Τα έσοδα από μερίσματα του άρθρου 48 του Ν. 4172/2013 δύνανται με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης να διανεμηθούν εντός του ίδιου φορολογικού έτους

Αναδημοσίευση από το Ενημερωτικό Δελτίο Απριλίου Μαΐου 2026 της ΣΟΛ Α.Ε.

www.solcrowe.gr

Τα έσοδα από μερίσματα του άρθρου 48 του Ν. 4172/2013 δύνανται με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης, να διανεμηθούν εντός του ίδιου φορολογικού έτους.

ΕΡΩΤΗΜΑ

Τα έσοδα από μερίσματα του άρθρου 48 του Ν. 4172/2013 δύνανται με απόφαση της Τακτικής Γε­νικής Συνέλευσης, να διανεμηθούν εντός του ίδιου φορολογικού έτους;

ΓΝΩΜΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η Γνώμη της Φορολογικής Επιτροπής σχετικά με το παραπάνω ερώτημα είναι η εξής:

Στην ΠΟΛ 1039/2015 «Οδηγίες για την εφαρμογή των άρθρων 48 και 63 του ν.4172/2013, αναφο­ρικά με την απαλλαγή ενδοομιλικών μερισμάτων και παρακράτησης φόρου ενδοομιλικών πληρω­μών» αναφέρονται τα εξής:

« (…) Το ποσό των εισπραττόμενων μερισμάτων που απαλλάσσεται της φορολογίας εισοδήματος με βάση τις κοινοποιούμενες διατάξεις, προκειμένου για τα νομικά πρόσωπα που τηρούν διπλογραφικά βι­βλία, εμφανίζεται σε ειδικό λογαριασμό αποθεματι­κού, το οποίο όμως δεν φέρει τον όρο «αφορολό­γητο» όπως άλλωστε έχει διευκρινιστεί με την ΠΟΛ.1007/2.1.2014 εγκύκλιό μας για τα αφορολό­γητα έσοδα που προβλέπονται από τις διατάξεις του νέου Κ.Φ.Ε., μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τα εισπραττόμενα μερίσματα κατ' εφαρμογή του άρ­θρου 48.

Επισημαίνεται, ότι η απαλλαγή επεκτείνεται και στις επιχειρήσεις που παρουσιάζουν ζημιογόνα αποτελέ­σματα και δεν μπορούν να σχηματίσουν αποθεμα­τικό, καθόσον το απαλλασσόμενο ποσό εμφανίζεται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού, ανεξάρτητα από την επάρκεια κερδών ή όχι.

Αν διανεμηθεί ή κεφαλαιοποιηθεί το αποθεματικό αυτό ή μέρος του, με την παρούσα γίνεται δεκτό ότι δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 1 του άρ­θρου 47 του ν. 4172/2013, δηλαδή αυτό δεν προστί­θεται στα κέρδη της επιχείρησης συναθροιζόμενο με τα λοιπά κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα. Ωστόσο, υπόκειται σε παρακράτηση φόρου με συντε­λεστή 10%, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 63 του ν.4172/2013, γιατί θεωρεί­ται ότι εμπίπτει στην έννοια των μερισμάτων (διανε­μομένων κερδών) με βάση τις διατάξεις των άρθρων 39 και 64 του ίδιου νόμου.

(…)

Για την τεκμηρίωση της πλήρωσης των προϋποθέ­σεων του άρθρου 48 το νομικό πρόσωπο που λαμ­βάνει τα μερίσματα δεν συμπληρώνει ειδικό έντυπο κατ' εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, καθόσον για την εκπλήρωση της συνδρομής των προϋποθέσεων για την εφαρμογή του άρθρου αυτού έχει ενσωματωθεί στο έντυπο φορολογίας ει­σοδήματος, ειδικός πίνακας ο οποίος συμπληρώνε­ται μαζί τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος στις αντίστοιχες προθεσμίες υποβολής της δήλωσης φο­ρολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους μέσα στο οποίο αποκτήθηκαν τα υπόψη εισοδήματα, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 68 του ίδιου νό­μου.(…)».

Στην Ε.2007/2026 «Οδηγίες για τη συμπλήρωση και την εκκαθάριση της δήλωσης φορολογίας ει­σοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων φορολογικού έτους 2025» αναφέρο­νται τα εξής:

(…)

10. Στους κωδικούς 495, 480, 474, 458, 465, 466, 470, 494, 463, 467, 459, 468, 471, 469, 559, 752, 475, 473, 462, 516, 476, 479, 477, 478, 488, 496, 497, 517, 498, 499, 518, 519, 503, 504, 509, 529, 511, 512, 513 και 514 αναγράφονται τα έσοδα που με βάση τις αναφερόμενες, στους οικείους κωδικούς, διατάξεις του Κ.Φ.Ε. ή άλλων νόμων απαλλάσσονται του φόρου εισοδήματος. Επισημαίνεται ότι οι ως άνω κωδικοί συμπληρώνονται χωρίς να ελέγχεται η επάρ­κεια κερδών με βάση το ποσό του κωδικού 016. Σε περίπτωση που μετά την αφαίρεση των ως άνω κω­δικών από τον κωδικό 024 προκύψει ζημία, η ζημία αυτή αναγνωρίζεται φορολογικά. Τα ίδια ισχύουν και στην περίπτωση που προσαυξάνονται οι ζημίες του κωδικού 224 λόγω της πρόσθεσης των πιο πάνω κωδικών.

Ειδικότερα:

11. Στον κωδικό 495 αναγράφεται το ποσό των ει­σπραττόμενων μερισμάτων που απαλλάσσεται της φορολογίας εισοδήματος με βάση τις προϋποθέσεις των διατάξεων του άρθρου 48 του Κ.Φ.Ε.. Ο κωδικός αυτός συμπληρώνεται ανεξάρτητα από την κατηγο­ρία των βιβλίων (απλογραφικά ή διπλογραφικά) που τηρούν τα νομικά πρόσωπα, προκειμένου για τον προσδιορισμό των φορολογητέων αποτελεσμάτων τους.

Για την τεκμηρίωση της πλήρωσης των προϋποθέ­σεων το νομικό πρόσωπο συμπληρώνει υποχρεω­τικά τον Πίνακα 4 (Εφαρμογή των προϋποθέσεων του άρθρου 48 ν. 4172/2013).

Συγκεκριμένα, για εισπραττόμενα μερίσματα από κράτη μέλη της Ε.Ε. συμπληρώνεται ο Πίνακας 4Α, με τους επιμέρους υποπίνακες. Για εισπραττόμενα μερίσματα από κράτη εκτός Ε.Ε. (τρίτες χώρες πλην μη συνεργάσιμων κρατών) συμπληρώνεται ο Πίνα­κας 4Β με τους επιμέρους υποπίνακες.

(…)

61. Στον κωδικό 384 καταχωρείται το ποσό των δια­νεμηθέντων κερδών του φορολογικού έτους που έληξε για τα οποία δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 47 του Κ.Φ.Ε., ήτοι εισπρατ­τόμενα μερίσματα που απαλλάσσονται της φορολο­γίας με βάση τις διατάξεις του άρθρου 48 του ν.4172/2013 (κωδικός 495), εισόδημα από υπεραξία μεταβίβασης τίτλων συμμετοχής σε νομικό πρόσωπο του άρθρου 48Α του ν. 4172/2013 (κωδικός 480), έσοδα που φορολογήθηκαν κατ’ εφαρμογή των δια­τάξεων των παρ. 12 και 13 του άρθρου 72 του ν. 4172/2013 (κωδικός 474), υπεραξία από αναγκα­στική απαλλοτρίωση ακινήτου (κωδικός 458), υπερα­ξία από εκποίηση μεριδίων ΟΣΕΚΑ (κωδικός 466), απαλλασσόμενα έσοδα Φορέων Γενικής Κυβέρνη­σης (ΦΓΚ) (κωδικός 468), έσοδα απαλλασσόμενων νομικών προσώπων με βάση την αριθ.116/2019 γνωμοδότηση του Ν.Σ.Κ η οποία κοινοποιήθηκε με την Ε.2107/2019 εγκύκλιο (κωδικός 469), έσοδα ναυ­τιλιακών επιχειρήσεων η φορολόγηση των οποίων διέπεται από τις διατάξεις του ν. 27/1975 κατ’ εφαρ­μογή των διατάξεων των παρ. 14 και 15 του άρθρου 72 του ν.4172/2013 (κωδικός 559), διανεμηθέν εισό­δημα ελεγχόμενης αλλοδαπής εταιρείας το οποίο έχει υπαχθεί σε φορολογία τα προηγούμενα φορολογικά έτη (κωδικός 478), ωφέλεια από τη διαγραφή ή τη ρύθμιση χρεών (κωδικός 488), έσοδα από τη διανομή αποθεματικών που σχηματίσθηκαν βάσει των διατά­ξεων της παρ.6 του άρθρο 8 του ν. 3299/2004 (κωδι­κός 499), κέρδος που εξαιρείται από τον φόρο στην Ελλάδα σύμφωνα με τις διατάξεις της εκάστοτε εφαρ­μοστέας ΣΑΔΦ (κωδικός 518) καθώς και αφορολό­γητα έσοδα από έκτακτα γεγονότα για τα οποία δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 47 του ν. 4172/2013 (κωδικός 514). Τα ποσά που αναγράφονται στον κωδικό αυτό δεν προστίθενται στα κέρδη της επιχείρησης συναθροιζόμενα με τα λοιπά κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα, κα­θόσον δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κ.Φ.Ε.

(…)

94. Οι κωδικοί 579, 574, 590, 582, 586, 537 και 575 συμπληρώνονται από τις επιχειρήσεις που έχουν κά­νει χρήση των εν λόγω κινήτρων προκειμένου να αφαιρεθεί το ποσό της απαλλαγής από την καταβολή φόρου κατά το τρέχον φορολογικό έτος είτε λόγω πραγματοποίησης παραγωγικών επενδύσεων, στο πλαίσιο των διατάξεων του ν. 3908/2011 (φορολο­γική απαλλαγή ν. 3908/2011), του ν. 4399/2016 (φο­ρολογική απαλλαγή ν. 4399/2016), του ν. 4887/2022 (φορολογική απαλλαγή ν. 4887/2022) του ν. 4608/ 2019 (φορολογική απαλλαγή ν. 4608/2019), του 4864/2021 (φορολογική απαλλαγή ν. 4864/2021), είτε λόγω μετασχηματισμού ή συνερ­γα­σίας σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4935/2022 (φο­ρολογική απαλ­λαγή ν.4935/2022), καθώς και το δι­πλάσιο ποσό του μισθώματος που καταβάλλεται για τη χρήση ακινήτου στην περιοχή Γεράνι – Μετα­ξουρ­γείο, με βάση τις δια­τάξεις της παρ.Β2 των άρ­θρων 43 και 44 του ν. 4030/2011 (φορολογικά κίνη­τρα αποκατάστασης κτι­ρίων στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας), αντίστοιχα. Σε περίπτωση που επιχειρήσεις έχουν κάνει χρήση πε­ρισσότερων εκ των ανωτέρω κινήτρων, το κίνητρο της απαλλαγής από την κατα­βολή φόρου του ν. 4935/2022 (φορολογική απαλ­λαγή ν. 4935/2022) εφαρμόζεται κατά προτεραιό­τητα.

(…)

Επισημαίνεται ότι για την εφαρμογή των πιο πάνω διατάξεων και ειδικότερα για τον υπολογισμό του φό­ρου που αναλογεί στα «κέρδη που διανέμονται ή αναλαμβάνονται από τους εταίρους» ως κέρδη νοού­νται αυτά της χρήσης και όχι προηγούμενων χρή­σεων. Περαιτέρω, σημειώνεται ότι αν για τη διαμόρ­φωση των φορολογητέων κερδών έχουν ληφθεί υπόψη απαλλασσόμενα έσοδα για τα οποία δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κ.Φ.Ε. (όπως για παράδειγμα έσοδα από με­ρίσματα ή κέρδη από συμμετοχή σε νομικό πρόσωπο με βάση το άρθρο 48, κωδικός 495) και τα οποία δια­νέμονται κατά το ίδιο φορολογικό έτος, κατά τον υπο­λογισμό του φόρου εισοδήματος επί του οποίου θα χορηγηθεί το κίνητρο της φορολογικής απαλλαγής δεν αφαιρείται ποσό φόρου, καθόσον κατά τη δια­νομή των εν λόγω εσόδων (κερδών) δεν αναλογεί φό­ρος εισοδήματος, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 47 του Κ.Φ.Ε.. Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω έχουν εφαρμογή και για το ποσό της φορολογικής απαλλα­γής που υπολογίζεται κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 4 του ν. 3908/2011 (κωδικός 579).(…)».

Λαμβάνοντας υπόψη συνδυαστικά τα δεδομένα του ερωτήματος καθώς και τα ανωτέρω, προκύ­πτουν τα εξής :

Τα μερίσματα που εισπράττει η ημεδαπή εταιρεία (Μητρική) από την αλλοδαπή εταιρεία (θυγατρική σε κράτος, εκτός Ε.Ε) απαλλάσσονται της φορολογίας εισοδήματος, με βάση τις προϋποθέσεις των διατά­ξεων του άρθρου 48 του Κ.Φ.Ε., καταχωρούνται στα βιβλία της μητρικής εταιρείας με το καθαρό ποσό που εισπράχθηκε και το οποίο εμφανίζεται σε ειδικό λογα­ριασμό αποθεματικού ανεξάρτητα από την επάρκεια κερδών ή όχι, και για το οποίο δεν ορίζονται χρονικοί περιορισμοί στη σχετική νομοθεσία για τη διανομή του,

Στη Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Νομικών Προσώπων (έντυπο Ν) του φορολογικού έτους 2025 προκειμένου να προσδιοριστούν τα φορολογητέα κέρδη της χρήσης, το ποσό των εισπραττόμενων με­ρισμάτων, καταχωρείται στον κωδικό 495 αυτής, και ακολούθως εφόσον η Τακτική Γενική Συνέλευση που θα λάβει χώρα εντός του έτους 2026 για να εγκρίνει τις οικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2025, απο­φασίσει τη διανομή τους, θα καταχωρηθούν στον κωδικό 384 σύμφωνα και με τις οδηγίες της Ε.2007/2026.

Τα εν λόγω μερίσματα, δεν θα υπαχθούν σε φορολο­γία εισοδήματος, καθώς δεν έχουν εφαρμογή οι δια­τάξεις της παρ. 1 του άρθρου 47 του ν. 4172/2013, αλλά εφόσον διανεμηθούν θα υπαχθούν σε παρα­κράτηση φόρου μερισμάτων, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 63 του ν.4172/2013, με τον ισχύοντα, κατά το χρόνο της δια­νομής, συντελεστή παρακράτησης του άρθρου 64 του ίδιου νόμου.

Η ανωτέρω διατυπωθείσα γνώμη της Φορολογι­κής Επιτροπής βασίστηκε αποκλειστικά στις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην διατύ­πωση του ερωτήματος.

Νομοθεσία-Νομολογία

- ΠΟΛ.1039/2015

- Ε.2007/2026