1. Στην περίπτωση, κατά την οποία τα αγαθά εξάγονται εκτός της Κοινότητας από τον μη εγκατεστημένο στο εσωτερικό της Ε.Ε. αγοραστή, υποκείμενο ή μη στο φόρο πρόσωπο, ο οποίος δύναται σε περιστασιακή βάση και σύμφωνα με τα οριζόμενα στις τελωνειακές διατάξεις να υποβάλλει τελωνειακά παραστατικά εξαγωγής, ακολουθείται η εξής διαδικασία: α) Ο υποκείμενος στο φόρο πωλητής των αγαθών παραδίδει τα προς εξαγωγή αγαθά στον αγοραστή, εκδίδοντας τιμολόγιο πώλησης με ΦΠΑ ή απόδειξη λιανικής πώλησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4308/2014.  β) Ο αγοραστής - εξαγωγέας, εφόσον οι τελωνειακές αρχές κάνουν αποδεκτό το αίτημα υποβολής τελωνειακού παραστατικού εξαγωγής, αποστέλλει στον πωλητή, εντός ενενήντα (90) ημερών από την ολοκλήρωση της εξαγωγής, το ηλεκτρονικό μήνυμα ΙΕ 599 «Γνωστοποίηση ολοκλήρωσης εξαγωγής» - «Export Notification». Κατ’ εξαίρεση, το ανωτέρω αποδεικτικό δύναται να αποστέλλεται σε μεταγενέστερο χρόνο, εφόσον δικαιολογείται από τα πραγματικά περιστατικά της συναλλαγής. γ) Ο πωλητής εξαγωγέας εκδίδει πιστωτικό τιμολόγιο στο όνομα του αγοραστή - εξαγωγέα και καταβάλλει το ποσόν του ΦΠΑ σε τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου (ΠΟΛ 1203/2016 και εγχειρίδιο συχνών ερωτήσεων – απαντήσεων για ΦΠΑ εισαγωγών – εξαγωγών 2024).

Η προθεσμία των 90 ημερών,   αφορά την περίπτωση όπου ο αγοραστής (όχι ο πωλητής) ενεργεί ως εξαγωγέας, οπότε αυτός υποχρεούται να αποστείλει στον πωλητή, εντός 90 ημερών από την ολοκλήρωση της εξαγωγής, το ηλεκτρονικό μήνυμα ΙΕ 599 «Γνωστοποίηση ολοκλήρωσης εξαγωγής». Δηλαδή, οι 90 ημέρες αφορούν το χρονικό διάστημα μετά την ολοκλήρωση της εξαγωγής, για την αποστολή του αποδεικτικού στον πωλητή.

2.1. Σύμφωνα με το >άρθρο 11§1 του Ν. 4308/2014, η υποχρέωση έκδοσης τιμολογίου γεννάται κατά το χρόνο που πραγματοποιείται η αποστολή ή παράδοση των αγαθών ή των υπηρεσιών. Ο χρόνος γένεσης της υποχρέωσης έκδοσης τιμολογίου διαφοροποιείται από την προθεσμία έκδοσης του τιμολογίου, η οποία καθορίζεται στην παράγραφο 2 του Ν. 4308/2014.

Όπως αναφέρεται στην παρ. 2 του άρθρου 11, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών, το τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο μέχρι τη 15η ημέρα του επόμενου μήνα της παράδοσης ή αποστολής αγαθών ή της ολοκλήρωσης της υπηρεσίας, κατά περίπτωση. Πρόκειται για διαφοροποίηση από το χρόνο του ενός μηνός που όριζαν τα προηγούμενα νομοθετήματα (ΚΒΣ, ΚΦΑΣ), ενώ είναι σε εναρμόνιση και με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 28 του ΦΠΑ, η οποία ορίζει το απαιτητό του φόρου το αργότερο έως την 15 η ημέρα του επόμενου μήνα από αυτόν κατά τον οποίο γεννήθηκε η φορολογική υποχρέωση, προκειμένου για ενδοκοινοτικές παραδόσεις.

Σε περίπτωση συνεχιζόμενης παροχής αγαθών, υπηρεσίας ή κατασκευής έργου, το τιμολόγιο εκδίδεται μέχρι τη 15η ημέρα του επόμενου μήνα από την περίοδο στην οποία μέρος της σχετικής αμοιβής καθίσταται απαιτητό για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχουν παρασχεθεί ή το μέρος του έργου που έχει ολοκληρωθεί.

2.2. Με την παρ. 8 του άρθρου 5 του Ν. 4308/2014, θέτονται ιδιαίτεροι κανόνες για την παρακολούθηση των παραλαμβανόμενων και αποστελλόμενων αποθεμάτων, είτε έχουν τιμολογηθεί είτε όχι. Όπως αναφέρεται στην ερμηνευτική εγκύκλιο >ΠΟΛ 1003/31-12-2014, η οντότητα απαιτείται να είναι σε θέση να τεκμηριώνει οποτεδήποτε στη διάρκεια του χρόνου, τις για οποιοδήποτε σκοπό, διακινήσεις αγαθών, απευθείας ή μέσω τρίτου. Το παραστατικό διακίνησης μπορεί να φέρει οποιονδήποτε κατάλληλο, ενδεικτικό της φύσης του, τίτλο, όπως «Παραστατικό Διακίνησης», «Δελτίο Αποστολής», «Συνοδευτικό Διακίνησης Αποθεμάτων», «Έγγραφο διακίνησης μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων» «Συγκεντρωτικό δελτίο διακίνησης», κλπ. Το παραστατικό διακίνησης εκδίδεται, σε κατάλληλο χρόνο, για την αποστολή ή την παράδοση ή τη διακίνηση των αποθεμάτων, συνοδεύει τα αποθέματα μέχρι τον τελικό προορισμό τους και διαφυλάσσεται από τους αντισυμβαλλόμενους, πλην των ιδιωτών. Δεν απαιτείται έκδοση παραστατικού διακίνησης εφόσον εκδίδεται άμεσα τιμολόγιο πώλησης που συνοδεύει τα αγαθά κατά τη διακίνησή τους, δηλαδή στην περίπτωση αυτή το τιμολόγιο είναι και έγγραφο διακίνησης. Βέβαια, σήμερα για όσους εκδίδουν αρχικά στοιχείο διακίνησης, πρέπει να λάβουν υπόψη τους τις οδηγίες έκδοσης του ψηφιακού δελτίου αποστολής (Α.1122/2024, Α.1123/2024).

3. Φ.Π.Α

3.1. Σύμφωνα με την παρ 1 του άρθρου 21 του ΦΠΑ (ν.5144/2024), στην παράδοση αγαθών, η φορολογική υποχρέωση γεννάται και ο φόρος γίνεται απαιτητός από το Δημόσιο κατά το χρόνο που πραγματοποιείται η παράδοση. Η παράδοση των αγαθών συντελείται κατά το χρόνο κατά τον οποίο τα αγαθά τίθενται στη διάθεση του προσώπου που τα αποκτά.  Όταν ο προμηθευτής των αγαθών αναλαμβάνει την υποχρέωση αποστολής τους, η παράδοση συντελείται κατά το χρόνο κατά τον οποίο αρχίζει η αποστολή, εκτός αν ο προμηθευτής αναλαμβάνει και την υποχρέωση συναρμολόγησης ή εγκατάστασης των αγαθών, οπότε η παράδοση συντελείται κατά το χρόνο αποπεράτωσης των εργασιών αυτών.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως αναφέρεται στην παρ. 2 του άρθρου 21, ο φόρος γίνεται απαιτητός, σε άλλο χρόνο. Έτσι, σύμφωνα με την περ. α΄της παρ. 2 του άρθρου 21, ο φόρος γίνεται απαιτητός κατά το χρόνο έκδοσης του τιμολογίου ή άλλου στοιχείου που επέχει θέση τιμολογίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (σ.σ σήμερα βάσει των αντίστοιχων διατάξεων του Ν. 4308/2014), με εξαίρεση τις παροχές υπηρεσιών οι οποίες φορολογούνται στον τόπο εγκατάστασης του λήπτη, σύμφωνα με την περίπτωση α΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 18 (περ. α΄παρ. 2 άρθρου 21).

Όπως έχει διευκρινισθεί, ο όρος παράδοση, λαμβάνεται με την έννοια των διατάξεων του Αστικού Κώδικα (άρθρα 976, 977 και 978). Έτσι, ως παράδοση θεωρείται όχι μόνο η υλική παράδοση των αγαθών στον αγοραστή, αλλά και η συμβολική όπως όταν συμφωνείται κατά το χρόνο παράδοσης να παραμείνει ο πωλητής στην κατοχή του πράγματος (π.χ.  παρακαταθήκη).

3.2. Τόπος φορολογίας σύμφωνα με τον ΦΠΑ. Ο προσδιορισμός του τόπου πραγματοποίησης των φορολογητέων πράξεων, έχει καθοριστική σημασία για την αρμοδιότητα της Ελληνικής Φορολογικής Διοίκησης να επιβάλει τον φόρο προστιθέμενες αξίας. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 του ΦΠΑ, στην παράδοση κινητών αγαθών, ο τόπος   πραγμα­τοποίησης της πράξης αυτής και κατά συνέπεια τόπος φορολογίας είναι η Ελλάδα, εφόσον το αγαθό βρίσκεται στην ελληνική επικράτεια κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, ό­ταν δηλαδή το αγαθό θέτεται στη διάθεση του λήπτη ή όταν αρχίζει η αποστολή αυτού κ.λπ.  Στις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις συναλλαγών, στις παραδόσεις δηλαδή κινητών αγαθών, υπάρχει άμεση σύνδεση του χρόνου κατά τον οποίο λαμβάνει χώρα η παράδοση (χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης) και του τόπου αυτής. Με άλλα λόγια, ο χρόνος της παράδoσης αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για τον προσδιορισμό του τόπου αυτής. Αντίθετα, καμία επίδραση δεν ασκεί για τον προσδιορισμό του τόπου παράδοσης, ο χρόνος παραγγελίας του αγαθού ο χρόνος καταβολής της αξίας αυτού ή ακόμη ο χρόνος κατάρτισης της σύμβασης, με εξαίρεση τις περιπτώσεις εκείνες, κατά τις οποίες ο χρόνος κατάρτισης της σύμβασης θεωρείται και χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης. Επομένως, για να διαπιστωθεί αν μία συγκε­κριμένη περίπτωση παράδοσης αγαθού γίνεται στην Ελλάδα ώστε να θεμελιώνεται έτσι δικαίω­μα του Ελληνικού Δημοσίου για την επιβολή του φόρου, απαιτείται να εξακριβωθεί καταρχήν ποιος είναι ο χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης και στη συνέχεια ποια είναι η ειδική θέση του αγαθού κατά το χρόνο αυτό.  Αν το αγαθό βρίσκεται στην ελληνική επικρά­τεια κατά τον πιο πάνω χρόνο, τότε θεωρείται ότι η παράδoση πραγματοποιείται στην Ελλάδα ακόμη και αν το αγαθό πρόκειται να εξαχθεί ή ακόμη και αν ο προμηθευτής του αγαθού είναι εγκαταστημένος στο εξωτερικό. Στην περίπτωση όμως που το αγαθό βρίσκεται κατά τον πιο πάνω χρόνο εκτός Ελλάδας, τότε θεωρείται ότι η πα­ράδοση αυτού πραγματοποιείται εκτός Ελλάδας.  

 

4. Επειδή αναφέρεστε σε περίπτωση αβέβαιης εξαγωγής, όταν τα αγαθά παραμένουν στο χώρο προσωρινής συγκέντρωσης στην εταιρία logistic, λόγω ακύρωσης της αρχικής αποστολής, η γνώμη μας είναι η γαλλική εταιρία να λάβει ΑΦΜ/ΦΠΑ ή να ορίσει φορολογικό αντιπρόσωπο στο εσωτερικό της χώρας, προκειμένου να τιμολογείται με ελληνικό ΦΠΑ. Το φόρο αυτό μπορεί να τον λαμβάνει επιστροφή, κατόπιν σχετικής αίτησης, όταν ολοκληρώνεται η εξαγωγή σε νέο πελάτη (Τουρκίας ή άλλης Τρίτης Χώρας).

 

Όπως ήδη αναφέρθηκε, η προθεσμία των 90 ημερών,   αφορά την περίπτωση όπου ο αγοραστής (όχι ο πωλητής) ενεργεί ως εξαγωγέας, οπότε αυτός υποχρεούται να αποστείλει στον πωλητή, εντός 90 ημερών από την ολοκλήρωση της εξαγωγής, το ηλεκτρονικό μήνυμα ΙΕ 599 «Γνωστοποίηση ολοκλήρωσης εξαγωγής». Δηλαδή, οι 90 ημέρες αφορούν το χρονικό διάστημα μετά την ολοκλήρωση της εξαγωγής, για την αποστολή του αποδεικτικού στον πωλητή.