26/03/24 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Πώς θα επηρεαστούμε από μια υποχώρηση των επιτοκίων

Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αν και πότε οι Κεντρικές Τράπεζες των Η.Π.Α. και της Ευρώπης θα ξεκινήσουν τον καθοδικό κύκλο των επιτοκίων, καθώς και το ποια έκταση θα λάβει η συγκεκριμένη κίνησή τους μέσα στο 2024 και το 2025.

Ειδικότερα, σε ότι αφορά την Ευρωζώνη, αν και έχουν εκφραστεί διαφορετικές απόψεις από πολλούς, το κυρίαρχο σενάριο θέλει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ξεκινά τις μειώσεις από τον προσεχή Ιούνιο και να συνεχίζει περαιτέρω κατά τη διάρκεια της φετινής χρονιάς.

«Θα έρθουν και νεότερα οικονομικά στοιχεία και θα γνωρίζουμε περισσότερα πράγματα τον Ιούνιο» είχε δηλώσει αρχικά χαρακτηριστικά η πρόεδρος της Ε.Κ.Τ. Κριστίν Λαγκάρντ και προς την ίδια κατεύθυνση είχαν κινηθεί και οι απόψεις του Εσθονού κεντρικού τραπεζίτη Μάντις Μίλερ, σύμφωνα με τον οποίον «η Ε.Κ.Τ. εξακολουθεί να χρειάζεται πιο σταθερή επιβεβαίωση ότι η τάση μείωσης των τιμών θα συνεχιστεί προτού ξεκινήσει μειώσεις των επιτοκίων».

Σε επόμενη χρονική στιγμή, η Κριστίν Λαγκάρντ σημείωσε πως «οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής άρχισαν να συζητούν την υποχώρηση της περιοριστικής τους στάσης», με τον Έλληνα κεντρικό τραπεζίτη Γιάννη Στουρνάρα να υποστηρίζει πως «πρέπει να αρχίσουμε να μειώνουμε τα επιτόκια σύντομα, ώστε η νομισματική μας πολιτική να μη γίνει πολύ περιοριστική» και ότι «είναι σκόπιμο να γίνουν δύο μειώσεις επιτοκίων πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές και τέσσερις κινήσεις κατά τη διάρκεια του έτους φαίνονται λογικές. Μέχρι στιγμής, συμφωνώ με τις προσδοκίες των αγορών».

Θετικές και αρνητικές επιδράσεις

Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, το σύνολο όσων ασχολούνται με τα οικονομικά ζητήματα περιμένουν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στο συγκεκριμένο μέτωπο, καθώς από αυτές θα επηρεαστεί σε σημαντικό βαθμό η πορεία του Α.Ε.Π., των εισοδημάτων, αλλά και του πλούτου τους για το ορατό μέλλον. Ποιες, όμως, θα είναι μερικές από τις πιθανότερες επιδράσεις που θα προέλθουν από μια καθοδική τροχιά των επιτοκίων;

Επιτόκια καταθέσεων: Οι τράπεζες έχουν ήδη ξεκινήσει είτε να διακόπτουν την προσφορά προθεσμιακών λογαριασμών με χρονική διάρκεια ανώτερη των δώδεκα μηνών, είτε να μειώνουν τα προσφερόμενα επιτόκια σε αυτούς. Γενικότερα, εκτιμάται ότι τα καταθετικά επιτόκια θα ακολουθήσουν και αυτά την καθοδική πορεία από το προσεχές καλοκαίρι και μετά, παρά το γεγονός ότι ανέβηκαν πολύ λίγο κατά την προηγούμενη διετία.

Αμοιβαία Κεφάλαια: Αναμένεται ότι, οι τράπεζες σε συνεργασία με τις θυγατρικές τους ΑΕΔΑΚ (Ανώνυμες Εταιρείες Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας) θα προχωρήσουν μέσα στο επόμενο δίμηνο σε έναν ακόμη κύκλο λανσαρίσματος Ομολογιακών Αμοιβαίων Κεφαλαίων συγκεκριμένης χρονικής διάρκειας (προϊόν που ουσιαστικά έρχεται να ανταγωνιστεί τις προθεσμιακές τραπεζικές καταθέσεις). Ζητούμενο αποτελεί το αν θα συνεχιστεί η προσφορά τέτοιων προϊόντων κατά τη διάρκεια του πτωτικού κύκλου των επιτοκίων, όταν φυσικά αυτός ξεκινήσει.

Μετοχές-Ομόλογα: Οι τιμές των μετοχών και των ομολόγων επηρεάζονται ανοδικά από μια μείωση των επιτοκίων. Στις μετοχές, για παράδειγμα, η πτώση των επιτοκίων επηρεάζει ανοδικά τις τιμές στόχους που δίνουν στις εκθέσεις τους οι χρηματιστηριακοί αναλυτές (βλέπε μοντέλο αποτίμησης με βάση την προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, DCF), ενώ παράλληλα οι μερισματικές τους αποδόσεις καθίστανται περισσότερο ανταγωνιστικές σε σχέση με τα επιτόκια των καταθέσεων και τα yields των ομολόγων.

Σε ότι αφορά τα ομόλογα, η πτώση των επιτοκίων επηρεάζει ανοδικά τις τιμές των ήδη κυκλοφορούντων ομολόγων, τα οποία είχαν εκδοθεί με υψηλότερο «κουπόνι» (ονομαστικό επιτόκιο).

Προσοχή: Επειδή οι αγορές τείνουν σε σημαντικό βαθμό να προεξοφλούν τα γεγονότα, πολύ πιθανόν ένα τμήμα των ωφελειών που προαναφέρθηκαν να έχει ήδη ενσωματωθεί στις τρέχουσες τιμές των μετοχών και των ομολόγων.

Επιτόκια χορηγήσεων: Η πλειονότητα των επιχειρηματικών δανείων είναι συνδεδεμένα με το Euribor (Euribor συν spread), οπότε μια χαλάρωση της ασκούμενης νομισματικής πολιτικής από την Ε.Κ.Τ. θα μειώσει το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, τόσο για τα ήδη υφιστάμενα, όσο και για τα μελλοντικά δάνεια που θα συναφθούν.

Δημόσια οικονομικά: Η πτώση των επιτοκίων αποκλιμακώνει και το κόστος δανεισμού των κρατών μέσα από την αγορά των ομολόγων και των εντόκων γραμματίων του δημοσίου, με αποτέλεσμα να αμβλύνονται οι πιέσεις στα μέτωπα των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων και των κρατικών χρεών.

Ακίνητα: Η πτώση των επιτοκίων θα καταστήσει την ετήσια απόδοση ενοικίου (yield) περισσότερο ανταγωνιστική σε σχέση με εναλλακτικές τοποθετήσεις σε καταθέσεις και ομόλογα, οπότε -όταν οι άλλοι παράγοντες παραμένουν σταθεροί- θα πριμοδοτήσει τις τρέχουσες τιμές των ακινήτων. Επιπλέον, μια πτώση των επιτοκίων μειώνει και το κόστος χρηματοδότησης των εταιρειών real estate, με αποτέλεσμα οι τελευταίες να μην επείγονται να ρευστοποιήσουν τα ακίνητά τους και έτσι να πιέζουν τις τιμές τους προς τα κάτω (σε αντίθεση με το εξωτερικό, στην Ελλάδα δεν υπάρχει τέτοιο ουσιαστικό πρόβλημα, καθώς δεν παρατηρούνται φαινόμενα υπερδανεισμού στις εταιρείες του κλάδου).

Πραγματική οικονομία: Η πραγματική οικονομία επηρεάζεται θετικά από μια αποκλιμάκωση των επιτοκίων: Οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά ενθαρρύνονται να δανειστούν, προκειμένου να προχωρήσουν σε επενδύσεις. Επίσης, οι επιχειρήσεις και τα δανεισμένα νοικοκυριά βλέπουν το κόστος χρηματοδότησης που καταβάλουν να αποκλιμακώνεται, με τις πρώτες να διευρύνουν τις κερδοφορίες τους και τα δεύτερα να αυξάνουν το διαθέσιμο εισόδημά τους.

Τράπεζες: Οι τράπεζες επηρεάζονται τόσο θετικά, όσο και αρνητικά από μια αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Στην παρούσα συγκυρία, όλα δείχνουν ότι στα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα μειωθεί το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο (διαφορά μεταξύ μέσου δανειστικού και καταθετικού επιτοκίου) και πολύ πιθανόν τα καθαρά έσοδα από τόκους (αν δεν ανεβεί πολύ το ύψος των χορηγήσεων). Από την άλλη πλευρά, όμως, μια μείωση των επιτοκίων αναμένεται να τονώσει τη ζήτηση για νέα δάνεια, να επηρεάσει ανοδικά τις αξίες των επενδυτικών χαρτοφυλακίων των τραπεζών (μετοχές, ομόλογα, κ.λπ.), να περιορίσει τα νέα επισφαλή δάνεια και παράλληλα να διευκολύνει την αντιμετώπιση του προβλήματος των παλαιότερων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Τράπεζες, επιτόκια καταθέσεων, Αμοιβαία κεφάλαια