Αξιότιμοι κύριοι,

Ως φοροτεχνικός, και για λογαριασμό εντολέων μας, παρακαλούμε να μας γνωρίσετε τις απόψεις σας στα παρακάτω διαδοχικά ερωτήματα. Αφορούν τη διατήρηση της ιδιότητας του φορολογικού κατοίκου αλλοδαπής σε δύο διακριτές πραγματικές καταστάσεις.

Κοινά πραγματικά περιστατικά

Τα πρόσωπα των δύο περιπτώσεων είναι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών και έχουν και την ελληνική ιθαγένεια. Έχουν ήδη ελληνικό ΑΦΜ και υποβάλλουν δήλωση φορολογίας εισοδήματος ως φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής. Οι ΗΠΑ φορολογούν τους πολίτες τους στο παγκόσμιο εισόδημα με κριτήριο την ιθαγένεια, όπου κι αν κατοικούν. Επομένως, η μεταφορά της κατοικίας στην Ελλάδα δεν απαλλάσσει τα πρόσωπα αυτά από τη φορολόγηση στις ΗΠΑ. Αν θεωρηθούν και φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, το παγκόσμιο εισόδημά τους θα φορολογείται πλήρως και στα δύο κράτη.

Ερώτημα 1ο – Ζευγάρι συνταξιούχων

Πραγματικά περιστατικά:

Οι σύζυγοι είναι συνταξιούχοι και κατοικούν μόνιμα στις ΗΠΑ επί δεκαετίες.Στις ΗΠΑ διατηρούν την κατοικία τους. Εκεί βρίσκονται και όλα τα οικονομικά τους συμφέροντα: συντάξεις (Social Security και συνταξιοδοτικοί λογαριασμοί τύπου IRA),χαρτοφυλάκια μετοχών και ομολόγων σε θεματοφύλακες των ΗΠΑ,συμμετοχές σε νομικά πρόσωπα,περιουσία που έχει μεταβιβαστεί σε οικογενειακό trust των ΗΠΑ, με τον έναν σύζυγο ιδρυτή (grantor). Στην Ελλάδα έχουν μόνο ακίνητο που εκμισθώνουν. Το εισόδημά του δηλώνεται και φορολογείται κανονικά ως εισόδημα ελληνικής πηγής.Αποφάσισαν να διαμένουν στην Ελλάδα για εύλογο χρονικό διάστημα κάθε έτους, που μπορεί να ξεπερνά τις 183 ημέρες. Δεν μεταφέρουν όμως στην Ελλάδα κανένα από τα οικονομικά τους συμφέροντα ούτε εγκαταλείπουν την κατοικία τους στις ΗΠΑ. Ερωτάται:

Αν, με τα παραπάνω δεδομένα, μπορούν να διατηρήσουν την ιδιότητα του φορολογικού κατοίκου αλλοδαπής. Ειδικότερα, αν η φυσική παρουσία άνω των 183 ημερών σε οποιοδήποτε δωδεκάμηνο (άρθρο 4 παρ. 2 ΚΦΕ) τους καθιστά φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας αυτοτελώς, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται το κέντρο των ζωτικών τους συμφερόντων.Αν, στην περίπτωση αυτή, εφαρμόζεται η Σύμβαση Ελλάδας–ΗΠΑ για την επίλυση της διπλής φορολογικής κατοικίας και με ποια κριτήρια. Το ερώτημα τίθεται επειδή η Σύμβαση δεν περιέχει κανόνα επίλυσης αντίστοιχο του άρθρου 4 παρ. 2 του Προτύπου ΟΟΣΑ.Ποιες είναι οι συνέπειες, αν μεταγενέστερα κριθεί ότι είχαν καταστεί φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας: από ποια ημερομηνία αποκτούν την ιδιότητα,υποχρέωση δήλωσης του παγκόσμιου εισοδήματος και επανεκκαθάριση προηγούμενων ετών,κυρώσεις,μεταχείριση των διανομών του trust και των εσόδων που δεν έχουν διανεμηθεί,πίστωση του φόρου που καταβλήθηκε στις ΗΠΑ. Αν η διατήρηση της ιδιότητας του κατοίκου αλλοδαπής, και ενδεχόμενη μεταγενέστερη αμφισβήτησή της, επηρεάζει τη δυνατότητα μελλοντικής υπαγωγής στο άρθρο 5Β ΚΦΕ. Ειδικότερα, αν επηρεάζεται η προϋπόθεση μη φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα για πέντε από τα έξι προηγούμενα φορολογικά έτη. Ερώτημα 2ο – Οικογένεια με τρία ανήλικα τέκνα

Πραγματικά περιστατικά:

Σύζυγος και τέκνα: η σύζυγος είναι πολίτης κράτους-μέλους της ΕΕ, έχει άδεια παραμονής στην Ελλάδα και δεν έχει εισοδήματα. Διαμένει μόνιμα στην Ελλάδα με τα τρία ανήλικα τέκνα, που φοιτούν σε ελληνικό σχολείο. Προτίθεται να μεταφέρει τη φορολογική της κατοικία στην Ελλάδα.Περιουσία του συζύγου: ο σύζυγος διατηρεί στις ΗΠΑ τα ουσιώδη περιουσιακά του στοιχεία: χαρτοφυλάκια και λογαριασμούς,συμμετοχές σε εταιρείες περιορισμένης ευθύνης (LLC) με εισοδήματα από ακίνητα και επιχειρηματικές δραστηριότητες,συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς τύπου IRA,δική του ιδιόκτητη κατοικία.
Επιπλέον, είναι ωφελούμενος οικογενειακού trust. Σχέση με τις ελληνικές εταιρείες: ο σύζυγος δεν συμμετέχει άμεσα σε ελληνικές εταιρείες. Είναι μοναδικό μέλος (single member) αμερικανικής LLC. Η LLC είναι μέτοχος ελληνικής ανώνυμης εταιρείας, η οποία με τη σειρά της κατέχει θυγατρικές ελληνικές εταιρείες με αντικείμενο την ανάπτυξη ακινήτων. Ο σύζυγος είναι ο πραγματικός δικαιούχος του ομίλου και Διευθύνων Σύμβουλος των ελληνικών εταιρειών. Τις διοικεί εξ αποστάσεως και σε κάθε χρονική στιγμή, από όπου κι αν βρίσκεται.Πρόθεση: δεν προτίθεται να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα. Ερωτάται:

Αν ο σύζυγος μπορεί να διατηρήσει την ιδιότητα του φορολογικού κατοίκου αλλοδαπής, ενώ: η σύζυγος και τα ανήλικα τέκνα είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και διαμένουν μόνιμα εδώ,ασκεί τη διοίκηση ελληνικών εταιρειών των οποίων είναι πραγματικός δικαιούχος μέσω αλλοδαπής εταιρείας. Ειδικότερα, αν η διαμονή της οικογένειας στην Ελλάδα, η έμμεση συμμετοχή σε ελληνικές εταιρείες και η διοίκησή τους συνιστούν αυτοτελώς ή αθροιστικά κέντρο ζωτικών συμφερόντων στην Ελλάδα κατά το άρθρο 4 παρ. 1 ΚΦΕ, ακόμη και αν η φυσική του παρουσία είναι κάτω από 183 ημέρες.Πώς υποβάλλεται η δήλωση φορολογίας εισοδήματος των συζύγων όταν ο ένας είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και ο άλλος κάτοικος αλλοδαπής: κοινή ή χωριστή, και με ποια έκταση υποχρέωσης δήλωσης για τον καθένα.Αν η άσκηση των καθηκόντων του Διευθύνοντος Συμβούλου εξ αποστάσεως από την αλλοδαπή επηρεάζει: τον χαρακτηρισμό των αμοιβών του ως εισοδήματος ελληνικής πηγής και τη φορολόγησή τους,τη φορολογική κατοικία του ίδιου. Ποιες είναι οι συνέπειες, αν μεταγενέστερα κριθεί ότι ο σύζυγος είχε καταστεί φορολογικός κάτοικος Ελλάδας: χρόνος απόκτησης της ιδιότητας,φορολόγηση του παγκόσμιου εισοδήματος,μεταχείριση των εισοδημάτων από LLC, των συνταξιοδοτικών λογαριασμών και του trust,φορολογική μεταχείριση της αλλοδαπής LLC μέσω της οποίας κατέχει τις ελληνικές εταιρείες, και ιδίως αν εφαρμόζεται το άρθρο 66 ΚΦΕ,πίστωση του φόρου ΗΠΑ,κυρώσεις. Ερωτάται επίσης αν η αμφισβήτηση αυτή επηρεάζει τη μελλοντική δυνατότητα υπαγωγής του στα άρθρα 5Α ή 5Γ ΚΦΕ, ως προς την προϋπόθεση της μη φορολογικής κατοικίας κατά τα προηγούμενα έτη. Για το 5Α, ερωτάται και αν η επένδυση που έχει ήδη γίνει μέσω της αλλοδαπής LLC σε ελληνικές εταιρείες αναγνωρίζεται ως επένδυση κατά την παρ. 3 του άρθρου.

Σας ευχαριστω εκ των προτερων