Ν.2523/1997 άρθρο 5,9
Σαΐτης Κ. Ευθύμιος
2973
μικρότερου από το συμφωνηθέν και καταβληθέν και εφόσον βέβαια η
αποκρυβείσα αξία ξεπερνά το ποσό των 880 ευρώ.
Στην παράγραφο 2 του άρθρου 12 και στην παράγραφο 1 του
άρθρου 13 του π.δ.186/1992 (Κ.Β.Σ.) προβλέπεται ότι για την πώληση
αγαθών από επιτηδευματία προς επιτηδευματία εκδίδεται τιμολόγιο
πώλησης και προς ιδιώτη εκδίδεται απόδειξη λιανικής πώλησης. Στα ίδια
δε άρθρα περιέχονται διατάξεις σχετικά με το περιεχόμενο και το χρόνο
έκδοσης των ως άνω φορολογικών στοιχείων. Ωστόσο, από τις
συνδυαζόμενες διατάξεις της παραγράφου 16 του άρθρου 12 και της
παραγράφου 4 του άρθρου 13 του ίδιου ως άνω νομοθετήματος
προκύπτει ότι οι ρυθμίσεις των άρθρων 12 και 13 δεν έχουν εφαρμογή,
μεταξύ άλλων, στις πωλήσεις ακινήτων, εφόσον συντάσσονται
συμβόλαια μεταβίβασης.
Περαιτέρω, με την παράγραφο 2 του άρθρου 18 του Κ.Β.Σ.
ορίζεται ότι κάθε εγγραφή στα βιβλία που αφορά συναλλαγή ή άλλη
πράξη του υπόχρεου, πρέπει να στηρίζεται σε στοιχεία που
προβλέπονται από τις διατάξεις του κώδικα αυτού ή σε δημόσια έγγραφα
ή σε άλλα πρόσφορα αποδεικτικά στοιχεία.
Πέρα από τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του Κ.Β.Σ., με το υπό
εξέταση θέμα σχετίζονται διατάξεις του Αστικού Κώδικα. Ειδικότερα, με
τις διατάξεις του άρθρου 1033 ΑΚ ορίζεται ότι για τη μεταβίβαση
κυριότητας ακινήτου απαιτείται συμφωνία μεταξύ του κυρίου και εκείνου
που αποκτά, ότι μετατίθεται σε αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη
αιτία. Η συμφωνία γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και
υποβάλλεται σε μεταγραφή.
Γενικά, σκοπός των διατάξεων του Κ.Β.Σ είναι η θέσπιση ενός
μηχανισμού απεικόνισης των συναλλαγών (τήρηση βιβλίων και έκδοση
στοιχείων) για τον έλεγχο της ορθής εκπλήρωσης των λοιπών
φορολογικών υποχρεώσεων, όπως επιβολή φόρου εισοδήματος,
απόδοση Φ.Π.Α., επιβολή ειδικών φόρων (π.χ. χαρτοσήμου) κ.λπ.
Έχοντας ως γνώμονα την αληθή απεικόνιση των συναλλαγών και
εφόσον απώτερος σκοπός είναι ο προσδιορισμός της φορολογητέας
ύλης, τα βιβλία ενημερώνονται, όπως προαναφέρθηκε, με κάθε
πρόσφορο αποδεικτικό μέσο. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι στον Κ.Β.Σ. δεν
δίνεται ορισμός της έννοιας «στοιχείο».
Ειδικότερα και όσον αφορά το ερώτημα εάν το συμβόλαιο
μεταβίβασης ακινήτου εμπίπτει στην έννοια «του στοιχείου που ορίζεται
από τον Κ.Β.Σ.» παρατηρούμε τα ακόλουθα: Από τις προαναφερθείσες
διατάξεις του ΑΚ προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από το νόμο τύπος για
την κατάρτιση της σύμβασης μεταβίβασης ακινήτου λόγω πώλησης είναι
ο συμβολαιογραφικός, η έλλειψη του δε οδηγεί σε ακυρότητα.
Σημειώνεται επίσης ότι το τίμημα αποτελεί απαραίτητο (sine qua non)
στοιχείο της σύμβασης πώλησης, εφόσον ορίζεται στο άρθρο 513 ΑΚ.
Συνεπώς, και για την έγκυρη συμφωνία επί του τιμήματος πώλησης και
μεταβίβασης ακινήτου απαιτείται επίσης η σύνταξη συμβολαιογραφικού
εγγράφου. Από τις συνδυαζόμενες διατάξεις της παραγράφου 16 του