29/11/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Προϋπολογισμός 2023: Οι προκλήσεις και τα «μαξιλαράκια» ασφαλείας

Σε περιόδους έντονης οικονομικής αβεβαιότητας, όπου το σύνολο των πολιτικών και οικονομικών παραγόντων έχει προϊδεάσει τους Ευρωπαίους (και όχι μόνο) για έναν αναμενόμενο πολύ δύσκολο φετινό χειμώνα, κανείς δεν μπορεί να εφησυχάζει.

Δεν είναι τυχαίες οι προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τόσο προς τις εποπτευόμενες εμπορικές τράπεζες της Γηραιάς Ηπείρου, όσο και προς τις κυβερνήσεις για προσεκτικές επιλογές απέναντι σε μια επερχόμενη ύφεση, της οποίας δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε ούτε το μέγεθος, ούτε τη διάρκεια.

Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα έχει επιπλέον λόγους προκειμένου να βρίσκεται σε εγρήγορση, καθώς: α) Η χώρα μας έχει τον υψηλότερο δείκτη δημόσιου χρέους μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης β) Τα ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων των ελληνικών τραπεζών είναι σαφώς μεγαλύτερο σε σύγκριση με το μέσο ευρωπαϊκό όρο γ ) Η ελληνική οικονομία γενικότερα προέρχεται από μια μακρά περίοδο οικονομικής ύφεσης, την οποία διαδέχτηκαν οι επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας και στη συνέχεια οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης.

Οι προβλέψεις

Στον πρώτο παρατιθέμενο πίνακα αναφέρονται οι προβλέψεις για την εξέλιξη του ελληνικού ΑΕΠ κατά τη διετία 2022-2023 από τους κυριότερους διεθνείς οργανισμούς, αλλά και από τον προσφάτως κατατεθέντα κρατικό προϋπολογισμό. Αυτό που διαπιστώνεται είναι πως όσο περνάει ο χρόνος και επικαιροποιούνται οι προβλέψεις, τόσο ανεβαίνει ο πήχης του ΑΕΠ για φέτος και τόσο αποκλιμακώνεται ο ρυθμός ανάπτυξης για το επόμενο έτος. Το θετικό πάντως στοιχείο είναι ότι το σύνολο των Οίκων προβλέπει για το 2023 θετικό ΑΕΠ και μάλιστα ανώτερο από το μέσο όρο των χωρών της Ευρωζώνης (έναντι του οποίου η Ελλάδα υπεραπέδωσε και μέσα στο 2022).

Σχολιάζοντας τον Προϋπολογισμό, η Euroxx Χρηματιστηριακή σημειώνει μεταξύ άλλων, ότι:

· Για το 2022 προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 5,6%, σχεδόν διπλάσιος του ευρωπαϊκού μέσου όρου, έναντι 5,3% που είχε προβλεφθεί στο προσχέδιο του προϋπολογισμού 2023, 4,5% που είχε προβλεφθεί στον προϋπολογισμό του 2022, και 3,1% που είχε εκτιμηθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του Απριλίου 2022, τη στιγμή που ο εναρμονισμένος πληθωρισμός εκτιμάται να αυξηθεί κατά 9,7%, εν μέσω διεθνών πληθωριστικών πιέσεων. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω και να διαμορφωθεί σε 12,7%, έναντι 13,9% που προβλεπόταν στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και 14,2% στον προϋπολογισμό του 2022.

· Για το 2023 έχει συμπεριληφθεί το σύνολο των δημοσιονομικών μέτρων, ύψους 3,1 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους και 1,1 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενους πόρους, που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ, και επιπλέον 1 δισ. ευρώ για αυξημένες δαπάνες αντιμετώπισης του αυξημένου πληθωρισμού και της ενεργειακής κρίσης. Επιπλέον, για το 2023 προβλέπεται η διάθεση πόρων ύψους 8,3 δισ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και 7 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, εκ των οποίων 3,6 δισ. ευρώ από το σκέλος των επιχορηγήσεων, στο οποίο έως σήμερα έχουν ενταχθεί 440 έργα και εμβληματικές επενδύσεις ύψους 13,7 δισ. ευρώ.

Πρόβλεψη ελληνικού ΑΕΠ

Χρόνος

Φορέας

2022

2023

6ος 2022

ΟΟΣΑ

2,8%

2,5%

10ος 2022

ΔΝΤ

5,2%

1,8%

11ος 2022

Ευρ. Επιτ.

6,0%

1%

11ος 2022

ΥΠΟΙΚ

5,6%

1,8%

Στοιχεία ελληνικού προϋπολογισμού

2021

2022

2023

ΑΕΠ

8,4%

5,6%

1,8%

Ιδιωτ. Κατανάλωση

5,8%

7,2%

1%

Επενδύσεις

20%

10%

15,5%

Δημόσιο χρέος: Με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού, ο δείκτης του δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ από το 197% του 2021 να υποχώρησε στο 168,9% φέτος και να αναμένεται η αποκλιμάκωσή του στο 159,3% στο τέλος του 2023. Μπορεί η Ελλάδα να έχει τον υψηλότερο δείκτη δημόσιου χρέους, ωστόσο αυτό είναι πολύ καλά διαρθρωμένο, με χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης και αρκετά «αδιάβροχο» από την τρέχουσα ανοδική πορεία των επιτοκίων. Η μεσοσταθμική υπολειπόμενη διάρκεια του χρέους ανέρχεται στα 19,8 έτη, τα επιτόκια είναι χαμηλά και κατά 100% είναι σταθερά και τέλος ότι το 75% του χρέους δεν οφείλεται στις αγορές, αλλά σε επίσημους ευρωπαϊκούς φορείς.

Σύμφωνα με το διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, το δημόσιο χρέος δεν αποτελεί ανησυχητική εξέλιξη, στο βαθμό που η χώρα ακολουθήσει πιστά το δημοσιονομικό της προγραμματισμό, σύμφωνα με τον οποίον επιστρέφει σε πρωτογενή πλεονάσματα από το 2023 και από το 2024 και μετά θα μπορεί να αποπληρώνει από αυτά το σύνολο σχεδόν των τόκων. Επίσης, το ενδεχόμενο λήψης επενδυτικής βαθμίδας μέσα στο 2023 θα μπορούσε να επηρεάσει πτωτικά το κόστος δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου.

Οικονομική πορεία: Η Ελλάδα μπορεί να έχει το χαμηλότερο ΑΕΠ κατά κεφαλή στην Ευρωζώνη, πλην όμως φέτος εμφανίζει υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης (γύρω στο +6%) σε σύγκριση με το μέσο ευρωπαϊκό όρο, πράγμα που προβλέπεται να συνεχιστεί και το 2023. Ισχυρό καταλύτη για την πορεία της ελληνικής οικονομίας αποτελούν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, με την Ελλάδα να κινείται αρκετά ικανοποιητικά στο μέτωπο της σχετικής απορρόφησης. Ειδικότερα:

α) Στις επιχορηγήσεις, η Ελλάδα έχει ήδη εισπράξει περίπου 1/4 των προγραμματισμένων πόρων. Επιπλέον, έχουν εγκριθεί επενδυτικά σχέδια ύψους 13,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,7 δισ. ευρώ έχουν ήδη εκταμιευθεί στους δικαιούχους.

β) Όσον αφορά τα δάνεια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μέχρι στιγμής εκταμιεύσει στην Ελλάδα 3,5 δισ. ευρώ (πάνω από 1/4 του συνολικού κονδυλίου), ενώ οι αιτήσεις για δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης ανέρχονται σε 2,8 δισ. ευρώ.

Οι τράπεζες: Το ποσοστό των κόκκινων δανείων των ελληνικών τραπεζών είναι υψηλότερο από το μέσο ευρωπαϊκό όρο και επίσης τα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα καλούνται να υποκαταστήσουν έσοδα από υπηρεσίες που πούλησαν (πχ πιστωτικές κάρτες) και από δάνεια που ρευστοποίησαν, ενώ παράλληλα σε περιβάλλον υψηλών επιτοκίων θα κληθούν να προχωρήσουν σε μεγάλου ύψους ομολογιακές εκδόσεις για εποπτικούς λόγους (MREL).

Από την άλλη πλευρά ωστόσο, ο δείκτης των κόκκινων δανείων έχει καταστεί μονοψήφιος για τις συστημικές τράπεζες, οι οποίες σύμφωνα με το διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος μπορούν να καλύψουν την απόσταση που τις χωρίζει από την Ευρώπη κατά τα επόμενα χρόνια μέσα από την οργανική κερδοφορία τους (χωρίς να έχουν ανάγκη την παράταση του σχεδίου «Ηρακλής») και πως σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η επίδραση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων λόγω πληθωρισμού και ενεργειακής κρίσης θα είναι διαχειρίσιμη.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
ΑΕΠ, Προϋπολογισμός, Ρυθμός ανάπτυξης, Κόκκινα δάνεια