Σύμφωνα με το άρθρο 36 του
>Ν. 4172/2013 Κ.Φ.Ε., περί μερισμάτων, ορίζεται ότι:
«1
. Ο όρος «μερίσματα» σημαίνει το εισόδημα που προκύπτει από μετοχές, ιδρυτικούς τίτλους, ή άλλα δικαιώματα συμμετοχής σε κέρδη τα οποία δεν αποτελούν απαιτήσεις από οφειλές (χρέη), καθώς και το εισόδημα από άλλα εταιρικά δικαιώματα, στα οποία περιλαμβάνονται τα μερίδια, οι μερίδες συμπεριλαμβανομένων των προμερισμάτων και μαθηματικών αποθεματικών, οι συμμετοχές σε κέρδη προσωπικών επιχειρήσεων, οι
διανομές των κερδών από κάθε είδους νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, καθώς και κάθε άλλο συναφές διανεμόμενο ποσό.
2. Εάν η διανομή των μερισμάτων υπόκειται σε παρακράτηση φόρου, όπως ορίζεται στο Μέρος Τέταρτο του Κ.Φ.Ε.,
ο παρακρατούμενος φόρος εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση μόνο για τα φυσικά πρόσωπα και για το συγκεκριμένο είδος εισοδήματος του φορολογούμενου με βάση τον Κ.Φ.Ε.»
Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 40 του ιδίου νόμου,
τα μερίσματα φορολογούνται με συντελεστή 5%, με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης του δικαιούχου, φυσικού προσώπου. (όπως η παρ.1 του άρθρου 40 αντικαταστάθηκε με την
παρ.1 του άρθρου 24 του Ν.4646/2019 (ΦΕΚ Α΄ 201/12-12-2019) και σύμφωνα με την
παρ.22 του άρθρου 66 εφαρμόζεται για τα εισοδήματα που αποκτώνται από 1.1.2020 και μετά).
Σύμφωνα με την
>ΠΟΛ. 1042/26.1.2015 εγκύκλιο διαταγή με θέμα «Φορολογική μεταχείριση του εισοδήματος από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα μετά την έναρξη ισχύος των διατάξεων του νέου Κ.Φ.Ε. (Ν.4172/2013)», ορίζεται ότι:
«3. Με βάση τα ανωτέρω,
στην έννοια του μερίσματος εμπίπτει, μεταξύ άλλων, κάθε διανομή κερδών, ημεδαπής ή αλλοδαπής προέλευσης, που προέρχεται από εισηγμένες και μη μετοχές, από ιδρυτικούς τίτλους, από εταιρικά μερίδια ΕΠΕ ή από συμμετοχή σε προσωπικές εταιρείες, κοινοπραξίες και λοιπές νομικές οντότητες, τα προμερίσματα που διανέμουν οι ανώνυμες εταιρείες σύμφωνα με τις διατάξεις του κ.ν.2190/1920, οι προσωρινές απολήψεις κερδών των εταίρων, οι τόκοι προνομιούχων μετοχών, οι υπεραποδόσεις επενδύσεων μαθηματικών αποθεμάτων των ασφαλιστικών εταιρειών, οι διανομές κερδών των καταπιστευμάτων και των εξωχώριων εταιρειών, καθώς και
οι αμοιβές που καταβάλλονται με οποιαδήποτε μορφή στα μέλη ΔΣ, διαχειριστές καιεργατοϋπαλληλικό προσωπικό από τα κέρδη του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας (σχετ. το αριθμό. πρωτ. Δ12Α 1046040 ΕΞ2014/14.03.2014 έγγραφό μας)…».
Περαιτέρω, σύμφωνα με την απόφαση
Α.1175/2023, η οποία τροποποιεί την απόφαση
Α.1223/2019, με θέμα: ««Τύπος και περιεχόμενο της δήλωσης απόδοσης φόρου μερισμάτων, καθώς και εκτάκτων αμοιβών και ποσοστών (bonus) επιπλέον των μισθών, με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 5 του
άρθρου 43 του ν. 4111/2013 (Α΄ 18), όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους με το
άρθρο 53 του ν. 4607/2019 (Α΄ 65), καθορισμός των δικαιολογητικών που συνυποβάλλονται με αυτή και κάθε άλλης αναγκαίας λεπτομέρειας για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών» (B΄ 2357)», ορίζεται ότι:
««Άρθρο 1
Τύπος και περιεχόμενο της δήλωσης απόδοσης φόρου μερισμάτων, καθώς και έκτακτων αμοιβών και ποσοστών (bonus) επιπλέον των μισθών που καταβάλλονται ή πιστώνονται στους δικαιούχους στα έτη 2023 και επόμενα
Ο τύπος και το περιεχόμενο της δήλωσης απόδοσης φόρου επί των καταβαλλόμενων ή πιστούμενων ποσών στα έτη 2023 και επόμενα:..
β) εκτάκτων αμοιβών και ποσοστών (bonus) επιπλέον των μισθών που λαμβάνουν φυσικά πρόσωπα με βάση τις διατάξεις της παρ. 5 του
άρθρου 43 του ν. 4111/2013, από τις πιο πάνω αλλοδαπές και ημεδαπές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των διαχειριστριών εταιρειών ή επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα σύμφωνα με το
άρθρο 25 του ν. 27/1975, έχει όπως τα σχετικά υποδείγματα 1α και 1β αντίστοιχα, που επισυνάπτονται στην παρούσα…
«Άρθρο 3
Χρόνος υποβολής δήλωσης και καταβολής φόρου
1. Για τα έτη 2012 έως και 2019 οι δικαιούχοι των μερισμάτων, καθώς και έκτακτων αμοιβών και ποσοστών (bonus) επιπλέον των μισθών της παρ. 5 του
άρθρου 43 του ν. 4111/2013 καταβάλουν τον προβλεπόμενο φόρο
πέντε τοις εκατό (5%) εφάπαξ με την υποβολή σχετικής δήλωσης στην αρμόδια φορολογική Αρχή μέσα στον επόμενο μήνα από αυτόν εντός του οποίου έγινε στην αλλοδαπή ή ημεδαπή η καταβολή ή η πίστωση αυτών στους δικαιούχους, μαζί με τα συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά, όπως περιγράφονται στο άρθρο 4.
2. Για τα έτη 2020 και επόμενα η υποβολή των ανωτέρω δηλώσεων γίνεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από αυτόν εντός του οποίου έγινε στην αλλοδαπή ή ημεδαπή η καταβολή ή η πίστωση των εν λόγω ποσών στους δικαιούχους και η καταβολή του φόρου γίνεται εφάπαξ μέσα σε πέντε (5) εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης, μαζί με τα συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά, όπως περιγράφονται στο άρθρο 4.
3. Με την παραλαβή της δήλωσης γίνεται άμεσος προσδιορισμός του φόρου και εκδίδεται «Ταυτότητα Οφειλής» (Τ.Ο) με την οποία καταβάλλεται ο φόρος μερισμάτων, καθώς και ο φόρος των έκτακτων αμοιβών και ποσοστών (bonus) πέραν των μισθών εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την έκδοσή της.
4. Ο υπολογισμός και η καταβολή του φόρου των μερισμάτων, καθώς και των έκτακτων αμοιβών και ποσοστών (bonus) πέραν των μισθών γίνεται σε ευρώ. Εάν το μέρισμα καταβληθεί ή πιστωθεί στην αλλοδαπή σε άλλο νόμισμα ή σε λογαριασμό συναλλάγματος του δικαιούχου στην Ελλάδα, τότε για τον προσδιορισμό των ποσών επί των οποίων θα υπολογισθεί ο φόρος, λαμβάνεται η τιμή αναφοράς του δολαρίου Η.Π.Α. έναντι του ευρώ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Ε.Κ.Τ.) κατά την ημερομηνία πίστωσης ή καταβολής του μερίσματος στον δικαιούχο…».
Σύμφωνα με την Απόφαση
>Α.1100/20.3.2019 με θέμα «Καθορισμός του ηλεκτρονικού τρόπου υποβολής, καθώς και του τύπου και περιεχομένου της δήλωσης απόδοσης του παρακρατούμενου φόρου στα εισοδήματα από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα με βάση τις διατάξεις του άρθρου 64 του Ν. 4172/2013», ορίζεται ότι:
«
Άρθρο 2Χρόνος καταβολής της υποκείμενης σε παρακράτηση πληρωμής 1. Ως «καταβολή της υποκείμενης σε παρακράτηση πληρωμής» νοείται και η πίστωση των δικαιούχων με τα εισοδήματα των περιπτώσεων α΄, β΄ και γ΄ της
παρ. 1 του άρθρου 62 του Ν. 4172/2013 .
2. Πέραν των ανωτέρω, ειδικά για το εισόδημα από μερίσματα, η καταβολή της υποκείμενης σε παρακράτηση πληρωμής, σε κάθε περίπτωση, νοείται ότι έχει διενεργηθεί μέσα σε ένα μήνα από την έγκριση του ισολογισμού από τα αρμόδια όργανα.
Αν διανεμηθούν μερίσματα από κέρδη προηγούμενων χρήσεων, η καταβολή θεωρείται ότι έχει διενεργηθεί μέσα σε ένα μήνα από τη λήψη της απόφασης διανομής από τα αρμόδια όργανα…
4.
Η δήλωση απόδοσης παρακρατούμενου φόρου, σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρ. 1 του άρθρου 1 της παρούσας, υποβάλλεται από τους υπόχρεους μέχρι το τέλος του δεύτερου μήνα από την καταβολή ή την πίστωση των ποσών των σχετικών εισοδημάτων. Σε περίπτωση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης, καθώς και μη καταβολής ή εκπρόθεσμης καταβολής του βεβαιωθέντος φόρου επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του Ν. 4174/2013…».
Από απόψεως υποχρεώσεων για ασφαλιστικές εισφορές από την Εγκύκλιο με αριθμό: 38/10-8-1994 του ΙΚΑ με θέμα «Υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές το διανεμόμενο ποσοστό κερδών από ημεδαπές Ανώνυμες Εταιρείες στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό τους» προκύπτει:
………………………………………………..
2.1. ΕΝΝΟΙΑ ΑΠΟΔΟΧΩΝ
Η έννοια του όρου "αποδοχές" που υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές προσδιορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ. 4 του αν.ν. 1846/51 όπως αντικαταστάθηκαν με αυτές του άρθρου 4 του Ν.4476/65 και τροποποιήθηκαν με το άρθρο 1 παρ. 3 του Ν.825/1778 σε συνδυασμό και με τις διατάξεις του άρθρου 17 του ΚΑ- ΙΚΑ.
Κατά την ανωτέρω έννοια στον όρο "αποδοχές" περιλαμβάνεται το σύνολο των παροχών, του εργοδότη προς τους μισθωτούς, σε είδος ή σε χρήμα, τακτικών ή εκτάκτων είτε δίνονται από συμβατική ή νόμιμη υποχρέωση του εργοδότη είτε είναι οικειοθελείς εκ μέρους του παροχές.
Από τις ανωτέρω ρυθμίσεις εξαιρούνται ορισμένες μόνο έκτακτες παροχές κοινωνικού χαρακτήρα που καθορίστηκαν περιοριστικά κατ΄ εξουσιοδότηση του Ν.4476/1965 με την Απόφαση του Υπουργείου Εργασίας 38171/1191/1967 (άρθρο 17 ΚΑ-ΙΚΑ) και είναι:
Δώρα λόγω γάμου του ασφαλισμένου και των τέκνων του, λόγω γεννήσεως παιδιών του ασφαλισμένου και το βοήθημα σε οικογένεια αποβιώσαντος ασφαλισμένου.
Και οι μεταγενέστερες διατάξεις του άρθρου 7 του Ν.1305/1982 ( άρθρο 25 παρ. 11 αν.ν.1846/51 ) που προβλέπουν διάφορες απαλλαγές από εισφορές ή μειώσεις εισφορών που έχουν θεσπιστεί υπέρ ν.π.δ.δ., ν.π.ι.δ. Ιδρυμάτων και οποιουδήποτε άλλου Οργανισμού ή Λογαριασμού δεν καταλαμβάνουν τις εισφορές υπέρ ΙΚΑ και των λοιπών Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, εκτός αν αυτό περιέχεται ρητά σε σχετική διάταξη νόμου.
Τέλος και ο ασφαλιστικός νόμος 2084/1992 (άρθρο 22 παρ. 2) ως αποδοχές για τον υπολογισμό των εισφορών για τους νεοασφαλισμένους αναφέρει ότι "νοούνται αι πάσης φύσεως αποδοχές εξαιρουμένων των εκτάκτων παροχών, λόγω γάμου, γεννήσεως τέκνων, θανάτου και βαριάς ασθένειας του μισθωτού και των μελών της οικογένειας του"
…………………………………………
α.β. Διατάξεις που κοινοποιούνται
Με τις κοινοποιούμενες διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 15 του
Ν.2065/1992 (ΦΕΚ 113 Α΄) οι διατάξεις της παρ. α΄ του άρθρου 4 του Ν.Δ.3843/1958 αντικατεστάθηκαν και επαναπρασδιορίστηκε το υποκείμενο και το αντικείμενο του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων. Επίσης προσδιορίστηκε από που λαμβάνονται τα διανεμόμενα κέρδη.
Σύμφωνα μ΄ αυτές αντικείμενο του φόρου ημεδαπών γενικά ανωνύμων εταιρειών και ΕΠΕ, με εξαίρεση τις Τραπεζικές και ασφαλιστικές εταιρείες, είναι το συνολικό καθαρό εισόδημα ή κέρδος που προκύπτει στην ημεδαπή ή αλλοδαπή. Τα διανεμόμενα δε κέρδη λαμβάνονται από το υπόλοιπο των κερδών που απομένει μετά την αφαίρεση του αναλογούντος φόρου εισοδήματος.
Ειδικά για τις ημεδαπές Τραπεζικές και Ασφαλιστικές εταιρείες αντικείμενο του φόρου είναι το συνολικό καθαρό εισόδημα ή κέρδος που προκύπτει στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή μετά την αφαίρεση του μέρους αυτών, που αναλογεί στα αφορολόγητα έσοδα ή στα εισοδήματα που φορολογούνται κατά ειδικό τρόπο με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης. Για τον προσδιορισμό του μέρους των κερδών που αναλογούν στα αφορολόγητα έσοδα ή στα εισοδήματα που φορολογούνται κατά ειδικό τρόπο με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης γίνεται επιμερισμός των συνολικών καθαρών κερδών, ανάλογα με το ύφος των φορολογουμένων εσόδων και των αφορολογήτων ή φορολογηθέντων κατά ειδικό τρόπο με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης εσόδων. Σε περίπτωση διανομής, στα ανωτέρω προκύψαντα φορολογούμενα κέρδη, προστίθεται το μέρος των αφορολόγητων κερδών ή των φορολογούμενων κατά ειδικό τρόπο με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης.
Όπως γίνεται σαφές με τις κοινοποιημένες διατάζεις, πέραν του προσδιορισμού του αντικειμένου του φόρου, προβλέπεται η διανομή κερδών τόσο για το σύνολο των ανωνύμων εταιρειών όσο και για τις Τραπεζικές και ασφαλιστικές ανώνυμες εταιρείες.
Κατά την αντικατάσταση όμως δεν επαναλήφθηκαν οι ρητές διατάξεις περί απαλλαγής των διανεμομένων κερδών από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών σε Οργανισμούς και Ταμεία κύριας ή επικουρικής ασφάλισης.
Έτσι το ποσό το προερχόμενο από τη διανομή των κερδών κατά τα ανωτέρω ειδικότερα οριζόμενα στις διατάζεις είναι αποδοχές που υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές. .
Με βάση τα ανωτέρω και τα ερωτήματά σας, θεωρούμε ότι:
1. Σύμφωνα με το άρθρο 36 του Ν. 4172/2013 Κ.Φ.Ε., περί μερισμάτων, ορίζεται ότι, εάν η διανομή των μερισμάτων υπόκειται σε παρακράτηση φόρου, όπως ορίζεται στο Μέρος Τέταρτο του Κ.Φ.Ε., ο παρακρατούμενος φόρος εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση μόνο για τα φυσικά πρόσωπα και για το συγκεκριμένο είδος εισοδήματος του φορολογούμενου με βάση τον Κ.Φ.Ε.
2. Ο φόρος επί διανομής κερδών προς τους εργαζομένους, ο οποίος εξομιούται με το φόρο μερισμάτων, ανέρχεται σε 5%, εξαντλούμενης της φορολογικής υποχρέωσης του φυσικού προσώπου.
3. Όσες επιχειρήσεις διανέμουν ποσά στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό με τη μορφή μερισμάτων προερχόμενα εκ των κερδών της επιχείρησης, έχουν υποχρέωση να χορηγούν σε φυσικά πρόσωπα στα οποία έγινε παρακράτηση, μοναδική βεβαίωση στην οποία αναγράφουν το σύνολο των αποδοχών από μερίσματα που κατέβαλαν στο φορολογικό έτος και τον φόρο που παρακρατήθηκε.
4. Ο χρόνος απόκτησης του δικαιώματος είσπραξης για την εφαρμογή των διατάξεων του Κ.Φ.Ε., για το εισόδημα από μερίσματα ημεδαπής προέλευσης, είναι ο χρόνος λήψης της απόφασης για την έγκριση της διανομής τους από το αρμόδιο όργανο του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας.
5. Τα μπόνους καταβάλλονται από την επιχείρηση σε εργαζόμενους οι οποίοι συνήθως επιτυγχάνουν στόχους. Συνεπώς, δεν προβλέπεται νομοθετικά και δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί η καθολική καταβολή μπόνους σε όλο το εργατοϋπαλληλικό προσωπικό, αν δοθούν μπόνους σε κάποιους εξ αυτών.
6. Πρέπει να υπάρχει ρητή εταιρική απόφαση που να συνδέει το ποσό με διανομή κερδών και να χαρακτηρίζει το ποσό ως έκτακτη αμοιβή - bonus από κέρδη (άρθρο 43 παρ. 5 Ν. 4111/2013).
7. Τα bonus πρέπει να προέρχονται από κέρδη της αντίστοιχης χρήσης (αυτοτέλεια χρήσεων). Για να διανείμετε μπόνους από προηγούμενων φορολογικών ετών, θα πρέπει να υπάρχουν αδιανέμητα κέρδη παρελθόντων ετών, δεδομένου πως κατά την άποψή μας, μπόνους παρελθόντος φορολογικού έτους, δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν από κέρδη του τρέχοντος.
8. Τα bonus προς τους εργαζομένους που παρέχονται μέσω της διανομής κερδών υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές.
Παρακαλούμε σε κάθε φόρμα ερωτήματος να υποβάλλεται ένα ερώτημα.