02/04/24 | Αρχική > Ειδησεογραφία > Προτεινόμενα

ΑΜΚΑ: Εγκύκλιος για τη διαδικασία έκδοσης, ενεργοποίησης, απενεργοποίησης και αδρανοποίησης

Δημοσιεύθηκε η εγκύκλιος Φ80320/25192/2024, με θέμα: «Οδηγίες για την απόδοση και τη λειτουργία του Αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ)».

Μεταξύ άλλων, η νέα εγκύκλιος ορίζει τα παρακάτω:

Γενικά

Σύμφωνα με το άρθρο 1 της Φ80320/109864/2024, ο ΑΜΚΑ αποτελεί τον υποχρεωτικό αριθμό εργασιακής και ασφαλιστικής ταυτοποίησης όλων των φυσικών προσώπων που υπάγονται στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας. Ως εκ τούτου ο ΑΜΚΑ εκδίδεται μόνον για φυσικά πρόσωπα και η έκδοση είναι υποχρεωτική για τη διενέργεια σειράς διαδικασιών (ασφάλιση, συνταξιοδότηση κλπ) δημοσίου δικαίου. Σύμφωνα με το νέο νομοθετικό πλαίσιο και με το άρθρο 2 της ΚΥΑ, ο ΑΜΚΑ μετά την έκδοσή του σημαίνεται ως (α) ενεργός, (β) ανενεργός, ή (γ) αδρανοποιημένος, ανάλογα με την πραγματική κατάσταση του κατόχου του.

  • Ο ΑΜΚΑ εκδίδεται κατ’ αρχήν ανενεργός για όλες τις κατηγορίες δικαιούχων.
  • Ο ΑΜΚΑ ενεργοποιείται εάν ο κάτοχος προσκομίσει τα απαραίτητα επιπλέον δικαιολογητικά.
  • Ο ΑΜΚΑ απενεργοποιείται αυτοματοποιημένα ή κατόπιν ελέγχων που πραγματοποιεί η ΗΔΙΚΑ ΑΕ, βάσει των στοιχείων που διατηρεί το ΑΜΚΑ-ΕΜΑΕΣ.
  • Εάν ο ΑΜΚΑ απενεργοποιηθεί για οποιοδήποτε λόγο, τότε για την εκ νέου ενεργοποίησή του απαιτείται η προσκόμιση εκ νέου δικαιολογητικών.
  • Σε περίπτωση απενεργοποίησης, υπάρχει δυνατότητα προσωρινής εκ νέου ενεργοποίησης για ένα μήνα.
  • Τέλος, ο ΑΜΚΑ αδρανοποιείται οριστικά με το θάνατο του κατόχου του.

Σημειώνεται ότι η ΗΔΙΚΑ διατηρεί στο πληροφοριακό σύστημα και το status «Ακυρωμένος/Κατηργημένος ΑΜΚΑ», για περιπτώσεις ακύρωσης ΑΜΚΑ λόγω διπλοεγγραφής, έκδοσης ΑΜΚΑ κατά παράβαση του νομοθετικού πλαισίου, αλλαγής του ΑΜΚΑ λόγω ειδικών περιστάσεων (π.χ. υιοθεσία).

Διαδικασία Έκδοσης – Ενεργοποίησης – Απενεργοποίησης – Εκ νέου Ενεργοποίησης – Αδρανοποίησης Α.Μ.Κ.Α. - Μετάπτωσης - Επικαιροποίησης στοιχείων – Στοιχεία Απογραφής

Τα άρθρα 11 και 12 της ΚΥΑ περιγράφουν αναλυτικά τη διαδικασία που ακολουθείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ΑΜΚΑ για την ολοκλήρωση κάθε σχετιζόμενης με τον ΑΜΚΑ ενέργειας. Η ΚΥΑ ΑΜΚΑ στοχεύει, μεταξύ άλλων, στη θέσπιση διαδικασιών για την ενθάρρυνση της τακτικής επικαιροποίησης των στοιχείων του Μητρώου ΑΜΚΑ, προκειμένου το τελευταίο να επιτελέσει τις απαραίτητες λειτουργίες του (διασταύρωση και αποστολή στοιχείων στους ΟΚΑ κλπ). Προς το σκοπό αυτό, καθίσταται υποχρεωτική η επικαιροποίηση των απογραφικών στοιχείων του κατόχου κατά την έκδοση και την ενεργοποίηση του ΑΜΚΑ, ενώ είναι δυνατή και η επικαιροποίηση στοιχείων κατόπιν αιτήματος του κατόχου οποιαδήποτε στιγμή.

Ειδικότερα, σε κάθε διαδικασία απαιτείται:

1. Ταυτοποίηση του αιτούντος, με βάση τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 11 της ΚΥΑ.

2. Αίτηση για την ενέργεια που επιθυμούν (βλ. Παράρτημα με αίτηση)

3. Έλεγχος δικαιολογητικών κατά περίπτωση

4. Απογραφή – Επικαιροποίηση στοιχείων βάσει των προσκομιζόμενων δικαιολογητικών

5. Ολοκλήρωση της ενέργειας μέσω του πληροφοριακού συστήματος

6. Εφόσον ζητηθεί, εκτύπωση αποδεικτικού για την ολοκλήρωση της ενέργειας-μεταβολής και παράδοση στον αιτούντα.

Σημειώνεται ότι αποδεικτικό εκτυπώνεται μόνο κατόπιν ορισμένης μεταβολής (έκδοση, ενεργοποίηση, επικαιροποίηση στοιχείων κλπ). Σε κάθε άλλη περίπτωση, οι πολίτες μπορούν να χρησιμοποιούν το https://www.amka.gr/AMKAGR/ για εκτύπωση αποδεικτικού κατοχής ΑΜΚΑ.

Τόσο η διαδικασία, όσο και ο τρόπος καταγραφής των στοιχείων περιγράφονται αναλυτικά στα σχετικά άρθρα της ΚΥΑ και στο εγχειρίδιο χρήσης της ΗΔΙΚΑ.

Υπηρεσίες έκδοσης ΑΜΚΑ

Σύμφωνα με το άρθρο 1 της ΚΥΑ ως αρμόδιες υπηρεσίες για τη διαχείριση και ενημέρωση του Μητρώου ΑΜΚΑ ορίζονται:

  • ο Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ). Ο e-ΕΦΚΑ εξυπηρετεί όλες τις κατηγορίες δικαιούχων και τις κάτωθι κατηγορίες κατ’ αποκλειστικότητα:

- Προσωπικό ιδιωτικού δικαίου των Αρχών της Εξωτερικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών του άρθρου 422 του ν.4781/2021, εφόσον έχει την ελληνική ιθαγένεια και υπάγεται στην ελληνική νομοθεσία περί κοινωνικής ασφάλισης.

- Πρόσωπα που επίκειται η συνταξιοδότησή τους ή απονομή ειδικών βοηθημάτων (συντάξεις λόγω θανάτου σε δικαιοδόχους χωρίς Α.Μ.Κ.Α., συντάξεις γήρατος σε ομογενείς εξ Αιγύπτου και Κωνσταντινουπόλεως με ειδικές διατάξεις, διεθνείς συντάξεις, άλλες ειδικές συντάξεις).

- Ιδρυτές και μέλη εταιρειών μέσω Υπηρεσιών Μίας Στάσης, για τους οποίους προκύπτει υποχρεωτική υπαγωγή στην ασφάλιση.

- Πρόσωπα του άρθρου 11 του ν. 1276/1982 (Α’ 100).

  • τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ). Τα ΚΕΠ εξυπηρετούν όλες τις κατηγορίες δικαιούχων, πλην των κατηγοριών που εξυπηρετούνται αποκλειστικά από τον e-ΕΦΚΑ.
  • τα ληξιαρχεία, σε περίπτωση έκδοσης Α.Μ.Κ.Α. νεογέννητων του άρθρου 21Α του ν. 344/1976 (Α΄143) και της κατ’ εξουσιοδότηση αυτού δευτερογενούς νομοθεσίας.
  • το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου (ΥΜΑ), για την έκδοση Α.Μ.Κ.Α. και τη μετάπτωση δεδομένων σχετικών με τον Προσωρινό Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Π.Α.Μ.Κ.Α.) και Π.Α.Α.Υ.Π.Α., σε πολίτες τρίτων χωρών και ανιθαγενείς της αρμοδιότητάς του.

Οι υπηρεσίες του ΥΜΑ δεν επιτρέπεται να προχωρούν σε ενεργοποίηση του ΑΜΚΑ. Η εξυπηρέτηση πολιτών από το ΥΜΑ εκκινεί στις 22.12.2024 (άρθρο 18 της ΚΥΑ). Μέχρι την ημερομηνία αυτή, οι πολίτες τρίτων χωρών απευθύνονται στον e-ΕΦΚΑ και στα ΚΕΠ.

  • το Σωφρονιστικό Κατάστημα, για την έκδοση και ενεργοποίηση Α.Μ.Κ.Α. και τις σχετικές με τον Προσωρινό Αριθμό Υγειονομικής Περίθαλψης Κρατουμένου (Π.Α.Υ.ΠΕ.Κ.) μεταπτώσεις/μετατροπές, σε κρατούμενους της αρμοδιότητάς του, καθώς και το Ίδρυμα Αγωγής Ανηλίκων Αρρένων Βόλου (Ι.Α.Α.Α.Β) για την έκδοση και ενεργοποίηση Α.Μ.Κ.Α. σε ανήλικους τροφίμους αρμοδιότητας του. Η συγκεκριμένη λειτουργικότητα αναμένεται να παρασχεθεί στο επόμενο διάστημα. Μέχρι τότε οι πολίτες μπορούν να εξυπηρετούνται από τις τοπικές διευθύνσεις του e-ΕΦΚΑ.

Δικαιούχοι ΑΜΚΑ - Έκδοση και Ενεργοποίηση ΑΜΚΑ

Ο ΑΜΚΑ εκδίδεται από την αρμόδια υπηρεσία χορήγησης κατόπιν αίτησης του δικαιούχου. Ο πολίτης ή ο αντιπρόσωπός του συμπληρώνει την αίτηση (βλ. Παράρτημα Α) και την υποβάλλει μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Με την ίδια αίτηση μπορεί να γίνει αίτημα για περισσότερες ενέργειες (π.χ. έκδοση και ενεργοποίηση), αρκεί να επισυνάπτονται όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Σε περίπτωση ξενόγλωσσου δικαιολογητικού απαιτείται επίσημη μετάφραση στην ελληνική γλώσσα, με εξαίρεση τα εκδιδόμενα από χώρες μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/191 που ισχύει από 16/02/2019.

Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 2 της ΚΥΑ, τα δικαιολογητικά και τυχόν εξουσιοδοτήσεις που προσκομίζονται τηρούνται στο πληροφοριακό σύστημα του ΑΜΚΑ. Όσα δικαιολογητικά δεν δύναται να αντληθούν διαλειτουργικά, σαρώνονται από την αρμόδια υπηρεσία ΑΜΚΑ και αναρτώνται στο πληροφοριακό σύστημα.

Παράδειγμα: Ο πολίτης προσκομίζει για την έκδοση και ενεργοποίηση του ΑΜΚΑ (α) το διαβατήριό του, (β) την άδεια διαμονής του (αρμοδιότητας ΥΜΑ), (γ) πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης με επίσημη μετάφραση και (δ) μισθωτήριο που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ. Ο υπάλληλος δεν απαιτείται να σκανάρει την άδεια διαμονής και το μισθωτήριο σε περίπτωση που το πληροφοριακό σύστημα επιστρέψει αυτόματα την πληροφορία μέσω διαλειτουργικότητας. Ωστόσο, θα σκανάρει και θα αναρτήσει στο πληροφοριακό σύστημα τα έγγραφα α και γ, που δεν δύναται να αντληθούν διαλειτουργικά για πολίτη τρίτης χώρας.

Σημειώνεται ότι κάθε νέα διαλειτουργικότητα που θα ενταχθεί σταδιακά στο πληροφοριακό σύστημα (π.χ. με το Υπουργείο Εξωτερικών για τις εθνικές θεωρήσεις εισόδου) θα μειώνει τις περιπτώσεις σάρωσης και ανάρτησης στο πληροφοριακό σύστημα.

Τονίζεται ότι μέχρι να δοθεί δυνατότητα ανάρτησης των σαρωμένων εγγράφων στο πληροφοριακό σύστημα, τα έγγραφα που σαρώνονται τηρούνται σε αρχείο στην υπηρεσία έκδοσης. Ειδικά στην περίπτωση των ΚΕΠ, τα σαρωμένα έγγραφα αποστέλλονται στην Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ της περιοχής.

Στο Παράρτημα Β απεικονίζονται τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την έκδοση και την ενεργοποίηση του ΑΜΚΑ, ανά κατηγορία δικαιούχου. Ειδικώς για τους πολίτες τρίτης χώρας στο Παράρτημα Γ αποτυπώνονται οι τίτλοι παραμονής στη χώρα που δικαιολογούν την έκδοση ή και την ενεργοποίηση ΑΜΚΑ. Ο αρμόδιος υπάλληλος οφείλει να ενημερώνει τον πολίτη για τα δικαιολογητικά που απαιτούνται στην περίπτωσή του.

Επισημαίνεται ότι η κατηγορία δικαιούχου επιλέγεται με βάση την ιθαγένεια και τις ιδιότητες του προσώπου υπέρ του οποίου εκδίδεται/ενεργοποιείται ο ΑΜΚΑ! Π.χ. Εάν εκδίδουμε ΑΜΚΑ σε ανήλικο με μοναδική ιθαγένεια αυτή κ-μ της ΕΕ, το οποίο ωστόσο έχει έναν γονέα Έλληνα, τότε η ορθή κατηγορία είναι η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 4 «Πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ανήλικοι)» και όχι η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2 «Έλληνες πολίτες και ομογενείς (ανήλικοι). Σε περίπτωση διπλής ιθαγένειας υπερισχύει η Ελληνική.

Επισημαίνεται ότι για ενήλικα μέλη οικογενείας, τα οποία επιθυμούν να ασφαλιστούν ως έμμεσα ασφαλισμένοι πρώτα ελέγχεται εάν δικαιούνται να εκδώσουν ΑΜΚΑ αυτοτελώς, και μόνο εάν δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ζητούνται τα δικαιολογητικά των έμμεσα ασφαλισμένων. Π.χ. Γερμανίδα, σύζυγος Ολλανδού που εργάζεται στην Ελλάδα με ΑΜΚΑ, επιθυμεί να εκδώσει ΑΜΚΑ. Πρώτα ελέγχεται εάν πληροί τις προϋποθέσεις της ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 3 «Πολίτες κ-μ της ΕΕ (ενήλικοι)» και μόνο εάν δεν πληρούνται, αναζητούνται τα δικαιολογητικά της περίπτωσης εμμέσως ασφαλισμένου ενηλίκου.

Πέραν των απαιτούμενων δικαιολογητικών κατά περίπτωση, απαιτείται κατ’ αρχήν για όλες τις κατηγορίες:

  • Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή ληξιαρχική πράξη γέννησης ή δημόσιο έγγραφο από το οποίο προκύπτουν τα απογραφικά στοιχεία του άρθρου 12 της ΚΥΑ.
  • Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.). Δεν απαιτείται η προσκόμιση βεβαίωσης απόδοσης.

Κατ’ εξαίρεση:

  • Δεν απαιτείται πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή ληξιαρχική πράξη γέννησης ή δημόσιο έγγραφο από το οποίο προκύπτουν τα απογραφικά στοιχεία του άρθρου 12 της ΚΥΑ:

- σε περίπτωση που τα απαραίτητα απογραφικά στοιχεία προκύπτουν από την ταυτότητα, το διαβατήριο ή την άδεια διαμονής, εκτός εάν απαιτείται απόδειξη συγγενικού δεσμού (π.χ. ασφάλιση συζύγου/τέκνου ως έμμεσο μέλος).

- για την έκδοση Α.Μ.Κ.Α. στο πλαίσιο μετάπτωσης Π.Α.Μ.Κ.Α. ή Π.Α.Α.Υ.Π.Α. ή Π.Α.Υ.ΠΕ.Κ., σε ασυνόδευτους ή χωρισμένους ανηλίκους,

- για την έκδοση Α.Μ.Κ.Α. σε ανηλίκους, οι οποίοι διαβιούν σε Μονάδες Παιδικής Προστασίας (Μο.Π.Π.) ή σε δομές φιλοξενίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, σε ανηλίκους, οι οποίοι έχουν τοποθετηθεί σε ανάδοχη ή υποψήφια θετή οικογένεια, με την επιφύλαξη του άρθρου 59 του ν. 4939/2022 (Α΄111) για τους ανηλίκους που έχουν εκδώσει ή επίκειται να εκδώσουν Π.Α.Α.Υ.Π.Α. με την πλήρη καταγραφή τους, και σε ανηλίκους που έχουν τοποθετηθεί στο Ίδρυμα Αγωγής Ανηλίκων Αρρένων Βόλου και 4.

- Για την έκδοση ΑΜΚΑ σε δικαιούχους διεθνούς και προσωρινής προστασίας.

  • Δεν απαιτείται Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.):

- για ανηλίκους εάν δεν έχει ήδη εκδοθεί για άλλο λόγο.

- για την έκδοση Α.Μ.Κ.Α. σε διπλωμάτες, διοικητικό και τεχνικό προσωπικό διπλωματικών αποστολών τρίτων χωρών σε Πρεσβείες και Προξενεία στην Ελλάδα και μέλη οικογενείας αυτών.

Ειδικές επισημάνσεις:

  • Τέκνα που γεννήθηκαν ζωντανά και απεβίωσαν πριν την έκδοση ΑΜΚΑ. Στην περίπτωση αυτή, προσκομίζεται μόνον η ληξιαρχική πράξη γέννησης και η ληξιαρχική πράξη θανάτου. Ο ΑΜΚΑ ενεργοποιείται εφόσον ο ΑΜΚΑ του άμεσα ασφαλισμένου είναι ενεργός.
  • Μετάπτωση σε ασυνόδευτους ή χωρισμένους ανηλίκους. Στην περίπτωση αυτή, η μετατροπή του ΠΑΑΥΠΑ ή ΠΑΜΚΑ σε ΑΜΚΑ πραγματοποιείται με δικαιολογητικό νόμιμης παραμονής και υπαγωγής στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης την άδεια διαμονής δικαιούχου διεθνούς προστασίας ή άδεια διαμονής άλλου τύπου.
  • Υιοθεσία. Στην περίπτωση αυτή, εκδίδεται νέος ΑΜΚΑ για το υιοθετημένο με προσκόμιση όλων των δικαιολογητικών που απαιτούνται ανά κατηγορία δικαιούχου και την αμετάκλητη δικαστική απόφαση υιοθεσίας και τη νέα ληξιαρχική πράξη γέννησης. Η αρμόδια υπηρεσία έκδοσης ΑΜΚΑ αποστέλλει στην ΗΔΙΚΑ ΑΕ (amka_bo@idika.gr) τα ανωτέρω στοιχεία, προκειμένου ο παλαιός ΑΜΚΑ να «ακυρωθεί» και το ιστορικό του να μεταφερθεί στον νέο ΑΜΚΑ.


comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
ΑΜΚΑ, Υπουργείο Εργασίας