Αξιότιμοι κύριοι,

Θα επιθυμούσαμε την επιστημονική σας άποψη επί ενός ζητήματος που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη πρακτική σημασία για το σύνολο σχεδόν των ελληνικών επιχειρήσεων.

Τα τελευταία έτη παρατηρείται ραγδαία αύξηση της χρήσης διαδικτυακών εργαλείων (internet tools), τα οποία λειτουργούν κατά βάση με το μοντέλο Software as a Service (SaaS). Ενδεικτικά αναφέρονται:

Πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης (π.χ. ChatGPT, Gemini)

Υπηρεσίες cloud storage / backup (π.χ. OneDrive, Google Drive)

Εργαλεία email (π.χ. Gmail – Google Workspace)

Πλατφόρμες διαχείρισης έργων (π.χ. Asana)

Εργαλεία σχεδιασμού (π.χ. Figma)

Λοιπές cloud εφαρμογές που χρησιμοποιούνται για καθημερινή επιχειρηματική λειτουργία

Στις περισσότερες περιπτώσεις:

Δεν παραχωρείται αποκλειστική άδεια εκμετάλλευσης.

Δεν μεταβιβάζονται πνευματικά δικαιώματα.

Δεν παρέχεται δυνατότητα αναπαραγωγής ή εμπορικής αξιοποίησης του λογισμικού.

Η χρήση περιορίζεται σε πρόσβαση μέσω διαδικτύου (login) σε υποδομή που παραμένει στην κυριότητα του παρόχου.

Το τίμημα καταβάλλεται περιοδικά (μηνιαία ή ετήσια συνδρομή).

Με βάση το άρθρο 38 του Ν.4172/2013, ως «δικαιώματα» ορίζεται και το εισόδημα από χρήση ή δικαίωμα χρήσης λογισμικού. Παράλληλα, η διοικητική πρακτική έχει σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρήσει ότι η χρήση πλατφόρμας συνιστά δικαίωμα και συνεπώς υπάγεται σε παρακράτηση φόρου (άρθρα 62 και 64 ΚΦΕ).

Ωστόσο, δημιουργείται σοβαρός προβληματισμός ως προς τα εξής:

1. Χαρακτηρισμός των SaaS υπηρεσιών

Η απλή χρήση cloud εφαρμογών, χωρίς εγκατάσταση λογισμικού, χωρίς μεταβίβαση πνευματικών δικαιωμάτων και χωρίς δυνατότητα τεχνικής εκμετάλλευσης, συνιστά:

παραχώρηση δικαιώματος χρήσης λογισμικού (royalty), ή απλή παροχή υπηρεσίας (business income); Ιδίως όταν πρόκειται για εργαλεία όπως: αποθήκευση αρχείων (backup), εταιρικό email, project management, AI assistance.

2. Υπάρχει διοικητική πρακτική ή σχετική νομολογία επί του θέματος;

Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, διότι:

Η χρήση SaaS αποτελεί πλέον βασική λειτουργική δαπάνη.

Η έννοια του «λογισμικού» έχει μεταβληθεί ουσιωδώς στην εποχή του cloud.

Η πρακτική εφαρμογή της υποχρέωσης παρακράτησης δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συμμόρφωσης και κόστους.

Θα εκτιμούσαμε ιδιαιτέρως μια τεκμηριωμένη τοποθέτησή σας ως προς:

Τον ορθό φορολογικό χαρακτηρισμό των SaaS/internet tools.

Την ύπαρξη ή μη υποχρέωσης παρακράτησης φόρου δικαιωμάτων.

Το ζήτημα αφορά μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων και η επιστημονική σας άποψη θα συμβάλει σημαντικά στην ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας.