Tα φυσικά πρόσωπα, προκειμένου να συμμετάσχουν σε νομικά πρόσωπα (εταιρείες Ο.Ε., Ε.Ε., σωματεία κ.λπ.), απαιτείται να έχουν δικαιοπρακτική ικανότητα, δηλαδή να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους, όπως ορίζεται από τον Αστικό Κώδικα στο άρθρο 127.
Ανίκανοι για δικαιοπραξία, σύμφωνα με το άρθρο 128 του Α.Κ., είναι όσοι δεν έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους και όσοι βρίσκονται σε δικαστική ή νόμιμη απαγόρευση. Η περ. 1 του άρθρου 128 του Α.Κ. καθιερώνει ένα γενικό ηλικιακό κριτήριο, σύμφωνα με το οποίο είναι ανίκανος για δικαιοπραξία όποιος δεν έχει συμπληρώσει το δέκατο έτος της ηλικίας του.
Ο Ν. 1329/1983 (άρθρο 3) αντικατέστησε το άρθρο 127 του Αστικού Κώδικα και καθιέρωσε την ηλικία του δεκάτου ογδόου (18ου) έτους ως όριο ενηλικίωσης.
Το όριο του δέκατου όγδοου έτους δίνει το παρόν και σε διάφορα διεθνή κείμενα, όπως στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (άρθρο 1) (κύρωση με τον Ν. 2101/1992), καθώς και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των δικαιωμάτων των παιδιών (άρθρο 1, κύρωση με τον Ν.2502/1997).
Η έννοια του ανηλίκου δεν ορίζεται θετικά στον Αστικό Κώδικα, αλλά εύκολα προκύπτει εξ αντιδιαστολής από τον ορισμό της έννοιας του ενηλίκου στο άρθρο 127 του Α.Κ.. Συνεπώς, ανήλικος θεωρείται όποιος δεν έχει συμπληρώσει το δέκατο όγδοο έτος (18Ο) της ηλικίας του.
Στα άρθρα 127 έως 137 του Αστικού Κώδικα καθορίζεται, σε γενικό πλαίσιο, ποια φυσικά πρόσωπα διαθέτουν την δικαιοπρακτική ικανότητα και ποια την στερούνται, ολοκληρωτικά ή εν μέρει. Σε διάφορα σημεία του Αστικού Κώδικα υπάρχουν και άλλες διατάξεις που ρυθμίζουν το εν λόγω θέμα και αφορούν ειδικότερα θέματα δικαιοπρακτικής δέσμευσης των προσώπων (όπως ικανότητα προς σύναψη γάμου, για υιοθεσία, για σύνταξη διαθήκης κ.λπ.).
Ο αθλητικός νόμος 2725/1999 στο άρθρο 3 απαγορεύει να είναι μέλος σε αθλητικό σωματείο όποιος δεν έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.
Είναι διαφορετικό το ανήλικο αθλούμενο μέλος, που είναι εγγεγραμμένο σε κάποιο ερασιτεχνικό αθλητικό σωματείο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, την αίτηση εγγραφής την υποβάλλει και την υπογράφει ο γονέας/κηδεμόνας, ο οποίος είναι και υπεύθυνος για την πράξη αυτή.
Οι ανήλικοι είναι προφανές ότι δεν μπορούν να συμμετάσχουν σε νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα (Ν.Π.Ι.Δ., όπως σωματεία, σύλλογοι κ.λπ.), ως κανονικά μέλη με δικαιώματα και υποχρεώσεις. Στερούνται του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στα διοικητικά όργανα των πολιτιστικών συλλόγων και των αθλητικών σωματείων.
Δικαιοπρακτική ικανότητα, είναι η ικανότητα που έχει το άτομο να συμμετέχει το ίδιο στη δημιουργία και στην αλλοίωση έννομων σχέσεων και είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το Αστικό Δίκαιο. Διατυπώνοντας αυτοδύναμη και συνειδητή δήλωση βούλησης, το άτομο δύναται αυτοπροσώπως να επιχειρεί πράξεις που συνεπάγονται δικαιοπρακτικά αποτελέσματα, να συνάπτει δικαιοπραξίες. Στο ιδιωτικό δίκαιο η δικαιοπραξία αποτελεί σπουδαίο διαμορφωτικό παράγοντα των έννομων σχέσεων, καθώς ιδρύει, καταργεί ή αλλοιώνει αυτές, τόσο όσον αφορά το δίκαιο των προσώπων, όσο και το περιουσιακό δίκαιο. Το πρόσωπο, μέσω της ελεύθερης βούλησής του, μπορεί να θέτει με τις πράξεις του, τις επιθυμίες, τις δηλώσεις βουλήσεώς του, τις αξίες, τα νοήματα και τους σκοπούς του.
Οι ανήλικοι μπορούν να συμμετέχουν, με την βούληση τους και την ψήφο τους, στις μαθητικές εκλογές για την ανάδειξη των πενταμελών και δεκαπενταμελών μαθητικών συμβουλίων για τη συμμετοχή τους στις μαθητικές κοινότητες για την λειτουργία της σχολικής ζωής. Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, ρυθμίζεται από έγγραφα και αποφάσεις του Υπουργείου Παιδείας (Ν.1566/1985).
Τέλος, να αναφέρω ότι οι ανήλικοι μπορούν να συμμετέχουν σε εταιρείες (Ο.Ε., Ε.Ε.,Ε.Π.Ε.), λόγω μεταβίβασης εταιρικού μεριδίου αιτία θανάτου (γνωμ.572/2001 Ν.Σ.Κ.), αλλά και σε Κοινωνίες κληρονόμων, είτε με το ευεργέτημα της απογραφής, είτε όχι (άρθρο 1527 Α.Κ.).