17/02/17 | Αρχική > Αρθρογραφία > Φοροτεχνικός

Κάτοικοι εξωτερικού: Τα προβλήματα συνεχίζονται…

Σε συνεργασία με τον Ηλία Χατζηγεωργίου

«Ο γιος μου είναι στο εξωτερικό τι πρέπει να κάνω;» «Έχω μετακομίσει μέσα στο 2016 εκτός Ελλάδος τι πρέπει να κάνω;» «Δουλεύω στο εξωτερικό αρκετά χρόνια, πρέπει να κάνω κάτι στην Ελλάδα;» Το τελευταίο διάστημα σωρεία τέτοιων ερωτημάτων μας υποβάλλονται καθημερινά. Το θέμα είναι σαφέστατα σοβαρό και χρήζει μεγάλης προσοχής.

Η περίοδος υποβολής των φορολογικών δηλώσεων πλησιάζει - έτσι θέλουμε να πιστεύουμε δηλαδή αφού σε δηλώσεις της η Υφυπουργός Οικονομικών αναφέρει ότι οι υποβολές των δηλώσεων των φυσικών προσώπων θα ξεκινήσουν τον Απρίλιο.

Στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθούμε με ένα θέμα σχετικό με τις φορολογικές δηλώσεις, το οποίο κάθε χρόνο μας απασχολεί, και δεν είναι άλλο από τους κατοίκους εξωτερικού και το τι θα πρέπει να προσέξουν, αλλά και τα προβλήματα που αυτοί αντιμετωπίζουν.

Ας ξεκινήσουμε με τον κώδικα φορολογίας εισοδήματος, ο οποίος αναφέρει ότι ο φορολογούμενος που έχει τη φορολογική κατοικία του στην Ελλάδα υπόκειται σε φόρο για το φορολογητέο εισόδημά του που προκύπτει στην ημεδαπή και την αλλοδαπή, ήτοι το παγκόσμιο εισόδημά του που αποκτάται μέσα σε ορισμένο φορολογικό έτος.

Από την άλλη ο φορολογούμενος που δεν έχει τη φορολογική κατοικία του στην Ελλάδα, υπόκειται σε φόρο για το φορολογητέο εισόδημά του που προκύπτει στην Ελλάδα και αποκτάται μέσα σε ορισμένο φορολογικό έτος.

Για να υποβάλει κάποιος φορολογούμενος τη δήλωσή του σαν κάτοικος εξωτερικού, πρέπει να έχει αλλάξει πριν την υποβολή της τα στοιχεία του στο τμήμα μητρώου της Δ.Ο.Υ που εμφανίζεται στο σύστημα, υποβάλλοντας τη σχετική αίτηση. Θα πρέπει παράλληλα να ορίσει ως φορολογικό εκπρόσωπο στην Ελλάδα ένα φυσικό πρόσωπο το οποίο να είναι κάτοικος Ελλάδας και φυσικά να δέχεται τον ορισμό του ως εκπρόσωπος του κατοίκου εξωτερικού.

Η Εγκύκλιος 1058/2015 περιγράφει αναλυτικά τις ενέργειες που θα πρέπει να γίνουν προκειμένου να γίνει η αίτηση.

Βάσει της παραπάνω Εγκυκλίου λοιπόν θα πρέπει να γίνουν κατά σειρά οι εξής ενέργειες:

1. Υποβολή της αίτησης έως 10/3/2017 στη Δ.Ο.Υ με τα έντυπα Μ0-Μ1-Μ7 συμπληρωμένα. Εάν δεν προσέλθει ο ίδιος ο φορολογούμενος, θα πρέπει να έχει ορίσει και εξουσιοδοτήσει σχετικά τον φορολογικό του εκπρόσωπο.

2. Προσκόμιση έως τις 8/9/2017 στον αρμόδιο υπάλληλο που έχει αναλάβει τον έλεγχο της υπόθεσης, της βεβαίωσης φορολογικής κατοικίας από την αρμόδια φορολογική αρχή του κράτους του οποίου είναι φορολογικός κάτοικος ο φορολογούμενος. Εάν το κράτος που κατοικεί ο φορολογούμενος δεν εκδίδει σχετική βεβαίωση, μπορεί να προσκομιστεί το αντίγραφο του εκκαθαριστικού της φορολογικής δήλωσης ή το αντίγραφο της δήλωσης. Σε κάθε περίπτωση τα έγγραφα που θα προσκομιστούν θα πρέπει να φέρουν τη σφραγίδα του Apostille για να πιστοποιείται η γνησιότητα τους. Επίσης θα πρέπει να είναι μεταφρασμένα στην Ελληνική γλώσσα με επίσημη μετάφραση.

Εάν ο φορολογούμενος έχει εισόδημα στην Ελλάδα από κάποια πηγή και παράλληλα μεταφέρεται σε χώρα με την οποία η χώρα μας έχει υπογεγραμμένη Σ.Α.Δ.Φ.Ε., μπορεί να προσκομίσει την αίτηση εφαρμογής της σύμβασης, υπογεγραμμένη από τη φορολογική αρχή του κράτους που αυτός κατοικεί.

3. Εντός δύο μηνών από την προσκόμιση των ανωτέρω εγγράφων θα πρέπει η εφορία να αποφασίσει εγγράφως εάν εγκρίνει τη μεταβολή ή όχι της φορολογικής κατοικίας. Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης ο φορολογούμενος έχει δικαίωμα να προσφύγει σε ένδικα μέσα με τη γνωστή διαδικασία (ενδικοφανή προσφυγή - Δ.Ε.Δ - Διοικητικά Δικαστήρια).

4. Ανεξαρτήτως της έγκρισης ή όχι της μεταβολής τη χρονιά που γίνεται η αίτηση, η ημερομηνία υποβολής της δήλωσης είναι η 31η Δεκεμβρίου. Εάν όμως δεν γίνει δεκτή η αίτηση θα πρέπει εκ του νόμου να δηλωθεί το παγκόσμιο εισόδημα στην Ελλάδα, λαμβάνοντας υπόψη την εκάστοτε Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας που υπάρχει με το κράτος από το οποίο λαμβάνεται το εισόδημα.

Αυτή είναι η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί, όμως τα προβλήματα ξεκινούν όταν αρχίζουν και προκύπτουν οι λόγοι απόρριψης της αίτησης.

Οι συχνότεροι λόγοι απόρριψης είναι οι εξής:

1. Οικογενειακοί δεσμοί. Το Υπουργείο Οικονομικών ισχυρίζεται ότι σε περίπτωση έγγαμης σχέσης, θα πρέπει και οι δύο σύζυγοι να είναι κάτοικοι εξωτερικού διότι λόγω της υποχρέωσης υποβολής κοινής δήλωσης δεν μπορεί να γίνει μεταφορά μόνο του ενός συζύγου, λόγω της ύπαρξης σοβαρού κοινωνικού δεσμού όπως αναφέρει ο νόμος. Ο ίδιος ισχυρισμός μπορεί να τεθεί κι εάν ένα τέκνο έχει μείνει στην Ελλάδα και θεωρείται προστατευόμενο τέκνο.

2. Επαγγελματικοί δεσμοί: Στην περίπτωση που υπάρχει ενεργή ατομική επιχείρηση στην Ελλάδα ή

- είναι ομόρρυθμος εταίρος σε ΟΕ ή ΕΕ ή

- είναι διευθύνον σύμβουλος σε ΑΕ ή

- είναι διαχειριστής σε ΕΠΕ ή ΙΚΕ.

Όσον αφορά τον ισχυρισμό των οικογενειακών δεσμών, υπάρχει ήδη απόφαση του Σ.τ.Ε. στην οποία είχαμε αναφερθεί και σε παλαιότερο άρθρο, η οποία δικαιώνει Γερμανό πολίτη ο οποίος βάσει των Ελληνικών αρχών έπρεπε να δηλώνει στην Ελλάδα το παγκόσμιο εισόδημά του διότι παντρεύτηκε Ελληνίδα, η οποία ήταν φορολογική κάτοικος Ελλάδας.

Δυστυχώς όμως η συγκεκριμένη απόφαση δεν έχει προσαρμοστεί ακόμη στην Ελληνική νομοθεσία κι έτσι όταν ένας εκ των δύο είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, τότε «συμπαρασύρεται» και ο άλλος. Τα θέματα που προκύπτουν είναι πολύ σοβαρά, κάτι που αναγνώρισε και η Υφυπουργός Οικονομικών κα Παπανάτσιου στη συνάντηση που είχαμε μαζί της ως επιτροπή του Ε.Ε.Α. στις 15 Φεβρουαρίου, αφού και αυτό τέθηκε ως θέμα μεταξύ άλλων. Μέχρι όμως να βρεθεί η οριστική λύση του προβλήματος θα είμαστε η πρώτη χώρα στον κόσμο σε αριθμό φορολογικών διαζυγίων, κάτι που δυστυχώς είναι η μόνη προσωρινή λύση του προβλήματος.

Από την άλλη, θα πρέπει να υπάρξει και λύση για τους λεγόμενους επαγγελματικούς δεσμούς. Με την μέχρι τώρα εφαρμογή της νομοθεσίας, όποιος επενδυτής από το εξωτερικό συστήνει εταιρεία και ορίζει τον εαυτό του ως διαχειριστή ή διευθύνοντα σύμβουλο κινδυνεύει να χαρακτηριστεί φορολογικός κάτοικος Ελλάδος με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται φορολογικά. Το ίδιο συμβαίνει και σε κάποιον που είναι διαχειριστής σε εταιρεία και μετακομίζει στο εξωτερικό.

Για την ελληνική νομοθεσία λοιπόν δεν υπάρχει η δυνατότητα κάποιος να διοικεί την επιχείρηση του από το εξωτερικό, διότι αυτό μπορεί να γίνεται μόνο με φυσική παρουσία, δεν υπάρχουν τα τεχνολογικά μέσα δηλαδή, δεν υπάρχει ίντερνετ, δεν υπάρχει τηλεδιάσκεψη, δεν υπάρχει ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, δεν υπάρχει τηλέφωνο κι όλα γίνονται αποκλειστικά με φυσική παρουσία.

Αναλογιζόμενοι τα παραπάνω, θα πρέπει να επισημάνουμε τα προβλήματα που προσθέτουν στην ήδη βεβαρημένη εικόνα της ελληνικής επιχειρηματικότητας και της ελληνικής οικονομίας γενικότερα. Δεν επικροτούμε φυσικά περιπτώσεις που κάποιος αλλάζει φορολογική κατοικία για σκοπούς φοροδιαφυγής, όμως το να πηγαίνουμε στο άλλο άκρο σαφέστατα και δεν είναι λύση.

Ως επίλογο θα πρέπει να θυμίσουμε αυτό που είχαμε αναφέρει κλείνοντας και σε προηγούμενο σχετικό άρθρο μας:

«Εάν ο φορολογούμενος που κατοικεί στο εξωτερικό δεν υποβάλει τη σχετική αίτηση ποτέ και εμφανίζεται ως κάτοικος Ελλάδας στα μητρώα της εφορίας, μπορεί να έρθει αντιμέτωπος με δυσάρεστες εκπλήξεις… Όλοι θυμόμαστε λόγου χάρη τι είχε προσπαθήσει να γίνει από τις ελληνικές φορολογικές αρχές πριν μερικά χρόνια, όταν πίστεψαν ότι θα καλυφθούν τα κενά των εσόδων από το παγκόσμιο εισόδημα όσων είχαν ξεχάσει να υποβάλουν την δήλωση μεταβολής, οι οποίοι αντιμετωπίζονταν ως κάτοικοι Ελλάδας ό,τι έγγραφο και αν προσκόμιζαν!!! Επίσης, εάν προκύψει φορολογικός έλεγχος (π.χ. άνοιγμα λογαριασμών) όσα χρόνια εμφανίζεται ο ελεγχόμενος ως κάτοικος Ελλάδας, τα αποτελέσματα θα επιβάλουν φόρους για το παγκόσμιο εισόδημα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται… Για παράδειγμα εάν έχει παρέλθει τριετία από το έτος που προκύπτουν τα εισοδήματα, ο φόρος που πληρώθηκε στο εξωτερικό δεν συμψηφίζεται με τον ελληνικό φόρο, όπως προβλέπεται από τον Κ.Φ.Ε και έτσι το ποσό θα φορολογηθεί στο σύνολο του με τις ανάλογες προσαυξήσεις!!!»

Εάν σε αυτά προσθέσουμε και το περιουσιολόγιο αλλά και τις ανταλλαγές στοιχείων μεταξύ των κρατών που θα γίνονται από φέτος, δημιουργείται ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Κάτοικοι Εξωτερικού, Φορολογικός κάτοικος Ελλάδας