Θέμα: Φορολογική και ασφαλιστική αντιμετώπιση εσόδων από δικαιώματα (Amazon KDP) επιτηδευματία υπαγόμενου στην απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων ΦΠΑ (πρώην άρθρο 39) και στο άρθρο 39 παρ. 9 του ν. 4387/2016 («μπλοκάκι»)

Ιστορικό / Δεδομένα

Πελάτης του γραφείου μας διατηρεί ενεργή ατομική επιχείρηση με αντικείμενο ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ [ΚΑΔ 72101300].

ΦΠΑ: Υπάγεται στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων (πρώην άρθρο 39 ν. 2859/2000, νυν άρθρο 44α του ν. 5144/2024). Ο κύκλος εργασιών του είναι κάτω από το όριο των 10.000 €.
ΕΦΚΑ: Ασφαλίζεται με την παρ. 9 του άρθρου 39 ν. 4387/2016, με ΔΠΥ προς έναν μοναδικό πελάτη, ο οποίος παρακρατεί και αποδίδει τις εισφορές μέσω ΑΠΔ. Ο πελάτης προτίθεται να εκδώσει βιβλίο μέσω Amazon Kindle Direct Publishing (KDP), ως e-book και έντυπο on-demand. Σύμφωνα με τη δήλωσή του:

Το αντικείμενο του βιβλίου δεν έχει καμία σχέση με την επαγγελματική του δραστηριότητα. Πρόκειται αρχικά για μεμονωμένη έκδοση, αν και δεν αποκλείει μελλοντικά και άλλες. Τα αναμενόμενα royalties είναι μικρά, αλλά δεν μπορούν να προβλεφθούν με βεβαιότητα. Στο KDP η εκτύπωση, η διάθεση και η είσπραξη γίνονται από την Amazon, η οποία κρατά το μερίδιό της από την τιμή και καταβάλλει royalties στον συγγραφέα. Ο πελάτης έχει δικό του ISBN με δικαίωμα αυτοεκδοσηςα από την Εθνική Ελληνικη Βιβλιοθηκη. Ο πελάτης ορίζει την τιμή και η Amazon προσθέτη επιπλέον δικά της κόστη. Δεν θα ανατεθούν επιμέλεια ή εξώφυλλο σε τρίτους με αμοιβή ούτε και θα χρησιμοποιηθούν υπηρεσίες Amazon Ads. Ζητήσαμε από τον πελάτη να μην ολοκληρώσει το Tax Information στο KDP και να μην προβεί σε καμία αλλαγή στο μητρώο της εφορίας μέχρι να υπάρξει απάντηση.

Προτεινόμενη αντιμετώπιση προς αξιολόγηση

Εξετάζουμε να αντιμετωπιστούν τα έσοδα ως δικαιώματα που αποκτά ιδιώτης (άρθρο 38 ΚΦΕ, με αυτοτελή φορολόγηση 20% κατά το άρθρο 40 παρ. 3), χωρίς ενσωμάτωση στην ατομική επιχείρηση και χωρίς νέο ΚΑΔ. Ζητούμε αξιολόγηση του κινδύνου. Η ενσωμάτωση στην επιχείρηση ενδέχεται να επηρεάσει το καθεστώς ΦΠΑ και την παρ. 9.

Ερωτήματα

1. Φορολογία εισοδήματος (ν. 4172/2013)

α) Με βάση τα πραγματικά περιστατικά (έλλειψη συνάφειας με τον ΚΑΔ, μεμονωμένη έκδοση, μικρά έσοδα), μπορεί το εισόδημα να διαχωριστεί από την ατομική επιχείρηση και να δηλωθεί στο Ε1 ως εισόδημα ιδιώτη, χωρίς προσθήκη ΚΑΔ; Συνάδει με την ΠΟΛ.1042/2015 ή υπάρχει κίνδυνος μετατροπής από τον έλεγχο σε εισόδημα επιχειρηματικής δραστηριότητας (άρθρο 21);

β) Αυτοέκδοση: Η έκδοση μέσω KDP με print-on-demand θεωρείται αυτοέκδοση που δημιουργεί επιχειρηματικό εισόδημα; Ποια κριτήρια μετρούν (ISBN, ορισμός τιμής, ποιος τυπώνει, ποιος φέρει το κόστος και τον κίνδυνο, συστηματικότητα); Υπάρχει σχετική θέση της ΑΑΔΕ (π.χ. ΔΕΔ 4128/2018 ή νεότερη);

γ) Επηρεάζει τον χαρακτηρισμό το ότι υπάρχει ήδη έναρξη για άλλη δραστηριότητα;

δ) Από ποιο σημείο θεωρείται ότι ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα αν προκύψουν περισσότεροι τίτλοι, διαφήμιση ή σημαντικά έσοδα, και πώς γίνεται η μετάβαση;

ε) Ποιος είναι ο ορθός τρόπος δήλωσης όταν ο πληρωτής είναι αλλοδαπός και δεν υπάρχει παρακράτηση (έντυπο, κωδικοί Ε1 του 2026); Υπάρχει προκαταβολή φόρου; Εκπίπτουν δαπάνες (εξώφυλλο, επιμέλεια, διαφήμιση);

στ) Πώς αντιμετωπίζεται η πιθανή παρακράτηση φόρου ΗΠΑ (με και χωρίς W-8BEN, βάσει ΣΑΔΦ Ελλάδας-ΗΠΑ) και πώς πιστώνεται στην Ελλάδα;

2. ΦΠΑ

α) Ανεξάρτητα από τον φορολογικό χαρακτηρισμό του εισοδήματος: Είναι ο πελάτης, ως ήδη επιτηδευματίας, υποκείμενος στο φόρο για την εκχώρηση ή παραχώρηση των δικαιωμάτων προς την Amazon, ακόμη και αν τα έσοδα δηλωθούν στο Ε1 ως δικαιώματα ιδιώτη; Ισχύει η ΠΟΛ.1100/2010 ή έχει αντικατασταθεί;

β) Ποιος είναι ο τόπος παροχής για royalties προς την Amazon EU Sarl (Λουξεμβούργο) και προς την Amazon.com (ΗΠΑ);

γ) Συνυπολογίζονται τα royalties από αλλοδαπό πληρωτή στον κύκλο εργασιών για το όριο των 10.000 € του καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων (και στο ενωσιακό όριο των 100.000 €); Αν όχι, απαιτείται κάποια υποχρέωση τεκμηρίωσης (myDATA, VIES, ΕΣΛ);

δ) Αν η δραστηριότητα ενταχθεί στην επιχείρηση, ποια έξοδα προς την Amazon τιμολογούνται πράγματι (π.χ. Amazon Ads, δεδομένου ότι οι προμήθειες και το κόστος εκτύπωσης αφαιρούνται από τα royalties) και συνιστούν λήψη υπηρεσιών από το εξωτερικό που καθιστά υποχρεωτική την απόδοση ΦΠΑ στην Ελλάδα, ακόμη και από επιτηδευματία σε απαλλαγή; Με ποια διαδικασία;

ε) Αν θεωρηθεί αυτοεκδότης που πουλά αγαθά (βιβλία), πώς προσμετρούν οι πωλήσεις και με ποιον συντελεστή;

στ) Πώς εφαρμόζεται η μετάταξη στο κανονικό καθεστώς αν ο πελάτης υπερβεί το όριο εντός έτους;

3. ΕΦΚΑ

α) Ανεξάρτητα από την ένταξη στην επιχείρηση: Επηρεάζονται οι προϋποθέσεις υπαγωγής στην παρ. 9 του άρθρου 39 ν. 4387/2016 από τα royalties της Amazon; Η Amazon θεωρείται δεύτερος αντισυμβαλλόμενος για τους σκοπούς της παρ. 9, ιδίως όταν ο πληρωτής είναι αλλοδαπός και δεν εκδίδεται ΔΠΥ;

β) Αν τα έσοδα χαρακτηριστούν δικαιώματα εισοδήματος από κεφάλαιο, ισχύει η εξαίρεση από ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 7α του άρθρου 75 ν. 4826/2021, που διατυπώνεται για αμοιβές με ΠΠΥ, και όταν ο πληρωτής είναι αλλοδαπός;

γ) Αν τα έσοδα θεωρηθούν επιχειρηματικά (προσθήκη ΚΑΔ ή αυτοέκδοση), πώς διαμορφώνεται η ασφαλιστική υποχρέωση: ο πελάτης διατηρεί την παρ. 9 ή περνά στις εισφορές του άρθρου 39 με βάση το συνολικό εισόδημα; Πώς γίνεται η ετήσια εκκαθάριση;

δ) Απαιτείται ενημέρωση του ΕΦΚΑ ή του πελάτη-εργοδότη για τα νέα έσοδα;

4. Τεκμηρίωση και διαδικασία

α) Ποια στοιχεία πρέπει να δηλωθούν στο KDP (τύπος λογαριασμού, φορολογικά στοιχεία, λογαριασμός πληρωμής) ώστε να υπάρχει συνέπεια με τον χαρακτηρισμό των εσόδων; Υπάρχει κάτι που θα έρθει σε αντίθεση με αυτόν; Πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το W-8BEN, με δεδομένο ότι αφορά την παρακράτηση ΗΠΑ και όχι την ελληνική φορολογία;

β) Πρέπει τα έσοδα να καταχωρίζονται στα βιβλία της ατομικής επιχείρησης ή να παραμένουν εκτός; Πρέπει να δηλωθεί ΚΑΔ συγγραφέα ή εκδότη ακόμη και αν η δραστηριότητα δεν θεωρηθεί επιχειρηματική;

γ) Συνιστάται ερώτημα προς την ΑΑΔΕ και με ποια διαδικασία, ώστε να έχουμε γραπτή θέση;

5. Εναλλακτική

Θα ήταν ασφαλέστερη η έκδοση μέσω ελληνικού εκδοτικού οίκου, με πληρωμή δικαιωμάτων με ΠΠΥ και παρακράτηση 20%; Ποιες είναι οι διαφορές σε κίνδυνο για φορολογία, ΦΠΑ και ΕΦΚΑ;

Αίτημα

Παρακαλούμε για απάντηση σε κάθε ερώτημα, με παραπομπή σε διατάξεις και εγκυκλίους. Όπου δεν υπάρχει σαφής θέση της ΑΑΔΕ ή του ΕΦΚΑ, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για την πρακτική και την κρατούσα άποψη, ώστε να αποφασίσουμε αν θα υποβάλουμε ερώτημα