ΘΕΜΑ:

Υπολογισμός ημερών ασφάλισης των μερικών απασχολουμένων.

Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις των άρθρων 38 & 39 του Ν. 1892/90 (ΦΕΚ 101/31-7-90 τ.Α) «Για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη και άλλες διατάξεις», καθώς και το Π.Δ. 508/30-11-91 (ΦΕΚ 190/12-12-91 τ.Α), που αφορούν θέματα ασφάλισης των μερικώς απασχολουμένων και σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα.

Όπως είναι γνωστό από την ισχύουσα Νομοθεσία, τον τρόπο υπολογισμού των ημερών εργασίας που αναγνωρίζονται στην ασφάλιση του ΙΚΑ ορίζουν οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 8 και την παρ. 4, 5, 7, 8 και 9 του άρθρου 25 του Α.Ν. 1846/51 και κυρίως αυτές του άρθρου 18 του Κανονισμού Ασφάλισης του ΙΚΑ.

Με τις κοινοποιημένες διατάξεις του άρθρου 39 του Ν. 1892/90 ρυθμίζεται σε νέα βάση το θέμα της ασφάλισης των μερικώς απασχολουμένων.

Στις διατάξεις αυτές αναφέρεται ότι είναι υποχρεωτική η υπαγωγή στην ασφάλιση των μερικώς απασχολουμένων στους οικείους οργανισμούς κύριας και επικουρικής ασφάλισης, καθώς και στους κλάδους του Ο.Α.Ε.Δ., του Ο.Ε.Κ. και του Ο.Ε.Ε. και ότι αυτή χωρεί σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Κατά συνέπεια για τους μερικώς απασχολούμενους, ανάλογα με το είδος της εργασίας και τη σχέση που τους συνδέει με τους εργοδότες τους, θα εφαρμόζονται οι ισχύουσες διατάξεις της νομοθεσίας μας ως προς την υπαγωγή και τους κλάδους ασφάλισης, καθώς και τον επιμερισμό των ασφαλιστικών εισφορών μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Α. ΜΕΡΙΚΩΣ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ - ΑΜΕΙΒΟΜΕΝΟΙ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ 1^η ΕΙΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΛΑΣΗ

1. ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Όπως αναφέρεται και παραπάνω με τις διατάξεις του άρθρου 39 του Ν. 1892/90 ρυθμίζεται σε νέα βάση η ασφάλιση των μερικώς απασχολουμένων και μάλιστα ως προς τον υπολογισμό των ημερών εργασίας που αναγνωρίζονται στην ασφάλιση.

Μετά την έκδοση μάλιστα του Π.Δ. 508/30-11-91, το οποίο ρύθμισε το θέμα του ποσού της σύνταξης των μερικώς απασχολουμένων, ουσιαστικά οι ρυθμίσεις του άρθρου 39 του Ν. 1892/90 περιορίζονται μόνο σ΄ αυτούς από τους μερικώς απασχολούμενους που αμείβονται μέχρι την 1^η ειδική ασφαλιστική κλάση.

Ειδικότερα οι μερικώς απασχολούμενοι και αμειβόμενοι με ημερήσιο μισθό ίσο ή μικρότερο από την 1^η ειδική ασφαλιστική κλάση, η οποία θεσπίζεται με την παρ. 3 του κοινοποιούμενου άρθρου, όπως ισχύει κάθε φορά, θα αναγνωρίζουν στην ασφάλιση όλες τις ημέρες εργασίες, που πραγματοποιούν σε κάθε μισθολογική περίοδο.

Από τη διάταξη αυτή δεν προκύπτει κανένας χρονικός περιορισμός. Κατά συνέπεια όλοι οι απασχολούμενοι για χρόνο μικρότερο του νομίμου ωραρίου και αμειβόμενοι με ημερήσιο μισθό μέχρι την 1^η ειδική ασφαλιστική κλάση, θα αναγνωρίζουν στην ασφάλιση όλες τις ημέρες που απασχολούνται.

Στα άτομα που καταλαμβάνονται από τη διάταξη αυτή θα έχουν ανάλογη εφαρμογή και οι διατάξεις για την αναγνώριση στην ασφάλιση περισσοτέρων ημερών εργασίας για όσους απασχολούνται με το σύστημα της πενθήμερης εβδομάδας. Δηλαδή οι μερικώς απασχολούμενοι για τρεις ημέρες την εβδομάδα και πάνω θα αναγνωρίζουν στην ασφάλιση μία ημέρα επί πλέον, ενώ αντίθετα αυτοί που θα απασχολούνται μέχρι 2 ημέρες την εβδομάδα θα αναγνωρίζουν στην ασφάλιση όσες πραγματικά ημέρες απασχολούνται.

Θα πρέπει ακόμα να αναφέρουμε ότι οι νέες διατάξεις δεν θίγουν τις διατάξεις που αναφέρονται στην πολλαπλή ασφάλιση.

Αντίθετα οι διατάξεις αυτές δεν θα έχουν εφαρμογή για τους μερικώς απασχολούμενους κατ΄ οίκον του εργοδότη, καθώς επίσης και για τους συγγενείς του εργοδότη, καθώς επίσης και για τους συγγενείς του εργοδότη για τους οποίους τα της ασφάλισής τους προβλέπει η παρ. 8 του άρθρου 1 του Ν. 1759/88 (εγκ. 23/89).

2. ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΙΣΦΟΡΕΣ - ΕΙΔΙΚΗ 1^η ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΛΑΣΗ

Με την παρ. 3 του άρθρου 39 του παρόντος νόμου, θεσπίζεται για τους μερικώς απασχολούμενους νέα ασφαλιστική κλάση «Ειδική 1^η» στην παρ. 1 της από 31.3.82 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, που κυρώθηκε με το Ν. 1305/82, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα, η οποία έχει ως εξής:

Οι ασφαλιστικές εισφορές για τους μερικώς απασχολούμενους σε καμμία περίπτωση δεν μπορούν να υπολογιστούν σε ημερήσιο μισθό μικρότερο του τεκμαρτού της 1^ης ειδικής ασφαλιστικής κλάσης.

3. ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Η προβλεπόμενη από τις ανωτέρω διατάξεις μερική απασχόληση θα αποδεικνύεται όπως και κάθε άλλη απασχόληση από τα εξής παραστατικά στοιχεία: α) από την έγγραφη συμφωνία μεταξύ του εργοδότου και του ασφαλισμένου, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 38 του παρόντος νόμου, αντίγραφο της οποίας θα υποβάλλεται στις Υπηρεσίες Εσόδων των Υποκ/των μας, β) από τις καταστάσεις προσωπικού, οι οποίες πρέπει να είναι θεωρημένες από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Εργασίας και τις οποίες υποχρεούται να συμπληρώνει ο εργοδότης με τα πλήρη στοιχεία απασχόλησης και αμοιβής (έναρξη, διάρκεια απασχόλησης, ημερήσια ή μηνιαία αμοιβή, ημέρες απασχόλησης κ.λ.π.) και γ) από τα εκκαθαριστικά σημειώματα ή τις αποδείξεις πληρωμής που υποχρεούται ο εργοδότης να χορηγεί στους μισθωτούς του σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 2 του Ν. 1469/84.

Ο εργοδότης υποχρεούται επίσης να αναγράφει στα τηρούμενα για το ΙΚΑ Μισθολόγια ξεχωριστά τους μερικώς απασχολούμενους του Ν. 1892/90 από τους μισθωτούς.

4. ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦ/ΣΗΣ

Επειδή οι μερικώς απασχολούμενοι μισθωτοί και ασφαλιζόμενοι κατά τ΄ ανωτέρω με την 1^η ειδική ασφαλιστική κλάση δεν θα λαμβάνουν τα κατώτατα όρια συντάξεων, όπως οι άλλοι ασφ/νοι, αλλά την οργανική, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 1 του σχετικού προεδρικού διατάγματος δεν θα υπολείπεται του ημίσεως των κατωτάτων ορίων των συντάξεων, είναι αναγκαίο η ασφάλιση αυτή να απεικονίζεται κατά τρόπο ευδιάκριτο ώστε να διασφαλίζονται οι Υπηρεσίες μας κατά την απονομή της σύνταξης. Για το λόγο αυτό θα χορηγούνται στους ασφ/νους της κατηγορίας αυτής από τις αρμόδιες Υπηρεσίες των Μητρώων ασφ/νων των Υποκ/των μας ασφ/κά βιβλιάρια επικολλήσεως ενσήμων (ΔΑΤΕ) τα οποία θα επισημαίνονται με την ειδική ευδιάκριτη σφραγίδα «ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Ν. 1892/90».

Οι Υπηρεσίες των Μητρώων θα πρέπει να μεριμνήσουν, ώστε μετά την ανακεφαλαίωση των ΔΑΤΕ των μερικώς απασχολουμένων μισθωτών σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις να τίθεται η ειδική σφραγίδα και στο νέο ΔΑΤΕ.

ΝΟΜΟΣ 1892/90

`Αρθρο 38
Μερική απασχόληση

1. Με έγγραφη ατομική συμφωνία ο εργοδότης και ο μισθωτός κατά τη σύσταση της σχέσης εργασίας ή κατά τη διάρκεια της μπορεί να συμφωνήσουν για ορισμένο ή αόριστο χρόνο διάρκεια ημερήσιας ή εβδομαδιαίας εργασίας μικρότερη της κανονικής (μερική απασχόληση).

2. Καταγγελία της σχέσης εργασίας λόγω μη αποδοχής από το μισθωτό εργοδοτικής πρότασης για μερική απασχόληση είναι άκυρη.

3. Οι αποδοχές των μερικώς απασχολούμενων μισθωτών δεν μπορεί να είναι κατώτερες απ΄ αυτές που προβλέπονται από τις κείμενες κάθε φορά διατάξεις για τους απασχολούμενους κατά το κανονικό ωράριο για την ίδια εργασία συναδέλφους τους και αντιστοιχούν στις ώρες εργασίας της μερικής απασχόλησης.

4. Οι μερικώς απασχολούμενοι μισθωτοί δικαιούνται κατ΄ έτος ετήσιας άδειας με αποδοχές και επίδομα άδειας, με βάση τις αποδοχές που θα ελάμβαναν, εάν εργάζονταν κατά το χρόνο της άδειάς τους, για τη διάρκεια της οποίας εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 2 του Ν. 549/1945, όπως αντικαταστάθηκαν από το άρθρο 1 του Ν. 1346/1983.

5. Αξίωση για παροχή εργασίας πέρα από τη συμφωνημένη (άρθρο 659 Α.Κ.) από μερικώς απασχολούμενο δεν παρέχεται στον εργοδότη, όταν ο μισθωτός έχει και άλλη απασχόληση ή βαρύνεται με οικογενειακές υποχρεώσεις.

6. Ο μερικώς απασχολούμενος επί ίσοις όροις έχει προτεραιότητα προσλήψεως σε θέση εργασίας πλήρους απασχολήσεως στην αυτή επιχείρηση.

7. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται για τους μερικώς απασχολουμένους όλες οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.

8. Καταργείται η παρ. 6 του άρθρου 1 της Π.Υ.Σ. 10/1988, που κυρώθηκε με το Ν. 1788/1988, καθώς και κάθε αντίθετη γενική ή ειδική διάταξη.

`Αρθρο 39
Κοινωνική ασφάλιση μερικώς απασχολουμένων

1. Η υποχρεωτική ασφάλιση των μερικώς απασχολουμένων στους οικείους οργανισμούς κύριας και επικουρικής ασφάλισης, καθώς και στον Ο.Α.Ε.Δ. και του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας χωρεί με βάση τις ισχύουσες διατάξεις.

2. Κατ΄ εξαίρεση, στην ασφάλιση του μερικώς απασχολουμένου, ανεξαρτήτως του αν αμείβεται με μισθό ή ημερομίσθιο, αναγνωρίζονται όλες οι ημέρες εργασίας που πραγματοποιεί σε κάθε μισθολογική περίοδο, εφαρμοζομένων αναλόγως και των διατάξεων για την αναγνώριση περισσότερων ημερών εργασίας επί πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας.

3. Από τις ισχύος του παρόντος θεσπίζεται για τους μερικώς απασχολουμένους ειδική 1^η ασφαλιστική κλάση στην παρ. 1 του άρθρου 1 της από 31.3.1982 Πράξεως Νομοθετικού περιεχομένου, που κυρώθηκε με το Ν. 1305/1982 ως εξής:

4. Οι εισφορές υπολογίζονται στις καταβαλλόμενες αποδοχές, σε καμιά όμως περίπτωση, για τον υπολογισμό των εισφορών για κάθε ημέρα εργασίας που αναγνωρίζεται στην ασφάλιση κατά τους ορισμούς της προηγούμενης παραγράφου, δεν μπορεί να ληφθούν υπόψη αποδοχές μικρότερες των αντιστοιχουσών στο εκάστοτε τεκμαρτό ημερομίσθιο της ειδικής ασφαλιστικής κλάσης του Ι.Κ.Α.

5. Οι κείμενες περί πολλαπλής ασφάλισης διατάξεις δεν θίγονται από το παρόν.

6.α. Εφόσον στον μερικώς απασχολούμενο καταβάλλονται αποδοχές μειωμένες σε σχέση με εκείνες που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις για τον κανονικώς απασχολούμενο, τα κατώτατα όρια των εις χρήμα παροχών και του επιδόματος ανεργίας χορηγούνται μειωμένα ανάλογα προς τη μείωση που υπάρχει κάθε φορά μεταξύ των αποδοχών τούτων.

β. Με προεδρικό διάταγμα, που θα εκδοθεί με πρόταση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, θα καθορισθεί το ύψος του βασικού ποσού συντάξεως των μερικώς απασχολουμένων, με βάση τα τεκμαρτά ημερομίσθια των ασφαλιστικών κλάσεων επί των οποίων έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές.

7. Το παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται για τους μερικώς απασχολουμένους κατ΄ οίκον του εργοδότη, καθώς και για τους συγγενείς του εργοδότη, για τους οποίους προβλέπει η παρ. 1 του άρθρου 1 του Ν. 1759/1988 και για τους οποίους ισχύουν οι κείμενες κάθε φορά ασφαλιστικές διατάξεις.

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ΄ ΑΡΙΘ. 508
Ποσό σύνταξης των μερικώς απασχολουμένων

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τη διάταξη της παρ. 6β του άρθρου 39 του Ν. 1892/1990 (ΦΕΚ 101).

2. Τις διατάξεις των άρθρων 23 και 27 του Ν. 1558/1985 (ΦΕΚ 137).

3. Την αριθ. Υ1540/18-9-1991 (ΦΕΚ 754/91Β) απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων «ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Δημήτριο Σιούφα».

4. Την αρ. 137/1991 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά από πρόταση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και του Υφυπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αποφασίζουμε:

`Αρθρο 1

1. Για τους εργαζόμενους αποκλειστικά με μερική απασχόληση και ασφαλισθέντος στην ειδική πρώτη ασφαλιστική κλάση του άρθρου 39 παρ. 3 του Ν. 1892/1990 το βασικό ποσό σύνταξης υπολογίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 29 παρ. 1 και 37 παρ. 2 του Α.Ν. 1846/1951 όπως ισχύουν κάθε φορά.

Πάντως το ποσό σύνταξης που καταβάλλεται στους παραπάνω εργαζόμενους, δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το μισό (1/2) του κατά περίπτωση χορηγούμενου από το ΙΚΑ κατωτάτου ορίου.

2. Για τους ασφαλισμένους που έχουν απασχοληθεί διαδοχικά σε πλήρη και μερική απασχόληση και ως μερικά απασχολούμενοι έχουν ασφαλιστεί στην ειδική πρώτη ασφαλιστική κλάση, για τον υπολογισμό της σύνταξής τους εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου αυτού εφόσον ο χρόνος που έχουν πραγματοποιήσει στη μερική απασχόληση είναι περισσότερος του ημίσεως του κατά περίπτωση απαιτούμενου για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Αν ο χρόνος της πλήρους απασχόλησης είναι περισσότερος του ημίσεως του κατά περίπτωση απαιτούμενου για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος του ΙΚΑ, το ποσό της σύνταξης είναι αυτό που προκύπτει από τον υπολογισμό σύμφωνα με τα άρθρα 29 παρ. 1 και 37 παρ. 2 του Α.Ν. 1846/1951 και δεν μπορεί να είναι μικρότερο από αυτό που προκύπτει από το πηλίκο της διαίρεσης του γινόμενου του αριθμού των ημερών που πραγματοποιήθηκαν στην πλήρη απασχόληση επί το ποσό του κατώτατου ορίου δια του αριθμού των ημερών που απαιτούνται σε κάθε περίπτωση για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Πάντως αν το ποσό που προκύπτει από την παραπάνω διαίρεση είναι μεγαλύτερο του κατωτάτου ορίου καταβάλλεται το κατώτατο όριο.

`Αρθρο 2

Η ισχύς του διατάγματος αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και στον Υφυπουργό Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.