505
και η διανομή της ψιλής κυριότητας, με την επιφύλαξη της εφαρμογής των διατάξεων των
παραγράφων 3 και 4.
(2)
δ) Όταν ο ψιλός κύριος αποκτήσει την ενάσκηση του δικαιώματος της επικαρπίας.
(2)
ε) Όταν ο ψιλός κύριος, με δήλωση που θα υποβάλει στον προϊστάμενο της αρμόδιας δημόσιας
οικονομικής υπηρεσίας οποτεδήποτε, ζητήσει την άμεση φορολόγηση της ψιλής κυριότητας. Στην
περίπτωση αυτή χρόνος φορολόγησης είναι ο χρόνος υποβολής της δήλωσης. Αν το αίτημα για την
άμεση φορολόγηση της ψιλής κυριότητας υποβάλλεται με την εμπρόθεσμη δήλωση, χρόνος
φορολογίας είναι ο οριζόμενος στα άρθρα 6, 7 και 8.
Ο φόρος στις πιο πάνω περιπτώσεις υπολογίζεται στην αξία της ψιλής κυριότητας, η οποία βρίσκεται
με την αφαίρεση της κατά το χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης αξίας της επικαρπίας
από την αξία της πλήρους κυριότητας κατά το χρόνο αυτόν.
6.
Οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων, εφαρμόζονται και όταν τα αντικείμενα της αιτία
θανάτου κτήσης είναι μετοχές, ομολογίες ή άλλοι τίτλοι κινητών αξιών, χρηματικά ποσά ή απαιτήσεις
και γενικά κινητά με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Προκειμένου για μετοχές, ομολογίες ή γενικά τίτλους κινητών αξιών καθώς και χρηματικά ποσά,
αν αυτά είναι κατατεθειμένα σε τράπεζα ή άλλο πιστωτικό ίδρυμα με την επιφύλαξη του δικαιώματος
επικαρπίας.
β) Προκειμένου για απαιτήσεις, αν δοθεί για αυτές ασφάλεια, η οποία πρέπει να είναι, κατά την
κρίση του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, ίση τουλάχιστον με το ποσό του
φόρου που αναλογεί στην αξία της πλήρους κυριότητας αυτών.
Ο ψιλός κύριος υποχρεώνεται μέσα στη νόμιμη προθεσμία για δήλωση να καταθέσει τους τίτλους
ή τα χρήματα ή να δώσει ασφάλεια για τις απαιτήσεις και να δηλώσει αυτό στον προϊστάμενο της
δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας μέσα στην αυτή προθεσμία, η οποία, αν παρέλθει άπρακτη,
λογίζεται ως ανατρεπτική της αναβολής της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης
7. (3)
Σε περίπτωση παρακράτησης ή μεταβίβασης με χαριστική αιτία ή αιτία θανάτου του
δικαιώματος οίκησης, ο κύριος του ακινήτου εξομοιούται με ψιλό κύριο.
(1)
Όπως η παρ. 2 του άρθρου 16 αντικαταστάθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 20 του Ν. 3427/2005 (ΦΕΚ Α΄ 312/27-12-2005) και
σύμφωνα με το άρθρο 56 του ιδίου νόμου ισχύει από 1/1/2006 και μετά.
Η παρ. 2 του άρθρου 16 πριν την αντικατάστασή της είχε ως εξής:
«2.
Αν η ψιλή κυριότητα ακινήτων μεταβιβασθεί και πάλι λόγω κληρονομιάς ή κληροδοσίας, δωρεάς, γονικής παροχής και προίκας πριν
από την επάνοδο σε αυτήν της επικαρπίας, δεν οφείλεται φόρος για τη μεταβίβαση αυτή. Κατά τη συνένωση της επικαρπίας στην
κυριότητα ο τότε ψιλός κύριος υπόκειται στο φόρο της κτήσης αιτία θανάτου, ο οποίος υπολογίζεται στην αξία της πλήρους κυριότητας
κατά το χρόνο αυτόν και με βάση τη συγγενική του σχέση με τον αρχικά κληρονομηθέντα κατά το διαχωρισμό της επικαρπίας από την
ψιλή κυριότητα. Στην περίπτωση όμως, που με βάση τη συγγενική αυτού σχέση με αυτόν από τον οποίο περιήλθε η επικαρπία,
αναλογεί μεγαλύτερος φόρος, τότε οφείλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. Τυχόν βελτιώσεις που έγιναν, δεν υπολογίζονται κατά τον
καθορισμό της αξίας της πλήρους κυριότητας.»
(2)
Όπως οι περιπτώσεις δ’ και ε’ της παρ. 5 του άρθρου 16 αντικαταστάθηκαν με την παρ. 4 του άρθρου 25 του Ν. 3842/2010 (ΦΕΚ
Α’ 58/23-4-2010) και σύμφωνα με την ενότητα Γ του ίδιου άρθρου του ιδίου νόμου ισχύουν στις υποθέσεις στις οποίες η φορολογική
υποχρέωση γεννιέται από 23/4/2010 και μετά.
Οι περιπτώσεις δ’ και ε’ της παρ. 5 του άρθρου 16 πριν την αντικατάστασή τους είχαν ως εξής:
«
δ) Όταν ο ψιλός κύριος εξαγοράσει την ενάσκηση του δικαιώματος της επικαρπίας.
ε) Όταν ο ψιλός κύριος, με δήλωση που θα υποβάλει στον προϊστάμενο της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας οποτεδήποτε,
ζητήσει την άμεση φορολόγηση της ψιλής κυριότητας. Στην περίπτωση αυτή χρόνος φορολογίας είναι ο χρόνος υποβολής της
δήλωσης.»
(3)
Όπως η παρ. 7 του άρθρου 16 προστέθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 25 του Ν.3842/2010 (ΦΕΚ Α’ 58/23-4-2010) και σύμφωνα
με την ενότητα Γ’ του ίδιου άρθρου του ιδίου νόμου ισχύει στις υποθέσεις στις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννιέται από
23/4/2010
και μετά.
Παρατηρήσεις - Προϊσχύσουσες Διατάξεις άρθρου 16
Οι παρατηρήσεις ακολουθούν αύξουσα αρίθμηση κατ’ άρθρο