εργαζόμενοι μπο­ρούν να ζητήσουν να ελεγχθεί δικαστικά η μονομερής επιβολή συστήματος εκ περιτρο­πής εργασίας για τυχόν καταχρηστική άσκη­ση δικαιώματος και να αναγνωρισθεί η ακυρότητα της, επιπλέον δε μπορούν να διεκδικήσουν την καταβολή αποζημίωσης, η οποία αντιστοιχεί στις αποδοχές που θα ελάμβαναν αν δεν είχε επιβληθεί το συγκε­κριμένο σύστημα (I. Κουκιάδης: Εργατικό Δίκαιο / Ατομικές Εργασιακές Σχέσεις και το Δίκαιο της Ευελιξίας της Εργασίας» Γ Εκδ.). (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 304/12/24.1.2012).

 

3.Η θέσπιση  του μέτρου της μετατροπής της πλήρους σε εκ περιτροπής απασχόληση μονομερώς με απόφαση του εργοδότη , δεν επηρεάζεται  απο το εαν  η επιχείρηση δεσμεύεται  ή όχι από επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση. Η εκ περιτροπής απασχόληση , όπως προαναφέρθηκε ,  επιβάλλεται μονομερώς  από τον εργοδότη εάν περιοριστούν οι δραστηριότητές του, χωρίς η διάρκειά της να μπορεί να υπερβεί τους 9 μήνες το έτος εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους και υπό την προϋπόθεση να προηγηθεί ενημέρωση και διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων. 

4. Για την μονομερή επιβολή συστήματος εκ περιτροπής εργασίας που μέχρι την έναρξη του Εργάνη ΙΙ (τις 16/2/2026)  η μεταβολή  πραγματοποιείται  με Ε9 Συμβάσεις Μερικής ή/και Εκ Περιτροπής Απασχόλησης,  θα  παρέχεται με την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του ΠΣ Εργάνη ΙΙ ,  η δυνατότητα εισαγωγής επισυναπτόμενου αρχείου στις μεταβολές ώστε να καταχωρηθεί η απόφαση του εργοδότη για μονομερή επιβολή συστήματος εκ περιτροπής εργασίας στο προσωπικό του, εφόσον πρώτα έχουν τεθεί σε αυτά οι απαιτούμενες υπογραφές.