Το έγγραφο προστέθηκε επιτυχώς!

Το έγγραφο προστέθηκε επιτυχώς στα αγαπημένα σας! Μπορείτε να το δείτε κάνοντας click εδώ.

Το έγγραφο υπάρχει ήδη!

Το έγγραφο υπάρχει ήδη στα αγαπημένα σας. Μπορείτε να το δείτε κάνοντας click εδώ.

Σφάλμα

Η εισαγωγή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί.

Αποθήκευση σχολίου

Το σχόλιο σας αποθηκεύτηκε με επιτυχία!

Ανανέωση σχολίου

Το σχόλιο σας ανανεώθηκε με επιτυχία!

Αποστολή email

Το email σας στάλθηκε επιτυχώς!

Menu
Φόρτωση...

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
12 Σεπτεμβρίου 2022

ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Αρ. Φύλλου 4813

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Αριθμ. ΥΠΕΕΝ/ΔΕΠΕΑ/90689/707

Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την ενεργειακή αναβάθμιση δημοσίων κτιρίων.

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ - ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Το άρθρο 37 του Ν. 4608/2019 «Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και προσέλκυση Στρατηγικών Επενδύσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 66), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 28 του Ν. 4643/2019 «Απελευθέρωση αγοράς ενέργειας, εκσυγχρονισμός της ΔΕΗ, ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ και στήριξη των Α.Π.Ε. και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 193).

2. Τον ν. 4342/2015 για την ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2012 «Για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των Οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των Οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ» (Α΄ 143).

3. Τον ν. 4122/2013 (για την «Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις» Α΄ 42).

4. Τον ν. 4936/2022 «Εθνικός Κλιματικός Νόμος - Μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επείγουσες διατάξεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και την προστασία του περιβάλλοντος» (Α΄ 105) και ειδικά το άρθρο 17 αυτού.

5. Τον ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α΄ 143).

6. Τον ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πρόγραμμα Καλλικράτης». (Α΄ 87)

7. Την παρ. 3 του άρθρου 2 του Ν. 3965/2011 «Αναμόρφωση πλαισίου λειτουργίας Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών, Σύσταση Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 113), την υπ΄ αρ. 34/13.1.2012 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών περί «έγκρισης της 3427/22.12.2011 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων με την οποία προσδιορίζονται τα στοιχεία του Ενεργητικού και Παθητικού που εντάσσονται στον εμπορικό κλάδο του Ταμείου» (Β΄ 55) και την υπ΄ αρ. 2/23510/0094/9.4.2012 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών «Κανονισμός του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων» κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 4 του ν. 3965/2011.

8. Τον ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)» (Α΄ 147).

9. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133).

10. Τον ν. 4635/2019 «Επενδύω στην Ελλάδα και άλλες διατάξεις» (Α΄ 167).

11. Τον ν. 3855/2010 «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση, ενεργειακές υπηρεσίες και άλλες διατάξεις» (Α΄ 95) και ιδίως το άρθρο 16 αυτού.

12. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 Του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 2021 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (L 57/17).

12α. Την από 13 Ιουλίου 2021 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την Ελλάδα (ST 10152/21, ST 10152/21 ADD 1).

12β. Την υπό στοιχεία 119126 ΕΞ 2021/28.09.2021 (Β΄ 4498) απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών περί καθορισμού του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου των Δράσεων και των Έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

12γ. Την υπό στοιχεία 120141 ΕΞ 2021/30.09.2021 (ΑΔΑ: 6ΝΞ3Η-ΨΘ0) απόφαση του Διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης περί Έγκρισης του Εγχειριδίου Διαδικασιών του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου του Ταμείου Ανάκαμψης, δυνάμει της υπό στοιχεία 119126 ΕΞ 2021/28.09.2021 (Β΄ 4498) απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών.

13. Τον ν. 4822/2021 «Κύρωση της Σύμβασης Χρηματοδότησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δανειακής Σύμβασης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας και των Παραρτημάτων τους και άλλες διατάξεις για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Α΄ 135).

14. Τον ν. 4819/2021 ««Ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων - Ενσωμάτωση των Οδηγιών 2018/ 851 και 2018/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ περί αποβλήτων και της Οδηγίας 94/62/ΕΚ περί συσκευασιών και απορριμμάτων συσκευασιών, πλαίσιο οργάνωσης του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης, διατάξεις για τα πλαστικά προϊόντα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, χωροταξικές - πολεοδομικές, ενεργειακές και συναφείς επείγουσες ρυθμίσεις» (Α΄ 129).

15. Την COM(2021) 328 final Πρόταση Εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας.

16. Το άρθρο 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την παρ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133).

17. Το π.δ. 70/2015 «Ανασύσταση των Υπουργείων Πολιτισμού και Αθλητισμού, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ανασύσταση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου και μετονομασία του σε Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Μετονομασία του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων σε Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, του Υπουργείου Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού σε Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μεταφορά Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού.» (Α΄ 114).

18. Το π.δ. 132/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας» (Α΄ 160).

19. Το π.δ. 5/2022 «Οργανισμός Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων» (Α΄ 15).

20. Το π.δ. 123/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών» (Α΄ 151).

21. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄ 181).

22. Το π.δ. 2/2021 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 2).

23. Το π.δ. 81/2019 «Σύσταση, συγχώνευση, μετονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους - Μεταφορά υπηρεσιών και αρμο­διοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α΄ 119).

24. Το π.δ. 95/1996 «Οργανισμός Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων» (Α΄ 76).

25. Την υπ΄ αρ. 51875/7.5.2021 απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Ιωάννη Τσακίρη» (Β΄ 1867).

26. Την υπό στοιχεία Υ 70/30.10.2020 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Θεόδωρο Σκυλακάκη» (Β΄ 4805).

27. Την υπ΄ αρ. 134453/23.12.2015 κοινή υπουργική απόφαση «Ρυθμίσεις για τις πληρωμές των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ΠΔΕ (Τροποποίηση και αντικατάσταση της κοινής υπουργικής απόφασης 46274/02.09.2014 ΦΕΚ Β΄ 2573)» (Β΄ 2857).

28. Την υπό στοιχεία ΔΕΠΕΑ/Β/οικ.20334/148/12.03.2021 «Έγκριση της έκθεσης μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανακαίνισης του δημόσιου και ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος και μετατροπής του σε κτιριακό δυναμικό απαλλαγμένο από ανθρακούχες εκπομπές και υψηλής ενεργειακής απόδοσης έως το έτος 2050, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 2Α του Ν. 4122/2013 » (Β΄974).

29. Την υπό στοιχεία ΔΕΠΕΑ/οικ. 178581/30.06.2017 (Β΄ 2367) απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που αφορά την Έγκριση του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων.

30. Την υπό στοιχεία ΔΕΠΕΑ/οικ.182365/17.10.2017 (Β΄ 4003) απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που αφορά την έγκριση και εφαρμογή των Τεχνικών Οδηγιών ΤΕΕ για την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων.

31. Την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΕΠΕΑ/85251/242/27.11.2018 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Έγκριση Εθνικού Σχεδίου αύξησης του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας» (Β΄ 5447).

32. Την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΕΠΕΑ/6949/72/28.01.2019 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Καθορισμός του τρόπου υπολογισμού της αξίας του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας για το χαρακτηρισμό μιας ανακαίνισης ως ριζικής» (Β΄ 408).

33. Την υπό στοιχεία 36259/1757/Ε.103/2010 κοινή απόφαση, «Μέτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ)» (Β΄ 1312).

34. Την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής(2016/ C262/01) σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσχυσης όπως αναφέρεται στην παρ. 1 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ.

35. Ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 651/2014 της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2014 για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ΄ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης.

36. Τον Κανονισμό (Εκ) 1407/18.12.2013 της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την εφαρμογή των άρθρων 107 και 1089 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Ενισχύσεις Ήσσονος Σημασίας (De Minimis).

37. Την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/Δ/75516/436/31.07.2020 απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών «Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημοσίων Κτιρίων» (Β΄ 3156) (εφεξής «ΚΥΑ Προγράμματος Ηλέκτρα»).

38. Την υπό στοιχεία ΔΝΣβ/1732/ΦΝ466/29.03.2019 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Εξειδίκευση του είδους των παραδοτέων στοιχείων ανά στάδιο και ανά κατηγορία μελέτης σε ό,τι αφορά τα συγκοινωνιακά (οδικά) έργα, τα υδραυλικά, τα λιμενικά και τα κτιριακά έργα» (Β΄ 1047).

39. Τα άρθρα 107 και 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

40. Το υπό στοιχεία Α.Π. 115150/ΕΥΚΕ 4023/02.11.2016 έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Κρατικών Ενισχύσεων «Οδηγίες αναφορικά με την αξιολόγηση πλήρωσης του κριτηρίου συμβατότητας των πράξεων με τους κανόνες των Κρατικών Ενισχύσεων».

41. Την υπό στοιχεία Α.Π. 34584/05.04.2019 (ΑΔΑ: ΩΘ-ΜΦΗ-9ΚΦ) εγκύκλιο της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων.

42. Το π.δ. 375/1987 «ΙΔΡΥΣΗ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» (Κ.Α.Π.Ε.).» (Α΄ 167).

43. Την υπό στοιχεία 110996 ΕΞ 2022/2.8.2022 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών περί ένταξης του Έργου «ΥΠ 1.Εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια του δημοσίου» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5165225) στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΑΔΑ 639ΗΗ-9Φ6).

44. Την υπό στοιχεία 115062 ΕΞ 2022/10.8.2022 σύμφωνη γνώμη της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης.

45. Την υπό στοιχεία 107598 ΕΞ 2022/26.07.2022 «ΓΝ 113/2022 - Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημοσίων Κτιρίων» γνωμοδότηση του Υπουργείου Οικονομικών/Κεντρική Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων.

46. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ΥΠΕΝ/ΔΠΔΑ/73102/13.7.2022 εισήγηση της ΓΔΟΥ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την προτεινόμενη κοινή υπουργική απόφαση προκύπτει πρόσθετη επιβάρυνση στον κρατικό προϋπολογισμό και ειδικότερα στο εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων με φορέα χρηματοδότησης το ΥΠΕΝ ύψους 170 εκ € που αναμένεται να καλυφθεί από πιστώσεις νέου έργου της ΣΑΤΑ 075. Η σχετική επιβάρυνση προστίθεται στην ήδη εκτιμηθείσα ύψους 500 εκ € που πρόκειται να βαρύνει το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος ΠΔΕ του ΥΠΕΝ.

Τα ανωτέρω οικονομικά στοιχεία έχουν συμπεριληφθεί στους πίνακες του υποβληθέντος ΜΠΔΣ 2022-2026, αποφασίζουμε:

1. Την εφαρμογή Προγράμματος χορήγησης Επενδυτικών Δανείων και επιχορήγησης στους Δικαιούχους Φορείς, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης, με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση των δημοσίων κτιρίων (εφεξής Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» ή/ και «Πρόγραμμα») και ειδικότερα τον σκοπό, τη διάρκεια του Προγράμματος, τα όργανα συντονισμού, ελέγχου και διαχείρισης του Προγράμματος «ΗΛΕΚΤΡΑ» και τις αρμοδιότητές τους, τους Δικαιούχους Φορείς, τους πόρους του Προγράμματος, τη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων ένταξης στο Πρόγραμμα και την αξιολόγησή τους, τον έλεγχο της υλοποίησης των έργων, τους όρους και τα δικαιολογητικά χορήγησης και τον τρόπο απόδοσης του προϊόντος των δανείων, τη διαδικασία και τα δικαιολογητικά για την εξυπηρέτηση των δανείων από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), την πρόσκληση υποβολής αιτήσεων του Προγράμματος, καθώς και κάθε ζητήματος σχετικού με τα ανωτέρω.

`Αρθρο 1
ΣΤΟΧΟΙ, ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Βασικός στόχος του Προγράμματος είναι η προώθηση του υποδειγματικού ρόλου του Δημοσίου στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων του, η συμβολή του στην επίτευξη του εθνικού ενδεικτικού στόχου ενεργειακής απόδοσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 του Ν. 4342/2015 (Α΄ 143), με το οποίο ενσωματώθηκε το άρθρο 3 της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ (όπως τροποποιήθηκε με το Παράρτημα της Οδηγίας 2013/12/ ΕΕ, και την παρ. 1 του άρθρου 24 της Οδηγίας 2012/27/ ΕΕ) και παράλληλα η εκπλήρωση των απαιτήσεων του άρθρου 7 του ίδιου νόμου για την ικανοποίηση του στόχου της ετήσιας ενεργειακής ανακαίνισης ποσοστού 3% της ωφέλιμης επιφάνειας των κτιρίων της κεντρικής δημόσιας διοίκησης.

Τα κτίρια που εντάσσονται στο Πρόγραμμα θα πρέπει μετά τις παρεμβάσεις να κατατάσσονται κατ΄ ελάχιστον στην κατηγορία ενεργειακής απόδοσης «Β», σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ).

2. Σκοπός του Προγράμματος είναι η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος, κυριότητας ή χρήσης, υπό όρους που ορίζονται στην πρόσκληση υποβολής αιτήσεων, των Δικαιούχων του άρθρου 2, με παρεμβάσεις περιορισμού της ενεργειακής ζήτησης που συνδέεται με τη χρήση του κτιρίου, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ενέργεια που χρησιμοποιείται για τα τεχνικά συστήματα όπως για θέρμανση, ψύξη, αερισμό, παραγωγή ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) και φωτισμό, διασφαλίζοντας τα βέλτιστα επίπεδα υγιεινής, ποιότητας του αέρα εσωτερικού χώρου και θερμικής άνεσης.

3. Στόχοι του Προγράμματος είναι η επιτάχυνση της υλοποίησης έργων σημαντικού οικονομικού μεγέθους και σημαντικού αντίκτυπου στην ενεργειακή απόδοση στον δημόσιο τομέα, η προώθηση του επιχειρηματικού μοντέλου των ΕΕΥ και η δημιουργία σταθερής ζήτησης για υπηρεσίες ενεργειακής απόδοσης μέσω συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης, η αποδεδειγμένη αναβάθμιση του κτιρίου τουλάχιστον στην ενεργειακή κλάση Β, παράλληλα με την επίτευξη, κατ΄ ελάχιστον, 30% εξοικονόμησης ετήσιας πρωτογενούς ενέργειας που απαιτείται για τις ανάγκες των τεχνικών συστημάτων που εξυπηρετούν το κτίριο και 30% μείωση των εκπομπών, καθώς και η διασφάλιση ότι δεν βλάπτονται σημαντικά οι περιβαλλοντικοί στόχοι, υιοθετώντας τις συγκεκριμένες απαιτήσεις του Προγράμματος.

4. Η συνολική διάρκεια εφαρμογής του Προγράμματος είναι η περίοδος 2020 - 2025 με δυνατότητα παράτασης.

`Αρθρο 2
ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Δικαιούχοι του Προγράμματος (εφεξής Δικαιούχοι Φορείς) είναι:

α. Οι φορείς, οι οποίοι κάνουν χρήση των κτιρίων του καταλόγου κτιρίων της παρ. 1 του άρθρου 7 του Ν. 4342/2015 που είναι ιδιόκτητα και καταλαμβανόμενα από την Κεντρική Δημόσια Διοίκηση (https://ypen.gov. gr/energeia/energeiaki-exoikonom isi/ktiria/katalogos-dimosion/),

β. οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όπως αυτοί ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 14 του Ν. 4270/2014 (Α΄ 143) και προσδιορίζονται από το Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, το οποίο τηρείται με ευθύνη της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), καθώς και οι συμπράξεις αυτών (https://www.statistics.gr/el/statistics/7publica tion/SEL08/-),

2. Πεδίο εφαρμογής του Προγράμματος αποτελεί το σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας.

3. Με την πρόσκληση υποβολής αιτήσεων, για ένταξη στο Πρόγραμμα, από τους Δικαιούχους Φορείς (εφεξής Πρόσκληση), είναι δυνατή η ομαδοποίηση των Δικαιούχων Φορέων του παρόντος άρθρου, ανάλογα με τις ειδικότερες ανάγκες, τη στόχευση σε συγκεκριμένη κατηγορία κτιρίων ή ενδεχόμενα άλλα επιμέρους κριτήρια (δημογραφικά, νησιωτικότητα, πολεοδομικών χρήσεων που εξυπηρετούν κ.ά.).

`Αρθρο 3
ΠΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Ο συνολικός προϋπολογισμός του Προγράμματος για όλη τη διάρκεια εφαρμογής του ανέρχεται σε εξακόσια εβδομήντα εκατομμύρια ευρώ (670.000.000,00 €), ο οποίος αναλύεται σε εξακόσια σαράντα εκατομμύρια ευρώ (640.000.000,00 €), πλέον παροχής εγγυήσεων ποσού τριάντα εκατομμυρίων ευρώ (30.000.000,00€), με δυνατότητα τροποποίησης. Οι πόροι προέρχονται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, από πόρους του ιδίου και πόρους προερχόμενους από δανειακή σύμβαση μεταξύ αυτού και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

2. Η χρηματοδότηση των έργων που εντάσσονται στο Πρόγραμμα πραγματοποιείται μερικώς μέσω Επενδυτικών Δανείων που χορηγούνται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και συνομολογούνται με τις δανειακές συμβάσεις Επενδυτικών δανείων που υπογράφονται μεταξύ των Δικαιούχων Φορέων και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων. Το υπολειπόμενο τμήμα της χρηματοδότησης μπορεί να προέρχεται από ιδίους πόρους των Δικαιούχων Φορέων ή/και από πόρους σύμ­φωνα με τα αναφερόμενα στην παρ. 4 του παρόντος άρθρου.

3. Η εξυπηρέτηση των Επενδυτικών Δανείων και η κάλυψη κάθε είδους εξόδου και λοιπών δαπανών συνομολόγησης και εξόφλησής τους γίνεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία από λογαριασμό ή λογαριασμούς που συστήνονται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για τις ανάγκες του Προγράμματος και χρηματοδοτούνται από το εθνικό ή το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ).

4. Μέρος ή το σύνολο των επενδύσεων των έργων του Προγράμματος δύναται να χρηματοδοτείται από Εταιρείες Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) ή τρίτους μέσω Συμβάσεων Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΕΑ) των ν. 3855/2010 (Α΄ 95) και Ν. 4342/2015 (Α΄ 143). Σε αυτές τις περιπτώσεις έχει εφαρμογή η διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 10 της παρούσας απόφασης.

`Αρθρο 4
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ - ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ και ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ - ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

Α. Φορέας Διαχείρισης του Προγράμματος

1. Φορέας Διαχείρισης του Προγράμματος ορίζεται η Διεύθυνση Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικότητας (ΔΕΠΕΑ) του ΥΠΕΝ. Έργο της ΔΕΠΕΑ είναι η προετοιμασία, η παρακολούθηση, ο έλεγχος, η ομαλή λειτουργία και κάθε ενέργεια που απαιτείται από το ΥΠΕΝ για την υλοποίηση του προγράμματος όπως:

α) Η δημιουργία, ενημέρωση και παρακολούθηση της διακριτής ιστοσελίδας του Προγράμματος Error! Hyperlink reference not valid., η διασαφήνιση των όρων και προϋποθέσεων του Οδηγού, καθώς και οδηγιών επίλυσης θεμάτων που ανακύπτουν κατά την υλοποίηση.

β) Η δημοσιότητα και η διαφάνεια της πορείας υλοποίησης του Προγράμματος.

γ) Ο έλεγχος και η παραλαβή των παρεχόμενων υπηρεσιών του Φορέα Ελέγχου του προγράμματος.

δ) Η έγκριση του πρωτοκόλλου μεθοδολογίας οργάνωσης για τον Φορέα Ελέγχου για τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων των παραδοτέων, μελετών, έργων αλλά και κάθε είδους έλεγχο δικαιολογητικών και στοιχείων για τα έργα του Προγράμματος.

ε) Η διενέργεια συστημικών και δειγματοληπτικών ελέγχων για:

α) την πιστοποίηση της τήρησης των όρων και προϋποθέσεων του προγράμματος από τον φορέα ελέγχου.

β) την αξιοπιστία των πληροφοριών και στοιχείων που δηλώνονται.

2. Ο φορέας Διαχείρισης δύναται να διενεργεί ελέγχους στους Δικαιούχους για να επιβεβαιώσει την τήρηση των όρων και προϋποθέσεων του προγράμματος. Τόσο οι Δι­καιούχοι, σε περίπτωση που επιλεγούν για έλεγχο, πρέπει να υποβάλουν και να επιδείξουν κάθε παραστατικό και στοιχείο που, κατά την κρίση του φορέα Διαχείρισης, συμβάλλει στην εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για την τήρηση των υποχρεώσεών τους. Η παράλειψη/ άρνηση υποβολής/επίδειξης των παραπάνω στοιχείων ή η ανακριβής δήλωση στοιχείων αποτελεί λόγο αθέτησης των όρων και προϋποθέσεων.

Για τη διενέργεια των ανωτέρω ελέγχων ο Φορέας Διαχείρισης δύναται να υποστηρίζεται από κλιμάκια ελέγχου (Επικουρικός Ελεγκτικός Μηχανισμός Προγράμματος) που θα στελεχώνονται από υπαλλήλους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

3. Οι κύριες ενέργειες υποβολής των αιτήσεων ένταξης, επιλογής και έγκρισης των έργων στο Πρόγραμμα και παρακολούθησης της εφαρμογής του Προγράμματος, πραγματοποιούνται μέσω εφαρμογής πληροφοριακού συστήματος του ΥΠΕΝ. Στην ιστοσελίδα του Προγράμματος αναρτώνται οι όροι χρηματοδότησης των Δικαιούχων Φορέων από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Β. Φορέας Ελέγχου του Προγράμματος

Φορέας Ελέγχου του Προγράμματος ορίζεται το ΝΠΙΔ «Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας» (ΚΑΠΕ), που αναλαμβάνει να συνεπικουρεί και να υποστηρίζει τον Φορέα Διαχείρισης. Συγκεκριμένα αναλαμβάνει, κυρίως μέσω του πληροφοριακού προγράμματος, τα εξής:

1. Την υποδοχή, τον έλεγχο της πληρότητας και αρτιότητας των αιτήσεων ένταξης των έργων στο πρόγραμμα που κατατίθενται από τους δικαιούχους φορείς, όπως και την διασφάλιση και τον έλεγχο της πληρότητας και ποιότητας των ενεργειακών ελέγχων και των εκθέσεων ενεργειακού/ων ελέγχου/ων (Έλεγχος) με βάση τις απαιτήσεις που αναφέρονται στην Πρόσκληση και την εισήγηση για ένταξη ή απόρριψή τους στο Πρόγραμμα με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης.

2. Τον έλεγχο των δικαιολογητικών που κατατίθενται και ειδικά την πληρότητα και αξιοπιστία των ενεργειακών επιθεωρήσεων και ενεργειακών ελέγχων που κατατίθενται.

3. Την εκπόνηση πρωτοκόλλου μεθοδολογίας οργάνωσης και διενέργειας επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων των παραδοτέων, μελετών, έργων αλλά και κάθε είδους δικαιολογητικών και στοιχείων για τα έργα του Προγράμματος, που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την οργάνωση και διενέργεια επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων σε έργα, πριν την ένταξή τους στο πρόγραμμα, κατά την διάρκεια των έργων και όταν έχει ολοκληρωθεί το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η ορθότητα των στοιχείων των δελτίων παρακολούθησης καθώς και η ορθή και σύννομη χρήση των ποσών που εκταμιεύονται.

4. Την οργάνωση και διενέργεια απομακρυσμένων και επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων σε έργα με ολοκληρωμένο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο, σύμφωνα με το πρωτόκολλο μεθοδολογίας οργάνωσης και διενέργειας δειγματοληπτικών επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων σε έργα, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η ορθότητα των στοιχείων των δελτίων παρακολούθησης καθώς και η ορθή και σύννομη χρήση των ποσών που εκταμιεύονται.

5. Την εισήγηση για έγκριση ή απόρριψη των αιτήσεων ένταξης στο πρόγραμμα.

6. Την κατάρτιση πίνακα αποτελεσμάτων των αιτήσεων χρηματοδότησης και την εισήγηση αυτών, προς τον Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος, για την έκδοση αποφάσεων υπαγωγής αιτήσεων.

7. Την εισήγηση προς τον Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος για την έκδοση αποφάσεων απένταξης.

8. Την υποβολή σχεδίου με συχνές ερωτήσεις-απαντήσεις για τη διασαφήνιση των όρων και προϋποθέσεων του Οδηγού καθώς και όλων των σχετικών θεμάτων που ανακύπτουν κατά την υλοποίηση.

9. Την οργάνωση και λειτουργία υπηρεσίας για την παροχή ενημέρωσης, διευκρινίσεων προς τους δικαιούχους ή και δυνητικούς δικαιούχους, για τη λειτουργία και την υλοποίηση του Προγράμματος, όπως και του συστήματος διοίκησης και διαχείρισής του.

10. Την παροχή διευκρινίσεων και την υποστήριξη των δικαιούχων φορέων στην υποβολή των αιτημάτων εκταμίευσης του επενδυτικού δανείου.

11. Την εισήγηση, για την επίλυση τυχόν προβλημάτων που ανακύπτουν κατά τη διαδικασία υλοποίησης του Προγράμματος, τη διασταύρωση στοιχείων και την εν γένει βελτίωσή του.

12. Τη μέριμνα για την παραγωγή ή/και αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων εργαλείων προκειμένου να παρακολουθείται η εξέλιξη του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και οι χρηματορροές των έργων του Προγράμματος και η υποβολή των σχετικών αναφορών προόδου.

13. Την επεξεργασία των δελτίων παρακολούθησης των έργων του Προγράμματος με την υποβολή εξαμηνιαίων (κάθε Ιούλιο και Ιανουάριο) και συγκεντρωτικών εκθέσεων προόδου στον Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος, όπως και έκτακτων εκθέσεων μετά από αίτημα του Φορέα Διαχείρισης.

14. Την εισήγηση για έγκριση της εκτέλεσης κάθε εντολής προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠ και Δ), όπως για την εκταμίευση της επιχορήγησης του Προγράμματος προς τους δικαιούχους.

15. Την επεξεργασία των εκθέσεων ολοκλήρωσης των έργων και η εισήγηση για έκδοση Απόφασης Ολοκλήρωσης των έργων.

Γ. Διαχειριστικές δαπάνες

1. Οι δαπάνες διαχείρισης του ΚΑΠΕ για την εκπλήρωση των εργασιών που αναλαμβάνει ως Φορέας Ελέγχου του Προγράμματος καλύπτονται από τον συνολικό προϋπολογισμό του Προγράμματος του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης.

2. Ο προϋπολογισμός των διαχειριστικών δαπανών της παρ. 1 έχει μέγιστη δαπάνη που βαρύνει τη ΣΑΤΑ_075 το ποσό των 1.700.000,00 ευρώ και το ποσό των 2.000.000,00 ευρώ τη ΣΑΕ 61/2. Ο προϋπολογισμός των δαπανών του Α μέρους του παρόντος άρθρου, ορίζεται στο ποσό των τριακοσίων χιλιάδων 300.000,00 ευρώ και βαρύνει την τη ΣΑΕ 61/2 του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

3. Η πληρωμή των δαπανών διαχείρισης της παρ. 1 γίνεται τμηματικά ως ακολούθως:

α) Ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) επί του μέγιστου προϋπολογισμού των διαχειριστικών δαπανών της ανωτέρω παρ. 2, ως προκαταβολή, καταβάλλεται εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων για ένταξη στο Πρόγραμμα.

β) Ποσοστό έξι τοις εκατό (6%) επί του προϋπολογισμού των διαχειριστικών δαπανών της παρ. 2, καταβάλλεται σε εξαμηνιαία βάση, για την ορθή και ομαλή παρακολούθηση της πορείας του Προγράμματος. Η έναρξη των εξαμηνιαίων καταβολών, γίνεται μετά την ολοκλήρωση του κάθε εξαμήνου και προϋποθέτει την ένταξη στο πρόγραμμα έργων συνολικού προϋπολογισμού μεγαλύτερου του 20% του Προγράμματος.

γ) Ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) επί του προϋπολογισμού των διαχειριστικών δαπανών του επιλέξιμου προϋπολογισμού των άμεσων ενισχύσεων του Προγράμματος που βαρύνει το Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καταβάλλεται με την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης κάθε αίτησης. Ως ολοκλήρωση της αίτησης ένταξης ορίζεται το στάδιο της τελικής αξιολόγησης προς εκταμίευση της ενίσχυσης ή προς απένταξη.

δ) το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται με τη λήξη του Προγράμματος.

ε) Εφόσον, ο φορέας ελέγχου δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιβάλλεται περικοπή των διαχειριστικών εξόδων.

4. Οι δαπάνες του Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος, για την εκτέλεση των καθηκόντων του και ιδίως για τις εργασίες που καθορίζονται στην παρ. 2 του μέρους Α, του παρόντος άρθρου, εκκαθαρίζονται από τον Φορέα Ελέγχου του Προγράμματος σύμφωνα με τον κανονισμό του και τις αποφάσεις του.

5. Ο Φορέας Ελέγχου του Προγράμματος υποχρεούται εντός ενός (1) μηνός από τη λήξη εκάστου εξαμήνου να υποβάλει γραπτό αίτημα πληρωμής στον Φορέα Διαχείρισης, το οποίο συνοδεύεται από πλήρη ανάλυση των εργασιών για κάθε αίτηση που έχουν ολοκληρωθεί, όπως και τις δαπάνες της ανωτέρω παρ. 4. Στον Φορέα Διαχείρισης εκδίδει βεβαίωση για το εύλογο του ποσού της αιτούμενης από το Φορέα Ελέγχου του Προγράμματος πληρωμής. Τα παραπάνω αποτελούν υποχρεωτικά δικαιολογητικά για την πραγματοποίηση της πληρωμής από την οικονομική υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η πληρωμή ολοκληρώνεται εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος από τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών (Γ.Δ.Ο.Υ.) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

`Αρθρο 5
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ -ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗΣ -ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ

1. Βασικά κριτήρια για την επιλογή και την ένταξη των έργων στο Πρόγραμμα αποτελούν μεταξύ άλλων:

α) η σκοπιμότητα στη βάση της επαρκούς τεκμηρίωσης της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης με την ικανοποίηση καθορισμένων ελάχιστων ή/και μέγιστων ανώτατων ορίων για τις βασικές παραμέτρους ενεργειακής απόδοσης,

β) ο ολοκληρωμένος και λειτουργικός χαρακτήρας των προτεινόμενων έργων που εξασφαλίζεται με την εξής αλληλουχία:

i. περιορισμός των ενεργειακών αναγκών και συμμόρφωση με τις ελάχιστες απαιτήσεις του ΚΕΝΑΚ ως προς το κέλυφος του κτιρίου,

ii. συμμόρφωση ως προς τις ελάχιστες απαιτήσεις για τα τεχνικά συστήματα του κτιρίου και

iii. εγκατάσταση, επιτόπου, συστημάτων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

γ) η επάρκεια της τεχνικής τεκμηρίωσης του σχεδιασμού των παρεμβάσεων στο κέλυφος και στα τεχνικά συστήματα του κτιρίου,

δ) η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού και του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης,

ε) η οικονομική βιωσιμότητα καθώς και

στ) η υποβολή του Σχεδίου Ενεργειακής Απόδοσης, όπου απαιτείται, στο πλαίσιο της παρ. 12 του άρθρου 7 του Ν. 4342/2015 και η προτεραιότητα του κτιρίου στην βαθμολόγηση του κατά την αξιολόγησή του.

Ο καθορισμός και η εξειδίκευση των προδιαγραφών/ απαιτήσεων γίνεται με την Πρόσκληση (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι), καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης των Επενδυτικών Δανείων από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, όπως αυτοί θα καθοριστούν με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

2. Οι αιτήσεις ένταξης των έργων στο Πρόγραμμα υποβάλλονται από τους δυνητικούς Δικαιούχους Φορείς στο πληροφοριακό σύστημα του Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος, σύμφωνα με την Πρόσκληση.

3. Οι Δικαιούχοι Φορείς, που δεν διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνική επάρκεια για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων έργων και μελετών κατά το άρθρο 44 του Ν. 4412/2016 , στην αίτηση για την ένταξη στο Πρόγραμμα οφείλουν να προβλέπουν την ανάληψη των άνω καθηκόντων από τεχνική υπηρεσία άλλου φορέα (Φορέας Υλοποίησης) και να συνυποβάλουν τη σύμφωνη γνώμη του φορέα που αναλαμβάνει τα καθήκοντα. Στις περιπτώσεις αυτές, η Απόφαση Ένταξης του έργου στο Πρόγραμμα θα προβλέπει τη σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Δικαιούχου Φορέα και του Φορέα Υλοποίησης.

4. Η υποβολή των αιτήσεων ένταξης από τους Δικαιούχους Φορείς στο πλαίσιο του Προγράμματος πραγματοποιείται με αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων τους. Οι αποφάσεις του προηγούμενου εδαφίου δεσμεύουν μετά την έκδοση της Απόφασης Ένταξης τους Δικαιούχους Φορείς για τη συνομολόγηση του Επενδυτικού Δανείου. Με τις δανειακές αυτές συμβάσεις Επενδυτικού Δανείου προβλέπονται εξασφαλιστικοί όροι, όπως αυτοί εξειδικεύονται στην Πρόσκληση, προς το Ταμείο Παρα­καταθηκών και Δανείων, σε περίπτωση μη ορθής και σύννομης χρήσης των πόρων του Προγράμματος, που διαπιστώνεται με τη διαδικασία της παρ. 10 του άρθρου 7 της παρούσας απόφασης.

5. Το φυσικό αντικείμενο των έργων πρέπει να αφορά σε παρεμβάσεις σε υφιστάμενα κτίρια για τις οποίες πρέπει, κατ΄ ελάχιστον, να τηρούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις του άρθρου 4 του Ν.4122/2013 και να τηρούνται οι κατευθύνσεις που θα περιλαμβάνονται στην Πρόσκληση.

6. Με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των αιτήσεων, μετά από εισήγηση του Φορέα Ελέγχου, ο Φορέας Διαχείρισης του Προγράμματος εισηγείται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας την έκδοση Απόφασης Ένταξης του έργου στο Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ». Στην Απόφαση Ένταξης καθορίζεται το φυσικό και το οικονομικό αντικείμενο του εντασσόμενου έργου, το ποσοστό χρηματοδότησης, το ποσό του Επενδυτικού Δανείου, το οποίο θα συνομολογηθεί ανάμεσα στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και στο Δικαιούχο Φορέα, οι όροι και η διαδικασία χρηματοδότησης, η χρονική διάρκεια ισχύος της απόφασης, οι υποχρεώσεις του Δικαιούχου Φορέα καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την υλοποίηση και ολοκλήρωση του έργου. Επιπλέον, ορίζεται και το απαιτούμενο ποσό της ιδίας συμμετοχής του Δικαιούχου Φορέα, το οποίο μπορεί να προέρχεται από τους ιδίους πόρους του ή/και από πόρους σύμφωνα με τα αναφερόμενα της παρ. 4 του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης.

7. Η Απόφαση Ένταξης αποστέλλεται από τον Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, προκειμένου να εγκριθεί από το Διοικητικό του Συμβούλιο η χορήγηση του Επενδυτικού Δανείου και οι όροι συνομολόγησής του.

8. Το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων υλοποιεί την Απόφαση Ένταξης του εντασσόμενου έργου στο Πρόγραμμα αφενός συνάπτοντας την αντίστοιχη δανειακή σύμβαση και αφετέρου καταβάλλοντας το εγκριθέν Επενδυτικό Δάνειο σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 7 της παρούσας απόφασης.

`Αρθρο 6
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

1. Οι αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων για την υλοποίηση των έργων του Προγράμματος, καθώς και οι τροποποιήσεις τους, ακολουθούν τους εθνικούς κανόνες που τις διέπουν. Οι εγκρίσεις των τευχών δημοπράτησης των έργων, προμηθειών και μελετών/υπηρεσιών πραγματοποιούνται με αποφάσεις του αρμόδιου κατά περίπτωση οργάνου του Δικαιούχου Φορέα, όπως αυτό ορίζεται από την εθνική νομοθεσία, επί τη βάσει του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των Αποφάσεων Ένταξης.

2. Η υλοποίηση των έργων που εγκρίνονται για χρηματοδότηση ακολουθεί τις προβλεπόμενες από την ισχύουσα νομοθεσία διαδικασίες για το είδος της δράσης και τον Δικαιούχο Φορέα ή τον Φορέα Υλοποίησης.

3. Η παρακολούθηση και πιστοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των έργων πραγματοποιείται με ευθύνη των αρμόδιων κατά περίπτωση Υπηρεσιών του Δικαιούχου Φορέα ή του Φορέα Υλοποίησης που έχει αναλάβει καθήκοντα βάσει της παρ. 3 του άρθρου 5 της παρούσας απόφασης.

4. Μετά την έκδοση της Απόφασης Ολοκλήρωσης του έργου, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 9 της παρούσας απόφασης, ο Δικαιούχος Φορέας υποχρεούται: α) να διασφαλίζει τη λειτουργία και συντήρησή του έργου για πέντε (5) έτη ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, εφόσον ορίζεται στην Απόφαση Ένταξης και β) να εφαρμόσει σύστημα διαχείρισης ενέργειας και γ) να έχει διασφαλίσει την ορθή και κατά τον νόμο εναλλακτική διαχείριση (επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση) των Αποβλήτων από Εκσκαφές, Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (Α.Ε.Κ.Κ.).

5. Για την έκδοση της Απόφασης Ολοκλήρωσης του έργου, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 9 της παρούσας απόφασης, ο Δικαιούχος Φορέας υποχρεούται να έχει ορίσει ενεργειακό υπεύθυνο και να εφαρμόζει τα προβλεπόμενα στην υπ΄ αρ. Δ6/Β/14826/17.06.2008 κοινή υπουργική απόφαση (Β΄ 1122).

`Αρθρο 7
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

1. Η χρηματοδότηση των έργων που εντάσσονται στο πρόγραμμα πραγματοποιείται με επιδότηση από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και επενδυτικών δανείων από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, από πόρους του ιδίου και πόρους προερχόμενους από δανειακή σύμβαση μεταξύ αυτού και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Σε κάθε περίπτωση, για τον Δικαιούχο η χρηματοδότηση θεωρείται μη επιστρεπτέα.

2. Με τη σύναψη της δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δικαιούχου Φορέα και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, συνομολογείται Επενδυτικό Δάνειο ίσο με το ποσό της έγκρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, όπως αυτό προσδιορίζεται στην Απόφαση Ένταξης. Αν το ενταγμένο έργο αναλύεται σε επιμέρους υποέργα, συνάπτονται διακριτές δανειακές συμβάσεις και συνομολογούνται επιμέρους επενδυτικά δάνεια στο ποσό της προϋπολογιζόμενης για κάθε υποέργο δανειοδότησης, με ημερομηνία έναρξης εξυπηρέτησης την 1η Ιανουαρίου του επομένου του ολοκλήρωσης του υποέργου έτους, σύμφωνα με τον προβλεπόμενο χρόνο ολοκλήρωσής του όπως αυτός αναφέρεται στην απόφαση ένταξης. Το ποσό του χορηγούμενου δανείου περιορίζεται στο τελικό ποσό σύμφωνα με την προσκομιζόμενη από τον δανειζόμενο φορέα σχετικής σύμβασης ανάθεσης, με απόσβεση του τυχόν υπερβάλλοντος ποσού. Το επιτόκιο, η διάρκεια αποπληρωμής του δανείου, τα δικαιολογητικά εκταμίευσης καθώς και τα έξοδα του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠ και Δ) καθορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΠ και Δ στην απόφαση έγκρισης του δανείου. Για τα ανωτέρω οριζόμενα εφαρμόζονται αναλόγως τα ισχύοντα στα αντίστοιχα έργα προγραμμάτων συγχρηματοδότησης ΕΤΕΠ - ΤΠ και Δ. Κατά στο στάδιο σύναψης των δανείων του ΤΠ και Δ με την ΕΤΕΠ ζητείται από το ΤΠ και Δ η συμβουλευτική γνώμη του Ο.Δ.Δ.Η.Χ. για τους όρους δανεισμού.

3. Η εκταμίευση του προϊόντος του δανείου γίνεται κατόπιν εισήγησης του Φορέα Ελέγχου και έγγραφης εντολής του Φορέα Διαχείρισης του προγράμματος προς το ΤΠ και Δ σε ειδικό δεσμευμένο λογαριασμό του, που θα δηλώνεται σε αυτήν, ως εξής:

α) Μετά τη συνομολόγηση της δανειακής σύμβασης, εκταμιεύεται ποσό ίσο με το 20% του χορηγούμενου δανείου.

β) Αφού δαπανηθεί το ως άνω εκταμιευθέν τμήμα του δανείου, εκταμιεύεται ποσό ίσο με το 15% του συμβατικού τιμήματος ανάθεσης εκτέλεσης του έργου/υποέργου.

γ) Αφού δαπανηθεί το ως άνω εκταμιευθέν τμήμα του δανείου, εκταμιεύεται στον ειδικό δεσμευμένο λογαριασμό του δικαιούχου ποσό ίσο με το 15% του συμβατικού τιμήματος ανάθεσης εκτέλεσης του έργου/υποέργου.

δ) Μετά την ολοκλήρωση του έργου, όπως αυτή θα προκύπτει από την αποστολή της απόφαση ολοκλήρωσής του από τον φορέα διαχείρισης του προγράμματος στο ΤΠ ΚΑΙ Δ, εκταμιεύεται στον ειδικό δεσμευμένο λογαριασμό του δικαιούχου το υπόλοιπο μέρος του δανείου.

4. Το ΤΠ και Δ δύναται να ζητά πρόσθετα δικαιολογητικά που να τεκμηριώνουν τις εκταμιεύσεις του προϊόντος του δανείου προς τους Δικαιούχους Φορείς.

5. Η αποπληρωμή των δανειακών υποχρεώσεων των Δικαιούχων Φορέων, σύμφωνα με τις συνομολογηθείσες δανειακές συμβάσεις, γίνεται από το ΠΔΕ του ΥΠΕΝ με απευθείας μεταφορά πιστώσεων, άνευ υπολόγου, στους λογαριασμούς της παρ. 3 του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης.

6. Η μεταφορά των πιστώσεων προς το ΤΠ και Δ πραγματοποιείται ανά εξάμηνο και γίνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος, μετά από εντολή της αρμόδιας για την εκτέλεση της Συλλογικής Απόφασης Έργου ΣΑΕ 61/2 Υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της ΣΑΤΑ 075, κατόπιν της σύμφωνης γνώμης του Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος και σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπ΄αρ. 134453/23.12.2015 (Β΄ 2857) κοινή υπουργική απόφαση περί ρυθμίσεων πληρωμών των δαπανών Π.Δ.Ε., όπως ισχύει. Για την καταβολή της χρηματοδότησης το ΤΠ και Δ προσκομίζει στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας τα δικαιολογητικά της ως άνω κοινή υπουργική απόφαση.

7. Η ενταλματοποίηση των ανωτέρω χρηματοδοτήσεων γίνεται από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η εμφάνιση των αντίστοιχων δαπανών στον προϋπολογισμό δημοσίων επενδύσεων διενεργείται έναντι των ακόλουθων δικαιολογητικών:

α) Απόφασης χρηματοδότησης της οικείας ΣΑΕ από τη Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων Του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων προς την Τράπεζα της Ελλάδος.

β) Αντιγράφου δελτίου αναγγελίας της Τράπεζας της Ελλάδος εκτέλεσης της ανωτέρω υπό (α) απόφασης.

γ) Αντιγράφου της ηλεκτρονικής εντολής πληρωμής (EPS) για τη μεταφορά της εν λόγω χρηματοδότησης στον ειδικό τραπεζικό λογαριασμό.

8. Η πληρωμή των δανειακών υποχρεώσεων που πηγάζουν από το συνομολογηθέν Επενδυτικό Δάνειο μεταξύ του ΤΠ και Δ και του Δικαιούχου Φορέα για τα εγκεκριμένα έργα του Προγράμματος δεν βαρύνει τον Δικαιούχο Φορέα με την επιφύλαξη της παρ. 9 του παρόντος άρθρου.

9. Η πληρωμή των δανειακών υποχρεώσεων προς το ΤΠ και Δ μέσω του ΠΔΕ, σύμφωνα με την παραπάνω διαδικασία, δύναται να περιλαμβάνει ποσά για πρόωρη εξόφληση, ακόμα και εντός της περιόδου χάριτος, μέρους ή/ και του συνόλου των δανειακών υποχρεώσεων, σύμφωνα με τις εκάστοτε δημοσιονομικές δυνατότητες του ΠΔΕ.

10. Στις κάτωθι περιπτώσεις:

α) Δικαιούχων Φορέων που δεν κάνουν ορθή και σύννομη χρήση των πόρων του Προγράμματος, σύμφωνα με τους ελέγχους που διενεργούνται από τον Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος ή τον Φορέα Ελέγχου του παρόντος ή ελεγκτικά όργανα που εποπτεύουν τις ενέργειες και τις δαπάνες των Δικαιούχων Φορέων σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία,

β) έργων που δεν είναι ολοκληρωμένα και λειτουργικά κατά τη λήξη του Προγράμματος όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 1 της παρούσας απόφασης ή

γ) που δεν τηρείται η υποχρέωση της παρ. 4 του άρθρου 6 της παρούσας απόφασης, εκδίδεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και κατόπιν εισήγησης του Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος απόφαση ανάκλησης της απόφασης ένταξης (Απόφαση Απένταξης) από το Πρόγραμμα, που κοινοποιείται στο ΤΠ και Δ.

Σε περίπτωση απένταξης του έργου, η δανειακή σύμβαση εξακολουθεί να εξυπηρετείται από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων του ΥΠΕΝ. Το ΥΠΕΝ κινεί τις διαδικασίες για την επιστροφή από τον δανειολήπτη φορέα στο ΤΠ και Δ των πάσης φύσεως δαπανών συνομολόγησης και εξόφλησης που οφείλονται στο πλαίσιο της δανειακής σύμβασης για τη χρηματοδότηση του έργου που απεντάχθηκε (τόκοι, χρεολύσια, έξοδα και δαπάνες συνομολόγησης και ποσά εκταμίευσης). Μετά την επιστροφή των εν λόγω οφειλόμενων ποσών, το ΤΠ και Δ θα προβαίνει σε απόσβεση των δανείων.

11. Τα ποσά των δανειακών υποχρεώσεων, που έχουν πληρωθεί από το ΠΔΕ, μετά την απόφαση ανάκλησης της απόφασης ένταξης (Απόφαση Απένταξης) του έργου, όταν επιστραφούν από τον υπόχρεο στο ΤΠ και Δ, αποδίδονται από το ΤΠ και Δ στον προϋπολογισμό του ΠΔΕ ως έσοδο.

`Αρθρο 8
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ -ΕΛΕΓΧΟΙ - ΕΠΙΤΟΠΙΕΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ

1. Οι Δικαιούχοι Φορείς συμπληρώνουν τυποποιημένα δελτία παρακολούθησης για την καταγραφή της εξέλιξης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των έργων τους και τα υποβάλουν στο πληροφοριακό σύστημα του Προγράμματος.

2. Ο Φορέας Ελέγχου επεξεργάζεται τα δελτία παρακολούθησης και υποβάλλει συγκεντρωτική έκθεση προόδου προς τον Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος. Ο Φορέας Ελέγχου όπως και Φορέας Διαχείρισης διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει από τους Δικαιούχους Φορείς ή τους Φορείς Υλοποίησης που έχουν αναλάβει καθήκοντα βάσει της παρ. 5 του άρθρου 5 της παρούσας απόφασης πρόσθετες διευκρινίσεις ή λοιπές πληροφορίες σε οποιοδήποτε στάδιο εξέλιξης των έργων.

3. Ο Φορέας Διαχείρισης του Προγράμματος, με βάση τις συγκεντρωτικές εκθέσεις του Φορέα Ελέγχου, δύναται να εισηγείται μέτρα για την εύρυθμη εξέλιξη της υλοποίησης των έργων του Προγράμματος.

4. Πέραν των θεσμοθετημένων ελέγχων των δαπανών του Φορέα Ελέγχου και των Δικαιούχων Φορέων, ο Φορέας Διαχείρισης του Προγράμματος δύναται να διενεργεί επιτόπιες επιθεωρήσεις των έργων, σύμφωνα με το άρθρο 4, ιδίως κατόπιν καταγγελίας, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η ορθότητα των στοιχείων των δελτίων παρακολούθησης.

5. Οι προβλέψεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται αναλογικά, προκειμένου να επαληθευτεί η τήρηση της υποχρέωσης της παρ. 4 του άρθρου 6 της παρούσας απόφασης.

6. Οι δικαιούχοι οφείλουν να αποδέχονται προγραμματισμένους επιτόπιους ελέγχους από τα αρμόδια εθνικά ή ενωσιακά ελεγκτικά όργανα, μετά από πρότερη συνεννόηση, διευκολύνοντας το έργο τους και παρέχοντας οποιοδήποτε στοιχείο που αφορά στην εκτέλεση του έργου, εφόσον ζητηθεί.

`Αρθρο 9
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΕΡΓΩΝ

1. Μετά την ολοκλήρωση των έργων, οι Δικαιούχοι Φορείς συντάσσουν σχετική έκθεση ολοκλήρωσης, βάσει τυποποιημένου υποδείγματος, που υποβάλλεται για έλεγχο από τον Φορέα Ελέγχου διαμέσου του πληροφοριακού συστήματος του προγράμματος.

2. Από την έκθεση ολοκλήρωσης των έργων και τα αντίστοιχα συνοδευτικά στοιχείων προκύπτει η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και η αντίστοιχη εξοικονόμηση ενέργειας μετά τις παρεμβάσεις.

3. Ο Φορέας Ελέγχου επεξεργάζεται τις εκθέσεις ολοκλήρωσης και τα αντίστοιχα συνοδευτικά στοιχεία, διενεργώντας, επιτόπια επιθεώρηση για την επαλήθευση των στοιχείων των έργων, σύμφωνα με το άρθρο 4 της παρούσας απόφασης.

4. Στη βάση των εκθέσεων ολοκλήρωσης των έργων καθώς και των πορισμάτων των πιθανών ελέγχων, μετά από εισήγηση του Φορέα Ελέγχου και σύμφωνη γνώμη του Φορέα Διαχείρισης του Προγράμματος, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας προβαίνει στην έκδοση Απόφασης Ολοκλήρωσης των έργων.

5. Η Απόφαση Ολοκλήρωσης αποστέλλεται στο ΤΠ και Δ και ο Δικαιούχος Φορέας αποδεσμεύεται από κάθε υποχρέωση αποπληρωμής του Επενδυτικού Δανείου, η οποία βαρύνει το ΠΔΕ, με την επιφύλαξη της παρ. 10 του άρθρου 7 της παρούσας απόφασης.

`Αρθρο 10
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Το Παράρτημα Ι «Πρόσκληση για την υποβολή αιτήσεων ένταξης στο Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ»» προσαρτάται και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης.

`Αρθρο 11
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1. Η έναρξη εφαρμογής χορήγησης των Επενδυτικών Δανείων του Προγράμματος αρχίζει από τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης και εξειδικεύεται με την Πρόσκληση του Προγράμματος.

2. Η μη τήρηση, από τον Δικαιούχο Φορέα, των όρων και προϋποθέσεων του Προγράμματος συνεπάγεται την ανάκληση/τροποποίηση της Απόφασης Ένταξης και ανάκτηση των ποσών που καταβλήθηκαν από το ΠΔΕ ή την αναπροσαρμογή αυτών.

3. Στις περιπτώσεις όπου μέρος ή το σύνολο των επενδύσεων των έργων του Προγράμματος χρηματοδοτείται από Εταιρείες Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) ή τρίτους μέσω Συμβάσεων Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΕΑ) των ν. 3855/2010 και ν. 4342/2015 ισχύουν παράλληλα οι ειδικότερες προβλέψεις της κοινής υπουργικής απόφασης που εκδίδεται κατ΄ εξουσιοδότηση της παρ. 4 του άρθρου 37 του Ν. 4608/2019 .

4. Στον ιστότοπο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναρτάται το Τεχνικό Δελτίο Έργου καθώς και τα Έγγραφα Κρατικών Ενισχύσεων.

5. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης καταργείται η υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/Δ/75516/436-31.07.2020 (Β΄ 3156) απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών «Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημοσίων Κτιρίων».

Η παρούσα ισχύει από τη δημοσίευση της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 6 Σεπτεμβρίου 2022

Αποστολή εγγράφου με mail
* Email παραλήπτη
Email αποστολέα
Ονοματεπώνυμο αποστολέα
Θέμα
Σχόλια
Να συμπεριληφθούν τα σχόλια της επιστημονικής ομάδας
Να συμπεριληφθούν τα προσωπικά σας σχόλια

Εκτύπωση εγγράφου

Αποστολή άρθρου με mail
* Email παραλήπτη
Email αποστολέα
Ονοματεπώνυμο αποστολέα
Θέμα
Σχόλια
Να συμπεριληφθούν τα σχόλια της επιστημονικής ομάδας
Να συμπεριληφθούν τα προσωπικά σας σχόλια
Εκτύπωση άρθρου
Να συμπεριληφθούν τα σχόλια της επιστημονικής ομάδας
Να συμπεριληφθούν τα προσωπικά σας σχόλια
Προσθήκη στο ευρετήριο
Εισάγετε τον τίτλο: